Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

An tÁdh

No description
by

Fiona Lyons

on 15 September 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of An tÁdh

Rugadh Pádraic Ó Conaire i 1882 i nGaillimh
.
Bhí sé
ina dhílleachta
nuair nach raibh sé ach 11.
Bhí uncail aige i Ros Muc,
croílár
Chonamara, agus bhog sé ann.
D’fhoghlaim sé a chuid Gaeilge sa Ghaeltacht. Fuair sé
blas
Chonamara agus grá don Ghaeilge ann.
Bhog sé go Londain agus ba
gníomha teanga
don Ghaeilge é.
Bhí
páirt lárnach
aige in
Athbheochan na Gaeilge.
B’é féin is Páraic Mac Phiaras na
scríbhneoirí Éireannacha
is tábhachtaí in Éirinn sa chéad leath den fichiú haois.
Phós sé le Molly Ní Mhánas agus bhí
ceithre ghasúr
acu, triúir chailín agus buachaill amháin.
Scríobh sé leabhair, scéalta, aistí is drámaí. Mar shampla ‘An tÁdh’, ‘Deoraidheacht’ agus ‘Seacht mBua an Éirí Amach’.
Fuair sé bás i mBaile Átha Cliath.
Chroch
Éamonn De Valera
dealbh
dó i gcathair na Gaillimhe i 1935 ach tá sí
á lonnú
i músaem cathair na Gaillimhe anois.

Cé hé Padraig Ó Conaire?
Achoimre
Na Carachtair
Pádraig
Seamas Antaine
Michillín Liam
Achoimre
le Pádraig Ó Conaire
An tÁdh

Foclóir
Ina Dhílleachta: Orphaned
Croílar: Heart
Blas: Taste
Gníomha Teanga: Language Activist
Athbheochan na Gaeilge: Revival of Irish Language
Scríbhneoirí Éireannacha: Irish Writers
Gasúr: Child
Dealbh: Statue
Á lonnú: Residing

Sa scéal seo, Is iad Pádraic (an t-údar), Seamas Antaine agus Micilín Liam na príomhcharachtairí sa scéal seo. Tá na buachaillí uilig ag iarraidh lá díomhaoin a chaitheamh le chéile cois farraige. Ní raibh fonn oibre orthu. Buachaillí óga ab ea iad a bhí cónaí orthú i gConamara. Saol deas, simplí, traidisiúnta a bhí acu ann agus ní raibh an domhain eile ag cur isteach orthu ar chor ar bith.
Mar is iondúil, ar an gnáthlá seo bhí na buachaillí ag lorg píosa spraoi. Bhí smaointe ag Pádraic, an raicaire, chun dul go hárann i mbád Tom Bheagg i ngan fhios do. Dúirt Pádraig go rachaidís i bhfolach i málaí na muc mar bhí Tom Bheag ag dul go margadh na muc.
Dúirt Pádraig go rachaidís i bhfolach i málaí na muc mar bhí Tom Bheag ag dul go margadh na muc. Cheap sé gur smaointe den scoth a bhí aige ach ní raibh ach spás do bheirt. Bheartaigh na buachaillí tráthníní a tharraingt chun socrú cé a d’fhánfadh agus cé a rachfadh. Bhí díomá an domhain ar Phádraig nuair a tharraing sé an tráithnín is faide. Bheadh air fanacht ar an mhítír.
Sheas Pádraig lena mhargadh agus chuaigh Seamas Antaine agus Micilín Liam i bhfolach sa málaí agus cheangail Pádraig béal na málaí le corda. Bhí sé in ísle bhrí nuair a smaoinigh sé ar an méid spraoi agus craic a bheadh acu ag an mhargadh. Sheol Tom an bád as an gcuan agus bhí Pádraig ina shuí ag caoineadh agus ag breathnú amach ar an mbád.Thit sé ina choladh ag bun an chnoic.
Nuair a dhúisigh sé, bhí sé fluich go craiceann. Thosaigh sé ar a bhealach abhaile agus bhuail sé le máthair Mhicilín. Bhí sí trína chéile. Cheistigh sí air cad as a tháinig sé. Níor thuig Pádraig cén fáth go raibh sí ag chur an cheist sin air. Níor mhiath leis sceitheadh ar Mhicilín. Dúirt sé an scéal ó thús go déireadh dóibh agus thosaigh an bheirt acu ag caoineadh. Níor thuig Pádraig cén fáth go raibh an bheirt acu ag gol.
D’imigh sé abhaile go sciobaithe agus bhí ionadh air mar bhí go leor daoine ann. Bhí tuismitheoirí a chairde ann agus thosaigh siad ag ceastóireacht air. Bhí sé dílis dá chairde ach ag an deireadh, scaoileadh dó. Deirtear leis nár tháinig slán ón mbád ach muc amháin. Bhá an bheirt acu agus Tom Bheag. Bhí an tádh dhearg ar Phádraig agus choinnigh sé tráithín an áidh leis.
An tÁdh

Na Carachtair
Padraig
Is
reacaire
an scéil é Pádraig.
Is
príomhchara
é Pádraig le Séamas Antaine agus Micillín Liam. Bíonn siad uilig
ag dialaíocht
le chéile.
Is duine
cruthaitheach
é agus tá
samhlaíocht beomhar
aige freisin. Seisean an duine a chruthaigh an plean chun dul go hárainn, i málaí na muc, ar an mbád le Tom Bheag.
Buachaill
macánta
ab ea é. Nuair a tharraing sé an tráithín is faide, sheas sé lena mhargadh agus thug sé
lámh chuidithe
do na buachaillí eile chun iad
a shocrú
ar an mbád.
Is cara
dílis
é, nuair a bhuail sé le máthair Mhicillín Liam, ní raibh fonn air
sceitheadh orthu
.
Padraig
Seamas Antaine
Gnáthbhuachall
ab ea é.
Is
dlúthchara
é le Pádraig agus Michillín Liam.
Bhí fonn diabhlaíocht air i gcónaí.
Bhí
spleodar na hóige
aige fosta.
Bhí sé i dtrioblóid leis na buachaillí eile nuair a ghoid siad bád Mharcais Bhig don lá gan chead.

Michillín Liam
Gnáthbhuachall ab ea é freisin.
Is príomhchara é le Seamas Antaine agus Pádraig.
Seisean an buachaill
is soinneanta
as an
dream.
Chuaigh sé
i bhfolach
ar an mbád le Séamas Antaine.
Téamaí
Grá
áthas
An Bás
Brón
Uaigneach
Timpiste
Cairdeas agus Dílseacht
Tá grá le mothú sa scéal seo.
Tá grá ag na buachaillí dá chéile.
Tá caidreamh láidir eatarthu.
Nuair a tharraig Pádraig an tráthnín is faide,sheas sé lena mhargadh agus thug sé lámh chúnta do Mhicillín agus Seamas ar an mbád.
Is aoibhinn leo a bheith ag súgradh agus ag diabhlaíocht le chéile.
Tá sé soiléir go bhfuil siad an mór le chéile.

Tá áthas na hóige le sonrú sa scéal seo.
Bhí saol iontach ag na buachaillí i gConamara. Bhí sé simplí go leor ach bhí sé iontach.
Bhí a laethanta lán le spraoi is le diabhlaíocht agus bhí siad i gcónaí cois farraige.
Bhí go leor eachtraí acu.
Ghoid siad bád Mharcais Bhig agus fuair siad lascadh ón a dtuistí. Ní raibh siad ag iarraidh a bheith dána ní raibh siad ach ag lorg píosa spraoi.
An lá seo, ní raibh fonn oibre orthu agus chaith siad an lá i bhfolach ar an trá.


Sa scéal seo, tarlaíonn timpiste úafásach ina chailleadh beirt bhuachaillí ar bád Tom Bhig.
Ní raibh na buachaillí ach ag iarraidh dul go margadh na muc le haghaidh píosa chraic.
Bádh an bád agus gach duine a bhí ar bord.

Tá an bhróin sa scéal seo freisin.
Trágóid is eas é seo mar fuair na buachaillí soineanta seo bás.
Bhí siad óg agus ag baint taitnimh as an saol ach bádh iad.
Tá a dtuismitheoirí croíbhriste nuair a fhaigheann a mic bás.
Full transcript