Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Хүн ба Хүрээлэн буй орчны харилцааны асуудал

No description
by

Enkhtugs Bymbaa

on 14 November 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Хүн ба Хүрээлэн буй орчны харилцааны асуудал

Хүн ба Хүрээлэн буй орчны харилцааны асуудал Хүн байгаль орчинд нөлөөлж ирсэн болон байгаль орчин хүнд хэрхэн нөлөөлж байсан талаарх судалгаа нь өнгөрсөн түүхийн цаг үед байнга яригдаж ирсэн төдийгүй онолын үндэс суурьтай билээ. Бүр эртний Грек Ромын үеэс эхлээд эдүгээгийн дэлхий уур амьсгалын өөрчлөлттэй холбогдон олон судалгаа, онолын чиг хандлагууд гарсаар байна. Хүрээлэн буй орчин бүхнийг тодорхойлогч (environmental determinism)
Байгаль орчныг шүтэх буюу хүний нийгмийг тодорхойлогч гол зүйлийг байгаль орчин хэмээн ойлгож ирсэн байдлыг “environmental determinism” буюу “тодорхойлогч хүрээлэн буй орчин” гэж томъёолж ирсэн. Сэрүүн буюу уур амьсгалын хувьд зөөлөн аядуу, дөрвөн улирал ээлжилдэг, чийглэг уур амьсгалтай газрын дундад тэнгист байрлалтай Грек, Ромын нутаг дэвсгэр нь тухайн орны хүн ард ухаалаг, идэвхтэй амьдралтай байх орчныг бүрдүүлсэн Сэргэн мандлын е болон 18 –р зуун
Зн Энэтхэгийг болон шинэ дэлхий ертнцийг Европ тив рт нээж бусад соёл, байгаль, уур амьсгалтай нр тулан учрах болсон байна. Хрээлэн буй орчин хний нийгэмд нллхд хний рийнх нь гйцэтгэх ргийг ил авч зэх болсон байна. Мн XVIII зуунд уур амьсгалын нллл тухайн улс ндэстний хгжил бадралыг тодорхойлогч гэсэн зэл баримтлал дахин схгдн гарч ирсэн Христийн болон Арабын номлол сурталд байгаль орчны онол дундад зууны туршид давамгайлж байсан байдаг. Үүүнийг Арабд голлон хөгжүүлж ирсэн бөгөөд хүний амьдралыг тодорхойлогч зүйлийг хүний амьдарч буй нутаг орны байдал: усан хангамж, хөрс ургамал, газрын гадаргын байдал зэрэгтэй холбож үздэг. Байгаль орчинд хүн дасан зохицох байдал Хн болон байгаль орчны харилцан хамаарал, дасан зохицохуйн талаарх зэл баримтлал бр эртний Грекийн еэс улбаалж ирсэн байдаг. Хнд тохиолдох вчин гэдэг нь хний биеийн зохиолдох байдал алдагдах явдал гэж зэж байсан. Hippocrates (460-375 BC) –ийнхаар бол энэ дэлхий ертнц дээрх бх зйл агаар, шороо, ус, гал гэсэн дрвн элементээс брэлддэг бол хний биед мн цус, хйтэн шингэн (phlegm), хйтэн хуурай (black bile), халуун хуурай (yellow bile) зйлсээс брддэг гэж здэг байв. Энэх онол нь цаашид хрс, хими, хд аж ахуй зэрэг ухааны хгжлийг тавьсан байдаг бол мн сэтгэл зйн болон хний биед уур амьсгал хэрхэн нллдг талаарх сэтгэл зйн ухааны эхлэлийг тавьсан байдаг. нээс р хний дасан зохицох талаарх ойлголт дундад зуун болон сэргэн мандлын ед гарч ирээгй байна. Хувьслын шат дараалын талаарх XVIII зууны зэл XVIII зуунд байгалийн тхчид хний байгалийг захирах рчлх чадварын хувьд хний нийгмийг тайлбарлах хувьслын шат дараалан хгжих тайлбарыг хийхийг оролдож ирсэн байна. , тухайлбал анчдын омгийн зохион байгуулалт нь уудам газар ан хийх хэрэгцээнээс бий болсон гээд энэ нь эргээд хмсийн болон хний мэдлэгийн тархалтыг бий болгосон гэж зсэн байдаг. нтэй адил гаршуулж авах мал амьтан байсан нь хн амын хувьд ил их нягтшил ихтэй бэлчээрийн мал аж ахуй бий болох суурийг тавьснаар хн байгалийн нцийг ил их хэрэглэх хянах бололцоотой болсон гэж зсэн. Хрээлэн байгаа орчин соёл болгонд ижил нл злж байдаг уу? гэсэн асуулт юм. XIX-XX зууны онолууд Нэг трлийн онцлог бхий байгалийн байдал нь тухайн врмц соёлыг бий болгож байна гэж зсэн. нийг арлын овог аймгууд, улсууд дээр авч зээд тэдгээрийн нийтлэг ижил тстэй байдал нь уг хрээлэн буй орчноосоо болж байна гэж зжээ. Хрээлэн буй орчны олон янз байдал нь р р нллийг хний нийгэмд злдэг гэж зээд тухайлбал уулархаг бс нь тухайн нийгмийг тусгаарлаж соёлын хувьд тогтвортой байдлыг бий болгодог бол нам дор газар нь ндэстэн ястны болон соёлын хольмог байдлыг бий болгодог гэсэн байна. Тнчлэн хэтэрхий тусгаарлагдсан болон шиг ургамал ургах нь тухайн соёл болон улс трийн хувьд зогсонги байдлыг авчирдаг гэж халуун орны ойн талаар дгнэсэн байдаг.
“Тодорхойлогч хрээлэн буй орчин” буюу хрээлэн буй орчноос бх зйл хамаарах тухай ойлголт XX зуунд ч ргэлжлэж байсан судлагаагаар хн байгаль орчны хувьд бэрхшээлтэй байдалтай учрахдаа хамгийн бага хчин чармайлт гаргах замыг сонгодог гээд тухайлбал хмс усжуулалт татаж газар тариалан эрхлэхээсээ ил хялбар зам болох мал маллахыг илд здэг гэж зсэн. Эцэст нь дгнэж хэлхэд хн бхнээс дээр тавих хандлага байгаль орчныг штэх злээс ялгаатай нь байгаль орчин бол тогтмол зйл бгд хний нийгмийг нхцлдлэх суурь гэж зээд харин хн байгаль орчныг брэлдлж харагдахуйц болгодог гэж здэг байна. Мн хрээлэн буй орчны талаарх зэл баримтлалууд цаг хугацаанаас хамааран рчлгдж ирсэн бгд энэ нь тухайн цаг еийнхээ ухамсараас шалтгаалан янз брээр тайлбарлагдаж ирсэн байна. Орчин еийн хн байгалийн хоорондох харилцаа ны асуудал нэлээн ээдрээтэй болж ирж байгаа бгд энэ нь хний ухамсар болон йл хдллс шууд хамааралтай асуудал юм. Анхаарал тавьсанд баярлалаа
Full transcript