Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

VMBO T4 - Malmberg - Water

No description
by

Jeroen Verstegen

on 5 October 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of VMBO T4 - Malmberg - Water

Hoofdstuk 1: Water in je eigen omgeving
Introductie
Onderwerpen:
1. Water (hoofdstuk 1, 2, 3)
2. Bevolking en Ruimte (hoofdstuk 4, 5 en 6)
3. Weer en klimaat (hoofdstuk 7, 8 en 9)

Examen:
Alles van leerjaar 4. De onderwerpen hierboven dus.

Programma water (zie Magister):
Week 39: toets hoofdstuk 1 en 2
Week 42: toets hoofdstuk 3
Week 44/45: PTA (20%)

1.1: soorten water in verschillende regio's
Programma:
1. Introductie:
- Je leert over verschillende soorten watergebieden
- Je leert wat het verschil is tussen de korte en lange waterkringloop
- Je leert over hoogteligging in combinatie met water
Denk aan de aantekeningen, er komen meteen veel
begrippen
langs!!
Watergebieden
1.
Oppervlaktewater
: water dat zichtbaar is aan het oppervlak:
- Kust- en zeegebieden
- Riviergebieden en beekdalen
- Meren en plassen
- Polders (kanalen en sloten)
2.
Grondwater
: water dat zich in de grond bevindt.
3.
Regenwater
: water dat uit de lucht valt.
Waterkringlopen
Kringloop
: water zit in een kringloop. De hoeveelheid water op aarde blijft altijd gelijk.
Korte waterkringloop
: water
verdampt
uit zee --> Waterdamp stijgt en
condenseert
--> wolk --> dichtbij het aardoppervlak stijgt de temperatuur en
smelten
de bevroren waterdeeltjes = regen --> water in zee.
Lange waterkringloop
: langere weg. Water valt op aarde en
infiltreert
in de bodem --> grondwater, of regenwater stroomt via rivier naar de zee -->
afstroming
.
Hoogteligging en water
Hoogteverschillen wordt ook wel
reliëf
genoemd.
Heeft invloed op het water. Stroomt van bergen naar de zee. Dus veel oppervlaktewater in NL (lage
hoogteligging
).
Aan de slag:
Maken: opdrachten 1.1
Maken: Begrippenlijst.
1.2 Verschillende watergebruikers
Verschillende functies van water
Programma:
1. Terugblik
2. Instructie 1.2:
- Je leert welke verschillende functies van water er zijn.
- Je leert hoe we water gebruiken in huishoudens.
- Je leert over het watergebruik in de landbouw en indsutrie.
3. Aan de slag
- Aanvullen begrippenlijst
- Maken opdrachten 1.2
- Doe de test: http://www.brabantwater.nl/drinkwater/Paginas/Bereken-uw-watergebruik-test.aspx
1.
Drinkwater
: water dat uit de kraan komt en gebruikt wordt om te drinken, te douchen, te wassen, etc.
2.
Irrigatie
: als er op de landbouw water nodig is om de gewassen extra water te geven.
3.
Industrieel watergebruik
:
-
proceswater
: water dat in de industrie nodig is bij de productie.
-
Koelwater
: in bepaalde vormen van industrie is water nodig om machines af te koelen.
Watergebruik door landbouw en industrie
Aan de slag
1.3 Waterbesparing en duurzaam watergebruik
Programma:
1. Terugblik
2. Instructie 1.3:
- Je leert wat waterkwantiteit is en waar deze hoog en laag is in Nederland.
- Je leert over de kwaliteit van het Nederlandse drinkwater.
- Je leert hoe we duurzaam om kunnen gaan met water.
4. Aan de slag
Terugblik
Waterkwantiteit
Wateroverschot
Tekort (
verdroging
)
Waterkwantiteit wordt in Nederland geregeld door
waterschappen
. Hun taak is dat Nederland niet overstroomd en dat er op andere plekken genoeg water is. Dit heet
waterbeheer
.
3. Examentrainer
Waterkwaliteit in Nederland
Tussen 1960 en 1980 veel watervervuiling. Laatste decennia is het water een stuk schoner, de
waterkwaliteit
is dus verbeterd.
Gevolgen van slechte waterkwaliteit:
- Vissterfte
- Stankoverlast
- Bodemvervuiling
Duurzaam watergebruik
Waterbesparende maatregelen:
- Waterbesparende douchekop
- Toiletten worden zuiniger
- Wasmachines zijn zuiniger
- Het hergebruiken van
grijs water
, zoals water van de wasmachine, uit de kraan en uit de douche.
Terugblik:
Aan de slag
- Maken paragraaf 3
- Examentrainer (?) -- volgende week bespreken we een opgave en een examenopgave.
- Samenvatting maken
Hoofdstuk 2: Nederlandse rivieren en waterproductie
2.1: Het Nederlandse rivierenlandschap
Programma:
1. Terugblik - bespreken opgaven.
2. Instructie:
- Je leert over de loop van de rivier van de bergen naar de zee.
- Je leert wat voor verschillende soorten rivieren er zijn.
- Je leert over variaties in de afvoer van het water door de rivieren.
3. Aan de slag
Examentrainer - opdracht 7
Opdracht: zet de juiste begrippen bij de juiste letter (A, B, C en D), kies uit:
irrigatiewater, koelwater, drinkwater, proceswater
.
Van bron naar monding
Stroomgebieden
:
-
Riviermonding
: waar de rivier in de zee stroomt.
Voorbeeld: Rijn
Oorsprong: Zwitserland
Stroomgebied Rijn
Monding in Nederland
Soorten rivieren
1.
Gletsjerrivieren
: bestaan voor groot deel uit
smeltwater
van gletsjers.
2.
Regenrivieren
: worden gevoed door regenwater en grondwater. In droge tijden staat het waterpeil van deze rivieren laag.
3.
Gemengde rivieren
: bestaan uit smeltwater, regenwater en grondwater. In de
bovenloop
(hoger gelegen gebied, bijvoorbeeld Alpen) bestaat deze rivier vooral uit smeltwater. In de
benedenloop
(lager gelegen gebied, bijvoorbeeld Nederland) bestaat het vooral uit regenwater en grondwater.
Variaties in afvoer
Er zijn grote verschillen in de afvoer tussen de rivieren. Om dat te meten kijken we naar twee gegevens:
1.
Debiet
: hoeveelheid water dat per seconde door de rivierbedding stroomt.
2. De verdeling van de hoeveelheid water die gedurende het hele jaar door de rivierbedding stroomt:
regiem
.
2.2: De Nederlandse strijd tegen water.
Programma
1. Terugblik
2. Instructie paragraaf 2:
- Je leert hoe het rivierenlandschap zijn vorm heeft gekregen.
- Je leert hoe Nederland de strijd tegen het water voert.
- Je leert hoe we omgaan met perioden van droogte.
3. Aan de slag
Rivierenlandschap
Watertekort
Als de rivier overstroomd blijft er zand en klei achter =
sedimentatie
http://archief.schooltv.nl/beeldbank/clip/20110425_ruimtevoorderivier01
Zand is het zwaarst en blijft het dichtst bij de rivier liggen en vormen kleine zandheuvels:
Oeverwallen
Komgronden:
liggen verder van de rivier af, hier worden fijnere deeltjes afgezet, zoals klei.
Strijd tegen het water
1.
Polders
: Gebieden onder zeeniveau, waar bemaling ervoor moet zorgen dat het gebied niet onder water komt te staan.
2. Rivierdijken: worden gebruikt om de rivieren in de rivierbedding te houden en het omliggende gebied niet overstroomt.
3.
Overloopgebieden
: dunbevolkt gebied dat mag overstromen bij zeer hoge rivierwaterstanden.
Waar zijn dan de polders?
Bemaling
: met een pomp of gemaal het water naar een andere plek brengen, zodat het gebied droog blijft.
Boezems
: een waterweg, bijvoorbeeld een kanaal of een rivier, die overtollig water naar zee transporteert.
Zomerdijk
: bij lage waterstand hoog genoeg om het water tegen te houden.
Winterdijk
: dijk die bij hoge waterstand het water tegen moet houden.
Uiterwaarden
: Strook land langs een rivier tussen bedding en winterdijk, dat bij hoge waterstand onderloopt.
In sommige perioden is er ook watertekort, dan treedt
verzilting
op: het toenemen van het zoutgehalte in de bodem. Dat komt door te veel irrigatie.
Aan de slag:
- Maken paragraaf 2
- Samenvatten
- Week 40: toets hfst. 1 + 2
2.3: Waterbeheer en transport
2.4: Drinkwaterwinning en watergebruik
Programma:
1. Terugblik
2. Instructie paragraaf 3:
- Je leert welke maatregelen we nog meer nemen in de strijd met het water.
- Het transport over het water heeft waterbeheer ook hard nodig.
- Naast het rivierenlandschap, wordt er aan de kust ook tegen het water gestreden, welke verschillen zijn er?
3. Aan de slag
- Weer een hoop begrippen!!
Verdergaande strijd tegen het water
Dijkverlegging
: uiterwaard wordt breder gemaakt.
Dijkverhoging
: dijk wordt hoger gemaakt als er geen plek is om deze te verleggen.
Uiterwaardafgraving
: als water over zomerdijk stroomt, kan er meer in de uiterwaarden, omdat deze dieper zijn.
Nevengeul
: kanaal die naast de rivier gegraven, waar een deel van het water kan worden opgevangen bij hoog water.
Kribben
zijn stenen muren die voorkomen dat het sediment afzet. Als deze kribben verlaagd worden, is er meer ruimte voor de rivier.
Kustverdediging
Waterbeheer belangrijk voor watertransport
Stroomgebied ligt in meerdere landen, er moeten afspraken gemaakt worden:
Schelde, Nederland - België
Eems en Rijn, Nederland - Duitsland
Watersnoodramp 1953: combinatie van factoren (
getijde
, weersomstandigheden, etc.) werd de zeewering (
zeedijken
) gebroken.
Na de ramp groot project gekomen om de
kustverdediging
van NL zeker te stellen -->
Deltawerken
.
- Maken: 2.3
- Week 39: toets hfst. 1+2
Programma
1. Terugblik
2. Instructie 2.4:
- Je leert hoe we in Nederland aan ons (drink)water komen.
- Je leert hoe je een dwarsdoorsnede kunt aflezen.
- Je leert hoe de natuurlijke kenmerken van een gebied invloed heeft op de waterwinning van een gebied.
3. Aan de slag
Terugblik
Waterwinning in Nederland
Drinkwater wordt gewonnen uit een
waterwingebied
. Deze
drinkwaterwinning
gebeurt op verschillende manieren:
1. Grondwaterwinning: het meeste drinkwater is gezuiverd grondwater. Gevaar: er wordt meer gebruikt dan er wordt aangevuld = verdroging.
2. Oppervlaktewaterwinning: uit de Maas en het Amsterdam- Rijnkanaal. Er zijn in Nederland ook
spaarbekkens
, waar wateroverschotten bewaard worden.
3. Duinwaterwinning:
zoetwaterzak
in de duinen. Zand heeft een
filterende werking
, waardoor het natuurijk wordt gezuiverd.
Dwarsdoorsnede: Utrechtse Heuvelrug - Noordzee
Brak water
Regionale verschillen
Verschil kust - landinwaarts.
Aan de slag:
- Maken 2.4
- Week 39 : toets H1 + H2
Hoofdstuk 3: Water in China en Midden- Oosten
Terugblik
3.1 Chinese stroomstelsels
3.2 Rivieren in het Midden- Oosten
Programma
1. Introductie hoofdstuk 3
2. Instructie 3.1:
- Je leert welke grote rivieren door China stromen.
- Je leert met welke veranderingen de Chinezen te maken hebben.
- Je leert de stroomgebieden van de drie grote rivieren kennen.
3. Aan de slag
Introductie H3: Water in China en Midden- Oosten
- Je leert welke problemen ze in China hebben met betrekking tot water
- Lange instructie met veel andere informatie dan in het boek staat!
Watergebruik
Waterstress
Drie grote rivieren
Grootste
stroomstelsel
: geheel van rivieren binnen een stroomgebied
Naam = kleur rivierwater, er zit veel sediment in het water, vooral in de
middenloop
wordt veel sediment afgezet.
Tegenwoordig is de afvoer lager, minder overstromingen en
modderstromen
.
Parelrivier = gemengde rivier, in de
rivierdelta
liggen grote havens, van Guangzhou en Hongkong
Stelsel van vertakkingen van een rivier voordat hij in zee stroomt.
Problemen in China
Gele Rivier en Jangtse zijn/waren de grote killers
Overstromingen Gele Rivier (‘China’s sorrow’): 1887, 1931 miljoenen doden.
Laatste decennia staat rivier vaak droog, maar overstromingsgevaar blijft
Overstromingen Jangtse: 1871, 1931, 1954, 1998
Honderdduizenden doden, tientallen miljoenen evacués. Laatste decennia: weinig doden, veel schade
Oorzaken van problemen
Water wordt te weinig vastgehouden
Bossen gekapt voor houtskool
Ontbossing voor landbouw
Meer sediment
Bochtafsnijdingen
Minder ruimte voor de rivier
Afname retentiecapaciteit meren
Insnoering door bedijking (floodplains)
Verwaarlozing dijken (in afwachting Drieklovendam)
Bescherming berggebieden tegen
ontbossing
Oplossingen
Herbebossing
Retentiebekkens

Meer ‘ruimte voor de rivier’
Drieklovendam
Aan de slag:
Maken: 3.1
Maken: 3.2
Bestudeer: studiewijzer: hulpbronnen en planning
Gevolg van ontbossing is bodemerosie (= bodem spoelt weg)
Opvanggebieden, eigenlijk hetzelfde al overloopgebieden.
Stuwdam, grootste van de wereld, waterregulatie.
Programma
1. Terugblik
Watertransport
2. Instructie 3.2:
- Je leert de vier belangrijke rivieren in het Midden- Oosten kennen.
- Je leert welke problemen er zijn met water in het Midden- Oosten.
- Je leert hoe er in het Midden- Oosten omgegaan wordt met watertekort.
3. Aan de slag
Terugblik
- Je leert welke maatregelen er worden genomen tegen de problematiek.
Wat zijn voordelen stroomafwaarts van stuwmeer?
Hoe zorgt herbebossing voor minder waterproblemen?
Watertransport van zuid naar noord

Vier belangrijke rivieren
Wadi's
: drooggevallen rivieren, waar wel grondwater is, waardoor het nog groen is.
Oase
: groen gebied in een droge omgeving.
Rivier in woestijngebied = veel verdamping
Waterscheiding
: grens tussen twee stroomgebieden
Kleine rivier, maar strategisch belang is groot.
Problemen in het Midden- Oosten
1. Meerdere landen in hetzelfde stroomgebied levert problemen op: Turkije heeft met stuwdammen watertoevoer onder controle. Syrië en Irak zijn afhankelijk.
2. Klimaatverandering: de hoeveelheid neerslag neemt af, waterstand neemt af.
Turkije - Syrië - Irak
3. Door tekort aan neerslag worden akkers geïrrigeerd met ondergrondse watervoorraden die bestaan uit eeuwenoud grondwater (
fossiel water
) =
aquifer
. Daar zitten zoutmineralen in, als water verdampt, blijft zout achter.
Maatregelen tegen waterproblemen
1.
Waterputten
, nadeel is dat ze snel droog kunnen staan.
2.
Ontzilting
= van zout water, zoet water maken, echter een dure techniek.
3.
Draineren
: Het afvoeren van overtollig (grond)water door een buizensysteem.
4. Irrigatiekanalen 'overdekken'.
Aan de slag
Maken: 3.2
Maken: Samenvattingen

Week 42: 3.3 + 3.4 + casussen + D-toets!!
3.3 China en Midden- Oosten: een vergelijking
Programma
1. Terugblik
2. Instructie 3.3:
- Je leert welke overeenkomsten er zijn tussen beide gebieden.
- Je leert welke verschillen er zijn tussen beide gebieden.
- Je leert hoe er in China en het Midden- Oosten omgegaan wordt met transport via de rivieren.
3. Aan de slag
Terugblik
China:
Rivieren ontspringen in Himalaya
Door klimaatverandering wordt het in het noorden warmer (en droger). In het zuiden regent het juist meer.
Oplossing: SNWTP
Midden- Oosten:
4 belangrijke rivieren: Eufraat, Tigris, Jordaan en de Nijl.
Andere manier om aan water te komen: Aquifer
Stuwdammen: er moeten afspraken komen tussen verschillende landen.
China
Midden- Oosten
Overeenkomsten
1. Belang van rivieren is groot: voor drinkwater en irrigatiewater.
2. Veranderingen in hoeveelheid afvoer, door menselijke oorzaken (aanleg stuwdammen) en natuurlijke oorzaken (klimaatverandering).
Verschillen
l land
l4 landen
Overleg/beslissingen
4 grote rivieren
1 grote rivier (Nijl)
Gebruik rivier
Overstromingen
Door verschillen in seizoenen, komen regelmatig overstromingen voor
Nauwelijks, meer last van droogte.
Stuwdammen
Drieklovendam
Minder stuwdammen, maar meer invloed op debiet in benedenloop.
Ander probleem
Verzilting
Watervervuiling
Transport
Veel transport via binnenvaart
Eufraat en Jordaan slecht/niet bevaarbaar.
Maken:
- 3.3
- 3.4
3.4 Watergebruik in China en Midden- Oosten
Programma
1. Instructie 3.4:
- Je leert hoeveel water er gebruikt wordt.
- Je leert wat de waterfoodprint is.
- Je leert over drinkwaterwinning in beide gebieden.
- Je leert over hoe er duurzaam met water omgegaan kan worden
2. Samenvatten
3. Aan de slag
Waterfoodprint
: het watergebruik per persoon.
Ook indirect watergebruik! Een paar voorbeelden:
Waar is de waterfoodprint van afhankelijk?
- Welvaartsniveau
- Voedselpatroon
- Klimaat
- Agrarische productiemethoden
Dan is dit de uitkomst:
Drinkwaterwinning
Gezamenlijk probleem: toenemend watergebruik.
China: steeds meer fleswater in gebruik vanwege watervervuiling.
Midden- Oosten: steeds meer landen ontzilten zout water.
Duurzaam watergebruik
- Opbrengsten nog niet groot genoeg om aan duurzaam watergebruik te beginnen.
- Veel vervuiling van oppervlaktewater.
- Droogte niet tegen te houden, rond de gele rivier al meer dan 2.000 meren droog komen te staan.
- Afhankelijk van rijkdom van het land.
- Saudi- Arabië heeft bijvoorbeeld veel geïnvesteerd in ontzilting, maar water wordt over meer dan 500 km. getransporteerd = duurzaam?
Samenvatten:
Optie 1:
Optie 2:
Aan de slag
Maken:
- 3.4
- Samenvattingen
- D-toets H3
- Casusparagrafen
2. Instructie:
Instructies:
- Gebruik van prezi, staan op magister.
- Eind van de periode: herhaling over alles
- Soms lukt het niet om een paragraaf te bespreken, wat dan?
- Aantekeningen maken: hoe doe je dat?
Titel: AK, 1.1, 26-08
Gebruik steekwoorden
Highlight (verschillende kleuren, markeren, onderstrepen, etc.)
Welk oppervlaktewater kunnen we niet gebruiken voor drinkwater?
Full transcript