Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

SCADA sistemler

No description
by

ayse akkaya

on 16 September 2010

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of SCADA sistemler

Double click anywhere & add an idea SCADA SISTEMLER SCADA NEDİR?
SCADA SİSTEMİ NE İŞE YARAR?
SCADA SİSTEMİ NERELERDE KULLANILIR?
HANGI BİLGİLERİ TOPLAR?
SİSTEMİN YAPISI NASILDIR?
ENERCON FİRMASININ SCADA SİSTEMİ
VESTAS FİRMASININ SCADA SİSTEMİ SCADA NEDİR? Kapsamlı ve entegre bir Veri Tabanlı Kontrol ve Gözetleme Sistemi (Supervisory Control and Data Acquisition (SCADA) ) kontrol sistemi sayesinde, bir tesise veya işletmeye ait tüm ekipmanların kontrolünden üretim planlamasına, çevre kontrol ünitelerinden yardımcı işletmelere kadar tüm birimlerin otomatik kontrolü ve gözlenmesi sağlanabilir. Anlık olay ve alarmları saklayarak gecmiste meydana gelen olaylarıda tekrar gunun tarihinde ve saatinde gözlemleyebilmemizide saglayan genis kapsamlı mükemmel bir sistemdir Supervisory Control and Data Acquisition (SCADA) kontrol sistemi sayesindeeeeee..... türbinden veya türbin gruplarından,santralin belirli noktalarından verileri alır alınan verileri kaydeder,saklar
alınan verilerin belirli periyotlarla ortalamasını alır,min. ve maks. değerlerini,varyansını,standart sapmasını bulur. tutulan bilgilerin online şekilde santralden çok uzak noktalardan izlenmesini sağlar,santral içerisinde haberleşmeyi sağlar limit değerlerinin dısına cıktıgında belirlenen yerlere alarm verir, uyarı mesajı gönderir. kısacası SCADA SISTEM santralin beynidir SCADA SİSTEMİ NERELERDE KULLANILIR BORU HATLARINDA ELEKTRİK SANTRALLERİNDE FABRİKALARDA UZAKTAN KONTROL EDİLMEK İSTENEN HER YERDE Hangi bilgileri toplar? Sistemin kalitesiyle ilgili bilgiler:işlem sıcaklığı,basıncı,katkı maddeleri,işlem süresi vs
Üretim verimliliğiyle ilgili bilgiler: üretilen malz. Miktarı,toplam duruş zamanları nedenleri vs
Üretim maliyetleri ile bilgiler:üretimde kullanılan ham ve ara madde miktarları ,enj. harcamaları, üretim zamanında oluşan maliyetler…
bakım amaçlı bilgiler: üretim hattının toplam çalışma zamanı,üretim hattındaki makinelerin çalışma zamanları ve çalışma adetleri Gerekli akım ölçümleri makinelerdeki anormalliklerin tespiti
Çalışanların kontrolü: üretim hattındaki operatörlerin tespiti
Üretilen ürünlerin kodlanması ile geriye dönük bilgi edinme : üretilen ürünlerin tek tek belirlenmesi ve hatla ilgili verilerin bu ürünler ile ilişkilendirilmesi
İstatiksel amaçlı bilgiler: bozuk hatalı malzemelerin adetler hata nedenler vs. Toplanan bilgilerin kullanımı? Sistemin grafik animasyonunun elde edilmesi
Toplanan bilgilerin devamlı bir şekilde alarm kriterlerine göre değerlendirilmesiyle alarmların oluşturulması
Toplanan bilgilerin kaydedilerek istatiksel ve geriye dönük kontrol amaçlı kullanım
Bilgilerin kaydedilmesi sırasında bilgide değişme olduğu zaman değişme zamanı ile kayıt yapmak
Raporlama
Scada yazılımından beklenenler… Hızlı ve kolay uygulama tasarımı
Dinamik grafik çizim araçları
Çizim kütüphaneleri
Alarm yöntemi
Tarih bilgilerinin toplanması
Rapor üretimi
Veriler türbinden ve santralin belli noktalarından fiber optik veya bakır kablolarla alınır ve SCADA PC ye gönderilir. SCADA PC Modem aracılığıyla diğer PC lere gönderilir.
Operatörün bilgisayarı
Yetkili servis bilgisayarı
Uzaktan izleme bilgisayarı
SCADA SIİSTEMİINİIN YAPISI SCADA SISTEMININ TEMEL ELEMANLARI RTU(remote terminal unit): Baglı bulundugu merkezin sistem degikenlerine iliskin bilgileri toplayan,depolayan gerektiginde bu bilgileri kontrol merkezine belirli iletisim ortamı yoluyla gönderen kontrol merkezinden gelen komutları uygulayan bir SCADA donanım birimidir.
Ölçülmesi gereken akım,gerilim,aktif ve reaktif güç,güç faktörü gibi degerleri ölçebilir.ayırıcı kesici durumlarını kontrol edebilir.RTU’lar tüm ölçüm sonuçları ile cihazların çalısma durumlarını merkeze ileterek ve merkezden gelen komutlar dogrultusunda(ayırıcı ve kesicicilerin konumlarını degitirme ,pompaların durumu vanaların durumunu vs.) islemler yapar. Kontrol ve kumanda saglarlar.
Aykırı durumlarda merkeze alarm verirler.
Bir çok cihaz ile haberlesebilirler(cep telefonu,cep bilg. Tasınabilir bilg. Vs.) MTU(Main Terminal Unit): yöneticilerin,isletme operatörlerini ,bakım elemanlarını ve tüm isletim sistemini gerçek zamanlı görsel olarak izleyebildikleri fiziksel çevredir.kontrol merkezinden merkezi bilgisayardan baska bilgisayar terminalleri bilgisayar ekranları ve yazıcılar bulunur.
MTU'NUN GOREVERI
RTU’dan gelen verilerin toplanması
ToplanmıS verilerin yazılım programları ile iSlenerek ekrana veya yazıcıya gönderilmesi
Sistemde kontrol edilecek cihazlara kontrol komutu gönderilmesi
Belli olaylar karsında alarm üretme ve gelen alarmları en hızlı ekilde iletme.
Meydana gelen olayları ve verileri zaman sırasına göre kaydetme
BaSka bilgisayarlar ile iletiSimde olma
Dagıtım yönetim sistemi ve enerji yönetim sistemi gibi üst seviye uygulama
Scada sistemlerin hız performansını etkileyen en önemli kısmı iletisim aıdır. Fiziksel baglantı ekli veya bilesenlerinin cografi konumuna göre LAN ve WAN olarak sınıflandırılır. LAN (local area network): SCADA sistemlerinde ana terminal ile yerel terminal birimleri küçük bir alan içeririsnde kuruluyorsa bu durumda LAN iletişim ağı kullanılır. Genellikle fabrikalarla sınırlıdır.
WAN (Wide area network): biribirinden çok uzakta olan sistemler biribirine bağlar.
Bilgi gönderimi için fiber optik kablo ya da çift bükümlü bakır kablo tercih edilir. İletimin hızlı olması için fiber optik kablo tercih edilir. İLETİMİ SAĞLAYAN KABLOLAR VERİ TOPLAMA ÜNİTELERİ PLC:Programlanabilir lojik kontrolör ( Programmable Lojic Controller, PLC) PLC’ler, biriken bilgi ve verileri bir yandan SCADA sistemine iletirken bir yandan da işletme fonksiyonlarını yerine getirmek için yazılım programlarına uygun olarak lojik kontrol denetimini sağlarlayan bilgisayarlardır. Veri Toplama (Data Acquisition DAQ ) Modülleri
SCADA sistemlerinin temeli iyi bir kontrol ve bilgi toplama esasına dayanmaktadır. Bu sistemler PC tabanlı olup PC ile birlikte Veri Toplama (Data Acquisition- DAQ) Kartı kullanılmaktadır. Bu kartlarda Mikroişlemci, Dijital I/O, Bellekler, Sayıcı/Zamanlayıcı, D/A ve A/D Dönüştürücüler, işletim sistemi genetik programı bulunur.
Sensörler ve Algılayıcılar
Saha, süreç ve işletmeye ait verilerin toplandığı SCADA kontrol sistemlerinin en alt seviyesini oluştururlar. Bunlar fiziksel ve elektronik iletişim cihazları olup, işletme için gerekli lokal denetleyicilerdir. Fiziksel çevrenin bilgileri bu seviyede elektrik/elektronik işaretlerine çevrilerek SCADA sistemine girerler. SCADA sisteminden verilen komutlar ile bu seviyede elektrik/elektronik işaretlerden fiziksel büyüklüklere çevrilerek, gerçek dünyada istenen hareketler (kesicilerin açılıp-kapatılması, motorların start-stop edilmesi vb.) gerçekleştirilmiş olur. Algılayıcılar; sıcaklık, basınç, hız, konum gibi fiziksel bilgileri voltaj, akım, frekans, puls gibi elektriksel sinyallere dönüştürür Kontrol elemanları fiziksel sistemleri harekete geçiren elemanlar olup proses kontrolünü sağlarlar. Yazılım
SCADA sisteminde verileri toplayıp, işleyen ve harici cihazları ve makinaları kontrol eden yazılımların kullanılır. Merkezi Kontrol Odası
Kontrol Merkezi geniş bir coğrafyaya yayılmış tesislerin, bilgisayar esaslı bir yapıyla uzaktan kontrol edildiği, izlendiği ve yönetildiği yer olarak tanımlanabilir. Kontrol Merkezi genelde SCADA sistemlerinin ve kontrol edilecek tesislerin merkezi bir yerine kurulur.
Kontrol Panoları
Programlanabilir elektronik kontrol ünitelerini ihtiva eden bu panolar; sinyal lambaları, sirenler ve pano mimikleri (görüntülerini) içerebilirler. SCADA kontrol sistemlerinde alçak gerilim cihazları, elektronik kontrol ünitelerinin yerleşimi bu panolara yapılır. Bunlar kontaktörler, röleler, sigortalar vb. elemanlar ihtiva ederler.
SCADA Sistem Terminalleri
Birçok kullanıcıya çalışma imkânı veren bu terminaller operatörlerin sistemi gözleyebilmelerini ve kontrol edebilmelerini sağlar. Sistemin kontrolü için gerekli bilgilerin yetkili kılınanlar tarafından girilmesi veya değiştirilmesi, şifre ile mümkün olabilmektedir. Bu terminaller bilgisayarlar veya çeşitli operatör panelleri olabilir.
BILGISAYAR EKRANLARI
Renkli, yüksek çözünürlük ve tarama oranına sahip, ergonomik yapıdaki ekranlar ile dinamik işletme noktaları (motor, vana, ölçü noktası) ve görüntülerinin gerçek zamanda sürekli gözlenmesi sağlanmaktadır.

Yazıcılar

İşletmeye ve sisteme ait tüm durum ve arıza hallerini raporlama imkânı sağlar.

Kesintisiz Güç Kaynağı

Kontrol merkezinde bilgisayar ve çevre donanımlarına kesintisiz akım sağlayacak bir kesintisiz AC ve DC güç kaynağı bulunmalıdır. SCADA sistemleri bir techizat veya fabrikayı gözlemlemek ve kontrol etmek için kullanılır. Veri toplama işlemini ilk önce Uzak Terminal Birimleri kendine bağlı olan girişlerini tarayarak yapar. Genelde bu tarama işi sık aralıklarla yapılır. Daha sonra merkezi yönetici istasyon (MTU) , Uzak Terminal Birimlerini tarayarak verileri alır. Genelde bu tarama işi daha seyrek aralıklarla yapılır. Veri işlenir, alarm durumları tespit edilir. Eğer bir alarm durumu oluştuysa belirlenen alarm SCADA yazılımı içerisindeki “alarm listesinden” seçilir ve operatöre gösterilir. SCADA sistemi ile operatör arasındaki temel arabirim, techizat veya fabrikanın durumunu gösteren bir grafik göstergeçtir. Güncel veri statik bir arka plan üzerinde yer alan grafiksel şekillerden oluşur. Alanda veri değiştikçe ön plandaki grafik güncellenir. Örneğin bir vana açık veya kapalı olarak işaretlenir. Analog veriler grafiksel olarak veya sayısal değeri ile gösterilebilir. Sistem bu şekilde birçok göstergeçten (gösterge nesneleri ) oluşabilir ve operatörde istediği zaman bunlardan kendisi ile ilgili olanlarını seçebilir. SİSTEMİN UNSURLARI
SCADA PC: SCADA PC rüzgâr santralindeki açık ve kapalı döngü kontrol fonksiyonlarını, bilgi depolama ve dış dünyayla iletişimi sağlar. Bilgisayar sadece ENERCON SCADA yazılımı ile çalışır.
SCADA REMOTE: Uzaktan izleme yapabilmek için yazılmış programdır. Giriş izni alınırsa çalışmaya müdahale edilebilir ve çalışma parametreleri düzenlenebilir.
PDI (Process Data Information): dış iletişim noktalarıyla rüzgar santralinin değerlerini online değiştirmekte kullanılan bir sistemdir. Şebekeden rüzgâr santraline olan ayar noktalarının kurulması ve işletme bilgilerinin dışa alımını sağlar.
GDA (Grid Data Acquisition): Bu sistem tüm elektriksel noktalarda ki akımın ölçülmesinde kullanılır.
SCU (Substation Control Unit): Rüzgar santralindeki trafoların uzaktan kontrol edilmesini ve anahtarlamasını yapan sistemdir.
VCS (Voltage Control System): Birleşme noktalarının voltaj kontrolünü sağlar. Rüzgâr türbininin ihtiyacı olan reaktif güç ayarlamalarını sağlar.
METEO: Meteorolojik bilgilerin alındığı sistemdir.
çalısma bilgisi durum bilgisi SCADA SISTEM VE ENERCON SERVIS YETKILISININ HABERLEŞMESI NASIL OLUR? Rüzgâr türbini jeneratörlerini, hava durumunu ve şebeke durumunu kontrolünü ve izlemesini yapar.
Çalışmanın özetini metin halinde ve grafik olarak bildirir.
Her türbinin çalışmasını, gücünü, rüzgâr hızını, voltajını, akımını sıcaklığını ve alarm durumlarını anlık olarak bildirir.
Bütün rüzgâr türbinleri için aktif ve reaktif gücün kontrolünü yapar.
Uygunluk hesaplaması
Rüzgâr ve enerji durumlarının bildirimi
Üretim bildirimi
Her 10 dk. da bir veri toplar. Bu 10 dakikalık verilerin ortalaması, maksimum ve minimum değerleri, standart sapması bildirilir.
Rüzgâr santrali, meteoroloji istasyonları ve rüzgâr türbinleri için alarm durumları ve günlük durum bildirimi
Grafik kullanıcı ara yüz tabanı Windows standartlarındadır.
Birden fazla enerji santrali için iletişimi sağlar.
Personel güvenlik girişi ve görüntü erişimi
Grup veya tek rüzgar türbinine uzaktan erişimi sağlama (durdurma,başlatma, reset..)
Üretim modülü ile ilgili kapsamlı raporlandırma.
VESTAS SCADA SISTEMINE GENEL BAKIS online veri izleme

bu şekilde türbin ile ilgili bütün bilgileri online görebilme ve müdahale edebilmeye olanak sağlar. türbin kontrolü
türbin devreye alma,devreden çıkarma, türbinin resetlenmesi gibi olanaklara imkan sağlar. naselin stenilen yönde çevrilmesini sağlar.türbinin çalışma durumu,sıcaklığı,üretim sayısı,detaylı şebeke verisini elde eder. ayrıca rüzgar türbinlerie tek tek müdahale edilebildiği gibi grup olarakta müdahale edilebilir. raporlama
şebekeden.meteoroloji istasyonlarından ve türbinlerden alınan verile her 10dk.da bir yenilenir.300 den fazla farklı veri alınır ve bunlar raporlanır.bu raporlarda maks. min. ortalama standart sapma varyans gibi değerler bulunarak rapora eklenir. hangi veriler toplanır?
meteorlojik veriler:
rüzgar yönü
rüzgar hızı
hava basıncı
çevre sıcaklığıo
nem
yağmur şebeke verileri:
voltaj
akım
frekans
güç faktörü
aktif/reaktif güç
görünür güç hangi kayıtlar tutulur:
santral kaydı:Her rüzgâr türbinine ait durumlar, olaylar PLANT LOG modülu tarafından kaydedilir. Tek bir rüzgâr türbini için yapılabildiği gibi türbinler gruplandırılarakta raporlama işlemi yapılabilir.
İstatiksel kayıt modülü her türbin için istatiksel olayları kaydeder. Tek bir rüzgâr türbini için yapılabildiği gibi türbinler gruplandırılarakta raporlama işlemi yapılabilir.
Oluşma zamanı
Toplam olay zamanı
Hatalar arası ortalama zaman(Mean Time Between Failure)
Türbin Kayıtları
Türbin Alarm Kaydı
Warning Log (Uyarı Kaydı)
System Log (Sistem Kaydı)
Operation Log (Çalışma Kaydı)

Full transcript