Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Potop szwedzki

No description
by

Kinga

on 2 June 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Potop szwedzki

Przebieg wojny:
1655 rok
– wkroczenie wojsk szwedzkich na tereny Rzeczpospolitej,
kapitulacja wojsk polskich,
król Jan Kazimierz opuszcza kraj i udaje się na Śląsk,
obrona Jasnej Góry przed Szwedami;
1656 rok
– elektor brandenburski Fryderyk Wilhelm (lennik Rzeczpospolitej) zawiera sojusz ze Szwecją,
Stefan Czarniecki toczy wojnę podjazdową z wojskami szwedzkimi,
powrót Jana Kazimierza do kraju,
traktat w Radnot (próba rozbioru Polski pomiędzy Szwecję, Siedmiogród, Bohdana Chmielnickiego i Bogusława Radziwiłła),
Austria i Dania wypowiadają wojnę Szwecji;
1657 rok
– traktaty welawsko-bydgoskie (elektor brandenburski zrywa sojusz z Szwecją za cenę zwolnienia go z zależności lennej);
1658-1659
– wojna na terytorium Danii.
Skutki potopu szwedzkiego:
Wojna polsko-szwedzka
1655-1660
przyniosła ogromne spustoszenie kraju. Polska wyszła z tej wojny ze
zrujnowaną gospodarką, stratami demograficznymi i ludnościowymi
(skutek walk, głodu i chorób). Rzeczpospolita Obojga Narodów była
osłabiona politycznie
. Utraciła zwierzchność nad Prusami Książęcymi i Inflantami, straciła swoją pozycję na arenie międzynarodowej. Okupacja prawie całego kraju przez wojska nieprzyjaciela przyniosła
straty materialne i kulturowe
. Twierdze i zamki były niszczone - choć w większości poddawały się bez stawiania oporu, do Szwecji wywożono zbiory biblioteczne, zawartości skarbców, relikwie świętych, a nawet części architektoniczne budowli. Na ziemiach polskich pojawiło się
zjawisko ksenofobii
- niechęci do obcych narodów, a także
nietolerancja religijna
(po wojnie Sejm wprowadził nawet karę śmierci
za odstępstwo od katolicyzmu - rok 1668).
O potopie:
Potop szwedzki
- czyli
inaczej najazd Szwedów
na Polskę w
1655 roku
w
czasie II wojny północnej (
1655-1660
).
Wojny
polsko-szwedzkie
zanim jeszcze rozpoczął się sławny, głównie za sprawą
Sienkiewicza
, potop szwedzki, podzielone były na kilka etapów. Ogólnie wyodrębnić można
wojnę o inflanty
i wojnę o
ujście Wisły
oraz wojnę przejściową, nazwaną tutaj
II wojną ze Szwecją.

Na tronie:
Rzeczpospolita
-
Zygmunt III
(do 1632 roku),
Władysław IV
z dynastii Wazów


Szwecja
-
Karol IX Sudermański
(regent od 1594 roku, król do 1611 roku),
Gustaw II Adolf
(do 1632 roku),
Krystyna z dynastii Wazów
Dogodna sytuacja międzynarodowa:
Kiedy w trakcie toczonych walk w czasie
wojny trzydziestoletniej
pod
Lützen
poległ król Szwecji, Gustaw Adolf, Polacy uznali to za dobrą okazję do odbicia części
swoich ziem z rąk szwedzkich
. Władysław IV Waza zaczął budować
flotę wojenną
, powstał wówczas port na Helu nazwany od imienia króla
Władysławowem
. Szlachta jednak nie chciała słyszeć nawet o kolejnej wojnie.
Postanowienia układu:
Niechętna wojnie była także
Szwecja
, która nie chciała dopuścić do walk na
dwa fronty
. Ponieważ dużo groźniejszym przeciwnikiem były
Niemcy i Liga Katolicka
, wobec czego w
1635
roku podpisano układ w Sztumskiej Wsi. Został on podpisany na
26 lat
(niestety, tyle nie wytrwał). Zakładał on, że Szwedzi wycofają się z portów pruskich i inflanckich. Zaprzestali także pobierania cła z
handlu gdańskiego
. Polakom nie udało się jednak odbić Inflant. W rękach polskich nadal pozostawała tylko ich część - tak zwane
Inflanty Polskie
. Książę pruski został zobowiązany do oddania terenów
Żuław Wiślanych
i
Malborka Rzeczpospolitej
. Nie wyjaśniono jednak kwestii używania przez
Zygmunta III Wazę i jego syna
, Władysława IV tytułu
króla szwedzkiego
(król nie uznał swojej detronizacji i nadal nazywał się królem szwedzkim, stąd też zwyczaj przejął jego syn).
Przyczyny:
Głównymi przyczynami najazdu szwedzkiego na Rzeczpospolitą w 1655 roku (tzw. potop szwedzki) były:
chęć ostatecznego rozwiązania kwestii Inflant,
zlikwidowanie pretensji polskiej linii Wazów do korony szwedzkiej,
pragnienie przejęcia przez Szwecję kontroli nad portami południowego Bałtyku,
chęć uzyskania łupów wojennych.
osłabienie Rzeczpospolitej wojnami z Rosją, Kozakami oraz konfliktami wewnętrznymi
Potop szwedzki
Przygotowały:
Kinga Kamińska
Iwona Wasiluk
Weronika Grąziel
z klasy 2 "e"

Potop szwedzki stał się inspiracją w XIX wieku dla Henryka Sienkiewicza, który opisał wojnę polsko-szwedzką w jednej części Trylogii zatytułowanej "Potop".
Zryw narodowy
oparty na poczuciu solidarności społecznej wszystkich stanów spowodowany został grabieżczą polityką szwedzką wobec okupowanych terenów (kontrybucje, podatki, rekwizycje), ich bezwzględność, łamanie praw, gwałty, obce obyczaje, religia i język wywołały sprzeciw całego społeczeństwa. Symboliczny charakter w zjednoczeniu społeczeństwa polskiego odegrała
obrona klasztoru na Jasnej Górze w Częstochowie
dowodzona przez przeora klasztoru paulinów
Augustyna Kordeckiego
(listopad-grudzień 1655). W kraju na szeroką skalę zaczęła się rozwijać partyzantka (pierwszy przywódca partyzancki – starosta babimojski
Krzysztof Żegocki
). Wśród walczących byli przedstawiciele szlachty, mieszczan, jak i chłopów. Na Litwie wojewoda witebski
Paweł Sapieha
pobił wojska
Janusza Radziwiłła
, za królem
Janem Kazimierzem
opowiedział się także
Jerzy Lubomirski
, co przyczyniło się do porzucenia Szwedów przez wojska koronne (dowodzone przez Stanisława Rewerego Potockiego i Stanisława Lanckorońskiego). Poparcie dla Jana Kazimierza zostało wyrażone w
konfederacji tyszowieckiej
– 31 grudnia
1655
, a następnie łańcuckiej. Król mógł powrócić do kraju.
K
O
N
I
E
C
DZIĘKUJEMY ZA OBEJRZENIE PREZENTACJI.
LICZYMY NA DOBRĄ

OCENĘ! :)
Bibliografia:
http://historia-polski.klp.pl/
http://www.sciaga.pl/
http://historia.pgi.pl/
http://www.edulandia.pl/
Full transcript