Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Historia w gimnazjum - wielka powtórka do egzaminu.

No description
by

Dariusz Kucharski

on 17 November 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Historia w gimnazjum - wielka powtórka do egzaminu.

PODSTAWA PROGRAMOWA HISTORII
Cele kształcenia – wymagania ogólne
I. Chronologia historyczna.
Uczeń sytuuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w czasie oraz porządkuje je i ustala
związki poprzedzania, równoczesności i następstwa; dostrzega zmiany w Ŝyciu społecznym
oraz ciągłość w rozwoju kulturowym i cywilizacyjnym.

II. Analiza i interpretacja historyczna.
Uczeń wyszukuje oraz porównuje informacje pozyskane z różnych źródeł i formułuje wnioski;
dostrzega w narracji historycznej warstwę informacyjną, wyjaśniającą i oceniającą; wyjaśnia
związki przyczynowo-skutkowe analizowanych wydarzeń, zjawisk i procesów historycznych;
wyjaśnia znaczenie poznawania przeszłości dla rozumienia świata współczesnego.

III. Tworzenie narracji historycznej.
Uczeń tworzy narrację historyczną, integrując informacje pozyskane z różnych źródeł; tworzy
krótkie wypowiedzi: plan, notatkę, rozprawkę, prezentację; przedstawia argumenty uzasadniające
własne stanowisko.
1. Najdawniejsze dzieje człowieka. Uczeń:
1) porównuje koczowniczy tryb życia z osiadłym i opisuje skutki przyjęcia przez człowieka trybu osiadłego;
2) wyjaśnia zależności pomiędzy środowiskiem geograficznym a warunkami życia człowieka.
2. Cywilizacje Bliskiego Wschodu. Uczeń:

1) lokalizuje w czasie i przestrzeni cywilizacje starożytnej Mezopotamii i Egiptu;
2) charakteryzuje strukturę społeczeństwa i system wierzeń w Egipcie;
3) wyjaśnia znaczenie pisma i prawa w procesie powstawania państw;
4) rozpoznaje typy pisma wykształcone na terenie Mezopotamii i Egiptu.

4. Cywilizacja grecka. Uczeń:
1) wyjaśnia wpływ środowiska geograficznego na gospodarkę i rozwój polityczny starożytnej Grecji;
2) umiejscawia w czasie i porównuje system sprawowania władzy oraz organizację społeczeństwa w Sparcie i Atenach peryklejskich;
3) charakteryzuje czynniki integrujące starożytnych Greków – język, system wierzeń, teatr oraz igrzyska olimpijskie.

5. Cywilizacja rzymska. Uczeń:
1) umiejscawia w czasie i charakteryzuje system sprawowania władzy oraz organizację społeczeństwa w Rzymie republikańskim i cesarstwie;

2) wyjaśnia przyczyny i wskazuje skutki ekspansji Rzymu, opisując postawy Rzymian wobec niewolników i ludów podbitych;

3) podaje przykłady wpływu kultury greckiej na kulturę rzymską;

4) rozróżnia wewnętrzne i zewnętrzne przyczyny upadku starożytnego państwa rzymskiego.
6. Dziedzictwo antyku. Uczeń:
1) charakteryzuje najważniejsze osiągnięcia kultury materialnej i duchowej antycznego świata w różnych dziedzinach: filozofii, nauce, architekturze, sztuce, literaturze;

2) podaje przykłady osiągnięć cywilizacyjnych antyku, które mają wpływ na cywilizację współczesną.
7. Chrześcijaństwo. Uczeń:
1) umiejscawia w czasie i przestrzeni narodziny i rozprzestrzenianie się chrześcijaństwa;
2) wskazuje przyczyny i przykłady prześladowania chrześcijan w państwie rzymskim.
8. Arabowie i świat islamski. Uczeń:
1) umiejscawia w czasie i przestrzeni kierunki i zasięg podbojów arabskich;
2) opisuje podstawowe zasady i symbole islamu;
3) wyjaśnia rolę Arabów w przekazywaniu dorobku kulturowego pomiędzy Wschodem a Zachodem.
3. Starożytny Izrael. Uczeń:
1) charakteryzuje podstawowe symbole i główne zasady judaizmu;
2) wyjaśnia różnicę pomiędzy politeizmem a monoteizmem, odwołując się do przykładów.
PALEOLIT
koczowniczy tryb życia
myśliwstwo, zbieractwo
narzędzia z kamienia, kości, rogu
odzież skórzana
schronienie w jaskiniach, szałasach, namiotach
konieczność życia w gromadach
znali ogień
wierzenia
NEOLIT
- rewolucja neolityczna
uprawa roli ,hodowla zwierząt
udoskonalone narzędzia, tkactwo
domy z drewna
początki rzemiosła
OSIĄGNIĘCIA SUMERÓW I BABILOŃCZYKÓW
BRĄZ - STOP MIEDZI I CYNY
SIEĆ IRYGACYJNA
KOŁO GARNCARSKIE I W TRANSPORCIE
PISMO KLINOWE
ORGANIZACJA PAŃSTWA DESPOTYCZNEGO
PIERWSZE KODEKSY PRAWNE (
Kodeks Hammurabiego
)
OPRACOWANIE KALENDARZA
ROZWÓJ ARCHITEKTURY
ROZWÓJ MATEMATYKI, ASTRONOMII, MEDYCYNY
RELIGIA POLITEISTYCZNA
ZNACZENIE PISMA I PRAWA W TWORZENIU PAŃSTWA
pismo usprawnia transakcje handlowe i pobór podatków
pozwala przekazywać informacje i rozkazy władcy
pozwala spisać prawa ( kodeksy) i rozpowszechnić ich znajomość
prawo jednoczy poddanych i utrzymuje państwo w ładzie i porządku
chroni poddanych przed nadużyciami i rozstrzyga spory
PISMO KLINOWE
PISMO HIEROGLIFICZNE
PISMO HIERATYCZNE
MONARCHIA DESPOTYCZNA
ustrój, w którym cała władza nad państwem skupiona jest w ręku jednej osoby,
Władca nie podlega żadnym prawom.
władca skupia w swoim ręku władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą,
w celu utrzymania władzy stosuje często narzędzia siłowe do zastraszania społeczeństwa .
Główne zasady judaizmu
.
wiara w jednego i jedynego Boga
wiara w zmartwychwstanie zmarłych
zbawienie przez modlitwę, pokutę , dobre uczynki
wolna wola człowieka, który wybiera pomiędzy dobrem a złem
przymierze z
Jahwe
- naród wybrany
oczekiwanie na
Mesjasza
- zbawcę
Wpływ warunków środowiskowych na cywilizację grecką.
ciepły suchy klimat( susze zmuszają do kolonizacji wybrzeży M. Śródziemnego i Czarnego, groźba głodu)
kraj górzysty -liczne
polis (miasta-państwa)
- brak wspólnego państwa, naturalna ochrona przed wrogami
mało urodzajnej gleby - wojny o ziemię, hodowla, rzemiosło, wino , oliwa
liczne wyspy i szeroki dostęp do morza - handel morski i rybołówstwo

RELIGIA GRECKA
POLITEIZM

antropomorfizm
- bogowie o cechach ludzkich
boska hierarchia
kult herosów
przeznaczenie silniejsze od woli bogów
kontakt z bogami przez wyrocznie
kult ważniejszy niż wiara
wspólni bogowie, uroczystości i miejsca kultu jednoczą Greków
Hades
- brat Zeusa , bóg świata podziemi
Posejdon
- bóg morza
Hefajstos
- bóg ognia, opiekun rzemieślników
Atena
- bogini mądrości
Apollo
- opiekun Muz, pan wyroczni
Ares
- bóg wojny
Demeter
- bogini ziemi i urodzaju
Afrodyta
- bogini miłości
Hermes
- bóg kupców i złodziei
OSTRACYZM?
ARYSTOKRACJA
DEMOKRACJA POŚREDNIA I BEZPOŚREDNIA
EGIPT - ORGANIZACJA PAŃSTWA I SPOŁECZEŃSTWA
k. IV tys. - zjednoczenie Dolnego i Górnego Egiptu
monarchia teokratyczna -
teokracja
faraon - wcielenie Horusa, syn boga Re
scentralizowana administracja
faraon mianuje urzędników, dowodzi armią
społeczeństwo: kapłani urzędnicy, kupcy, rzemieślnicy, rolnicy
Rzym republiką.
Po okresie monarchii, wraz z wygnaniem ostatniego króla:
Tarkwiniusz Pysznego
nastała republika
republika panuje między
509 r
. p.n.e. -
30 r.
p.n.e.
r.
opierała się Zgromadzeniach Ludowych i sytemie urzędniczym
zasady systemu urzędniczego: wybieralność, kolegialność, ograniczenie czasowe funkcji, bezpłatność, odpowiedzialność za sprawowaną funkcję
drabina - hierarchia urzędnicza
Rzym cesarstwem.
pozory trwania republiki
princeps - cesarz
utrzymuje najważniejsze kompetencje ( wojsko, skarb, mianowanie urzędników, najwyższy kapłan)
instytucje republiki miały jedynie znaczenie symboliczne
Społeczeństwo rzymskie.
patrycjusze
plebejusze
nobilitas
(po reformach politycznych III w.)
PRZYCZYNY EKSPANSJI - PODBOJÓW RZYMU.
chęć zdobycia ziemi uprawnej, łupów i niewolników
ambicje wodzów- cesarzy
opanowanie ważnych strategicznie obszarów
likwidacja konkurencji
ORGANIZACJA PODBITYCH ZIEM
zajmowali część podbitych ziem
większość podbitych państw zachowała niezależność( daniny, pomoc wojskowa)
zakładanie kolonii na podbitych obszarach - znaczenie strategiczne
poza Italią tworzą
prowincje

- rządzi urzędnik we współpracy z miejscową elitą
SKUTKI EKSPANSJI RZYMU.
romanizacja
prowincji
hellenizacja
Rzymu -przyjmowanie greckiej kultury
Imperium Romanum -stworzenie potężnego terytorialnie państwa
przemiany społeczne- utworzenie armii zawodowej
rozprzestrzenienie się osiągnięć cywilizacji rzymskiej
problem niewolnictwa( wojna źródłem niezbędnej siły roboczej) -
powstanie Spartakusa (73-71p.n.e.)
Przyczyny upadku Rzymu
WEWNĘTRZNE
długa trudna do obrony granica
wysokie koszty utrzymania armii
kryzys gospodarczy- brak niewolników, nieurodzaj, wojny
spadek liczby ludności - mniej wpływów z podatków
rosnacy dług państwa- psucie monety
niski autorytet cesarzy
395
r. podział cesarstwa
barbaryzacja
armii
RELIGIA STAROŻYTNYCH RZYMIAN
1
.Religia politeistyczna
– grono najważniejszych bogów przejętych min. od Etrusków
Jupiter – odpowiednik greckiego Zeusa
Mars – bóg wojny
Wenus - bogini miłości
Neptun - bóg morza
Westa – bogini ogniska domowego
2
.Duża rola wróżb w życiu państwowym i prywatnym
. Wróżono min. z wnętrzności zwierząt ofiarnych , lotu ptaka.
3
.Przyjmowanie bóstw podbitych ludów
.
4
.Rosnąca popularność wschodnich religii
Izyda z Egiptu ,Kybele- Wielka Macierz, Mitra z Iranu
5.Względna tolerancja religijna
. - patrz - prześladowania chrześcijan
6.Boski kult cesarzy.
ZEWNĘTRZNE
napór plemion germańskich
IV i V w. - ............................- Hunowie
476
r. obalenie ostatniego cesarza Zachodu : Romulusa Augustulusa -
koniec starożytności
WPŁYW KULTURY GRECKIEJ NA KULTURĘ RZYMSKĄ
podatność na cudze wpływy np. Etruskowie
podbój Grecji w II w. p.n.e.
moda na kulturę grecką - studia, nauczyciele , język, moda, dieta, architektura
hellenizacja religii - "odbicie " grona greckich bogów
wzorowanie się na greckiej literaturze i filozofii
Powstanie chrześcijaństwa.
I w.
nowe wyznanie monoteistyczne wyodrębnione z judaizmu
akcja ewangelizacyjna uczniów Jezusa skierowana nie tylko do żydów
popularność zapewniają hasła: równości, braterstwa, wspierania biednych i słabych
uniwersalizm chrześcijański - trafia do różnych grup społecznych i narodów
Prześladowania chrześcijan.
Przyczyny
:
bojkot kultu państwowego i funkcji urzędowych
żydowska sekta
plotki: ludożercy itp.
dążenie do utrzymania jedności państwa i podniesienia roli kultu cesarzy
Prześladowania
:
64
r. - pożar Rzymu -Neron
koniec I w. - Domicjan
III w. - Dioklecjan

Koniec przesladowań
:
313
r. edykt mediolański
Konstantyna Wielkiego - tolerancja wyznaniowa dla chrześcijan
Dorobek Grecji i Rzymu
dwie uzupełniające się kultury
klasyczny -wzorcowy - stanowiący punkt odniesienia dla późniejszych kultur
udoskonalali wszystkie dziedziny życia
wszechstronne zainteresowania: technika, prawo, literatura, sport, filozofia
Wady Grecji i Rzymu
niewolnictwo
sytuacja kobiet
prześladowanie chrześcijan
eksploatacja podbitych ludów
wady demokracji
Osiągnięcia cywilizacji Greków i Rzymian
GRECJA
klasyczna
filozofia
(Tales, Platon, Arystoteles)
osiągnięcia nauki
: Archimedes, Pitagoras, Tales
teatr
-tragedie i komedie( Ajschylos, Sofokles)
architektura, rzeźba
- Fidiasz, Myron, Poliklet
literatura
- Homer
demokracja
RZYM
klasyczne
prawo rzymskie
osiagnięcia architektoniczne
: łuk, sklepienie kopułowe
kalendarz rzymski
drogi
akwedukty
ustrój republiki
Zasięg terytorialny ekspansji Arabów VII -X w.
Zasady i symbole islamu.
monoteizm
- wiara w boga Allacha
5 filarów islamu
(wyznanie wiary, modlitwa, jałmużna, post, pielgrzymka do Mekki)
dżihad
- święta wojna z niewiernymi
Koran
-święta księga podzielona na surry
Mahomet
prorok Allacha
i
mmam
- przywódca religijny, osoba ndzorująca meczet
622 r. hidżra - początek ery muzułmańskiej
Rola Arabów w kulturze europejskiej.
ważny ośrodek rozwiniętej kultury w czasach średniowiecza
zachowanie literatury starożytnych Greków i Rzymian przetłumaczonej na j. arabski
łącznik między cywilizacjami Azji a Europą( cyfry arabskie z Indii, wynalazek papieru z Chin)
rozwój medycyny, matematyki, astronomi
wpływy sztuki arabskiej w Hiszpanii
w kulturze szlacheckiej dawnej Polski, liczne zapożyczenia - (strój, broń, dekoracje) -sarmatyzm
Monarchia Karola Wielkiego
- daty
496 r. wódz Franków Chlodwik - przyjął chrześcijaństwo
771 r . Karol Wielki przejął władzę w państwie -
800
r. koronowany na cesarza
814 r. śmierć Karola
843
r. traktat w Verdun - podział państwa karolińskiego
9. Początki cywilizacji zachodniego chrześcijaństwa
1) umiejscawia w czasie i przestrzeni monarchię Karola Wielkiego, Państwo Kościelne oraz Cesarstwo w Europie Zachodniej;
2) charakteryzuje działalność Karola Wielkiego i wyjaśnia, na czym polegał renesans karoliński;
3) charakteryzuje główne idee uniwersalnego cesarstwa Ottona III;
4) opisuje relacje pomiędzy władzą cesarską a papieską w X-XI w.
Działalność Karola Wielkiego
a)
Wojny Karola
-opanował państwo Longobardów w Italii
-Arabów zepchnął do Hiszpanii za rzekę Ebro
-Pokonał i chrystianizował germańskich Sasów

b)
współpraca z papieżem
-ochrona i pomoc dla papieża wynagrodzona
tytułem cesarze zachodniego cesarstwa rzymskiego w 800 roku

c)
doskonale zorganizowane państwo
-wędruje z dworem po całym kraju
-państwo podzielone na hrabstwa ( wewnątrz kraju) i marchie ( tereny graniczne państwa)
-urzędnicy mianowani a nie dziedziczni
-stała kontrola urzędników poprzez inspektorów wędrujących po kraju - missi dominici
-cesarz odwołuje urzędników i dowolnie ich przenosi


10. Bizancjum i Kościół wschodni. Uczeń:
1) lokalizuje w czasie i przestrzeni cesarstwo bizantyjskie;
2) charakteryzuje rolę Bizancjum jako kontynuatora cesarstwa rzymskiego i rozpoznaje osiągnięcia kultury bizantyjskiej (prawo, architektura, sztuka);
3) wyjaśnia przyczyny i skutki rozłamu w Kościele w XI w.
Monarchia Ottonów.
962
r. -
Otton I
koronowany na cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego
Ottonowie:
zjednoczyli i umocnili państwo
powstrzymali najazdy Węgrów
podporządkowali Czechy
walczyli o wpływy w Italii
Idea uniwersalnej monarchii Ottona III
- budowa cesarstwa jednoczącego wszystkie państwa chrześcijańskie w Europie na równych prawach.
11. Społeczeństwo średniowiecznej Europy. Uczeń:
1) rozpoznaje typowe instytucje systemu lennego;
2) wyjaśnia pojęcie stanu i charakteryzuje podziały społeczne w średniowieczu;
3) charakteryzuje funkcje gospodarcze, polityczne i kulturowe miast w średniowieczu.
Bizancjum - Cesarstwo wschodniorzymskie.
395 r. - 1453 r.
Konstantynopol - " Nowy Rzym"
kontynuacja tradycji cesarstwa rzymskiego obalonego w 476 r.
mieszkańcy Bizancjum nazywają się - Rzymianami
ustrój cesarstwa, rzymskie prawa
podtrzymują rzymską kulturę i tradycje
dążenie do odbudowy imperium rzymskiego w dawnych granicach
Panowanie Justyniana I ( VI w.)
odzyskanie większości dawnego terytorium rzymskiego
kodeks Justyniana - spisanie prawa rzymskiego
wspaniała architektura - Hagia Sophia
cezaropapizm - podporządkowanie Kościoła cesarzowi
Przyczyny i skutki rozłamu chrześcijaństwa w XI w.
przyczyny:
rywalizacja biskupów Rzymu i Konstantynopola
łacińska kultura Zachodu contra grecki Wschód
spory dogmatyczne ( Filioque)
brak cesarskiej kontroli nad biskupem Rzymu
spór o celibat, opłatek itp
skutki:
1054 - początek wielkiej schizmy wschodniej
podział na katolicyzm i prawosławie - Wschód - Zachód
Kultura łacińska i kultura grecka
konflikty i wojny
Feudalizm
(ze średniowiecznej łaciny
feudum
– prawo do rzeczy cudzej,
lenno
) – ustrój społeczno-polityczno-ekonomiczny, który opierał się na zależności ziemskiej. Wasal podlegał seniorowi, ponieważ użytkował ziemię, która należała formalnie do owego seniora. Senior mógł podlegać innemu seniorowi z tego samego powodu (np. zależność księcia wobec króla). Analogicznie wasal mógł jednocześnie być seniorem i mieć własnego wasala... masakra!
POJĘCIA ZWIĄZANE Z FEUDALIZMEM
lenno
– majątek (w większości przypadków ziemia) nadawana wasalowi przez seniora
senior
– osoba nadająca lenno

wasal
– osoba otrzymująca lenno (podlegała seniorowi)
suzeren
– najwyższy senior, stojący na szczycie drabiny feudalnej
beneficjum
– dobro nadane wasalowi przez seniora w zamian za wykonywanie określonych obowiązków

inwestytura
– uroczyste nadanie lenna
hołd lenny
– przysięga wierności składana seniorowi przez wasala
komendacja
– akt poddania się wasala seniorowi (fragment umowy lennej)
SPOŁECZEŃSTWO STANOWE
-odrębne grupy społeczne, posiadające określone prawa i obowiązki.
Podział na stany:
rycerstwo
duchowieństwo
mieszczaństwo
chłopstwo
12. Kultura materialna i duchowa łacińskiej Europy. Uczeń:
1) wyjaśnia kulturotwórczą rolę Kościoła w dziedzinie nauki, architektury, i życia codziennego średniowiecznego społeczeństwa;
2) porównuje główne elementy kultury rycerskiej i kultury miejskiej;
3) rozpoznaje zabytki kultury średniowiecza, wskazując różnice pomiędzy stylem romańskim a stylem gotyckim, z uwzględnieniem przykładów z własnego regionu.
Funkcje miasta w średniowieczu.
gospodarcza
- skupia handel i produkcję rzemieślniczą
kulturowa
- działa niższe i wyższe szkolnictwo, centrum rozwoju sztuki i architektury
polityczna
- siedziba przedstawicieli władcy, władzy sądowniczej
militarna
- ufortyfikowane punkty obrony w przypadku najazdu
Społeczeństwo średniowiecznego miasta.
patrycjat
- grupa najbogatszych mieszczan
pospólstwo
- drobni kupcy i rzemieślnicy
plebs
- biedota, ludność służebna
cechy rzemieślnicze
- organizacje zrzeszające przedstawicieli danego rzemiosła które:
regulują sprawy wielkości i jakości produkcji i cen
nadzorują dostęp do zawodu
posiadają samorząd zawodowy
uczestniczą w obronie miasta
Średniowieczny świat.
uniwersalizm - powszechne występowanie ( łacina, chrześcijaństwo, ideały, organizacja społeczeństwa)
dominacja kościoła i religii
władza cesarska i papieska
jednolita kultura
KOŚCIÓŁ W ŚREDNIOWIECZU
SZKOLNICTWO
(duchowni prowadzą szkoły)
ZAKONY
ROLA ŚREDNIOWIECZNYCH ZAKONÓW
OSTOJA ŻYCIA RELIGIJNEGO
OŚRODKI KULTURY I NAUKI
CYWILIZOWANIE EUROPY - SZKOŁY - SZPITALE- WIEDZA TECHNICZNA
EDUKACJA LUDU - WZÓR DO NAŚLADOWANIA
SZERZENIE IDEAŁÓW CHRZEŚCIJAŃSKICH WŚRÓD LUDU I RYCERSTWA
ZACHOWANIE STAROŻYTNEGO DZIEDZICTWA
ADMINISTRACJA
(
pomoc przy organizacji i zarządzaniu państwem)
KULTURA
NAUKA
Kultura rycerska
Kultura miejska
mieszkają w dworach i zamkach
ćwiczą walkę, wojny, wsparcie seniora
bawią sie na ucztach, polowaniach , turniejach
kultura: ideał rycerskości i damy, poezja, zamki

mieszkają w kamienicach i drewnianych domach
zajmują się handlem i rzemiosłem
targi, jarmarki, kuglarze
kultura; architektura miejska, uniwersytety, teatry uliczne
18. Rozłam w Kościele zachodnim. Uczeń:
1) wymienia czynniki, które doprowadziły do rozłamu w Kościele zachodnim;
2) opisuje cele i charakteryzuje działalność Marcina Lutra i Jana Kalwina
oraz przedstawia okoliczności powstania kościoła anglikańskiego;
3) wyjaśnia cele zwołania soboru trydenckiego i wskazuje postanowienia
służące wzmocnieniu katolicyzmu.

23. Europa w XVIII w. Uczeń:
1) wymienia idee oświecenia i rozpoznaje je w nauce, literaturze, architekturze i sztuce;
2) charakteryzuje zasadę trójpodziału władzy Monteskiusza i zasadę umowy społecznej Rousseau;
3) porównuje reformy oświeceniowe wprowadzone w Prusach, Rosji i Austrii.
ŚCIANA PŁACZU W JEROZOLIMIE
ARKA PRZYMIERZA
Zeus- bóg nieba i piorunów, władca Olimpu
Greccy bogowie
ostracyzm - sąd skorupkowy
25. Bunt poddanych – wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych.
Uczeń:
1) przedstawia przyczyny i następstwa wojny o niepodległość;
2) ocenia wkład Polaków w walkę o niepodległość Stanów Zjednoczonych;
3) wymienia główne instytucje ustrojowe Stanów Zjednoczonych i wyjaśnia, w jaki spo sób konstytucja amerykańska realizowała w praktyce zasadę trójpodziału wła dzy.

30. Europa po kongresie wiedeńskim. Uczeń:
1) przedstawia zasady i postanowienia kongresu wiedeńskiego,
uwzględniając jego decyzje w sprawie polskiej;
2) wyjaśnia główne założenia idei liberalizmu, socjalizmu oraz idei narodowych w Europie w I połowie XIX w.



32. Europa i świat w XIX w. Uczeń:
1) opisuje przyczyny i skutki wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych;
2) dostrzega podobieństwa i różnice w procesie jednoczenia Włoch i Niemiec;
3) wyjaśnia przyczyny i sytuuje w przestrzeni kierunki oraz zasięg ekspansji kolonialnej państw europejskich w XIX w.;
4) ocenia pozytywne i negatywne skutki polityki kolonialnej z perspektywy europejskiej oraz kolonizowanych społeczności i państw.

16. Wielkie odkrycia geograficzne. Uczeń:
1) sytuuje w czasie i przestrzeni wyprawy Krzysztofa Kolumba, Vasco da Gamy, Ferdynanda Magellana oraz sytuuje w przestrzeni posiadłości kolonialne Portugalii i Hiszpanii;
2) ocenia wpływ odkryć geograficznych na życie społeczno-gospodarcze i kulturowe Europy oraz dla Nowego Świata.
Przyczyny odkryć geograficznych.
wzrost zapotrzebowania na metale szlachetne w Europie
Turcy Osmańscy zdobyli Konstantynopol i utrudniali handel ze Wschodem
poszukiwanie nowych bezpiecznych dróg morskich do Indii i Chin
rywalizacja kupców europejskich i arabskich
ciekawość świata
chęć szerzenia chrześcijaństwa
postęp w nauce i technice żeglarskiej - busola, karawela
poszukiwanie źródeł utrzymania i ziemi dla szlachty - koniec
rekonkwisty
na Półwyspie Iberyjskim
SKUTKI ODKRYĆ GEOGRAFICZNYCH
powstanie imperiów kolonialnych - rywalizacja
walki i wyniszczenie rodzimej ludności
likwidacja cywilizacji prekolumbijskich -Aztekowie, Inkowie
nowe mocarstwa europejskie: Hiszpania i Portugalia
przesunięcie szlaków handlowych - spadek znaczenia szlaków śródziemnomorskich
napływ do Europy dużej ilości metali szlachetnych - inflacja -rewolucja cen
migracja ludnosci europejskiej do koloni
chrystianizacja kolonii
nowe towary w Europie
wzrost wiedzy i poszerzenie horyzontów myślowych
niewolnictwo
miliony ofiar
17. Humanizm i renesans. Uczeń:
1) wyjaśnia źródła rozwoju kultury renesansu oraz opisuje jej charakterystyczne cechy;
2) charakteryzuje największe osiągnięcia: Leonarda da Vinci, Michała Anioła, Rafaela Santi, Erazma z Rotterdamu, Mikołaja Kopernika i Galileusza;
3) ocenia rolę druku dla upowszechniania idei renesansu oraz rozwoju cywilizacji europejskiej.
Koczowniczy tryb życia, dieta i używane do wytwarzania narzędzi i ubrań materiały wynikały w dużej mierze z warunków klimatycznych, uniemożliwiających inny sposób życia. Ocieplenie klimatu, pojawienie się obfitej roślinności umożliwiło przejście do osiadłego trybu życia-
rewolucja neolityczna
.
PALEOLIT -
koczowniczy tryb życia
myśliwstwo, zbieractwo
narzędzia z kamienia, kości, rogu
odzież skórzana
schronienie w jaskiniach, szałasach, namiotach
konieczność życia w gromadach
znali ogień
wierzenia
NEOLIT
rewolucja neolityczna
osiadły tryb życia
uprawa roli i hodowla zwierząt
udoskonalone narzędzia, tkactwo, ceramika
domy z drewna
początki rzemiosła
WSTĘP Bronisław, czyli o co chodzi w tej prezentacji...
Powtórka zrobiona jest według kolejnych punktów podstawy programowej z historii. Niektóre hasła nie są wyjaśnione z nadzieją, że zaintrygowani uczniowie odszukają w pamięci, czym np. różni się demokracja pośrednia od bezpośredniej .
Mapy wymagają indywidualnej analizy ale warto sobie przypomnieć pewne sprawy jeśli mamy w podstawie: " uczeń lokalizuje na mapie..."
Nie ma tutaj wszystkiego. Prace trwają....
Chronologia, czyli powtórka najważniejszych dat w odrębnej prezentacji. Historia Polski i I wojna światowa również.
MTFBWY!

d)„renesans karoliński”
-
odrodzenie kultury europejskie
j
-reforma dokonana przy pomocy wykształconych mnichów z Irlandii
-
poprawa poziomu edukacji
w szkołach klasztornych
-
tworzy sieć szkó
ł ( nauka łaciny, tworzenia pism urzędowych, , logiki, podstaw matematyki, przyrody , muzyki
-
kopiowanie dzieł starożytnych autorów
-utworzył w Akwizgranie stojącą na najwyższym poziomie szkołę dworską
-
reforma pisma
– zamiast kursywy merowińskiej –
minuskuła
-
działalność dziejopisarzy i kronikarzy
– Piotra Diakona i Einharda – autora biografii K.W.
-
mecenat artystyczny
– zatrudnianie i wspieranie artystów, w efekcie powstał zespół pałacowy Karola Wielkiego w
Akwizgranie
wzorowany na architekturze bizantyńskiej
wielka wędrówka ludów
wielka wędrówka ludów
PRZYCZYNY REFORMACJI
niski poziom wykształcenia kleru
odejście hierarchów Kościoła od ideałów chrześcijańskich - nepotyzm, symonia, nieprzestrzeganie celibatu
nadmierny fiskalizm Kościoła (podatki na rzecz Kościoła: dziesięcina, świętopietrze, odpusty)
upadek autorytetu papieża
działalność humanistów - krytyka Kościoła
konflikt między władzą świecką a duchową - ziemia, polityka
KONTRREFORMACJA ( ODNOWA KOŚCIOŁA)
- działania kościoła katolickiego na rzecz jego odnowy i przeciwdziałania postępom reformacji
1545 - 1563
podtrzymanie roli Tradycji w Kościele
utrzymanie doktryny Kościoła
papież najwyższym autorytetem Kościoła
umocnienie dyscypliny kleru
duchowni kształceni przez seminaria
obowiązek odprawiania mszy i przebywania w parafiach
utrzymanie łaciny w obrzędach
Święte Oficjum
walka z protestantami i herezją
Ignacy Loyola
nawracanie pogan i protestantów
działanie przez oświatę i publikacje
prowadzenie szkół
działalność misyjna
prowadzenie dyskusji z protestantami
22. Formy państwa nowożytnego. Uczeń:
1) charakteryzuje, na przykładzie Francji Ludwika XIV, ustrój monarchii
absolutnej;
2) wymienia, odwołując się do przykładu Anglii, główne cechy monarchii parlamentarnej;
3) porównuje monarchię parlamentarną z monarchią absolutną, uwzględniając zakres władzy monarszej, prawa i obowiązki poddanych, rolę instytucji stanowych (parlamentu);
4) wyjaśnia, na czym polegała specyfika ustroju Rzeczypospolitej Obojga Narodów na tle Europy.
arabeska
- popularny w sztuce arabskiej ornament wykorzystujący motyw roślinny
hilal- półksiężyc - symbol islamu
751
r. - Pepin Krótki obala władzę Merowingów i rozpoczyna panowanie dynastii Karolingów w państwie Franków
756 r. - utworzenie Państwa Kościelnego - funkcjonuje do 1870
1806
r. - Koniec Świętego Cesarstwa Rzymskiego
Relacje Kościół - cesarstwo w X-XI wieku.
IX-X wiek - kryzys Kościoła (odejście od zasad chrześcijańskich, symonia, nepotyzm, nieprzestrzeganie celibatu)
uzależnienie od władzy świeckiej - lenna
-X - XI w. odnowa Kościoła - ruch z Cluny
1059
r. dekret o wyborze papieża przez kardynałów
spór o inwestyturę
Spór o inwestyturę.
Konflikt pomiędzy papiestwem a cesarstwem o prawo do obsadzania stanowisk kościelnych przez monarchę
1075
r.
papież Grzegorz VII
ogłasza Dictatus papae - program polityki kościelnej - konflikt z
cesarzem Henrykiem IV
1076 r. - Henryk IV obłożony ekskomuniką
1077 - ukorzył się w
Canossie
przed papieżem - zjęcie klątwy -
1080 r. obalenie władzy papieża Grzegorza VII
1122 - konkordat w Wormacji
- ugodowe porozumienie między cesarstwem a papiestwem
Ważniejsze wydarzenia i odkrywcy

Henryk Żeglarz
1419-1460
- organizacja wypraw morskich wzdłuż wybrzeży Afryki
1487
Bartolomeo Diaz
- odkrycie Przylądka Dobrej Nadzieji w Afryce
- wyprawa do Indii
Vasco da Gama
1497-1498
1492
Krzysztof Kolumb
- odkrycie drogi morskiej do Ameryki
1519-1522
Ferdynand Magellan
- podróż do okoła świata
1519-1521
Hernan Cortez
- podbój Meksyku - państwo Azteków
1531-1534
Francisco Pizarro
- podbój państwa Inków
rekonkwista
- ponowny podbój Półwyspu Iberyjskiego przez chrześcijan i wyparcie Arabów - do 1492r.
28. Rewolucja francuska. Uczeń:
1) wyjaśnia główne przyczyny rewolucji i ocenia jej skutki;
2) wskazuje charakterystyczne cechy dyktatury jakobińskiej;
3) opisuje główne zasady ideowe rewolucji francuskiej zawarte w Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela.

29. Epoka napoleońska. Uczeń:
1) opisuje zmiany w Europie w okresie napoleońskim w zakresie stosunków
społeczno-gospodarczych i politycznych;
2) wyjaśnia okoliczności utworzenia Legionów Polskich i Księstwa
Warszawskiego oraz opisuje cechy ustrojowe i terytorium Księstwa
Warszawskiego;
3) ocenia politykę Napoleona wobec sprawy polskiej oraz postawę Polaków
wobec Napoleona.

Luteranizm
1517
r. - 95 tez Marcina Lutra przeciw odpustom( początek reformacji)
Zasady luteranizmu:
zbawienie na podstawie wiary i łaski Boga
jedynym źródłem prawd wiary jest Biblia
osobisty kontakt z Bogiem, bez pośrednictwa duchownych i kościoła
likwidacja zakonów i celibatu
odrzucenie kultu Matki Bożej i świętych, czczenia obrazów i relikwii
dwa sakramenty: chrzesti i Eucharystia
języki narodowe w liturgii
kościół podporządkowany państwu

KALWINIZM
1541
r.- pochodzący z Francji,
Jan Kalwin
zakłada gminę wyznaniową w Genewie ( Szwajcaria)
ZASADY KALWINIZMU:
doktryna
predestynacji
(ludzie są zgóry przeznaczeni do zbawienia bądź potępienia i uczynki nie mają na to wpływu)
jedynym źródłem prawd wiary jest Biblia, ale obowiązuje wykładnia Kalwina
likwidacja zakonów i celibatu
odrzucenie kultu Matki Bożej i świętych, czczenia obrazów i relikwii
dwa sakramenty: chrzesti i Eucharystia
kościół niezależny od państwa
surowy tryb życia i wyrzeczenie się przyjemności
bogactwo dowodem łaski boskiej


ANGLIKANIZM
1534
r. tzw.
akt supremacj
i - zerwanie związków z Rzymem przezkróla
Henryka VIII
( powody: brak zgody na rozwód,chęć wzmocnienia pozycji władcy i przejęcia majątku Kościoła)
król głową kościoła narodowego - brak zwierzchnictwa papieża
zniesienie przywilejów duchowieństwa
konfiskata majątku zakonów i opornych duchownych
język angielski w liturgii
zachowanie hierarchii Kościoła i dogmatów
ODRODZENIE - charakterystyka
antropocentryzm
-człowiek w centrum zainteresowań
wiara w ludzki rozum i jego możliwości(
humanizm
)
"Jestem człowiekiem i nic co ludzkie nie jest mi obce"
"odrodzenie" antycznej literatury i sztuki
obalenie dyktatu teologii na rzecz naukowej obserwacji i doświadczenia
ukazywanie piękna i radości życia
ideał wszechstronnego badacza-humanisty
krytyka Kościoła
RENESANS
- epoka w dziejach cywilizacji zapoczątkowana we Włoszech w
XIV w
. i trwająca do
k. XVI
wieku.
Geneza renesansu
osłabienie autorytetu i siły Kościoła
powrót do dziedzictwa antycznej Grecji i Rzymu
napływ ludności wywodzącej się z Bizancjum
zamożność i wpływy mieszczaństwa (włoskie republiki kupieckie) - mecenat
wiara w ludzkie możliwości - odkrycia geograficzne i naukowe
wynalazek druku ułatwiał rozpowszechnianie wiedzy i nowych idei
Rola druku w upowszechnianiu nowych idei.
możliwość powielania dzieł literackich w dużej ilości (spadek cen) i rozpowszechniania nowych idei
dostęp większej grupy ludzi do słowa pisanego
koniec monopolu Kościoła na dostęp do wiedzy
łatwiejszy dostęp do edukacji dla biedniejszych
Giganci renesansu i ich osiągnięcia.
Przemienienie Pańskie
Madonna ze szczygłem
Rafael Santi (1483-1520)
Michał Anioł
Madonna przy schodach
Pieta watykańska
Michał Anioł (1475-1564)
Michelangelo Buonarotti - architekt, rzeźbiarz, malarz i poeta. Tworzył w Bolonii, Florencji i Rzymie.
Dama z łasiczką
Mona Lisa
Leonardo da Vinci (1452-1519)
Leonardo da Vinci- filozof, uczony, malarz, rzeźbiarz, architekt, zajmował się również biologia, anatomią, medycyną, geologią, optyką, mechaniką, akustyką.
Ostatnia Wieczerza, Leonardo da Vinci
Erazm z Rotterdamu
- holenderski uczony i humanista
autor "Pochwały głupoty" - krytyka ówczesnego społeczeństwa,
twórca irenizmu - powrót do jedności chrześcijan
zwolennik pacyfizmu
krytyka Kościoła -poglądy zbliżone do M. Lutra
pedagog
wydawał dziela starożytnych autorów
grecki przekład Nowego Testamentu
Mikołaj Kopernik (1473 - 1543)
astronom, matematyk, ekonomista, lekarz, duchowny
autor" O obrotach sfer niebieskich" - teoria heliocentryczna
Galileusz - włoski astronom i fizyk
konstruktor lunety i mikroskopu
zwlennik teorii Kopernika
odkrywca siły bezwładności i księżyców Jowisza
prześladowany przez Kościół
ABSOLUTYZM
forma rządów w której władza jest skupiona w rękach jednostki - monarchy.
monarcha ustanawia prawo i kieruje państwem bez żadnej kontroli społeczeństwa
" Państwo to ja!"
MONARCHIA ABSOLUTNA WE FRANCJI LUDWIKA XIV (1643-1715)

król ma pełnię władzy i stoi ponad prawem - "Państwo to ja!"
państwo zarządzane przy pomocy armii urzędników odpowiedzialnych przed królem
władza opiera się na nowoczesnej i silnej armii
powiększanie terytorium państwa
fiskalizm
- wysokie podatki
merkantylizm
-wspieranie własnego eksportu przy ograniczeniu importu towarów
kontrola społeczeństwa przez liczną policję
podporządkowanie władzy Kościoła i szlachty
ANGLIA MONARCHIĄ PARLAMENTARNĄ
1689 r. - Bill of Rights -Deklaracja Praw Narodu Angielskiego
władza króla ograniczona przez parlament
(Izba Lordów i Izba Gmin)
parlament decyduje m.in. o : nowych prawach, podatkach, liczebności armii
likwidacja feudalnych zależności
równość wobec prawa
Katolicy bez prawa do pełnienia funkcji państwowych
możliwość awansu społecznego bez względu na pochodzenie
Przyczyny wojny o niepodległość
Anglicy wykorzystują kolonie jako źródło surowców i rynek zbytu
narzucanie wysokich podatków i ceł
brak reakcji na postulaty kolonistów
brak przedstawicielstwa w parlamencie brytyjskim
bojkot angielskich towarów i zarządzeń władz brytyjskich

Przebieg wojny o niepodległość.
1775
- starcie pod Lexington
4 lipca 1776
podpisanie " Deklaracji niepodległości" - utworzenie Stanów Zjednoczonych Ameryki (t.ź . s.28)
wojna partyzancka
1777 kapitulacja Anglików pod Saratogą
Francja wypowiada wojnę Anglii i wspiera kolonistów
wsparcie ochotników z Europy(m.in.
Kazimierz Pułaski i Tadeusz Kościuszko
)
1781 - kapitulacja Brytyjczyków pod Yorktown
1783
- podpisanie pokoju i uznanie niepodległości USA

Trójpodział władzy w USA
władza ustawodawcza
KONGRES
IZBA REPREZENTANTÓW
SENAT
kontrola prezydenta
stanowienie prawa

władza wykonawcza
władza sądownicza
stoi na straży konstytucji
kontroluje prezydenta i Kongres

Sąd Najwyższy i sądy
PREZYDENT
wybierany przez kolegium elektorów
stoi na czele rządu i armii

Skutki wojny

uznanie niepodległości USA przez Brytyjczyków (1783)
1787 - delegaci 12 stanów uchwalili w Filadelfii kostytucję
ustrój republikański - wprowadzenie trójpodziału władzy
system prezydencki - skupienie silnej władzy w ręku prezydenta
prawa wyborcze dla białych mężczyzn
Przyczyny rewolucji:
kryzys finansowy monarchii
ucisk fiskalny-wysokie podatki - w szczególności wobec stanu trzeciego
niechęć wobec absolutyzmu i przywilejów stanowych
popularność ideii oświeceniowych
fenomen " opinii publicznej" - (rozpowszechnianie krytyki monarchii i koniecznosci reform)
klęska nieurodzaju i droga żywność
dążenie bogatego mieszczaństwa-
burżuazji
do zdobycia wpływu na rządy
przykład płynący z innych krajów (?)

DYKTATURA JAKOBINÓW
radykalne lewicowe ugrupowanie, przeciwnicy monarchii
Wielki terror
- zwalczanie przeciwników rewolucji, zwalczanie Kościoła przez Komitet Ocalenia Publicznego z Robespierrem na czele w latach
1793 - 1794
.
masowe gilotynowanie przeciwników politycznych
oskarżanie o zdradę niewinnych ludzi
konfiskata majątku arystokracji i Kościoła
krwawe tłumienie buntów i bezwzględne wymuszanie dyscypliny
śmierć 40 tys.

Deklaracja Praw Człowieka i Obywatela -1789 r.
dokument uchwalony przez Zgromadzenie Narodowe
idee oświeceniowe: wolność i równość wszystkich ludzi
naród źródłem władzy
wolność słowa i tolerancja wyznaniowa
gwarancja nienaruszalności własności
pierwszy dokument wprowadzający pojęcie praw człowieka

Skutki rewolucji francuskiej
zniesienie ustroju feudalnego
likwidacja nierówności wobec prawa
upowszechnienie oświaty
wprowadzenie rozdziału Kościoła od państwa
upowszechnienie ideałów rewolucji(" wolność, równość, braterstwo") w Europie
przykład i natchnienie dla narodów walczących o wolność
tysiące ofiar
krwawy wzór do naśladowania dla przyszłych rewolucjonistów

Zasady Kodeksu Napoleona i rolę tego dokumentu w dziejach światowego prawa.
Zbiór przepisów regulujących sprawy osobiste, rodzinne i majątkowe.
Podstawa i wzór nowoczesnego prawa cywilnego w wielu państwach.
Zasady Kodeksu Napoleona:
ujednolicenie prawa
wolność osobista
równość wobec prawa
laicyzacja
nienaruszalność własności prywatnej
swoboda działalności gospodarczej
wolność myśli i wyznania

Zmiany przeprowadzone przez Napoleona we Francji w zakresie stosunków społeczno-gospodarczych, politycznych, kulturowych.
centralizacja
-rządzi jak dyktator, scentralizowane urzędy i rozbudowana policja
1801 r. -
konkordat z papieżem
(swoboda kultu, pensje dla duchownych, zatwierdzanie biskupów przez państwo...)
reformy gospodarcze
(wspieranie rolnictwa, przemysłu i handlu zagranicznego, reforma skarbowa, nowe podatki pośrednie, roboty publiczne, utworzenie Banku Francji
reforma szkolnictwa
- licea - szkoły średnie kształcące oficerów i urzędników
zwalczanie korupcji
refoma administracji
- prefekci i merowie
Przemiany w Europie w czasach napoleońskich.
rozpowszechnienie ideałów rewolucyjnej Francji
zniesienie poddaństwa i przywilejów stanowych
wprowadzenie Kodeksu Napoleona w krajach podporządkowanych Francji
rozbudzenie nacjonalizmu w wielu krajach europejskich( Anglia, Hiszpania, Włochy, Niemcy)
unowocześnienie armii europejskich

31. Rozwój cywilizacji przemysłowej. Uczeń:
1) wymienia charakterystyczne cechy rewolucji przemysłowej;
2) podaje przykłady pozytywnych i negatywnych skutków procesu uprzemysłowienia, w tym dla środowiska naturalnego;
3) identyfikuje najważniejsze wynalazki i odkrycia XIX w. oraz wyjaśnia następstwa ekonomiczne i społeczne ich zastosowania;
4) opisuje zmiany w poziomie życia różnych grup społecznych w XIX w. na podstawie źródeł pisanych, ikonograficznych i statystycznych.

Ziemie polskie po kongresie wiedeńskim.
W
1815
roku zlikwidowane zostało Księstwo Warszawskie. Powstało
Królestwo Polskie,

Wielkie Księstwo Poznańskie
oraz
Rzeczpospolita Krakowska.
KONGRES WIEDEŃSKI (1814-1815)
spotkanie monarchów i dyplomatów europejskich państw w celu uporządkowania spraw międzynarodowych po epoce napoleońskiej
"tańczący kongres"
dominacja : Rosji, Prus, Austrii, Wielkiej Brytanii i Francji
cele: przywrócenie starego ładu, ochrona przed rewolucją i zapewnienie pokoju
wprowadzenie zasad:
legitymizmu
i
równowagi sił, restauracji
zmiany terytorialne
Święte Przymierze (1815)
sojusz państw europejskich stworzony przez : Rosję, Austrię i Prusy
cel oficjalny: zapewnienie pokoju i ładu opartego na wartościach chrześcijańskich
cel faktyczny: utrzymanie porządku pokongresowego i wspólne zwalczanie ruchów rewolucyjnych i wolnościowych
Konserwatyzm
-
kierunek polityczny opierający się na:
silnej monarchii
religii
podziale stanowym
tradycyjnym porządku w państwie
Środki działania: cenzura, rozbudowany aparat policyjny, kontrola oświaty, tłumienie wszelkich przejawów buntu

Wiosna Ludów
- fala wystąpień przeciw pozostałościom feudalizmu oraz walka różnych narodowości o wolność, własne państwo bądź zjednoczenie.
wystąpienia w latach
1848-1849
objęły całą Europę, ( poza Wielką Brytanią, Rosją, i państwami Półw. Iberyjskiego)
najsilniejsze wystąpienia:
Francja, Austria , państwa włoskie i niemieckie

SOCJALIZM
– ruch społeczny dążący do wprowadzenia powszechnej równości i sprawiedliwości

LIBERALIZM
- ideologia głosząca pełną wolność jednostki
równość wszystkich obywateli
wprowadzenie konstytucji
tolerancja religijna
wolność gospodarcza
przestrzeganie praw człowieka

SOCJALDEMOKRACJA
- idea głosząca budowę sprawiedliwego społeczeństwa opartego na zasadach demokratycznych, bez użycia przemocy

MARKSIZM
likwidacja własności prywatnej
społeczeństwo bezklasowe
zniesienie różnic religijnych, narodowościowych
ateizm
marksizm- odmiana komunizmu

Ucisk ze strony konserwatywnych władców i konflikty społeczne zapewniły popularność nowym ideom ....
Przyczyny wojny secesyjnej.
konflikt dotyczący niewolnictwa -
abolicjonizm
- ruch na rzecz zniesienia niewolnictwa
sprzeciw Południa wobec ceł na wyroby z Europy - problem ze sprzedażą bawełny do Europy
konflikt polityczny - Północ -zwolennicy silnej władzy centralnej - Południe zwolennicy autonomii
przedstawiciel Północy - Abraham Lincoln został prezydentem - niepokój Południa
1860/1861 -

stany południowe (11) ogłaszają secesję i tworzą
Konfederację

Wojna secesyjna w USA 1861-1865
Skutki wojny secesyjnej
ogromne straty w ludziach
zniszczenia materialne na Południu spowodowane wojną totalną
nienawiść między mieszkańcami Północy i Południa
zamach na prezydenta Lincolna
rasizm - Ku-Klux -Klan
umocnienie jedności państwa
zniesienie niewolnictwa
zagospodarowanie Zachodu i Alaski
dynamiczny rozwój gospodarczy i wzrost potencjału ekonomicznegopaństwa

REWOLUCJA PRZEMYSŁOWA -

przemiany techniczne, ekonomiczne i społeczne, które doprowadziły do rozwoju gospodarki opartej o przemysł.
rewolucja rozpoczęła się w Anglii w II połowie XVIII w.
na kontynencie europejskim trwała do ok. 1870 r

NAJWAŻNIEJSZE WYNALAZKI DO II POŁ. XIX W.
MASZYNA PAROWA WYTWARZAJĄCA RUCH OBROTOWY
MASZYNA PAROWA NAPĘDZAJĄCA MASZYNY FABRYCZNE, MŁYNY , POMPY I INNE
MECHANICZNA PRZĘDZARKA
SZEROKIE ZASTOSOWANIE WĘGLA – KOKS
MASZYNA PAROWA W TRANSPORCIE

SKUTKI REWOLUCJI
WZROST ZAPOTRZEBOWANIA NA SUROWCE: WĘGIEL I ŻELAZO
INDUSTRIALIZACJA
– ROZBUDOWA PRZEMYSŁU
MASOWE WYTWARZANIE TOWARÓW
PRZEMIANY SPOŁECZNE
DOMINACJA GOSPODARCZA ANGLII I EUROPY
DEGRADACJA ŚRODOWISKA NATURALNEGO
URBANIZACJA
– ROZBUDOWA MIAST
NOWE ŚRODKI TRANSPORTU – ŁATWOŚĆ KOMUNIKACJI
ROZBUDOWA SIECI DRÓG, KANAŁÓW , LINI KOLEJOWYCH

PRZEMIANY SPOŁECZNE
SPOŁECZEŃSTWO STANOWE ZASTĄPIONE
SPOŁECZEŃSTWEM KLASOWYM (KLASA WYŻSZA, ŚREDNIA I NIŻSZA)
KONFLIKTY SPOŁECZNE – ROBOTNICY CONTRA WŁAŚCICIELE FABRYK
TWORZENIE
ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

36. Europa i świat na przełomie XIX i XX w. Uczeń:
1) przedstawia skutki przewrotu technicznego i postępu cywilizacyjnego, w tym
dla środowiska naturalnego;
2) charakteryzuje przyczyny i następstwa procesu demokratyzacji życia
politycznego;
3) przedstawia nowe zjawiska kulturowe, w tym narodziny kultury masowej i
przemiany obyczajowe.

Rewolucja techniczna - ( druga rewolucja przemysłowa)
- rozpoczęty ok. 1870 r. i trwający do początków XX w.- proces zmian w technice i przemyśle opierający sie na :
użyciu ropy naftowej i jej pochodnych ( silniki spalinowe)
szerokim zastosowania energii elektrycznej
rozwoju przemysłu chemicznego

EMANCYPACJA KOBIET
Walka o zrównanie w prawach z mężczyznami
Kobiety pozbawione praw politycznych, możliwości kształcenia i pracy zawodowej
Rozwój ruchów kobiecych w wieku XIX
1863 – otwarcie wyższych uczelni dla kobiet we Francji
Ruch
sufrażystek
– kampania na rzecz praw wyborczych dla kobiet
1893
– prawa wyborcze kobiet w Nowej Zelandii
1906
- prawa wyborcze kobiet w Finlandii
1918
- prawa wyborcze kobiet w Polsce

Wzrost świadomości politycznej spowodowany rozwojem czytelnictwa prasy
Opór wobec konserwatywnym rządom
Wzór demokracji amerykańskiej i jej sukcesy przyciągał naśladowców
Kształtowanie nowożytnych państw opartych na władzy parlamentu’
Rozwój partii politycznych
Rozszerzenie praw wyborczych na wszystkich mężczyzn
KU DEMOKRACJI
Dla tych co wytrwali do końca...
Full transcript