Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Rusland

Rusland
by

Romane Voet

on 24 January 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Rusland

Tsarentijd Rusland Tsaar Iwan 111
1462-1505 - Iwan III regeert over het vorstendom Moskou.
Rond 1500 verovert hij zoveel gebieden dat hij het vorstendom verdrievoudigt.
Hij vestigt een autocratie in Rusland. Tsarentijd Tsaar Iwan de Verschrikkelijke Komt door de vroege dood van zijn vader al op driejarige leeftijd op de troon te zitten.
In 1547 wordt hij tot tsaar gekroond.
Hij legt die eerste handelscontacten met Duitsland en Engeland en vermindert misbruik in rechtspraak en de macht van de edelen.
Op latere leeftijd wordt hij paranoïde; hij maakt gebruik van een geheime politie, zwarte ruiters die moorden onder de adel en het volk. Peter de Grote Catharina de Grote Alexander II Nicolaas I Kenmerken van een tsaristisch Rusland Aanleidingen voor de Februarirevolutie 1914: WO I breekt uit
2/3 van Duitse en Oostenrijks-Hongaarse troepen vecht tegen de Russen, groot gebied wordt veroverd. Rusland houdt stand, maar lijdt grote verliezen.
De 16 miljoen Russische soldaten zijn grotendeels boeren, daardoor weinig mannen op de boerderijen. Gevolg: daling landbouwproductie en dus tekort aan voedsel.
Industrie produceert alleen voor leger. Daardoor ontstaat er een tekort aan artikelen voor burgerbevolking.
Miljoenen vluchtelingen uit de frontgebieden hebben onderdak en voedsel nodig. Gevolgen van de Eerste Wereldoorlog De Februarirevolutie 1916: veel stakingen vanwege voedseltekort en stijging van prijzen in de grote steden.
Begin 1917 worden de stakingen en demonstraties zo groot dat de politie het niet meer in de hand had. De soldaten weigeren om op de demonstranten te schieten en sommigen vermoorden zelfs hun officieren.
Op 12 maart Doema zet regering af en benoemt een Voorlopige Regering, tot er nieuwe verkiezingen zijn.
Tsaar doet afstand van de troon. Hij wordt met zijn gezin verbannen naar Jekaterinenburg. Voorlopige regering kan geen einde maken aan de oorlog De Russen verwachten dat alles beter zal worden nu de tsaar weg is, maar de Voorlopige Regering besluit de oorlog voort te zetten, want ze wil geen gebied verliezen en de westelijke bondgenoten niet in de steek laten.
Maar de Voorlopige Regering heeft niet genoeg macht om dit te doen. Haar bevelen worden alleen uitgevoerd als de sovjet dat goed vindt;
De sovjet (raad) was opgericht tijdens de Februarirevolutie door arbeiders en soldaten. De meesten van deze bevolkingsgroepen luisteren meer naar de sovjet dan hun werkelijke bazen. Deze sovjet heeft de werkelijke macht, want de sovjet heeft het leger, de spoorwegen, de post en telegraaf in handen. Oprichting van politieke partijen In het geheim ontstaan politieke partijen die tsaar Nicolaas II willen afzetten door middel van een revolutie. Sociaal Democratische Arbeiderspartij In 1898 wordt deze partij opgericht door marxisten die vinden dat revolutie uitgevoerd zou moeten worden door fabrieksarbeiders. Maar die zijn er in Rusland relatief weinig. Het is een kleine partij die later uiteenvalt in twee groepen: De Bolsjewieken De Mensjewieken De bolsjewieken willen de macht in Rusland direct veroveren en het socialisme invoeren door middel van een revolutie. Die moet worden uitgevoerd door een kleine, goed georganiseerde partij.
Lenin voegt zich in 1900 bij de Russische revolutionairen en hij ontpopt zich als leider. Onder zijn leiding zullen de bolsjewieken uitgroeien tot de Communistische Partij van de Sovjet-Unie. De mensjewieken willen een grote partij opbouwen met zoveel mogelijk arbeiders als leden. Ze zouden samen moeten werken met vakbonden en andere partijen. Op die manier zou de toestand in Rusland langzaam kunnen verbeteren. Ze hopen dat ze zo groot zullen worden dat ze de macht in handen zullen krijgen en zo het socialisme zouden kunnen invoeren. Socialisten-Revolutionairen Deze partij wordt opgericht in 1901. Volgens hen moeten de boeren de revolutie uitvoeren. Die zijn er veel meer; ongeveer driekwart van de bevolking is boer. Daarom is deze partij veel groter dan de Sociaal-Democraten. De regering beschouwt de Socialisten-Revolutionairen als een bedreiging, omdat zij regelmatig aanslagen plegen op overheidspersonen en opstanden aanmoedigen bij de boeren. Constitutionele Democraten
(de kadetten) Opgericht in 1905. Hun ideaal is: een democratische staat met een grondwet, een parlement en algemeen kiesrecht. Vergeleken met de andere twee partijen zijn de kadetten gematigd; ze willen stap voor stap hun doel bereiken, maar als het niet anders kan, zijn ze ook tot een revolutie bereid. De 'Revolutie van 1905' In 1904 raakt Rusland in oorlog
met Japan. Het Russische leger en de Russische vloot lijden veel nederlagen. Hierdoor komt het Russische volk in opstand tegen de regering. Als in 1905 een algemene staking uitbreekt, besluit Nicolaas II het oktober-manifest uit te vaardigen. Het oktober-manifest Wat belooft de tsaar?
Meer vrijheid
Een grondwet
Een parlement Hiermee probeert hij de steun van de kadetten te krijgen. Dit krijgt hij maar deels, want het parlement, de Doema, krijgt slechts het recht wetten goed of af te keuren. Bovendien houdt de tsaar het recht om de Doema te ontbinden. Daarom worden deze gebeurtenissen bij elkaar niet als een echte revolutie beschouwd; in feite verandert er maar weinig. Hardhandig optreden tegen revolutionairen De marxisten en de socialisten-revolutionairen gaan door met hun ondergronds verzet tegen de regering. Er worden nog steeds veel aanslagen gepleegd op overheidspersonen, waar ook veel onschuldige burgers bij om het leven komen. De tsaar geeft minister Stolypin opdracht dit verzet uit te roeien. Duizenden revolutionairen worden opgehangen of verbannen naar Siberië. Van de overgeblevenen vluchten er veel naar het buitenland. Zelf wordt minister Stolypin in 1911 bij een aanslag gedood. Tsaar Nicolaas II is een slecht bestuurder Tsaar Nicolaas heeft tijdens zijn beleid de sympathie van vele mensen verloren. Zo laat hij de kroningsfeesten op het plein in Moskou doorgaan terwijl er door de drukte ruim 1000 mensen worden doodgedrukt. Bloedige zondag Tien jaar later, op een zondag in januari 1905, trekt een grote stoet demonstranten onder pope Gapon naar het Winterpaleis in Sint Petersburg om een verzoekschrift aan te bieden. Terwijl de paleiswacht op de demonstranten schiet, verlaat Nicolaas zelf de stad. Er vallen die dag veel doden. In het hele land breken proteststakingen uit vanwege deze grote blunder van tsaar Nicolaas. Onduidelijk beleid Tsaar Nicolaas heeft het beste voor met zijn volk, maar wil ook zijn macht behouden. Hierdoor volgt een onduidelijk beleid. Hij gunt het volk bijvoorbeeld een parlement, de Doema, maar wil daar vervolgens niet de volledige macht aan geven. Invloed van Raspoetin via tsarina Alexandra Grigori Raspoetin (1872-1916) is hypnotiseur, gebedsgenezer en waarzegger. Als Alexei, het zoontje van Nicolaas en Alexandra, lijdt aan een ernstige bloedziekte, geneest hij hem op wonderbaarlijke wijze. Vanaf dat moment heeft Raspoetin het volle vertrouwen van Alexandra. Hij wordt haar voornaamste raadgever. Nicolaas laat zich makkelijk beïnvloeden door zijn vrouw en daardoor krijgt Raspoetin veel invloed op het bestuur van Rusland. In 1916 wordt Raspoetin vermoord. Diepe kloof tussen arm en rijk De bovenlaag van de bevolking wordt gevormd door de adel en de rijke burgers. Doordat er weinig handel op grote schaal is en de industrie zich pas laat in de 19e eeuw ontwikkelt, zijn er maar weinig rijke burgers. Daarom hebben zij ook weinig invloed op de politiek.
De adel is eigenaar van bijna de helft van de Russische landbouwgrond.
Steeds meer boeren raken door armoede hun vrijheid kwijt en werden het eigendom van adellijke landeigenaren. Halverwege de 19e eeuw is bijna de helft van de hele boerenbevolking lijfeigen. Na de afschaffing van het lijfeigenschap in 1861 blijven de voormalige lijfeigene arm. Hierdoor wordt de kloof tussen de bovenlaag en de rest van de bevolking steeds dieper. Oorzaken van de Russische Revolutie 1533 - 1584 Lijfeigenschap. Veel boeren zijn 'eigendom' van de adel en werken op haar land. De landeigenaar kan zijn lijfeigenen verkopen. In 1861 afgeschaft.
Orthodoxe kerk ondersteunt de macht van de tsaar en omgekeerd. De tsaar benoemt het kerkhoofd en voorziet van loon. In 1762 wordt het land van de Kerk afgenomen, waardoor de tsaar een nog grotere macht over Kerk krijgt.
Zo'n 80% van de bevolking is boer en er zijn maar weinig rijke burgers. De adel heeft veel macht.
Maar 43% van de bevolking is daadwerkelijk Russisch. Veel verschillende volkeren wonen in Rusland. 1682 - 1725 Peter de Grote is groot voorstander van verwestersing en modernisatie.
Hij is de eerste tsaar die reizen maakt naar West-Europa.
Hij verandert 'tsaardom Rusland' in het 'Russische Rijk' in 1721.
Hij voert binnenlands met grote hardvochtigheid hervormingen door. 1762 - 1796 Duitse prinses, getrouwd met Russische troonopvolger.
Nadat haar man Peter III is afgezet en vermoord wordt Catharina tsarina van Rusland.
Ze probeert landbouwhervormingen door te voeren en een vrije economie in te stellen, maar voor de meeste Russen verandert er weinig.
Oorlog met Ottomaanse Rijk levert de Krim op aan de Zwarte Zee. 1855 - 1881 Hij zorgt voor de afschaffing van het lijfeigenschap in 1861.
Voert hervormingen door in onderwijs, matigt de perscensuur en verbetert de rechtspraak.
In 1881 komt hij om bij een bomaanslag in Sint Petersburg. 1825 - 1855 Na de plotselinge dood van zijn vader Alexander I wil zijn oudere broer Constantijn geen tsaar worden.
Hierdoor ontstaat grote verwarring, en onder druk van zijn familie aanvaardt Nicolaas de kroon.
Op 26 december 1825 vindt de Decembristenopstand plaats. De leiders van de opstand zijn geen ontevreden boeren, maar leden van de Russische adel (bojaren) en legergeneraals die meer inspraak eisen.
De opstand wordt onderdrukt en de overlevenden worden door de tsaar zelf verhoord.
Zij krijgen onmenselijke gevangenisstraffen of worden naar de mijnen in Siberië gestuurd. Nicolaas II 1896 - 1917 De laatste tsaar van Rusland! Later meer over hem. Kozakken In het grensgebied van Zuid-Rusland en Oekraïne wonen de kozakken. Het zijn krijgshaftige, weggelopen lijfeigenen en ze leven in een aantal onafhankelijke gemeenschappen. Ze beschermen de Russen vaak tegen Turkse invallen maar vallen ook zelf naburige gebieden aan, waaronder de Turkse, Tataarse, Pools-Litouwse en zelfs Russische gebieden. Zowel Polen als Rusland gebruikt de kozakken dikwijls als huurlingen. Dit doen ze in ruil voor autonomie en vrijheid. In 1670 komt een grote groep Don-kozakken in opstand tegen de wetten tegen de Russische boeren. Ze verliezen, maar krijgen steun van veel boeren. 1500 1900 1910 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 Vladimir Lenin In de tussentijd zit Lenin, leider van de bolsjewieken, in ballingschap in Zwitserland. Zodra hij van de revolutie hoort, die in Rusland aan de gang is, grijpt hij zijn kans en keert hij met behulp van de Duitsers terug naar Rusland, waar de bolsjewieken nog maar een kleine minderheid is.
Lenin eist:
Alle macht voor de sovjets
Onmiddellijke beëindiging van de oorlog
Verbetering van de voedselsituatie
Verdeling van grootgrondbezit onder de boeren
De meeste bolsjewieken zijn het niet met hem eens en willen de oorlog juist voortzetten. Maar Lenin weet zijn mening door te drukken en vanaf dan voeren de bolsjewieken veel propaganda. Oktoberrevolutie In oktober 1917 vind Lenin dat het tijd wordt voor een revolutie. Op 7 november 1917 stuurt de sovjet van Petrograd soldaten, matrozen en Rode Gardisten (groepen gewapende arbeiders) naar de stad. Zij bezetten daar de belangrijkste gebouwen, bruggen en kruispunten.
Het Winterpaleis, waar de Voorlopige Regering verbleef, wordt omsingeld en de Voorlopige Regering geeft zich al snel over. Op 8 november richten de bolsjewieken een nieuwe regering op: de Raad van Volkscommissarissen. Lenin wordt voorzitter, Trotski volkscommissaris en Stalin volkscommissaris voor de nationaliteiten. Ze besluiten de geplande verkiezingen door te laten gaan op 25 november. Maar blijkt dat ze maar 23,5% van de stemmen krijgen en de socialisten-revolutionairen 49,7%. Begin 1918, nog geen dag na de eerste vergadering van de grote meerderheid, eisen ze de macht weer op. De bolsjewieken zijn weer aan de macht en zouden nooit meer vrije verkiezingen toestaan. Lenin Trotski Stalin Waarom hebben de bolsjewieken succes? Het volk wilde een einde aan de oorlog, de Voorlopige Regering niet. Daarom had deze maar weinig succes.
De propaganda van de bolsjewieken slaat aan bij veel soldaten, boeren en arbeiders. Hierdoor krijgen ze meer macht in de sovjets.
De bolsjewieken zijn goed georganiseerd en hebben bekwame leiders.
De bolsjewieken zijn vooral populair in Moskou en Petrograd, de twee belangrijkste centra van de macht.
De andere partijen verwachten niet dat de regering van de bolsjewieken het lang zal volhouden.
De grote meerderheid van de bevolking wist niet goed wat er aan de hand was en kende de plannen van de bolsjewieken niet. De meeste burgers wachten af.
Korte tijd na de revolutie beginnen de bolsjewieken met het uitschakelen van hun tegenstanders. Eerst met de Rode Gardisten, daarna met hun politieke politie, Tsjeka. De Burgeroorlog Het volk verzet zich tegen de bolsjewieken.
Dit had de volgende redenen: De bolsjewieken sluiten in maart 1918 in Brest-Litovsk vrede met Duitsland en Oostenrijk-Hongarije. Rusland verliest hierbij Polen, Estland, Letland, Litouwen, Finland en Oekraïne. Het volk vindt dit een ongunstige uitruil.
De bolsjewieken zijn op ondemocratische wijze aan de macht gekomen.
Veel burgers verliezen door maatregelen van de bolsjewieken hun bezit.
De politieke politie schakelt alle tegenstanders van de bolsjewieken uit. De adel, generaals en officieren van het leger, kadetten, socialisten-revolutionairen, mensjewieken en veel partijloze burgers komen in 1918 opstand tegen de bolsjewieken. Zij worden de Witten genoemd. In grensgebieden richten ze Witte Legers op, maar die worden door het Rode Leger stuk voor stuk verslagen. Er wordt geplunderd, gemoord en verwoest. De burgerbevolking heeft het zwaar. Duizenden tegenstanders van de bolsjewieken vluchten naar het buitenland, waardoor Rusland veel wetenschappers, ondernemers en kunstenaars verliest. 1920 Oorlogscommunisme Rond 1918 voeren de bolsjewieken het oorlogscommunisme in. Dat wil zeggen:
Bedrijven worden genationaliseerd
Arbeiders worden aan sterke discipline onderworpen
Vrije handel wordt verboden
Boeren zijn verplicht hun oogst in te leveren Sovjet-Unie Politburo Het Politburo vormt het dagelijks bestuur van Rusland. Lenin is voorzitter. In feite is hij minister-president van Rusland. Trotski is minister van Defensie en Buitenlandse Zaken. Hij gaat onder andere over de controle van het Rode Leger. Stalin is secretaris-generaal. Hij mag belangrijke posities binnen de partij benoemen. Het onderdrukken van tegenstanders Vanaf 1918 zijn alle andere politieke partijen verboden. Er zijn vrije verkiezingen, maar de communistische partij is de enige verkiesbare partij.
De politieke politie die de partij opricht, krijgt de opdracht alle tegenstanders van de communistische partij te arresteren. Zij worden naar werkkampen gestuurd of vermoord.
De mensen uit de rijke bovenlaag worden ontslagen en hun bezittingen worden afgenomen. Ze worden gearresteerd of vluchten naar het Westen.
De bolsjewieken gaan propaganda maken tegen de Kerk, het 'opium van het volk'. Geestelijken worden gearresteerd en kerkgebouwen worden in beslag genomen door de staat. Onderwijs Er worden jonge arbeiders uitgekozen om een hoge technische opleiding te volgen.
Arbeiders komen lesgeven op scholen.
Leerlingen moeten naar fabrieken om te leren hoe er gewerkt moet worden.
Leerlingen moeten begrijpen dat het tsarentijdperk slecht was.
Het strenge schoolsysteem waar discipline een hoofdrol speelde, wordt afgeschaft. Er komen meer projecten. Gezin Vrouwen krijgen dezelfde rechten als mannen.
Echtscheiding wordt makkelijker.
Er worden kindertehuizen opgericht, zodat ouders hun kinderen kunnen afstaan.
Er komt propaganda om niet te trouwen, maar samen te wonen.
Abortus wordt toegestaan. Economie De communistische partij moet leiding krijgen over de gehele economie.
Alle fabrieken en bedrijven worden staatsbezit.
De boeren mogen voorlopig hun bedrijf houden, maar alles wat ze verbouwen gaat naar de staat. Lenin sterft Als Lenin in 1924 sterft, ontstaat en een driedeling in de communistische partij: een radicale groep onder leiding van Trotski, een gematigde groep onder leiding van Boecharin, en een groep ertussenin onder leiding van Joseph Stalin. Trotski Zij geloven in een 'wereldrevolutie': het communisme moet overal ter wereld ingevoerd worden door een revolutie onder leiding van de communistische partij in de Sovjet-Unie.
Het communisme moet volgens hen zo snel mogelijk worden ingevoerd, en daarbij mag de regering zich niet laten ontmoedigen door tegenslagen. Ze zijn dus tegen de NEP. Boecharin Ze geloven niet dat andere landen snel communistisch zullen worden.
Ook in de Sovjet-Unie moet het communisme langzaam en geleidelijk ingevoerd worden.
Voorstanders van de NEP
Boeren moeten nog meer vrijheid krijgen De gematigden onder leiding van De radicalen onder leiding van De rest onder leiding van Stalin Zij geloofden niet in snelle revoluties in andere landen.
In de Sovjet-Unie moet het communisme wel snel worden ingevoerd.
Daarom moet de Sovjet-Unie zo snel mogelijk een sterke industriestaat worden.
Tegenstanders van de NEP. Nieuwe Economische Politiek
(NEP) Doordat de boeren al hun oogst aan de staat moeten geven, hebben ze geen zin meer om hard te werken. Ze gaan zelfs zo weinig mogelijk produceren. Hierdoor ontstaat er in de Sovjet-Unie een groot productietekort met een enorme hongersnood als gevolg. Miljoenen burgers sterven. Daarom stelde Lenin in 1921 de Nieuwe Economische Politiek (NEP) in:

Alleen de grootste bedrijven, de elektriciteitscentrales en de banken blijven van de staat. De kleine bedrijven en winkels worden teruggegeven aan hun voormalige eigenaar.
De boeren hoeven niet meer al hun oogst aan de staat te geven. Ze mogen een groot deel zelf houden of vrij verhandelen.

Dit helpt. De productie stijgt weer. Het einde van de tsarenfamilie In juli 1918, tijdens de burgeroorlog, durven de bolsjewieken geen risico te nemen. Een Wit leger trekt Jekaterinenburg binnen en de bolsjewieken zijn bang dat ze de Romanovs komen bevrijden. Om dat te voorkomen wordt de hele tsarenfamilie in de kelder van het huis doodgeschoten. Hun lichamen worden op een geheime plek begraven. Succes voor Stalin Stalin krijgt als partijvoorzitter veel informatie over andere partijleden. Doordat hij functies mag benoemen, laat hij tegenstanders ontslaan en aanhangers hun plaats innemen.
Een ander voordeel voor Stalin is dat de meeste partijleden achter zijn ideeën staan. Ze vinden de ideeën van de radicalen onhaalbaar en gevaarlijk en die van de gematigden niet communistisch genoeg.
Eerst sluit hij een verbond met de gematigden. Hij ontslaat Trotski en schakelt hiermee de radicalen uit. Trotski wordt later verbannen en in 1940 vermoord door de geheime politie.
Daarna keert hij zich ook tegen de gematigden. Boecharin wordt ontslagen. Later wordt hij zelfs gedood. Stalin aan de macht! In 1929 heeft Stalin alle macht in handen. Zijn bewind wordt het stalinisme genoemd. Vijfjarenplannen/planeconomie Volgens Stalin moet de Sovjet-Unie zo snel mogelijk een sterke industriestaat worden.
De NEP belemmert dit.
Stalin stapt over op de Vijfjarenplannen. Voor elke vijf jaar worden er heel nauwkeurig de plannen voor de industrie en landbouw opgesteld door een staatsbureau.
Dit wordt ook wel planeconomie genoemd. Landbouwcollectivisatie en kolchozen Omdat Stalin van het land zo snel mogelijk een industriële staat wil maken, heeft hij geld, arbeiders en goedkoop voedsel van het platteland nodig.
Hij collectiviseert landbouw. De boerderijen moet worden samengevoegd tot kolchozen, grote bedrijven. Zij moeten hun oogst tegen lage prijzen aan de staat verkopen. Op die manier heeft de staat goedkoop voedsel voor arbeiders, en wat er overblijft kan worden geëxporteerd naar het buitenland.
Door het samenvoegen worden veel werkkrachten overbodig. Zij moeten werken in fabrieken.
Boeren mogen de kolchozen niet verlaten en krijgen daarom geen paspoort.De boeren besteden alleen maar aandacht aan hun eigen stukje grond.Het werk op het platteland wordt eentonig omdat er nog maar één product mag worden gebouwd.
Zodra Stalin merkt dat zijn systeem niet goed werkt, geeft hij partijleden uit de steden, politie en legereenheden opdracht naar het platteland te gaan en de boeren te dwingen om te collectiviseren.
Rijke boeren (koelakken) worden naar Aziatisch Rusland gedeporteerd en de arme boeren krijgen hun bezittingen. Maar als de boeren zich blijven verzetten, laat Stalin er velen arresteren en doden.
De landbouwproductie daalt en er ontstaat hongersnood. Maar Stalin gaat door en binnen tien jaar heeft hij heel Rusland gecollectiviseerd. Door de Vijfjarenplannen verandert de SU van een agrarische in een industriële staat:
Er ontstaan nieuwe steden en al bestaande steden groeien.
De productie van de industrie stijgt van 1920 tot 1940 met ongeveer 400%. Hiervoor moeten de Russen wel veel opofferen:
De werkomstandigheden worden steeds slechter; de werktijden worden langer, de lonen verlaagd.
Ook de leef- en woonomstandigheden zijn slecht. Opnieuw is voedsel schaars.
Om het vijfjarenplan te laten slagen moeten de Russen bovendien gedwongen worden:
De arbeider heeft geen inspraak bij het beleid van de fabrieken. Er staan zware straffen op te laat komen op het werk of kritiek hebben op het beleid. Terreur wordt groter Sabotage of verzet tegen Stalin wordt bestraft.
Ook partijgenoten van Stalin zijn hun leven niet zeker. Stalin is zeer wantrouwend; hij laat de partij en het leger 'zuiveren'. Duizenden mensen worden vermoord of naar werkkampen in Siberië gestuurd. Daar sterven velen van hen. Gevolg vijfjarenplannen De veranderingen in het onderwijs en gezin
worden grotendeels teruggedraaid De onderwijs vernieuwingen hebben niet goed uitgepakt. Daarom voert Stalin de strenge discipline weer in.
Arbeiders verdwijnen uit de lokalen.
Leerlingen bezoeken geen fabrieken meer.
De Tsarentijd moet verheerlijkt worden.
Het gezin wordt weer opnieuw belangrijk.
Echtscheiding wordt moeilijker.
Abortus wordt verboden.
Hoewel op papier de vrouw dezelfde rechten behoudt als de man, is dat in de praktijk niet het geval.
Ongehuwd samen wonen is officieel niet langer toegestaan. Gevolgen van de 2e Wereldoorlog In de SU vallen verreweg de meeste slachtoffers van de WO II. De Duitsers zijn felle tegenstanders van het communisme en vinden de Russen minderwaardig. De verwoestingen in Rusland zijn enorm. Het Russische leger lijdt enorme nederlagen maar Stalin weet het volk achter zich te houden. Bovendien heeft de WO II de positie van Stalin versterkt. Hij, Roosevelt (VS) en Churchill (Engeland) zouden de toekomst van de wereld na de oorlog voor een groot deel bepalen. Stalin wordt nog wantrouwiger Tijdens de oorlog is er een eenheid gegroeid tussen Stalin, de communistische partij en een groot deel van de bevolking. Maar na de WO II is de terreur nog niet afgelopen. Het wantrouwen van Stalin blijft groeien.
Alle Russen die in West-Europa zijn geweest of hiermee contact hebben, zijn verdacht. Stalin doet er alles aan om contact tussen West-Europa en de Russische bevolking te voorkomen.
Alle niet-Slavische volken die in Rusland leven zijn verdacht. Ze worden gediscrimineerd.
Honderdduizenden mensen worden naar kampen gestuurd. De Destalinisatie Chroesjtsjov De rede van Chroesjtsjov 5 maart 1953: Stalin overlijdt met 73 jaar.
Wie volgt hem op? Niemand bij het Politburo ('Presidium') heeft evenveel macht als Stalin had. Oplossing: er komt een collectief leiderschap. Alle besluiten worden in principe door de hele groep genomen. Het beleid van Stalin wordt op belangrijke punten veranderd waardoor er een einde komt aan zijn harde bewind:
Chef van de politieke politie, Beria, wordt afgezet en in het geheim terechtgesteld.
De politieke politie wordt kleiner en de bevoegdheden worden beperkt. Angst voor terreur van deze politie neemt grotendeels af. Als je je niet openlijk verzet tegen de partij, hoef je niet bang te zijn.
De censuur wordt minder streng.
Er komt een einde aan de verheerlijking van Stalin.
Er wordt meer naar de wensen van het volk geluisterd. Sociale voorzieningen en productie van voedsel wordt verbeterd, straffen op zaken als te laat komen worden afgeschaft. 1956: het congres van de communistische partij komt bijeen.Van collectief leiderschap is geen sprake meer: Chroesjtsjov is de sterkste man in de partij geworden en is vanaf nu leider van de SU.
Op het congres houdt hij een indrukwekkende rede, waarin hij kritiek uitoefent op het beleid van Stalin.
Veel mensen hebben Stalin altijd als hun held beschouwd en hebben nooit willen inzien dat hij een verschrikkelijke terreur heeft uitgeoefend. Maar nu Chroesjtsjov het zei, moesten ze het wel geloven.
In 1961 zijn alle sporen van Stalin verwijderd: geschiedenisboeken zijn herschreven, straatnamen veranderd. Maar waarom houdt Chroesjtjov nu een rede met kritiek op de daden van Stalin, terwijl hij er zelf aan mee heeft gedaan?
Door alle schuld op Stalin te schuiven pleit hij de communistische partij vrij: Stalin was de enige oorzaak van alle ellende.
Op deze manier krijgt hij de liberalen achter zich.
Hij probeert de angst bij het volk weg te nemen, door te benadrukken dat het bewind van Stalin voorbij is. Zonder deze angst zou de SU veel meer kunnen presteren. De ideeën van Chroesjtsjov Industrie:
Chroesjtjov wil de VS inhalen op militair gebied.
Ook wil hij de chemische industrie uitbreiden.
Doordat de wapenproductie voorrang krijgt, wordt er te weinig geproduceerd voor de burgers. De kleine hoeveelheid die wel geproduceerd wordt is van slechte kwaliteit.
Landbouw:
Veel kovchozen worden samengevoegd tot sovchozen. Hier krijgen de boeren nog minder invloed op het bestuur, een vast loon en de oogst is geheel van de staat. Ook hebben de boeren hier geen eigen grond.
Om de landbouwgrond uit te breiden worden er grote gebieden in Siberië en Kazachstan ontgonnen. Daar worden sovchozen aangelegd.
Door bovenstaande maatregelen nemen de bedrijfsgrootte en het landbouwgebied enorm toe.
Helaas blijft de productie teleurstellend door zandstormen en ongeschikte grond. Stalin Roosevelt Churchill Brezjnev Brezjnev voert grotendeels hetzelfde beleid als Chroesjtjov. Ook hij wil dat de SU meer comsumptiegoederen produceert.
Censuur wordt strenger.
Openlijke tegenstanders worden vervolgd.
Een klein deel van de Russische industrie word gemoderniseerd dankzij investeringen van Frankrijk, Engeland en Italië.
Periode van stagnatie: de industrie krijgt een steeds grotere achterstand op die van het Westen, behalve op het gebied van wapens.
Brezjnev sterft in 1982. Landbouw Op de volgende manieren probeert Brezjnev de landbouw te verbeteren:
De chemische industrie moet meer bestrijdingsmiddelen en kunstmest produceren.
De boeren van de sovchozen krijgen loonsverhoging waardoor ze evenveel verdienen als fabrieksarbeiders.
De boeren van de kolchozen mogen een stukje grond voor zichzelf bebouwen en de producten daarvan op de markt verkopen.
Ondanks al deze maatregelen wordt er in de SU niet genoeg voedsel geproduceerd om het volk te eten te geven.
Het leven op het platteland is niet meer aantrekkelijk. Veel gezinnen hebben geen elektrisch licht, moeten zelf hun brood bakken en krijgen nauwelijks kans op hoger onderwijs. Daarom zoeken veel jongeren werk in de stad. Persoonsverheerlijking Stalin Na de oorlog is de persoonsverheerlijking van Stalin op zijn hoogtepunt. Overal hangen portretten en staan standbeelden van zijn verschijning en zijn verjaardag wordt groots gevierd. Wie niet meedoet, is per definitie verdacht. 1914 1917 1918 1921 1924 1929 1945 1953 1956 1964 Gorbatsjov In 1985 komt Michail Gorbatsjov aan de macht in de Sovjet-Unie. Eerst als secretaris-generaal van de communistische partij, later ook als president van de Sovjet-Unie. Hij houdt een toespraak waar hij, als eerste SU-leider, de slechte situatie van het land durft te benoemen. Deze wordt vooral veroorzaakt door de gevolgen van de planeconomie:
De landbouw en industrie produceerden weinig en slecht.
Veel energie en grondstoffen worden verspild aan nutteloze producten.
Het milieu is ernstig vervuild.
De industrie is verouderd. Glasnost en perestrojka Volgens Gorbatsjov heeft het land glasnost en perestrojka nodig. Twee woorden waarmee hij beroemd wordt. Glasnost Perestrojka Vanaf nu mag er kritiek uitgeoefend worden op het beleid, de partijleiders en de planeconomie. Er komt vrijheid van meningsuiting en de kranten, tv en radio hebben geen last meer van censuur. Dit moet leiden tot perestrojka, hervorming. De belangrijkste hervorming werd de overgang van planeconomie naar socialistische markteconomie.
Bedrijven moeten producten maken die in trek zijn.
Bedrijven mogen hun eigen werkwijze en prijs bepalen.
Bedrijven moeten winst maken.
Overbodige of slecht functionerende arbeiders moeten worden ontslagen.
Er moet harder worden gewerkt en vernieuwd worden.
Later mogen staatsbedrijven zelfs geprivatiseerd worden. Gevolgen Door de glasnost mogen ook partijleden zelf kritiek geven op de leider. Daardoor ontstaat er veel verdeeldheid binnen de communistische partij. Een groep, vooral bestaande uit bureaucraten, vindt dat Gorbatjsov te ver gaat in zijn hervormingen. Een andere groep, onder leiding van Jeltsin, vindt dat Gorbatsjov niet ver genoeg gaat.
Ook krijgen veel republieken binnen de Sovjetunie de kans zelfstandigheid te eisen. Het begon in het oosten en zuiden. Estland, Letland, Litouwen, Oekraïne, Moldavië, Armenië en Azerbajdzjan kregen meer zelfstandgheid. Litouwen wilde zelfs onafhankelijk worden, maar als Gorbatsjov de energielevering stil zet, gaat dit niet door.
Daarna komen de burgers in Oost-Europa in opstand tegen hun communistische regeringen, waardoor er veel moeten aftreden in 1989. Deze landen maken zich los van de Sovjetunie. Veel bureaucraten zijn tegen de markteconomie, omdat ze daarbij een deel van hun macht kwijtraken. Bovendien weet er na ruim zestig jaar planeconomie in SU eigenlijk niemand hoe een markteconomie opgezet moet worden. Kortom; de planeconomie werkt niet meer en de markteconomie nog niet. Daarom wordt er nog minder geproduceerd en ontstaat er grote schaarste aan goederen. Moeilijke overgang Communistische partij en Sovjetunie vallen uiteen Einde Koude Oorlog in zicht Sinds de Tweede Wereldoorlog zijn er spanningen tussen Rusland en de VS. Er wordt geen daadwerkelijke oorlog gevoerd, maar beiden houden legers en kernwapens in de aanslag. Dit noemt men de Koude Oorlog.
Gorbatsjov sluit een overeenkomst met Bush sr.; de SU en de VS verminderen hun kernwapens en hun legers in Europa. Kritiek op Gorbatsjov Eind 1990 verandert het beleid van Gorbatsjov. Dit gebeurt onder invloed van conservatieve communisten en generaals die Gorbatsjov de volgende verwijten maken:
De Sovjetunie dreigt uiteen te vallen dankzij de glasnost.
De communistische partij heeft veel minder macht dan eerst.
Door de perestrojka is het in de SU chaos op economisch gebied.
De glasnost wordt teruggedraaid en de vrijheid van meningsuiting beperkt. Het leger grijpt in in de Baltische landen die om meer zelfstandigheid hadden gevraagd. Minister Sjevardnadze, die altijd groot voorstander was van een goede verhouding met het Westen, treedt af.
Jeltsin: einde Sovjetunie In augustus 1991 doet de oude garde van de communistische partij een poging tot een staatsgreep op Gorbatsjov. Jelstin probeert ze met geweld tegen te houden en stuurt er een leger op af. Tussen de tanks houdt hij een indrukwekkende toespraak waarmee hij het leger aan zijn kant weet te krijgen. Hij wordt gezien als een held. Niet veel later ontbindt Gorbatsjov onder druk van Jeltsin de Sovjetunie. Jelstin is de nieuwe leider van Rusland. 1985 1991
Full transcript