Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Ruchliwość społeczna

No description

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Ruchliwość społeczna

Ruchliwość społeczna
design by Dóri Sirály for Prezi
Pitirim Sorokin
Rosyjski socjolog, mieszkający przez większość życia w Stanach Zjednoczonych.
KANAŁY CYRKULACJI PIONOWEJ
Ponieważ ruchliwość pionowa jest obecna w każdym społeczeństwie, zatem w międzywarstwowych "membranach" muszą istnieć "dziury", "schody", "windy" lub "kanały" pozwalające jednostkom przesuwać się w górę i w dół, z warstwy do warstwy.
Mechanizm społecznogo testowania, selekcji I dystrybucji jednostek w różnych warstwach społecznych
ROLA W DETERMINOWANIU CECH RÓŻNYCH KLAS SPOŁECZNYCH
Kościół, szkoła, rodzina i instytucje zawodowe są nie tylko instytucjami kształcącymi i transformującymi istoty ludzkie; ponadto pelnią one funkcje
społecznej selekcji i dystrybucji członków społeczeństwa
.
Stanowią równie niezbędną część organizmu społecznego, jak organy zapewniające kontrolę cyrkulacji krwi w złożonym organizmie biologicznym.
Wazna jakosć i ilość tych elit.
Zarówno nadprodukcja, jak i niedostateczna produkcja różnych elit poważnie wpływa na całe życie społeczne, i obu należy unikać.
Pitirim Sorokin
Olha Vyshnevska
Sergii Zymogliad

(1889-1968)
Interesował się naukową problematyką wsi i miasta, dynamiki społecznej, stratyfikacji społecznej oraz ruchliwości społecznej.
Ruchliwość społeczna
Ruchliwość społeczna (mobilność społeczna) –
przemieszczanie się jednostek społecznych lub
kategorii społecznych w strukturze społecznej.

Pojęcie było wprowadzone P. Sorokinym w 1927 r.
Ruchliwość:
Ruchliwość pozioma (horyzontalna)
Ruchliwość pionowa (wertykalna)

Ruchliwość pozioma
Ruchliwość pozioma oznacza przemieszczanie się jednostek i grup w obrębie tej samej warstwy społecznej lub tego samego poziomu hierarchii.

Najczęściej jest to ruchliwość związana ze zmianą miejsca pracy, bez zmiany stanowiska lub zmiana miejsca zamieszkania.
Ruchliwość pionowa
(wertykalna)
Ruchliwość pionowa - to jest przechodzenie jednostek w dół (degradacja) lub w górę (awans społeczny) względem struktury klasowej, klasowo-warstwowej czy ogólnie w hierarchii społecznej.
Różne instytucje społeczne pełnią tę funkcję. Najważniejszymi instytucjami tego rodzaju były: armia, Kościół, szkoła oraz organizacje polityczne, ekonomiczne i zawodowe.
1. ARMIA
Ta instytucja odgrywa szczególnie istotną rolę w okresach wojen – zewnętrznych czy wewnętrznych. Podczas wojny każdy utalentowany strateg łub dzielny żołnierz – niezależnie od swego statusu społecznego – jest wysoko oceniany.
Wielkie straty wśród oficerów dowodzących wymagają zastępowania ich przez łudzi niższych rang. Podczas wojny pozycja przywódcza raz zdobyta przez żołnierza niskiego pochodzenia staje się coraz wyższa, o ile okaże się on utalentowanym dowódcą.
Armia grała zawsze rolę "windy społecznej", która wyniosła wielu nisko urodzonych łudzi na pozycje generałów, książąt, monarchów, dyktatorów i władców świata; wielu zaś "urodzonych arystokratów", książąt, królów i władców straciło w niej swe rangi, tytuły, majątki, pozycje społeczne, a nawet życie (ilustracja mobilności w dół tym samym kanałem wojskowym).
Przykład:
Z 92 cesarzy rzymskich co najmniej 36 osiągnęło tę godność, startując z najniższych warstw społecznych i wspinając się w górę po "drabinie Vojskowej".
2. KOŚCIÓŁ
Kościół odgrywał rolę kanalu cyrkulacji pionowej tylko w czasach, kiedy rosło jego znaczenie społeczne.
Po tej drabinie wspinało się wielu niewolników i chłopów pańszczyźnianych, czasem osiągając najwyższe i najbardziej wpływowe pozycje społeczne. One stawali się hierarchami Kościoła, otrzymywali za jego pośrednictwem wolność i wysokie pozycje.
Kościół stanowił również kanał degradujący. Setki tysięcy heretyków, pogan, wrogów Kościoła stracili pozycje. Iż wśród tych degradowanych ludzi była spora liczba królów, książąt i wielkich panów, arystokracji, urodzonych o wysokiej randze i pozycji.
3. SZKOŁA
W społeczeństwach, w których "szkoły" są dostępne dla wszystkich ich członków, stanowią one "windę społeczną".
W Chinach rekrutacja łudzi na najwyższe pozycje społeczne i polityczne odbywała się i odbywa głównie za pomocą mechanizmów szkolnych. Szkoły są otwarte dla wszystkich klas. Najlepszych uczniów, niezależnie od ich statusu rodzinnego, dobiera się i promuje do szkół wyższego stopnia, a dalej na uniwersytet. Po ukończeniu uniwersytetu są oni plasowani na wysokich pozycjach rządowych, a najlepsi z nich zajmują najwyższe szczeble hierarchii społecznej.
W ten sposób chińska szkoła zawsze wynosiła łudzi skromnego pochodzenia na najwyższe pozycje społeczne, jednocześnie blokując do nich dostęp ludziom urodzonym w wyższych warstwach, którzy jednak nie mogli sprostać jej wymaganiom.
Według Konfucjusza szkoła jest nie tylko systemem edukacji, lecz także systemem doboru; łączy więc politykę z wykształceniem.
4. GRUPY RZĄDOWE ORAZ
ORGANIZACJE I PARTIE POLITYCZNE
W krajach demokratycznych organizacje polityczne nadal pełnią funkcję kanału cyrkulacji.
Po to, aby zostać wybranym, człowiek musi zaprezentować w jakiś sposób swoją osobowość, aspiracje oraz zdolność do skutecznego pełnienia obowiązków gubernatora, deputowanego, senatora, burmistrza, ministra czy wreszcie prezydenta. Najprostszą drogą jest działalność polityczna i przynależność do organizacji politycznej
Gdyby nie istniał ten kanał, wielu najwybitniejszych polityków i mężów stanu nigdy nie zdobyłoby swojej wysokiej pozycji.
5. ORGANIZACJE ZAWODOWE
Organizacje naukowe, literackie czy instytucje i organizacje artystyczne.
-
Wstęp
do tych organizacji był i jest stosunkowo
łatwy dla wszystkich
, którzy wykazali się odpowiednimi zdolnościami niezależnie od statusu swoich rodzin.
- Wielu naukowców, prawników, pisarzy, artystów, muzyków, malarzy, architektów, rzeźbiarzy, lekarzy, aktorów, tancerzy i śpiewaków urodzonych w skromnych rodzinach zdobyło wyższe pozycje, wspinając się tym kanałem.
- Wśród 829 Brytyjczyków uznanych za geniuszy 71 było synami niewykwalifikowanych robotników, którzy zdobyli swe pozycje głównie z pomocą tego kanału.
Prasа
jest w stanie skutecznie stworzyć błyskotliwą karierę kogoś, kto jest nikim, a także zrujnować karierę człowieka wielkich możliwości. Z tych względów, grupy społeczne kontrolujące prasę i inne publikacje odgrywają ogromną rolę w cyrkulacji społecznej.
6. ORGANIZACJE DOCHODOWE
Korelację bogactwa i pochodzenia arystokratycznego.
Ten, kto należy do klasy "szlachetnych", posiada także pieniądze i odwrotnie
Szczególnie od XV wieku "pieniądze zaczęły rządzić Francją;
wszystko wówczas można było kupić
: władzę i honory, pozycje cywilne i wojskowe, a nawet samo szlachectwo".
Jeśli ktoś jest
bogaty
, znajduje się na górze stożka społecznego, niezależnie skąd pochodzi i jak doszedł do swoich pieniędzy.
7. RODZINA I INNE
KANAŁY CYRKULACJI SPOŁECZNEJ
Zawarcie małżeństwa i przynależność do tej samej rodziny z osobą z innej warstwy społecznej. Takie małżeństwo jest zwykle albo szansą dla jednej ze stron na awans, albo powodem jej degradacji.
W przeszłości małżeństwo z osobą ze stanu niewolników lub osobą należącą do niższej kasty prowadziło do degradacji strony o wyższym statusie i jej potomstwa.

Według prawa rzymskiego, kobieta należąca do grupy wyzwoleńców, która wychodziła za mąż za niewolnika, sama stawała się niewolna; dziecko ze związku niewolnicy z wyzwoleńcem stawało się niewolnikiem.
We wszystkich czasach, każda z wymienionych instytucji pełniła szczególnie ważną funkcję w jakimś określonym społeczeństwie i w określonym przedziale czasu.
Armia
odgrywała wielką rolę w okresie wojen i niepokojów społecznych, a umiarkowaną w okresach pokoju.
Kościół
posiadał szczególnie wielkie znaczenie w średniowieczu, a mniejsze obecnie. Robienie
pieniędzy
i prowadzenie działalności politycznej ma większą wagę niż przed kilkuset laty.
Kanały cyrkulacji wertykalnej
istnieją w każdym uwarstwionym społeczeństwie i są równie niezbędne, jak kanały cyrkulacji krwi w organizmie biologicznym.
W każdym społeczeństwie istnieje liczba osób pragnących dostać się do wyższych warstw. Ponieważ tylko niewielu się to udaje. W każdym społeczeństwie musi istnieć mechanizm kontroli procesu tej cyrkulacji.
Kontrola polega:

1) na testowaniu jednostek pod względem ich przydatności do pełnienia określonej funkcji społecznej;
2) na selekcji jednostek na określoną pozycję społeczną;
3) na odpowiedniej dystrybucji członków społeczeństwa w różnych warstwach społecznych, ich awansu lub degradacji.

Głównym celem takiej kontroli jest dystrybucja jednostek.
W uwarstwionym społeczeństwie istnieją nie tylko kanały cyrkulacji pionowej, ale również rodzaj
„sit"
.
”każda jednostka musi być umiejscowiona stosownie do swoich możliwości".
Rodzina, wojsko, Kościól, szkola, organizacje polityczne, profesjonalne i zawodowe, są nie tylko kanalami cyrkulacji społecznej, ale jednocześnie "sitami" testującymi i rozmieszrzającymi jednostki w różnych warstwach czy na różnych pozycjach spolecznych.
Sita
Rodzina
Rodzinę uczyniono pierwszym kryterium oceny ogólnych i szczególnych zdolności człowieka, a w związku z tym - pierwszą i podstawową bazą przyszłego uplasowania społecznego jednostek.

Mądrych i wysoko postawionych rodziców uważano za dowód wyższej inteligencji ich potomka i jego przydatności do zajęcia wyższej pozycji społecznej. Natomiast pochodzenie ze skromnej rodziny brano za dowód niższości człowieka, predestynującej go do objęcia tylko skromnej pozycji.


Szkoła
Drugim podstawowym mechanizmem testowania zdolności jednostek jest szkoła.

Społeczna funkcja szkoły polega:
1) na ocenie za pomocą egzaminów i nadzoru wychowawczego, którzy uczniowie są utalentowani, a którzy nie są, jakie zdolności posiada każdy uczeń i w jakim stopniu, a także którzy ucznia wie mają pożądane cechy społeczne i moralne;
2) na eliminacji tych, którzy nie mają pożądanych cech umysłowych i moralnych;
3) na eliminacji uczniów niespełniających wymagań poprzez zamknięcie przed nimi drzwi do awansu społecznego, przynajmniej w pewnych określonych dziedzinach.
Koścół
W społeczeństwie średniowiecznym - Kościół był również szkołą, pełnił on uniwersalne, intelektualne, moralne i społeczne, funkcje testowania i selekcji jednostek.
Instytucje zawodowe
Te ostatnie są szczególnie ważne jako miejsce sprawdzania, czy jednostki mają szczególne predyspozycje i zdolności niezbędne do efektywnego wykonywania określonej pracy zawodowej.
Na przykład, tylko ludzie o dobrych głosach mogą wykonywać zawód śpiewaka. Ludzie, którzy takiej zdolności nie mają, nie mogą pracować w rym zawodzie.
Podobne nieustanne testowanie i selekcja przeprowadzane są w każdym zawodzie. W wojsku i rządzie, w zawodach specjalistycznych i Kościele, w działalności naukowej, literackiej, artystycznej i każdej innej.
Bardzo wielu ludzi błyskawicznie awansuje: od żołnierza do generała, od niewolnika do monarchy, od chłopa pańszczyźnianego do papieża, od żebraka do milionera, od gońca do prezesa korporacji.
Bardzo wielu innych, z powodu tych samych testów i selekcji zawodowej, ulega degradacji.
Full transcript