Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Авилга ба ёс суртахуун, авилгагүй бизнес

No description
by

tsatsaa tumur

on 15 March 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Авилга ба ёс суртахуун, авилгагүй бизнес

Авилга үүсэх шалтгаан
Төр, захиргааны байгууллагын хүнд суртал, олон шат дамжлага

Төрийн аль ч шатны байгууллагын үйл ажиллагааны ил тод, нээлттэй бус байдлаас

Ойлгомжгүй хууль, дүрэм, журам

Цалин хөлс бага, амьжиргааны өртөг өндөр, ядуурал, төрийн албаны ѐс зүйн доройтол

Шийдвэр гаргахад албан тушаалтны хувийн үзэл бодол, нөлөөлөх орон зай их гэх мэтээр нэрлэж болно.
Авилга үйлдхийн зорилго :
- Төрийн өмчийг хувьдаа завьших
- Төрийн өмчийг хямд үнээр хувьчлах
- Парламентийн гишүүдийг худалдан авах замаар өөрт шийдвэр гаргуулах
- Гаалийн татвар хураамжийг хасаж тооцуулах
- Татвараас зайлсхийх
- Дансны аргаар мөнгө идэх, шамшигдуулах
- Өмч хөрөнгийг зүй бусаар зарцуулах
- Хил давуулан хориотой наймаа хийх
- Төрөл бүрийн хяналт шалгалтыг аргалах
- Орлогоо нуун дарагдуулах
- Албан тушаал ахих, орох, удаан хугацаагаар ажиллах
- Цалин хөлсөө нэмэгдүүлэх
- Хамаатан тахил талдаа ивээл үзүүлэх, давуу эрх олгох
- Шүүхийн шийдвэрийг худалдан авах, өөрт ашигтай дүгнэлт гаргуулах
Авилгын төрөл
( цар хүрээ )
2. Зохион байгуулалттай авилга :
Энэ нь өндөр албан тушаалтнууд хоорондоо болон доод шатны албан тушаалтнуудтай ухамсартайгаар зохион байгуулалттай хийсэн үйлдэл
Авилгын хэлбэр
1.
Хээль хахууль
2. Дарамтлах замаар авах хахууль
3. Бэлэг сэлт
4. Сонгуулийн авилга
5. Хандив

Авилга ба ёс суртахуун
Авилга гэж юу вэ ?
Авилга нь албан тушаалын эрх мэдлээ хувийн ашиг хонжоо олоход урвуулан ашиглах, бусдад давуу байдал олгох, иргэн хуулийн этгээдээс хууль бус давуу байдал олж авсан үйлдэл, эс үйлдхүйгээр илрэх зөрчлүүд юм.
Хэн авилгад өртөмтгий вэ ?
Төрийн дээд болон дунд шатны албан хаагчид :

- Цагдаагийн байгууллага
- Татварын албаныхан
- Улсын байцаагчид
- Тендер, төсөл шалгаруулагчид
- Шүүгчид
- Лиценз, зөвшөөрөл олгогчид
- Гаалийнхан
Авилгын тухай ойлголт
Авилгын төрөл, түүний хамрах хүрээ
Авилгын хэлбэр
Авилга ба шудрага ёс
Дүгнэлт
Ашигласан материал

Т. Мөнхцацрал

Бизнесийн байгууллагын ёс зүйн дүрэм
Бизнесийн ёс зүйн код
1. Дотоодын болон олон улсын хууль эрх зүйг дээдлэн сахих .. Санхүүгийн үнэн зөв тайлан гаргах, хөрөнгө оруулагч хэрэглэгчийн эрх ашгийг хүндэтгэх,,
2. Компанийн нийгмийн хариуцлагыг ухамсарлах. ,,,Талуудын өмнө хүлээсэн үүргээ биелүүлж нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд хувь нэмрээ оруулах,,,,
3. Байгальд ээлтэй бизнес эрхлэх
4. Хүний нөөцийн зохистой бодлого хэрэгжүүлэх ,,, хүний эрх, эрх чөлөөг хүндэтгэж эрүүл аюулгүй орчинд ажиллуулах,,,
5. Оюуны өмчийг хамгаалах
6. Хуулиар зөвшөөрсөн хүрээнээс үл халих буюу бизнесийн нууцыг хэрэгжүүлэх
7. Шудрага өрсөлдөөнийг бий болгох, өрсөлдөөний хууль бус хэлбэрүүд ашиглахгүй байх
8. Улс орны түүх, соёл, зан заншлыг хүндэтгэн үзэж харилцан ашигтай хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх
9. Ашиг сонирхлын зөрчилдөөнийг эвийн журмаар явуулах
10. Авилга, хээл хахууль, мөнгө угаах, мансууруулах бодисын болон зэвсгийн наймаа эрхлэхгүй байх

Авилга бол өвчин

Авилга нь хүний нийгмийн түүхийн аль ч шатанд амь бөхтэйгээр оршсоор ирсэн.


Авилга бол Ёс суртахууны дээд зэргийн доройтлын илэрхийлэл мөн.

Авилга нь Ардчиллыг залгиж болзошгүй нийгмийн хорт үзэгдэл
.

Авилга нь Нийгмийн хөгжлийг сааруулагч хүчин зүйл бөгөөд ядуурлыг ихэсгэх аюулт үзэгдэл.
Жам ёсны бус төлбөр учир :
- Өртгийг нэмэгдүүлэгч
- Зах зээлийн бодит үнээс өндөр
Авилга нь Хаалттай хаалганы цаана явагдаж, харанхуйд цэцэглэдэг.

Авилга нь хүмүүсийн ухамсартайгаар хэлхээ холбоо тогтоож, тодорхой орчинд хийдэг үйлдэл.

Авилга нь бусдад нөлөөлж үүнд өдөөн татах үндэс.

Авилга бол үзэгдэл, үйлдэл аль аль нь мөн
Авилга үйлдэл болох нь :
( Бичил түвшин )

Объект, субъект харилцан үйлчлэлцсэний үр дүнд тэдний хувийн ашиг сонирхол хэрэгжих үед бий болдог.


Авилга үзэгдэл болох нь :
Нийгмийн удирдлагын тогтолцоог хамарч, харьцангуй тогтвортой, дахин давтагдсан шинжтэй болсноор бий болдо
г.

Авилга авагч

Авилга өгөгч

Зуучлагч
Эрэлт
Нийлүүлэлт
Авлига нь хувийн ашиг хонжоог олохын тулд төрийн албан хаагч хамссан байх ёстой.

Авилгын нийлүүлэлтэд
орлого бага байх, орлуулах ажлын байрны боломж байх, мөрдөн илрүүлэх, байцаан шийтгэх механизм ядмаг эсвэл огт байхгүй байх, төвлөрсөн эрх мэдэл зэрэг орно. Харин
Авилгын эрэлтэд
авилгын үр дүнд асар их хэмжээний орлого олох боломжтой байх тухайн Засгийн газрын том хэмжээний тендер, гэрээ нь авилга бий болгох эрэлтийг өсгөх юм.
Шинжлэх Ухааны Академийн философи социологи, эрхийн хүрээлэн
1. Тохиолдлын авилга :
Энэ нь ухамсаргүйгээр, урьдчилан зохион байгуулаагүй, санаандгүй байдлаар хийсэн үйлдэл.
3. Хямралт авилга :
Энэ нь төрийн албаныхан болон хувийн хэвшлийнхэн хоорондоо Эдийн засгийн солилцоо хийдэг ба хэвийн үзэгдэл мэт сэтгэгдэл нийтэд төрдөг.
Авилгачид нэг нэгнийхээ хараанд орж, барьцааных болох талтай.

Авилгын хэмжээ :

Авилга авсан этгээд нь хууль бус давуу байдал олж авдаг. Давуу байдал нь :
1. Эдийн ашигтай
2. Эдийн бус ашигтай
Их авилга
Жижиг авилга
-
Их хэмжээний хөрөнгө мөнгөний асуудал, өгч авах
Бизнесийн давуу байдал олж авах, арилжааны гэрээ байгуулах зорилготой үйлдэл
-
Бага хэмжээний хөрөнгө мөнгө өгч авах
Бодлого хэрэгжүүлэх эцсийн шат буюу төрийн албан хаагч иргэдтэй өдөр тутам харилцах явцад бий болдог үйлдэл
Авилга гэдэг нэр томъёог хориотой, хууль бус олон төрлийн үйлдлийг нэрлэхэд хэрэглэдэг.
Даян дэлхийн гэрээ : НҮБ
Компанийн нийгмийн хариуцлагын чиглэлээрх дэлхий дахины хамгийн том, сайн дурын хөдөлгөөн.
1. Хүний эрх
2. Хөдөлмөр эрхлэлт
3. Байгаль орчин
4. Авилга
“Шударга ёс бол үнэнч шударгаар амьдрах, хэнийг ч үл гомдоох, өөрсдийн үйл ажиллагааны үр шимийн хүртэх явдал мөн” Грекийн философич Улпиан.
Шударга ёсыг хайж хүн төрөлхтөн төр, хууль, шүүхийг бий болгосон.
Шударга ёсны зарчим нь төрийн байгууллагын үйл ажиллагааны зарчим гэдгээр хязгаарлагдахгүй нийгмийн бүхий л харилцаанд хамаарах өргөн ойлголт юм.
Тиймээс зөвхөн төрийн албан хаагчдийн авилгатай холбоотой асуудал төдийгүй шудрага бус асуудлаас сэдэвлэн авилгатай тэмцэх шудрага ёсыг бий болгох зорилтыг дэвшүүлэх нь зүйтэй
Монтюсьегийн “Сайн хууль тогтоогч хүнийг шийтгэхээсээ илүүтэйгээр урьдчилан сэргийлэхэд анхаардаг. Тэрээр шийтгэхээсээ илүүтэйгээр ёс суртахууныг нь дээшлүүлэхийг хичээдэг ” хэмээн хэлсэнчлэн нэгэнт авилга авдаг сэтгэхүй төлөвшсөн хойно нь биш тийнхүү гүн гүнзгий төлөвшихөөс өмнө шударга бус байдлыг үзэн ядах сэтгэлгээг нийгэмд тэр дундаа боловсон хүчин бэлтгэгдэн гардаг оюутны ширээнээс энэ бүхнийг эхлэх нь зүйтэй.
Монголын ард түмэн бид: -улсынхаа тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдлыг бататган бэхжүүлж, -хүнийэрх, эрхчөлөө, шударга ёс, үндэснийхээ эв нэгдлийг эрхэмлэн дээдэлж, -төрт ѐс, түүх, соѐлынхоо уламжлалыг нандигнан өвлөж, -хүн төрөлхтөний соѐл иргэншлийн ололтыг хүндэтгэн үзэж, -эх орондоо хүмүүнлэг, иргэний ардчилсан нийгэм цогцлуулан хөгжүүлэхийг эрхэм зорилго болгоно.Үүний учир МонголУлсынҮндсэн хуулийг даяар олноо зарлан тунхаглаж байна хэмээн Үндсэн хуулийнхаа оршил хэсэгт нийгмийн зорилго болгосон нь тунхаглалын төдий зүйл бус харин бүхий л үйл ажиллагаа дээрх зорилгод хүрэхийг төлөө байх болно гэдгийг иргэн бүр ухамсарлах үүрэг бий болгож байгаа хэлбэр.
Авилгын үр дүн, түүний хор уршиг


Нийгмийн
Улс төр
Эдийн засаг
Боловсрол
Гэр бүл
Соёл

Баялгийн тэгш бус хуваарилалт
Шудоага бус өрсөлдөөн
Хүнд суртал
Ажилгүйдэл
Ядуурал

Зохион байгуулалттай гэмт хэрэг

Үндэстэн дамнасан гэмт хэрэг
Үр ашиггүй захиран захцуулалт
Далд эдийн засаг

дэмжих

Мөнгө угаах
Хүн худалдах
Мансууруулах бодис
Зэр зэвсэг
Терроризмийг санхүүжүүлэх
Хөрөнгө шамшигдуулах
Хээль хахууль
Компьютерийн кодыг нууцаар тайлах
Авилгын сөрөг нөлөө нь :
бүхий л тогтолцоог гааруулж
Сонгуулийн авилга :

-
Сонгогчдод эд зүйл өгөх
- Албан тушаал амлах
- Бэлэн мөнгө тараах
- Тусгай үйлчилгээ үзүүлэх
Хандив :

- Хувийн хэвшлийнхний үйл ажиллагаанд саад тотгор болж буй зүйлс.

Хээл хахууль :

- Бэлэн мөнгө
- Үнэ шингэсэн хүний хэрэгцээ хангахуйц материаллаг эд зүйлс
- Үнэ төлбөргүй үйлчилгээ
-Төрөл бүрийн хөнгөлөлт
- Шан харамж, урамшуулал ( хийх ёстой ажлаа хийснийх нь төлөө )
- Үзвэр үйлчилгээний билет, аялах бичиг
Дарамтлах замаар авах хахууль :

- Төрийн эрх бүхий албан тушаалтан өөрийн эрх мэдлээ хууль бусаар ашиглан бусдыг хясан боогдуулах замаар авах авилга.

- Айлган сүрдүүлж авах авилга.
Хууль зүй
Оюун санаа

Сонирхлын зөрчил :
Хувийн сонирхол, төрийн албан хаагчийн төрийн үүрэг 2-ын зөрчлийг арилгахгүй бол Авилга болж хувирдаг.
Авилга :
Авилгын нийгмийн хор аюул түүнээс урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээг эс авах, тэмцэхгүй байснаар нийгэмд гэмт хэрэг үүсэх нөхцлийг бий болгоно.
Үндэстэн дамнасан гэмт хэрэг
Авилга бол хөгц - Ерөнхийлөгч Ц. Элбэгдорж
Шудрага ёс, ёс суртахуун :
Нөөцийн зохисгүй хуваарилалт
Бүтээмжийн бууралт
Үнийн өсөлт
Чанаргүй бараа бүтээгдэхүүн
Ардчиллын үнэт зүйл
- Төр засгийн үйл ажиллагаа ил тод бус
- Иргэдэд үзүүлэх үйлчилгээ улс төржсөн
- Шинэчлэлт хийх улс төрийн зориг сул
- Бие хүний ёс суртахуунгүй байдал
- Хүмүүс ердийн зүйл мэт хүлээж авдаг
- Эрх мэдэл, үүрэг хариуцлагын холбоо сул
-
Бие хүн болон нийгэмд төлөвшиж буй
залуусын ирээдүйд
сөргөөр нөлөөлж байна.
Хүүхдийн шудрага байдлын судалгаа - 2013 :
Монгол Улсын ирээдүй болсон хүүхдүүдийн зан үйлийн зөв төлөвшил, ёс суртахуун, хууль сахих болон авлигыг үл тэвчих байдал ямар түвшинд байгааг судлах, цаашид шударга бус зүйлтэй эвлэрэхгүй, шударга иргэн болгон төлөвшүүлэхийн тулд хийгдэх авлигаас урьдчилан сэргийлэх, соён гэгээрүүлэх ажлыг чиглүүлэхэд энэхүү судалгааны зорилго оршиж байна юм.
Монгол Улсын иргэн бидний ирээдүй, ерөнхий боловсролын сургуулийн 7-11 дүгээр ангид сурч буй 11-18 насны хүүхдүүдийн шударга байдлын үнэлгээ 2013 оны байдлаар 3.71 гарсан нь 2010 оныхоос 0.42 пункт, 2012 оныхоос 0.78 пунктээр өссөн байна.
Авилгын хор уршиг нь :
Судалгаагаар хүүхдийн шударга байдлын түвшин өмнөх оныхоос 0.78 пунктээр нэмэгдэхэд авлигыг үл тэвчих байдлын үнэлгээ 0.49 пунктээр буурсан хэдий ч зан үйлийн зөв төлөвшилтийн үнэлгээ өмнөх оныхоос 1.07, ёс суртахууны үнэлгээ 1.59, хууль сахих байдлын үнэлгээ 0.98 пунктээр тус тус өссөн нь нөлөөлжээ.
Хүүхдийн шударга байдлын үнэлгээг хүйсийн хувьд авч үзвэл эрэгтэй хүүхдийн
Асуулт / хариулт

Нийлж байна Санал огт нийлэхгүй байна / Эргэлзэж байна

Багшдаа бэлэг өгөх нь дүнгээ ахиулах
сайн арга гэдэгтэй санал нийлж байна уу ?
25.49 % 74. 51 %
Томчуудын хууль бус үйл ажиллагаа миний амьдралд
сайнаар нөлөөлж байвал энэ нь буруу зүйл биш
гэдэгтэй санал нийлж байна уу ?
17.88 % 21.13 %
Шалгалт өгөхдөө хуулсан бол тэр хүн нь
миний найз байсан ч энэ тухай багшид мэдэгдэнэ
гэдэгтэй санал нийлж байна уу ?
12.9 % 72.01 %
Авилга болон бусад бусад гэмт хэрэг үйлдсэн
хүнийг би эрх бүхий байгууллагад мэдэгдэнэ
гэдэгтэй санал нийлж байна уу ? 71.87 % 28.13 %

Судалгаагаар ерөнхий үнэлгээ сайжирсан үзүүлэлттэй байгаа ч зарим үзүүлэлтийн хувьд анхаарал хандуулах шаардлагатай байна. Өөрөөр хэлбэл
шударга бус явдалтай санал нийлж байгаа болон эргэлзэж байгаа хүүхдүүд байсаар байгаа нь тэдний шударга ёсны ойлголт, зарчим, үнэт зүйлсийн талаарх мэдлэгийг нэмэгдүүлэх, улмаар авлигын хор хөнөөл, үр дагаврыг таниулах, шударга ёсыг
амьдралдаа баримтлах зарчим болгон төлөвшүүлэх зэрэг шаардлага байна.
Монголд авилга үүсэх тодорхой шалтгаан байгаа бөгөөд эдгээо нь дараах хүчин зүйлсээс нөлөөлж байна.
Шуудай доторх 1 ялзарсан төмс бусад төмсийг ялзруулдагтай адил 1 хүний шунахай сэтгэл нийгмийг ялзруулахад хүргэнэ.
Хүн бол хуулийн ч амьтан, ёс суртахууны ч амьтан
Авлигын нийгмийн хор аюул, түүнээс урьдчилан сэргийлэх талаар зохих мэдлэг эзэмшүүлж, түүнийг үл тэвчих ѐс суртахуун төлөвшүүлэх.


Авилга авдаг сэтгэхүй төлөвшсөн хойно нь биш тийнхүү гүн гүнзгий төлөвшихөөс өмнө шударга бус байдлыг үзэн ядах сэтгэлгээг нийгэмд төлөвшүүлж, ялангуяа ирээдүйн залуусдаа үлгэр дууриаль болох учиртай.

Авраам Линкольны хэлсэн “Төр, түшмэл нь хариуцлагатай, иргэд нь шударга байж авлигыг хязгаарлана” гэсэн үгээр илтгэлээ дуусгая.

Авилгал эхлээд
хүний зүрх сэтгэл, оюун санаа, бодлоос
эхэлдэг бөгөөд
бодол
нь
үйлдэл
болон хувирдаг. Тэрхүү үйлдэл нь давтагдахад
зуршил
болдог. Зуршил нь хүний
зан төлөвт
нөлөөлдөг. Тиймээс хүн өөрийгөө а
влига гэдэг хөнөөлт зүйлээс зөв ухамсартай байснаар хамгаалж чадна
. Авлигын хор нөлөөг ухамсарлаж, бусдын амьдралаа шударгаар босгох гэсэн хүсэл эрмэлзлэлийг нураадаг гэдгийг цаг ямагт санаж байх хэрэгтэй.
Full transcript