Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Karel ende Elegast in middeleeuwse context.

No description
by

Sanne de Koning

on 24 September 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Karel ende Elegast in middeleeuwse context.

Bronnenlijst
Pleij, H (1988). Het literaire leven in de middeleeuwen. Martinus Nijhoff. Leiden.
Berg, E. van den Berg & Besamusca, B. (1992). De Karelepiek in vogelvlucht. In: Evert van den Berg en Bart Besamusca (red.), De epische wereld. Middelnederlandse Karelromans in wisselend perspectief. Muiderberg. (p. 9-23)
Claassens, G. (2002). Karel ende Elegast. Amsterdam University Press. Amsterdam.
Sling, H. (1997). Tekst in Context 1: Karel en Elegast. Amsterdam University Press. Amsterdam.
Rombauts, E. (1979). Karel ende Elegast, ingeleid en verklaard door... . Martinus Nijhoff. Groningen.
Leentvaar, J. Uitreksel (Biblion Uitgeverij)

www.literatuurgeschiedenis.nl
http://www.leerwiki.nl/Literatuur:_Karelepiek,_de_Karelroman
http://nl.wikipedia.org/wiki/Chanson_de_geste
http://nl.wikipedia.org/wiki/Ridderroman
De literaire cultuur in de middeleeuwen bestaat voor een groot deel uit mondelinge overleveringen.

> Veel teksten zijn nooit opgeschreven.



Aan verschillende hoven begint zich in twaalfde eeuw een literatuur in de volkstaal te ontwikkelen.

De eerste verhalen zijn voornamelijk ridderverhalen over Karel de Grote en zijn vazallen.

> Vertaald vanuit het Frans.



Karel ende Elegast behoort tot deze eerste ridderromans. Ridderromans zijn naar hun thematiek te verdelen in:
- de Frankische romans of Karelromans
- de Brits-Keltische romans of
Arthurromans
- de klassieke romans
- de oosterse romans


e literaire cultuur in de middeleeuwen
De Karelroman bloeide vooral in de twaalfde en dertiende eeuw.

> Karel de Grote werd bewust in een 12e-eeuwse context geplaatst. Hij gaat
functioneren als een soort modelvorst.



De Karelromans zou je nog kunnen opdelen in drie substromingen:
- Romans waarin Karel de hoofdrol speelt.
- Romans waarin een vazal van Karel de hoofdrol speelt en Karel zelf een bijrol.
- Romans waarin Karel wordt afgeschilderd als een slechterik en tiran.



Belangrijke kenmerken die gelden voor de gehele Karelepiek zijn:
- Het christendom staat centraal.


- Er zit een historische kern in, maar er zijn ook delen verzonnen.


- Epische concentratie.
> Historische heldendaden van Karolingische vorsten centraal

- Het feodale stelsel (dus trouw) staat centraal.


- In de Karelromans spelen vrouwen geen of een hele kleine rol.


- De Karelepiek is 'voorhoofs'.


- Sprookjesachtige elementen.


- Typisch ridderachtige activiteiten.


- Kenmerken van de chansons de geste: historische persoon staat centraal; de verhalen rijmen.

Karelromans kennen hun oorsprong in de chansons de geste.

Een populair episch genre waarin historische personen een hoofdrol speelden. De historische figuren en verhaallijnen maken deel uit van de verhaalstof rond de Frankische koning Karel de Grote.
Programma:

...
...
...
...
...
...
Na Romeinse rijk
4e tot de 10e eeuw

e vroege middeleeuwen
Binnenlandse onrust
Burgeroorlogen.
Binnendringen van verschillende "barbaarse" volkeren.

Kenmerkend:
Veel oorlogen om geografische gebieden.
Een gesticht rijk hield niet lang stand.

Jaar 481: Koning Clovis
Frankische stammen.
Groot rijk.
Bekeerd zich tot christendom.

Karel de Grote:
Vanaf ca. 768 koning der Franken.
Samenleving verandert.
> Religie, feodale stelsel en standenmaatschappij.

Standenmaatschappij:
Collectivisme: je bent onderdeel van een groep.
Individu was niet interessant of belangrijk!


Christendom (katholicisme).
Opgelegd door Karel de Grote
> Volken waren verplicht zich te houden
aan al die christelijke gebruiken.

Geestelijken en monniken geletterd
Uitzondering!
Veel wijsheid en macht.

Scholen en universiteiten gesticht en geleid door geestelijken:
Het onderwijs was daardoor doordenkt met religie.

Het geloof was belangrijk en bepalend:
Verklaring voor alles wat gebeurde.


Religie
Programma
Samenvatting
De middeleeuwen
Literaire cultuur in de middeleeuwen en genre
Didactische uitwerking
Bronnenlijst
Samenvatting Karel ende Elegast
Drie opdrachten van de engel.

Koning Karel gaat ‘s nachts op pad.

Ontmoeting en gevecht met Elegast.

Karel noemt zichzelf 'Adelbrecht'.

'Adelbrecht' en Elegast bestelen Eggerik.

Eggerik vertelt zijn vrouw over de moordaanslag.

Elegast vertelt dit aan Karel.

Eggerik wordt gedood en Elegast wordt in ere hersteld.

Christendom
- Symboliek: getal twee en drie

- Bidden tot God:
‘Ik wou dat ik nu deze nacht zijn maatje mocht wezen. Ach, Here God, maak dat voor mij mogelijk!’ (Bladzijde 31, Tekst in context)

- Centrale thema: Wie trouw is aan God kan ook op Hém vertrouwen.

Historische kern
Een opstand van de Thüringers onderdrukken omdat hij bijtijds geïnformeerd werd.

Tassilo van Beieren die, beschuldigd van hoogverraad, op Ingelheim door Karel ontwapend werd en in een klooster opgesloten zou zijn.
Feodale stelsel
Karel en Elegast trekken met elkaar op ondanks het standenverschil

Elegast heeft zijn hoogstaande positie verloren

Elegast blijft in alle gevallen trouw aan Karel
‘Toen de koning had gezegd dat hij bij zichzelf wilde stelen, kon Elegast niet langer zwijgen. Hij zei: ‘Dat moge God me beletten. Er is niemand die me kan overhalen om de koning kwaad te berokkenen. Hoewel hij mij door valse raadgeving m’n land ontnomen en me verdreven heeft, zal ik voor hem heel mijn leven een betrouwbare vriend zijn zoveel ik kan.’ (Bladzijde 43, Tekst in context)
Ondergeschikte rol vrouw
Eggerik slaat zijn vrouw
‘Ik zou veel liever zien dat men u zou ophangen dan dat ik dát zal toestaan. Meteen sloeg Eggerik z’n vrouw op haar neus en mond, zodat onmiddellijk het bloed uit haar neus en mond begon te lopen’ (Bladzijde 57, r. 905-914, Tekst in context)

Elegast krijgt de weduwe van Eggerik
‘Elegast werd in ere hersteld. Hiervoor dankte hij God, onze Heer. De koning gaf hem Eggeriks vrouw. Ze bleven hun leven bij elkaar.’ (Bladzijde 79, r. 1407 – 1414, Tekst in context)
Sprookjesachtige elementen
Elegast kan toverkunst uitoefenen
Elegast kende een toverkunst die hij overal toepaste, en dat was waarachtig geen kleinigheid! Hij trok een kruid uit een zakje en stak het in zijn mond. Iemand die zoiets had, kon verstaan wat hanen kraaien en honden blaffen.’ (Bladzijde 52, r. 764-769, Tekst in context)

‘Daarna sprak Elegast een toverformule uit waarmee hij Eggerik en z’n vrouw in slaap liet vallen.’ (Bladzijde 57, r. 924-925, Tekst in context)

Ridderactiviteiten
Karel en Elegast vechten omdat Karel zijn naam niet wil vertellen.
‘Ik heb liever dat we vechten dan dat ik het u onder dwang zou zeggen. […] Of het nu goed of kwaad afloopt, we zullen het gevecht beginnen en de strijd beslechten.’ (Bladzijde 34, r. 370 – 379, Tekst in context)

Het duel tussen Eggerik en Elegast.
‘Als Eggerik dit zou durven ontkennen, dan zal ik hem deze misdaad doen bekennen voor zonsondergang in een tweegevecht of ik zal m’n leven verliezen.’ (Bladzijde 73, r. 1230-1234, Tekst in context)

Karel de Grote wordt in diverse bronnen omschreven als:
een vorst van orde en recht,
verdediger van de Kerk,
beschermer van wetenschap en cultuur.
Bedankt voor jullie aandacht.
Didactische uitwerking
Full transcript