Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Psychofizjologia widzenia

Podstawy psychofizjologii widzenia. Jak widzimy. Co widzimy.
by

Robert Wojniusz

on 23 November 2009

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Psychofizjologia widzenia

Psychofizjologia widzenia
Róbcie notatki – będzie z tego sprawdzian…
Poważnie. I tym razem wszyscy dostaną oceny…
Światło przechodzi przez przednią część twardówki – rogówkę.


Wpada do oka przez źrenice regulowaną tęczówką – kolorową częścią oka.


Przechodzi przez soczewkę, która załamuje promienie świetlne.


Przechodzi przez ciało szkliste.


Promienie padają na wewnętrzną warstwę oka – siatkówkę (gdzie powstaje odwrócony obraz), składającą się z fotoreceptorów – czopków (kolor) i pręcików (kształt i ruch). Plamka żółta – największe skupisko czopków; plamka ślepa – tam nie ma fotoreceptorów, od niej wychodzi nerw wzrokowy.


Poprzez nerw wzrokowy i dalsze składniki drogi wzrokowej impulsy nerwowe są przekazywane do ośrodków wzrokowych kory mózgowej.
źródło: Wikipedia
rogówka
soczewka
siatkówka (czopki i pręciki)
światło
ciało szkliste
plamka żółta
źrenica z tęczówką
Siatkówka:
Czopki i pręciki

Zjawisko Purkiniego
Oko:
Budowa i działanie
No to jeszcze raz: światło – rogówka – źrenica – soczewka – czopki i pręciki siatkówki
Pręciki są bardziej czułe na niebieskie światło niż na czerwone. W efekcie w ciemności subiektywnie postrzegana jasność barw jest inna niż za dnia – światło o krótkiej długości fali (na przykład niebieskie lub niebieskozielone) jest postrzegane jako jaśniejsze niż światło o długiej fali (czerwień).

Podczas dnia subiektywnie postrzegana jasność barw jest inna – światło czerwone wydaje się nam jaśniejsze niż obiektywnie tak samo jasne światło niebieskie. Zmianę percepcji jasności barw przy słabym oświetleniu (przy tzw. widzeniu mezopowym) nazywamy zjawiskiem lub efektem Purkiniego.

Pochodnym złudzeniem jest wrażenie, że w słabym oświetleniu ruchome czerwone obiekty wydają się zbliżać szybciej niż takie same obiekty o barwie niebieskiej.

[źródło: Wikipedia]
Czopki i pręciki to fotoreceptory, czyli światłoczułe receptory (neurony) siatkówki oka.
Czopki umożliwiają widzenie kolorów (przy dobrym oświetleniu).

Ludzkie oko zawiera trzy rodzaje czopków, z których każdy ma inną charakterystykę widmową, czyli reaguje na światło z innego zakresu barw. Pierwszy rodzaj reaguje głównie na światło czerwone (ok. 700 nm), drugi na światło zielone (ok. 530 nm) i ostatni na światło niebieskie (ok. 420 nm).

wysoka ostrość
szybka reakcja na światło
Wyróżnienie tych trzech rodzajów czopków wpłynęło na opracowanie modelu kolorów RGB, stosowanego m.in. w skanerach, aparatach fotograficznych, monitorach komputerowych i telewizji.
Jakie znasz podstawowe
modele barw?
RGB – Red, Green, Blue (czerwony, zielony, niebieski)
światło emitowane
synteza addytywna – zjawisko mieszania barw poprzez sumowanie wiązek światła widzialnego różnych długości (mieszanie powoduje wzrost luminancji, czyli jasności)
CMYK – Cyan, Magenta, Yellow, blacK (cyjan, magenta, żółty, czarny)
światło odbite
synteza substraktywna – mieszanie barw przez odejmowanie promieniowań widzialnych różnych długości (mieszanie powoduje zmniejszenie luminancji, czyli jasności)
czopki:
widzenie fotopowe
Pręciki opdpowiadają za postrzeganie kształtów i ruchu.

Pręciki umożliwiają widzenie czarno-białe przy słabym oświetleniu.
obraz mniej ostry niż z czopka
duża czułość w wykrywaniu poruszających się obiektów
zauważanie "kątem oka"

Pręcik jest około 100 razy bardziej czuły na światło niż czopek.
pręciki:
widzenie skotopowe
Na siatkówce każdego oka znajduje się około 100–120 milionów pręcików, głównie na jej obrzeżach.
Stąd zauważanie kątem oka, stąd także wykorzystanie barwy niebieskiej, do sygnałów ostrzegawczych – np. kogutów pojazdów uprzywilejowanych (szybciej je dostrzegamy).
Na siatkówce każdego oka znajduje się około 6–7 milionów czopków.

Czopki, których najwięcej skupia się w środkowej części siatkówki, zwanej plamką żółtą (strefa najostrzejszego widzenia), odpowiadają za widzenie szczegółów obrazu i za widzenie barwne.

Ślepota barw polega na upośledzeniu jednego lub więcej z trzech rodzajów czopków.
Obraz jest najostrzejszy w rejonie plamki żółtej.
Zbieżność oczu (konwergencja), czyli zdolność kierowania obojga oczu ma jeden punkt. Przy prawidłowej reakcji na obu gałkach powstają dwa obrazy, które nakładają się na siebie i zostają skojarzone jako pojedynczy obraz.
Widzenie NIE jest procesem natychmiastowym – potrzebny jest czas, aby nastąpiła reakcja, a kiedy zaniknie, wrażenie utrzymuje się jeszcze chwilę.

Innymi słowy: wrażenie wzrokowe po obejrzeniu bodźca utrzymuje się przez krótki czas nawet po tym, kiedy wywołujący je bodziec przestał już działać.

Bezwładność wzroku – oko jest zdolne przechowywać wrażenie wzrokowe w czasie mniej więcej 0,1 sekundy. Fakt ten wykorzystywany jest np. w kinie, gdzie wyświetlane są kolejne nieruchome kadry filmu z prędkością 25 klatek na sekundę – podczas widzenia mózg pełni rolę korygującą, sprawia, że dwa jednakowe przedmioty znajdujące się niedaleko nas, ale w różnych odległościach nie wydają się nam różne rozmiarami

Adaptacja, czyli zdolność dostosowywania się wrażliwości siatkówki do warunków oświetlenia (regulacja fotochemiczna). Czas adaptacji jest tym dłuższy, im większy jest stosunek luminancji.
Pole widzenia człowieka można podzielić (nieco arbitralnie) na 3 strefy:
Centralna – odpowiada dołkowi centralnemu. Umożliwia ostre widzenie, rozpoznawanie symboli (obejmuje 1–1,5 °)
Wokółcentralny – ostrość widzenia jest zmniejszona (obejmuje 3–5 °)
Peryferyjny – widzenie jest mało precyzyjne, jednak obszar ten jest wrażliwy na kontrast i ruch (czas reakcji na zdarzenia jest bardzo krótki)
1,5 ° – obszar widzenia ostrego.

Złudzenie, że patrząc na duży obiekt widzimy go dokładnie w całości to efekt precyzyjnego mechanizmu, który umożliwia przenoszenie wzroku na najbardziej istotne elementy.
http://pedagog.umcs.lublin.pl/%7Ewafra/okulograf.htm
http://pedagog.umcs.lublin.pl/%7Ewafra/okulograf.htm
http://sites.google.com/site/pfwasp2009/psychofizjologiczna-analiza-procesu-widzenia---wyklady/analiza-sensoryczna---w-jaki-sposob-przebiega-proces-widzenia
http://users.skynet.be/J.Beever/pave.htm
Receptory – detektory ruchu i receptory barw – łączą się w pary (odpowiednio: kolory dopełniające lub detektory rejestrujące przeciwstawne kierunki ruchu), tworząc DETEKTOR WYŻSZEGO RZĘDU.

W trakcie długotrwałego obserwowania jednolitej plamy barwnej np. czerwonej wyczerpuje się moc receptorów rejestrujących dany kolor. Wówczas w momencie przeniesienia wzroku na białą płaszczyznę, odniesiemy wrażenie, że widzimy płaszczyznę w kolorze zielonym. Moc receptora koloru czerwonego po stymulacji jest mniejsza od mocy drugiego receptora w parze i nie jest w stanie zrównoważyć jego działania.
Złudzenia są często skutkiem pracy naszego mózgu, który usiłuje porównać widziany obraz z czymś znanym.

Wywieziony na sawannę Pigmej, który całe życie spędzał w buszu, gdzie widoczność nie przekracza 5-6 metrów nie uwierzy, że kropki na linii horyzontu to bawoły, a nie owady.
Widzenie
AKOMODACJA polega na dostosowaniu się oka do oglądania przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach.

Dostosowanie to polega na odpowiednim doborze ostrości widzenia, które odbywa się poprzez zmianę kształtu soczewki oka, a wskutek czego zmienia się jej ogniskowa. Do soczewki przymocowany jest mięsień rzęskowy, który kurcząc się i rozkurczając powoduje zmianę jej kształtu. Podczas procesu akomodacji dzięki informacją płynącym z tych mięśni jesteśmy w stanie określać, w jakiej odległości znajdują się obserwowane obiekty. Praca tych mięśni polega na zmianie kształtu soczewki w taki sposób, aby obraz obserwowanego przedmiotu był ostry.
Jak widzimy
Co widzimy
Co widzimy
Co widzimy
Co widzimy
Kiedy oko przestaje się poruszać, wówczas pobudzane są te same receptory, które po dłuższym czasie przestają reagować – to znaczy przestają przesyłać sygnały do centrum. W efekcie braku sygnałów, gdy detektory przestają funkcjonować, obraz wzrokowy znika w całości.
W podobny sposób zachowują się inne zmysły. Zmysł dotyku działa na podobnej zasadzie np. pasek do zegarka przestajemy odczuwać na ręce po dłuższym czasie noszenia. Wrażenie smakowe lub zapachowe również znika po pewnym czasie, jeśli pobudzenie nie ulega zmianie.
Gdy patrzymy na przedmiot ustawiony bardzo daleko od nas osie patrzenia obu oczu ustawione są prawie równolegle. Jeżeli przedmiot ten będziemy zbliżali w naszym kierunku, to mięśnie gałek ocznych będą zmieniać położenie gałek, tak aby osie widzenia podążały za tym przedmiotem, a tym samym przecięły się. Zjawisko to nosi nazwę konwergencji. Im bliżej oczu znajdzie się przedmiot, tym osie patrzenia przetną się pod większym kątem. Analizując ten kąt, mózg człowieka wnioskuje o odległości obserwowanego przedmiotu od oczu. Gdyby zatem człowiek wyposażony był w tylko jedno oko, bardzo trudno byłoby mu określać odległość obserwowanego przedmiotu od siebie.
Przykładowo światło księżyca i słońca zmienia się w stosunku 1:10 000 000.).
Psychologowie uważają, że podstawowe prawo percepcji wzrokowej brzmi: odbiorca skłonny jest widzieć każdy wzór bodźcowy w taki sposób, by powstająca struktura była w zależności od warunków możliwie najprostsza.
Nie możemy spostrzegać wybranych elementów w izolacji od całości obrazu.
Dokonując interpretacji obrazu oceniamy cały obszar, a nie tylko poszczególne elementy.
Doszukujemy się relacji pomiędzy elementami.
Postrzegamy obrazy „ekonomicznie” – by powstająca struktura była w zależności od warunków możliwie najprostsza.
Jako figurę skłonni jesteśmy widzieć powierzchnię obwiedzioną, natomiast powierzchnię obwodzącą jako bezkresne tło.

Jako figurę skłonni jesteśmy widzieć obszar stosunkowo mniejszy.

Figura obwiedziona ma większą gęstość od tła.

Wykorzystując dodatkowe zabiegi graficzne, czyli wprowadzając dodatkową fakturę na jeden z obszarów, podkreślamy dany efekt lub wręcz przeciwnie odwracamy go.

W sytuacji gdy pole dzieli się na poziomo na dwa obszary, dolną część jesteśmy bardziej skłonni widzieć jako figurę.

Również kolor ma wpływ na postrzeganie, w zależności od tego czy danemu obszarowi przypiszemy rolę tła, czy figury. I tak nasycona czerwień bardziej „akcentuje charakter figuralny niż nasycony błękit”.

Prostota orientacji przestrzennej oraz symetrii obiektu również wpływa na postrzeganie obszaru jako figury.

Wypukłość sugeruje figurę a wklęsłość tło.
publiczny (powyżej 3,75 m) – formalny – nie przeszkadzam
społeczny (1,3–3,75 m) – rozmowa, znajomość, sąsiedzi – włączam się
personalny (0,5–1,3 m) – rodzina, bliscy
intymny (0–0,5)
Dystans
Perspektywa
Figura–tło
Pokój Amesa
Full transcript