Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Sarmatyzm

No description
by

Morales ToJa

on 17 May 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Sarmatyzm

Sarmatyzm to styl życia, obyczajowość oraz kultura polskiej szlachty z XVII i XVIII wieku. Opierał się na micie, że szlachta polska miała pochodzić od Sarmatów, starożytnego ludu zamieszkującego Dolną Wołgę. Po Sarmatach szlachta miała odziedziczyć umiłowanie wolności, gościnność, dobroduszność, męstwo oraz odwagę.
Sarmatyzm a Polityka
SARMATYZM
Sarmaci wierzyli w szczególną rolę Polski, która miała być oazą złotej wolności, otoczoną przez państwa absolutystyczne. Ustrój Rzeczypospolitej był uważany za najlepszy na świecie, a polski Sejm za najstarszy. Podstawą Rzeczypospolitej były prawa kardynalne, czyli Artykuły henrykowskie oraz pacta conventa, a w okresie późniejszym również liberum veto. Każdą próbę ich naruszenia traktowano jak najwyższą zbrodnię i podejmowano próby odwołania króla, który ośmielił się sprzeciwić masom szlacheckim. Sarmatyzm sławił również dawne zwycięstwa polskiego oręża i domagał się od szlachty podtrzymania tych tradycji.
Jak Ubierali się Sarmaci
Sarmackie ceremonie
Polacy lubowali się wówczas w pompatycznych ceremoniach.
Do historii przeszedł np. słynny wjazd kanclerza Jerzego Ossolińskiego do Rzymu ( 1633r. )
Wady i Zalety
Nietolerancja dla obcych
Kult przeszłości
Wiek XVII można nazwać stuleciem pamiętników. Spisywali je zarówno magnaci, jak i chuda szlachta, aby przekazać potomkom jak najwięcej informacji o swoim życiu i czynach.
Co to jest sarmatyzm?
Najpopularniejszym typem ubioru był długi żupan oraz kontusz.
Noszono do tego pasy z tkanin, których sposób wiązania i układ na kontuszu był bardzo rozmaity.
Okrycie głowy stanowiła czapka z futrzaną opuszką oraz czworokątną główką.
Włosy sarmatów były równo sczesywane oraz podpinane na okrągło nad wierzchołkami uszu.
Do tego noszono sumiaste wąsy
Obuwie wykonywano z żółtego i czerwonego safianu, zaś do ubiorów pospolitych z czarnej skóry.
Niechęć dla obcych (inaczej ksenofobia)
Życie ponad stan
Przekonanie o większości Polaków nad innymi narodami
Sarmaci byli bardzo patriotyczni
Powstawał nowy styl życia
Sarmatyzm wiązał się z dużą religijnością
Wierzyli w swój kraj
Sarmacki obrządek pogrzebowy przybierał niezwykle bogatą formę.
Ceremonie były starannie i długo przygotowywane,
trwały nawet do czterech dni i kończyły się stypą, która z łatwością przeradzała się w zwykłą hulankę…
W czasach sarmatyzmu powstały portrety trumienne. Przedstawione były na nich popiersia zmarłych osób z uwydatnionymi szczegółami i charakterystycznymi cechami. Zachowane były wszelkie skazy i niedoskonałości skóry zmarłego.
Ksenofobia
Zrozumiałą dumę z osiągnięć narodu zastąpiła w drugiej połowie XVII wieku zwykła megalomania, przejawiająca się w głębokim przekonaniu o wyższości polskiego ustroju, prawa, obyczaju, ubioru czy też w ogóle kultury.

Stąd tylko krok do ksenofobii, która rychło wyparła typową dla Polski tolerancję i otwartość wobec świata…
Sarmackie siedziby
Dwór powinien mieć nad wejściem trójkątny tympaton wsparty na kolumnach
Przedstawiciele sarmackiego baroku
Wacław Potocki – twórca najwybitniejszego barokowego eposu sarmackiego pt. "Wojna Chocimska", którego bohaterem, Sarmatą idealnym, jest hetman Jan Karol Chodkiewicz.
Jan Chryzostom Pasek – niezrównany gawędziarz, autor słynnych "Pamiętników" (zachowanych, niestety, tylko we fragmentach)

Sarmatyzm dziś
Dzisiaj sarmatyzm utożsamiany jest z:

nietolerancją
zacofaniem
megalomanią
konserwatyzmem
awanturnictwem
życiem ponad stan
Edmund Burke
Edward Burke
DZIĘKUJEMY
ZA UWAGĘ!
Nazwiska sarmatów
Charakterystyczną końcówką nazwisk polskiej szlachty był morfem "-ski", który był odpowiednikiem zwrotów tytularnych występujących w szlacheckich nazwiskach za granicą jak we Francji "de" czy w Niemczech "von". Końcówka ta charakterystyczna była dla nazwisk odmiejscowych tworzonych od majątków ich właścicieli. Od miejscowości pochodziły imiona szlachty jak na przykład Tarnowski (z Tarnowa), Zamojski (z Zamościa), Suski (z Suchej). Zwyczaj dodawania końcówki "-ski" stał się w XVI i XVII wieku charakterystyczną cechą nazwisk szlacheckich.
-ski
-ska
Staropolska gościnność
Dla sarmatów niezwykle ważne były więzy rodzinne i towarzyskie. Odnoszono się z galanterią do kobiet. Ulubionym zajęciem była rozmowa. Bardzo chętnie przyjmowano gości: krewnych, przyjaciół, a także nieznajomych, zwłaszcza cudzoziemców. Dość swobodnie posługiwano się łaciną. Urządzano wystawne uczty, zawsze zakrapiane alkoholem. Nieraz dochodziło do bójek. Na przyjęciach tańczono poloneza, mazura, oberka. Dbano o swój honor.
gość w dom, Bóg w dom
Full transcript