Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Ажлын байран дахь стресс

No description
by

Ichko Naraa

on 29 April 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Ажлын байран дахь стресс

Ажлын стресс
Агуулга:
1. Стрессийн тухай ойлголт
Стресс гэх нэр томъёо нь биологи болон сэтгэл судлалд хэрэглэгддэг бөгөөд анх 1930-аад онд биологийн хүрээнд бий болжээ. Стресс гэдэг нь бие организм, бодит ч бай хийсвэр ч бай, сэтгэл зүйн болон бие махбодийн аюул заналд тохиромжтойгоор хариу үйлдэл үзүүлэх чадваргүй болсны үр дүн юм.
Сэтгэл зүйчид стрессийг стрессийн эх үүсвэр ба түүний шалтгаанд бие организм хэрхэн хариу үйлдэл үзүүлж буйгаар тайлбарладаг. Хүчтэй стрессийн эх үүсвэр нь богино хугацааны, байнгын стрессийн эх үүсвэр нь удаан хугацааны нөлөө үзүүлдэг.
Стрессээс үүсэх 4 үндсэн бие махбодийн хариу үйлдэл
-Цусны эргэлт тархи болон томоохон булчингийн нэгдлүүд рүү шилжиж, арьс, ажиллахгүй байгаа эрхтнүүд болон биеийн зах руу хүрдэггүй.
-Тархины ойролцоох хэсэг идэвхтэй ажиллаж, түгшүүр нэмэгдэн, хараа, сонсгол сайжирна. -Глюкоз болон тосны хүчлийн энерги ялгаруулах нэгдлүүд цусны эргэлтэнд орно.
-Дархлаа болон хоол боловсруулах систем зогсонги байдалд орно.
Ажилтнууд ажил үүргээ гүйцэтгэх явцад ажиллах нөхцөл, ажлын ачаалал, хамт олны уур амьсгал, харилцаанаас тэдний сэтгэл санаа, бие организмд үүссэн дарамт, түүнийг даван туулах, дасан зохицох гэсэн хүч энерги бүхий хариу үйлдлийг ажлын байрны стресс гэж үзнэ.
Ажлын байрны стрессийн түгээмэл шалтгаанууд:
1. Ажлын хэт ачаалал
2. Ажлын уйтгартай хэв маяг
3. Ажлын шат ахих боломж тодорхойгүй байх
4. Мэргэжлийн өндөр хариуцлага
5. Удирдлагын дарамт
6. Ажлын байран дахь харилцааны зөрчил
7. Туслалцаа авахгүй байх буюу ганцаардал
Ажлын байрны стресс нь мэргэжлийн ур чадварт нөлөөлөөд зогсохгүй эрүүл мэнд, хувийн амьдралд ч нөлөөлдөг. Ажлын байрны стресс нь тухайн хүний сэтгэлийн тэнхээ, бие-махбодийн эсэргүүцэл, мэдлэг туршлага, зан араншин, хүмүүжил, дадал зуршил зэргээс хамааран хүн бүрт харилцан адилгүй нөлөөлдөг байна.
Ажлын байрны стрессийн нөлөө:
Ажлын байрны стресст өртсөн тохиолдол илрэх шинж тэмдгүүд:
• Ажилдаа дур сонирхолгүй болно
• Ажлаа “маргааш” гэж хойш
тавих нь ихсэнэ
• Хамт олонтойгоо эв
найрамдалгүй болж,
тэдэнд үл итгэнэ
• Өглөө ажилдаа явахаас
дургүй хүрч, орой гэртээ
яарна гэх мэт

Анхан шатны шинж тэмдгvvд

Хэрэв та шинж тэмдгvvдийг эрт илрvvлсэн бол ноцтой, архаг євчлєлvvд тусалгvйгээр єєрийн асуудлаа зохицуулах боломжтой болно. Шинж тэмдгvvд:

-Ажилдаа сэтгэл хангалуун бус байх
-Нойр хулжих
-Огцом ууртай болох
-Ходоод хямрах
-Толгойн євчин
-Гэр бvлийнхэн болон найз нєхєдтэйгээ таатай
бус харьцаа єрнvvлэх
-Ёс суртахууны тvвшин доройтох
-Шvдээ хавирах
-Мансууруулах болон согтууруулах бодисын
хэрэглээ нэмэгдэх



Хэрэв энэ асуудлыг эмчлэлгvй орхивол ажлын стресс нь зарим ноцтой асуудлуудыг vvсгэнэ. Тухайлбал:
-Зvрх судасны євчин
-Хоол боловсруулах эрхтэний хямрал
-Сэтгэл санааны хямрал
-Ажлын байрны осол
-Амиа хорлох


Удаан хугацааны vр дагавар
Стрессийг тань арилгахад тус болох 6 арга:
1. Өөртөө анхаарал тавь
2. Хяналтандаа ав
3. Ажлаа зохицуул
4. Талархаж сур
5. Сайн хүмүүсээр хүрээлүүл
6. Сайн талаас нь хар

-Ажлаасаа тvр хугацаанд чєлєє авах, ажлаа цаг тухайд нь гvйцэтгэх, гэртээ ажлаа хийхгvй байх, амралтын єдрvvдэд бvтэн амарч байх
-Хамтран ажиллагсадтайгаа зєвшилцєх, тэднийг ойлгохыг хичээх
-Тогтсон ажлын тєлєвлєгєєтэй ажиллах
-Чиг vvрэг даргаас авахдаа тодотгол хийж байх
-Єдрийн цайгаараа алхаж байх гэх мэт

Ажлын стрессийг ажилтан єєрєє бие даан шийдвэрлэх аргууд
Байгууллага ажилчдынхаа стрессийг шийдвэрлэх арга



Стресс Менежмент хийх: АНУ-н компаниудын талаас илvv хувь нь стресс менежментийн сургалт болон ажилчдыг дэмжих хєтєлбєр хэрэгжvvлдэг ба эдгээр нь ажилчдыг ажлын хvнд хэцvv нєхцєл байдлуудыг даван туулах чадварыг сайжруулах зорилготой байдаг. Стресс менежментийн хєтєлбєрvvд нь стрессийн эх сурвалж, мєн чанар, тvvний эрvvл мэндэд vзvvлэх нєлєє, хувь хvн єєрєє хэрхэн стрессийг шийдвэрлэх тухай, цагийн зохион байгуулалт болон тайвшрах дасгалуудыг заадаг байна.
Гэвч энэхvv арга нь хоёр vндсэн сул талтай:
1.Стрессийн шинж тэмдгvvдийг зєвхєн богино хугацаанд шийдвэрлэнэ.
2.Ажилтанд анхаарлаа хандуулдаг учир стрессийн vндсэн шалтгаан болох орчинг орхигдуулдаг.


Ажилтны ажиллах орчин, нєхцлийг єєрчлєх нь стрессийг шийдвэрлэх найдвартай арга зам юм. Энэхvv арга нь ажлын стрессийг шууд бууруулдаг. Юуны тvрvvнд стресс vvсгэж буй ажлын нєхцлийг илрvvлэх ба дараа нь тухайн стресс vvсгэгчийг устгах, єєрчлєх стратегийг боловсруулна. Энэ арга мєн сул талтай. Ажлын байран дахь бvх ажилчдын стрессийг нэгэн зэрэг шийдвэрлэх боломжгvй. Учир нь шинэ ажлын орчин єєр нэг ажилтанд стресс бий болгох боломжтой байдаг. Тэгэхээр дээрхи хоёр арга замыг хослуулан хэрэглэсэн тохиолдолд байгууллага ажлын стрессийг бvрэн шийдвэрлэх боломжтой юм.

Байгууллагын өөрчлөлт
Ашигласан материал
1. Хувиа бодож, өөрийгөө зовж тарчлах байдалтай эвлэрэх үзэлтэй болсон байдаг
Энэ нь өөртөө зориулагдсан анхаарлыг бусад руу буюу ойр дотныхон, туслалцаа хэрэгтэй байгаа болон зовж буй хүмүүс рүү хандуулах явдал юм. Жишээ нь: Кисаготами
2. Стрессийн дарамтыг архиар тайлахад хүрвэл
1 удаагийн тун нь: Шилэн аягаар 1 дарс эсвэл 1 хундага цагаан архи эсвэл 250-300 гр шар айраг байна.
Архийг хэтрүүлж хэрэглэснээр сэтгэлийн хөдөлгөөний илрэл, хариу үйлдлийг бодитой зохицуулж байсан үйл явц тасалдах, хараат байдал бүрдэх, оюун ухааны чадамж буурах, шинэ бэрхшээлт асуудал үүсэх сөрөг талтай..

5. Нулимсаар сэтгэлийн зовиураа арилгах
Хүний сэтгэл хөдлөлөөс болж уйлах нулимсанд хүний сэтгэлийн зовиур, түгшүүрийг арилгаж тайтгаруулдаг бодис агууллагддаг
Сонгино хэрчих үед гардаг нулимс нь ихэвчлэн уснаас бүрддэг учир хүний нүдийг цэвэрлэх үйлчилгээтэй.
6. Өглөө урьдынхаасаа 15 минутын өмнө босч сур
Бухимдахгүй байхыг хүссэн хүний хамгийн эхэнд мөрдөх зүйл бол өглөө урьдынхаасаа 15 минутын өмнө босч сурах. Ингэж хэвшвэл та бүх ажлаа амжуулж чадна гэдэгт итгээрэй.

3. Амьдралаас баяр жаргалыг олж сурах нь жаргах тун зөв арга
Яаж ч хичээгээд гай зовлонг хүн тойрдоггүй. Муу юмсыг өөрөөсөө холдуулж чадах нь гай зовлонгоос хол явах хамгийн сайн арга.
4. Амьдралын уй гунигийн эсрэг шилдэг эм бол аливааг судалж мэдэх
Францын эх сэтгэгч Монтескьё “нэг цаг ном уншсаны дараа сарниж алга болохооргүй тийм их уйтгар зовлон надад тохиолдож байсангүй” хэмээн зөвлөснөөр уйтгар гунигаа үлдэн хөөх хамгийн шилдэг арга бол өөрийгөө завгүй байлгах юм
7. Бусдыг уучилж сур
Хэн нэгний хийсэн алдааг бодон сэтгэл санаагаа хямрааж явахаар зүгээр л мартчихаж бай. Бид төгс биш орчлонд амьдарч байгаа гэдгийг ойлго. Жишээ нь: уучлах нь ухааных
8. Сандарч тэвдсэн үедээ гүнзгий амьсгаа авч бай
Их сандарч тэвдсэн үед доорхи иогийн дасгалыг хийгээрэй. Найман секундын турш хамраараа гүнзгий амьсгаа аваад 15 секундын турш амаараа удаан гарга. Дасгал хийж байх үедээ бүх зүйл тайван байна гэж төсөөл. Энэ дасгалаа 10 удаа давтах хэрэгтэй.
9. Цагийн юмыг цагт нь хийж бай
Бaйцаалт авах, хэрэг материал шалгах, хурал зөвлөгөөн, хичээл сургалтад суух, гадаад хэл сурах, дэлгүүр орох зэрэг тухайн өдөр хийх ажлаа бичиж төлөвлөж бай. Ажлаа хойш тавьсандаа харамсах үе зөндөө гардаг болохоор цагийн юмыг цагт нь хийж байгаарай.
10. Кофе бага уу
Кофе их уувал зүрхний үйл ажиллагаа өөрчлөгдөн амархан бухимдахын нэг үндэс болдог


1. Стрессийн тухай ойлголт
2. Стрессийн нөлөө
3. Стрессээс зайлсхийх арга
4. Байгууллага ажилчдынхаа стрессийг шийдвэрлэх арга зам
http://www.setgel.org
https://www.google.mn/
http://www.slideshare.net/
Анхаарлаа хандуулсанд баярлалаа
Full transcript