Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

SOSYAL BILISSEL KURAMLAR

No description
by

merve kara

on 24 November 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of SOSYAL BILISSEL KURAMLAR

SOSYAL BİLİŞSEL KURAMLAR
İÇERİK
*Kariyer Danışmanlığında Sosyal Öğrenme Kuramı
*Sosyal- Bilişsel Kariyer Kuramı
*Bilgi İşleme Yaklaşımı ve Danışma Modeli

KARİYER DANIŞMANLIĞINDA SOSYAL ÖĞRENME KURAMI
İnsanlar neden belli eğitim programlarına ya da mesleklere yönelirler, yaşamlarının belli bir döneminde neden mesleklerini değiştirmek isterler?
Bu kuramın temel prensibi; öğrenme becerilerini kolaylaştırmak, beceri, ilgi, değer, çalışma alışkanlıkları ve kişisel yeterlilikleri arttırmak ve her bir danışanın kendi yaşamı için memnun edici bir yaşantı sağlamaktır.
Öncelikle, bu kuram sayesinde, psikolojik danışmanların kendilerini basitçe “eşleştirme yapıcı” olarak görmemesi için, danışanların / öğrencilerin öğrenme görevlerine önem vermelerinin yararı anlaşılmaktadır.
Ayrıca, karar verme becerileri ve KİE gibi bir ölçme aracı sayesinde danışanların / öğrencilerin akılcı olmayan inançları üzerinde durulması da önemli bir katkıdır.

SOSYAL BİLİŞSEL KURAMLAR
BİLGİ İŞLEME YAKLAŞIMI
Peterson, Sampson ve Readon mesleki karar vermeyi, bir problem çözme süreci olarak düşünmüşler ve kariyer gelişimini bilgiyi işleme kuramına uyarlayarak mesleki karar vermede ve problem çözmede bilgiyi işleme modelini geliştirmişlerdir.

KİE
Krumboltz, tarafından geliştirilen Kariyer İnançları Envanteri, bir psikolojik danışmanın, danışanın kariyerindeki ilerlemesini durdurabilen sayıltıları belirleyerek yardım etmesi amacıyla geliştirilmiştir.

Danışanın isteklerini gerçekleştirmesini engelleyen ya da ona yardım eden inançları keşfetmek amaçlanmıştır.

*Mesleki karar verme (MKV)
bilişsel bir süreçtir + duygusal etmenler
*MKV bir problem çözme süreci
*MKV önemli derecede belleğe temelli bir görevdir.

Genel Özellikler
Kuramların odak noktası 'öğrenme' dir.
Kariyer seçim sürecinin anahtar ögeleri, problem çözme ve karar verme becerileridir.
Sosyal koşullar, sosyal durum ve yaşam olayları kariyer seçimini etkiler.
Hatalı düşünme/ yanlış inançlar akılcı karar vermeyi engeller.


Kariyer Kararını Etkileyen Faktörler
Kalıtımsal özellikler
Çevresel koşul ve olaylar
Öğrenme yaşantıları
Göreve yaklaşım becerileri

Bu 4 grup etken bireyleri farklı şekillerde etkiler ve bu etkiler onların kariyer kararlarına, aşağıda açıklanan dört alanda yansır:

1.Kendine ilişkin genellemeler + (ilgi ve değerlerin oluşumu)

2.İş dünyası ile ilgili genellemeler

3.Karar vermede kullanılan göreve yaklaşım becerileri

4.Eylemler

Meslek Seçimi Aşamasında 4 Temel Varsayım
*İnsanlar sadece halihazırdaki özelliklerine dayalı kararlar vermekle yetinmeyip sahip oldukları özellikleri de geliştirmek isterler.
*İnsanların işlerinin zaman içerisinde değişebileceği ve her zaman mesleklerinin sabit kalmayabileceğine hazırlanmaları gerekir.
*İnsanların harekete geçmesi için cesaretlendirilmeye ihtiyaçları vardır. Sadece durumu tanılamak yeterli değildir.
*Kariyer danışmanları sadece meslek seçimi ile değil bütün kariyer sorunları ile ilgilenmelidir.

Kariyer Danışması- Ölçme Değerlendirme
Kariyer danışmanların görevi danışanların öğrenmesini teşvik etmektir.
Beceri, ilgi, inanç, değer ve kişilik ölçümleri...
KİE uygulaması...
Kariyer eğitimi, iş aramayı öğrenme, mesleki bilgi kaynaklarından yararlanma, hedefleri açıklığa kavuşturma, bilişsel yeniden yapılandırma, meslek üyesiyle görüşme yapma gibi uygulamalar...

DEĞERLENDİRME
İnsanlar kendi kariyer gelişimlerinin öznesidir!
Aynı zamanda kişinin her zaman kontrolü altında olamayabilecek sosyal ve ekonomik koşullar gibi engeller de vardır.
Kişinin kendi ve çevresiyle ilgili sahip olduğu inançların anahtar bir rol oynar!


Lent, Brown ve Hackett tarafından geliştirilen Sosyal Bilişsel Kariyer Kuramı (SBKK) öğrenme temelli, bilgi işleme ve sosyal bilişsel görüş açılarından yararlanılarak geliştirilmiştir.

Krumboltz ve arkadaşları, Bandura tarafından geliştirilen genel sosyal öğrenme kuramına dayalı olarak, kariyer kararları vermenin de bireyin çevresi ile etkileşim süreci içinde oluşan bir öğrenme yaşantısı olduğunu kabul ederler.
Bu modele göre ;

a) içsel olan bilişsel ve duyuşsal durumlar gibi kişisel özellikler (b) dışsal çevresel etkenlerle ve (c) gözlenen davranışla bağlantılı mekanizmalar şeklinde çalışarak, birbirlerini karşılıklı olarak etkilerler.

SBKK; birey, davranış ve çevrenin karşılıklı olarak birbirini etkilediğini kabul ederek, Bandura’nın karşılıklı üçlü adını verdiği nedensellik modelinden yararlanır.


ilgi gelişimi, seçim ve performans modelleri
İnsanlar kendilerini bir etkinlikte yeterli gördüklerinde (yb) ve sonrasında değerli sonuçlar (sb) elde edeceklerine inandıklarında bu etkinliklere ilgi duyarlar.
Muhasebe dersine karşı güvenin artması
Muhasebeyi iyi öğrenirsem muhasebecinin yanında işe girebilirim
Bu iş kazançlı olduğuna göre, kendisii geliştirmeye olan isteği artabilir.
ilgi gelisimi
yetenek ya da geçmisş performans, değerler ve ilgiler
yetenek ve değerlerin mesleki ilgilerin gelişimi üzerindeki etkileri yetkinlik ve sonuç beklentisinin etkisiyle oluşur. (yetenek-->yetkinlik algısı-->ilgi)
kardeşini bakma --> okul öncesi eğitim kitaplarından hoşlanma
hedef ve performans
ilgi-->hedef-->performans-->-->yetkinlik ve sonuç beklentilerinin gözden geçirilmesi
çevresel etmenler
çevresel etkenler ilgilerin hedefe, hedeflerin de eyleme dönüşmesini etkiler.
SBKK ve Kariyer Danışması
Kariyer Gelişiminde Altı Süreç
(a)Olumlu, ancak gerçekçi yetkinlik ve sonuç beklentisi kazanma,
(b)Akademik ve kariyer ilgileri geliştirme,
(c)İlgi ve kariyerle ilişkili hedefler arasında bağlantılar oluşturma,
(d)Hedeflerin eyleme dönüştürülmesi,
(e)Akademik ve çalışma becerileri geliştirme,
(f)Benlik ve mesleki inançların gelişimini etkileyen sosyal destek ve engellerin müzakere edilerek, tercih edilen eğitsel/kariyer seçeneklere ulaşmak amacıyla çaba gösterilmesi.
SBKK kapsamında hazırlanmış bir programda;
Yetkinlik beklentilerini geliştirme
Doğru sonuç beklentileri kazandıma
Hedef saptama becerileri geliştirme
Değişik alanlarda yetkinleşmelerini sağlama...
amaçlanır.
Danışanların,
Bir kariyeri amaçlaması ve başarılı olması için potansiyel engelleri dikkatli biçimde düşünmelerine,
Karşılaşabilecekleri bu engelleri analiz etmelerine ve
Mesleki beceriler geliştirmelerini zorlaştıracak olası engelleri önlemek ve aile ya da akran çevrelerinden sosyal destek alabilmek için stratejiler hazırlamalarına yardım etmek amaçlanmalıdır.

Özellikle, ilgilerin nasıl geliştiği ve değiştiği bu kuram sayesinde daha iyi anlaşılmıştır.
Yeteneği oranında başarılı olamayan öğrencilere yönelik çözüm bulucu müdahale çalışmaları bakımından da bu kuramdan yararlanmak olasıdır.
Hedef blirlemeyle ilgili sunduğu bilgiler önemlidir.


DEĞERLENDİRME
Balık vermek yerine balık tutmasını öğretmek!
karar piramidi
İASDU döngüsü
Başlangıç görüşmesi
Ön değerlendirme
Problemi tanımlama
Amaçları formüle etme
BÖP geliştirme
BÖP uygulama
Sonuçları gözden geçirme ve genelleştirme
Problem çözüldü mü?
EVET
ÇIKIŞ
HAYIR
Kariyer Danısmanlığı süreci
DEĞERLENDİRME
Bilgiyi işleme yaklaşımı meslek seçimi ve karar vermede aktif düşünce ve bellek süreçlerini işin içine katmıştır. Bilgiyi işleme yaklaşımına göre eğer bireyler kendilerini iyi tanıyabilirlerse, seçeneklerini bilirlerse ve problem çözme ile karar verme becerilerine de sahip olurlarsa etkili şekilde mesleki karar verebilirler ve problem çözebilirler. Üstelik, bunu her zaman yapabilirler.

YARARLANILAN KAYNAKLAR
1)Özyürek, R. (2013). Sosyal Bilişsel Yaklaşımlar., Binnur Yeşilyaprak (Ed.), Mesleki Rehberlik ve Kariyer Danışmanlığı.(Dördüncü baskı, s. 220-268) Ankara: Pegem A.
2)Kuzgun, Y. (2006). Meslek Gelişimi ve Danışmanlığı. Ankara: Nobel.
3)Kırdök, O. (2010) Bilişsel bilgiyi işleme yaklaşımına göre geliştirilen mesleki karar verme programının sınanması. Yayınlanmamış doktora tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi.
4)Brown D. (2007). Career information career counseling and career development. Boston: Pearson.
5)Işık, E.,(2010). Sosyal bilişsel kariyer teorisi temelli bir grup müdahalesinin üniversite öğrencilerinin kariyer kararı yetkinlik ve mesleki sonuç beklenti düzeylerine etkisi. Yayınlanmamış doktora tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi.
6)Arat, R., Çakırer, S., Kurtaslan, Z. (2006). Müzik öğretmenlerinin sosyal-bilişsel kariyer kuramına göre öğretim teknolojilerine yönelik Tutumları [Elektronik versiyon]. İdil Sanat ve Dil Dergisi.doi: 10.7816.
7)Büyükgöze Kavas, A., Yerin Güneri, O. (2011, Ekim). üniversite öğrencilerinde kariyer kararsızlığının yordayıcıları: sosyal bilişsel kariyer kuramına dayalı bir model önerisi. XI. Ulusal Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Kongresi'nde sunulan bildiri özeti. Ege Üniversitesi, İzmir.
8)Bozgeyikli, H. Meslek kararı verme yetkinlik ölçeğinin geliştirilmesi. http://www.sosbil.selçuk.edu.tr/sos_mak/articles/2004/11/HASANBOZGEYIKLI.PDF adresinden 05.11.2013 tarihinde edinilmiştir.
9)Lent, R. L., Brown, S. D. ve Hackett, G. (2002). Social cognitive career theory. Duane Brown ve Arkadaşları (Editörler), Career choice and development. (Dördüncü baskı, s. 255-311) San Francisco: John Wiley&Sons.
10)Lenz, J. G., Peterson, G. W., Reardon, R. C. ve Sampson, J. P. (2002). A cognitive information processing approach to career problem solving and decision making. Duane Brown ve Arkadaşları (Editörler), Career choice and development. (Dördüncü baskı, s. 312-360) San Francisco: John Wiley&Sons.
11)Brown, S. D., McPartland, E. B., (2005). Career interventions: Current status and future directions. W. B. Walsh ve M. L. Savickas (Editörler), Handbook of Vocational Psychology. (Üçüncü Baskı, s. 195- 222). Mahwah, NJ: Lawrance Erlbaum Associates, Publishers.
12)http://www.isvemeslekdanismani.net/kariyer-yonetimi/#ixzz2ipvaflb2
13)http://www.unigar.com/konu-krumboltz%E2%80%99s-theory-intro-kariyer-danismanligi
14)http://www.career-guide.eu/



-Kuramsal çerçeve
-Kariyer danışmanlığı süreci
-Değerlendirme
Merve Kara
Full transcript