Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Hititlerde Büyü ve Ritüel

No description
by

Cihan Deniz Göze

on 1 May 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Hititlerde Büyü ve Ritüel

Gaziantep Üniversitesi Hititlerde Büyü ve Ritüel Hazırlayan: Cihan Deniz Göze Arkeoloji Bölümü Hititlerde Büyü * Hititlerde din adeta yönetici sınıfının tekelindeydi, yerel halk dini törenlere katılamaz ve aynı şekilde ibadet edemezdi. Tanrı Szarrumma ve Kral IV. Tuthaliya Kabartması (Oda B) Yazılıkaya * Günümüzde tıp, psikoloji gibi konular içerisine giren birçok şey, Hititler de “büyü” nün kapsamı altına girebiliyordu. Altar Hieroglifi ,Anadolu Medeniyetleri Müzesi Ankara Eski Çağ toplumlarında büyü 2 ye ayrılmıştı, “Ak Büyü” ve “Kara Büyü” Hitit Tarihinde kara büyünün sebep olduğu düşünülen pek çok olayın yaşandığını görmekteyiz. İlk kez Eski Hitit Devletinin ilk krallarından olan I. Hattuşilinin Vasiyetnamesi’ nde rastlanan “büyücülere” kral tarafından sert bir dille karşı çıkılmaktadır.

Orta Hitit Döneminde krallıktaki entrikalar cinayetlere dair birçok büyü ritüeli bulunmaktadır. Büyücülük adeta kamusal hizmet veren bir meslek konumundaydı. Ve kadınlar bu işte çok aktif olarak görev alıyordu bu da Kamrusepa gibi şifacı vb tanrıçaların çoğunlukta olmasıyla paraleldi. Büyüye ihtiyaç duyulan konular çeşitli olunca, büyücüler de uzmanlık alanlarına göre ayrılmıştı.

Örnek olarak;

Ordu içinde salgın hastalık olunca Ashella’ ya,
Aile içi geçimsizlikte Mastikka’ya gidilirdi. Esma Reyhan, Kizzuwatnalı Kadın Mastikka'nın Ritüel Metinleri Büyücü kadın domuz yavrusunu alır koruma büyüsü yapılana dönüp şöyle der;

"Bak bu ot (ve) tahıl ile beslenmiş (domuz) nasıl (bir daha) gökyüzünü göremeyecekse ve domuz yavrularını da bir daha göremeyecekse, iki kurban sahibi de kötü lanetleri aynı şekilde görmesinler." Sonra domuz yavrusunu onların üzerine çevirir, sonra onu öldürürler, bir çukur kazıp domuzu gömer ve şarap sunarlar. 1- Benzetme (=Analoji) Metodu

2- Bağlantı Kurma ve Aktarma Metodu

3- Özdeşlestirme ve Vekil Tayin Etme Metodu

4- Tanrılara Sunma ve Yardım İsteme

5- Kefaret Ödeme Büyüde uygulanan metodlar Fallar Ve Ritüel Hitit kültüründe büyü kadar, fallar da sosyal yaşamın temel taşları arasına girmişti. Hititlerde en çok ele geçen ve en önemli görülen 3 fal çeşidi vardı. * Karaciğer Falı
* Kuş Uçuşu Falı
* Simge Falı Fal Alametler Tanrıya Sorulmaksızın Söyledikleri Tanrıya Soru Sorma Teknikleri Kehanet İstihare Karaciğer Falı Kuşların İzlenmesi Simge Falı Aniyatt- Talih Falı "Yılan" Falı Hititler, Hurrilerin karaciğer ve iç organ fallarını kendine uyarlamıştı. Hitit Karaciğer Modeli (MÖ XIII. yy., kil) (Ünal,2004:45) Bu uygulama sırasında karaciğerin yanı sıra diğer farklı 11 organın da hal ve biçimleri gözlemlenirdi. Karaciğer Bölümleri Hitit kuş falcısı belirli bir zaman süresinde, görüş alanı içinde kalan yaban kuşlarının davranışlarını gözlemlerlerdi Kuş Uçuşu Falı Bakıcısı Etrüsk Din Adamı (MÖ VI.yy., Tarquinii'deki Augur'lar Mezarı'ndaki Fresk) (Gore, 1988. 722) Diğer Fallar

Talih Falı


Simgesel nesneler belirlenir, onlar karıştırılır ve havaya fırlatılırdı. Düştükleri yerde nesnelerin aldıkları şekle göre bir yorumlanma yapılırdı.

Yılan Falı

Bilge Kadın’ın eline aldığı canlı bir yılanın hareketlerini izlemesiyle başlar ve sonuçlanır. Karaciğer Falı Kuş Uçuşu Falı Ritüeller Tunnawiya Ritüellinde Kullanılan Materyaller, A. Gotze Hititler, Sümer dilinde “EZEN” olarak tanımlanan şenliklerle, SISKUR denilen ritüelleri birbirinden ayırmışlardır. Ritüeller de mitlerle paralellik gösteriyordu. Çoğu ritüellerin hangi mitlerden geldiği bilinmese de, doğanın sabitlenmesi ve serbest bırakılması ayrıca kaybolan tanrı mitleriyle bağlantılar gözüküyor. Hitit Ritüellerinde Büyü ve Çeşitleri Genel de büyü ritüellerinin başlangıç cümleleri; “eğer şöyle… şahet şöyle… sorun olduysa, ben böyle yaparım” şeklindeydi. Ritüeller bir tarlanın olmadığı, sıradışı yerlerde, şafak ile akşam alacakaranlığında gerçekleştirilirdi. Büyü ritüelleri genelde yaşlı kadın tarafından gerçekleştirilirdi. Catheric (Duygulanım Boşalması) Ritüelleri: Büyüden kaynaklanan safsızlığın tamamen yok edilmesini amaçlar. Sabitleme Ritüelleri (Katadesis): Büyüden kaynaklanan safsızlığın bulaşması anlamına gelirken, insan açısından yapılan bir kara büyüyü tanımlar. Uyandırma Ritüelleri: Bir tanrıyı ortaya çıkarmak ve onun rızasını almak için yapılırdı. Yerine Koyma Ritüeli: Önceden kestirilen bir tehlike karşısında, bir rahip kötü talihe sahip olan kişi yerine bir başkasını koyarak, tanrıları oraya yönlendirmek için yapılırdı. Sonuç olarak, hitit kültürüne dışarıdan giren bütün öğelerle beraber kendine özgü inançlar da yaratan hititler, krallık içinden, halka, mühürlere, mitolojiye, mitolojiden tekrar hayata aktarılan bir büyü, ritüel ve fal geleneği tarih sayfasında çok önemli bir basamağını oluşturmuştu. Hepsi birbirine paralel ve eş zamanlı olarak uzun dönemler boyunca varlığını sürdürmüş ve gelecekteki bazı mitlerin oluşmasını sağlamıştır. Kaynakça Ana Brittanica, Genel Kültür Ansiklopedisi, Cilt 5, İstanbul 1987, s.183 ORHUN Murat, Hititler’ de Karaciğer Falı, Kuş Uçuşu Falı ve Bunların Etrüskler’ deki Uzantısı, Akademik Bakış, Cilt 3, Kış 2009, Sayı 5 GÜÇERDEM Banu, Hitit Ritüelleri Üzerine, Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2007 Hititler ve Hitit İmparatorluğu, 1000 Tanrılı Halk, Kunst-und Ausstellungshalle der Bundesrepublik Deu, Deutschland 2002 REYHAN Esma, Eski Anadolu Kültüründe Büyü ve Büyücülük, Akademik Bakış, Cilt 2, Kış 2008, Sayı 3 SEVİNÇ Fatma, Hititlerde Ölülere ve Yer Altı Tanrılarına Sunulan Kurbanlar, Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Eski Çağ Tarihi Anabilim Dalı, Ankara 2007 BENİ DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER. Rüyalar
Full transcript