Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

ROMANTYZM

No description
by

Zuzia Nawrotek

on 24 April 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ROMANTYZM

Odejście romantyzmu od klasycyzmu.
Romanyzm jako reakcja na oświeceniową wizję świata.
Romantyzm to również powrót do religii przedchrześcijańskich.
STREFA SZTUKI
STREFA IDEOWA
Romantyzm negował:
racjonalizm (rozum)
empiryzm (zmysłowe doświadcz.)

Wybierał poznawczą ścieżkę:
irracjonalizmu - czyli uwypuklał wagę uczucia, wyobraźni i intuicji

Uważał, że poznanie zawsze jest:
indwidualne
podmiotowe
subiektywne
Odrzucał też oświeceniowe postawy wobec religii:
deizm
ateizm

Wyrażał za to potrzebę metafizyki
(rozważania o tym, co niepoznawalne, tajemnicze i niedostępne).

Aprobował także

indywidualnie przeżywane chrześcijaństwo
poza ramami instytucjonalnego Kościoła- -
postawy mistyczne
W strefie sztuki romantyzm odszedł od klasycystycznej koncepcji:
podporządkowanej regułom
respektującej ścisły podział na rodzaje i gatunki literackie
realizującej ponadczasowy i uniwersalny ideał piękna

W okresie romantyzmu twórcy upomnieli się o
wolność sztuki
.
$1.25
Vol XVIII-XIX
Thursday, April 24, 2014
KRYZYS OŚWIECENIA - XVIII-XIXw.
Dla romantyzmu niewystarczający również wydawał się oświeceniowy sentymentalizm, który jedynie uzupełniał głos rozumu głosem serca.
Czas trwania:
Europa Zachodnia -
'90 XVIII - '40 XIXw
.
Polska (42 lata):
~początek -
1822
- wydanie Ballad i romansów Adama Mickiewicza
~koniec -
1864
- upadek powstania styczniowego

Sfera polityczna:
Romantyzm europejski był skutkiem rewolucji francuskiej i wojen napoleońskich.
W Polsce przyczyniły się do tego
rozbiory
(bezprecedensowa i niewytłumaczalna zbrodnia poityczna)

Hasła romantyczne:
braterstwo ludów
społeczna sprawiedliwość
walka o wolność "waszą i naszą"
powrót do ideałów republikańskich
Romantyczny artysta zyskiwał wyjątkową pozycję: nie był już oświeceniowym wychowawcą, moralistą. Stawał się geniuszem profetą,
wieszczem
, a także przywódcą narodu, który ma prawo przekraczać wszelkie zasady tworzenia.
ROMANTYZM
Początki romantyzmu
Piotr Michałowski,
Bitwa Pod Samosierrą
, 1837
Jean-Baptiste Camille Corot,
Wspomnienie z Mortefontaine
, 1864
Najpełniejszą realizacją romantycznej walki o postęp była
Wiosna Ludów z 1848r
., mająca także swoich polskich bohaterów (Józef Bem).
Romantyzm to również czas narodzin nowoczesnej świadomości narodów zamieszkujących Europę, które zaczęły aspirować do
niepodległości
.

W Polsce, pozbawionej niepodległego bytu, był to okres przegranych
powstań
, które uformowały
wyobraźnię i martyrologiczną mitologię narodową
.
Martyrologia
(łac. martyr =
męczennik
) - termin oznaczający cierpienie, męczeństwo.
Literatura ta ukazuje obrazy wojen i walk od strony ich ofiar, eksponując poświęcenie walczących w imię wyznawanych idei i wartości: wiary, ojczyzny, sprawiedliwości, prawdy.
Strefa ideowa
W tym okresie nastąpiła rekonstrukcja mitologii celtyckiej, germańskiej i słowiańskiej.
John Constable,
Stonehenge
, 1835
Caspar David Friedrich,
Skały Kredowe Na Rugii
, 1818
Józef Chełmoński,
Zachód Słońca - Jezioro Świteź
, 1898
W epoce romantyzu powstawały gatunki mieszane:
~ballada
~powieść poetycka
~dramat romantyczny
Sięgano do rodzimych, ludowych źródeł literatury i języka, które miały gwarantować narodowy charakter sztuki.
Romantycy odkrywali nieklasyczne piękno natury Północy - dzikiej, tajemniczej, uduchowionej. Przeciwstawiali ją oświeceniowemu słonecznemu i harmonijnemu Południu
Przyczyniło się to do nardzin nowoczesnej folklorystyki, której najwybitniejszym przedstawicielem w Polsce był Oskar Kolberg.
TENDENCJE ARTYSTYCZNE ROMANTYZMU
Osjanizm
- konwencja literacka wyrażająca się w nastroju tajemniczości i grozy, kreowanym przez naturalne rekwizyty, takie jak mgła, noc, poświata księżyca, a także obecność świata nadprzyrodzonego.
(Pieśń Osjana - James Macpherson, 1765)
Gotycyzm
- literacki powrót do średniowiecza jako epoki zdolnej budować nastrój tajemnicy, grozy, przeczucia śmierci. W realizacjach tego nurtu często przywoływano przestrzeń gotyckiego zamku, ruin i opuszczonych cmentarzy. Gotycki klimat dobrze obrazuje malarstwo
Caspara Davida Friedricha
.
Caspar David Friedrich,
Wędrowiec Nad Morzem Mgły,
1818
Werteryzm
("choroba wieku") - model zachowań ukształtowany w powieści Johanna Wolfganga Goethego
Cierpienia Młodego Wertera.
Charakteryzuje się niezgodą na zastaną rzeczywistość społeczną i postrzeganiem świata przez pryzmat indywidualnych praginień i przekonań. Werteryzm określa przede wszystkim postawę
romantycznego nieszczęśliwego kochanka.
Egzotyzm
- wyzyskanie celu stworzenia odpowiedniego nastroju stereotypowo ujętych elementów pejzażu i kulturowych realiów świata pozaeuropejskiego. W przypadku romantyków był to
Orient - Turcja i kraje arabskie.
Ludowość
- zwrot w stronę
folkloru i ludowej obyczajowości
jako źródeł literatury,
idealizowanie społeczności wiejskiej
, której życie blisko natury miało zapewnić moralną czystość i przyrodzone poczucie metafizyk.
Historyzm
-
zainteresowanie

historią
, jej prawami (historiozofia) oraz kolorytem historycznym epok dawnych; twórcą nowoczesnego historyzmu w literaturze był angielski pisarz Walter Scott (
Pieśń Ostatniego Minstrela
).
Panteizm
- pogląd filozoficzny utożsamiający Boga z naturą. W myśli twierdzeń panteizmu Bóg istnieje w świecie immanentnie (wewnętrznie), tzn. jedynie w postaci praw i wytworów przyrody.
Georg Wilhelm Friedrich Hegel-
Wykłady z Filozofii Dziejów
FILOZOFIA EPOKI ROMANTYZMU
Epoka romantyzmu nie przyniosła wybitnych osiągnięć w dziedzinie filozofii. Romantycy byli bowiem przekonani o
nikłej roli ludzkiego rozumu
i doświadczenia w poznaniu. Uważali ponadto, że
prawdziwa rzeczywistość to świat ukryty, duchowy
- co także nie sprzyjało rozwojowi filozofii. Romantycy sądzili, że najwyższe poznanie dokonuje się w twórczości artystycznej, a nie intelektualnej, uprawiali więc filozofię w głównej mierze w sztuce - np.
Adam Mickiewicz

zawarł w swoich balladach romantyczną naukę o poznaniu (epistemologię) oraz bycie (ontologię).
Epistemologia -
teoria poznania lub gnoseologia – dział filozofii, zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością. Epistemologia rozważa naturę takich pojęć jak: prawda, przekonanie, sąd, spostrzeganie czy wiedza.
Ontologia
lub
metafizyka
– podstawowy dział filozofii starający się badać strukturę rzeczywistości i zajmujący się problematyką związaną z pojęciami bytu, istoty, istnienia i jego sposobów, przedmiotu i jego własności, przyczynowości, czasu, przestrzeni, konieczności i możliwości.
Do Radości
Friedrich Schiller
Wyrażona w tym wierszu
idea braterstwa
- jedno z trzech haseł
Wielkiej Rewolucji Francuskiej
- została uznana za najważniejszą wartość zjednoczonej Europy.
Friedrich Schiller
to obok Johanna Wolfganga Goethego najsławniejszy przedstawiciel przedstawiciel
pokolenia "burzy i naporu".
Jego życie i twórczość były wyrazem
dążenia do wolności
oraz walki z despotyzmem w życiu jednostki i społeczeństwa. W swoich dramatach ukazywał bunt młodych indywidualistów wobec niesprawiedliwych stosunków społecznych i obłudy świata dorosłych. Przeciwstawiał się idei rewolucji, która starą tyranię zastępuje nową.
Przestrzeń wertykalna
- organizacja świata przedstawionego w dziele za pomocą opozycji
góra-dół
. Tak uporządkowana przestrzeń oddaje relację typu hierarchicznego, np. wyższość, potęga, moc - niższość, słabość.
Przestrzeń kosmiczna
- przedstawienie operujące ogromem przestrzeni, wyzyskujące motyw wzlotu ponad Ziemię, odwołujące się do motywów astralnych, takich jak gwiazdy, Księżyc, Słońce. Posługując się perspektywą kosmiczną, artysta sugeruje wzniesienie się ponad to, co przyziemne i wyrazić prawdy uniwersalne.
ADAM MICKIEWICZ
Młodość i pierwsze dzieła
Antonio Canova,
Hebe
, 1816
Adam Mickiewicz (1798-1855)
urodził się w Zaosiu koło Nowogródka na historycznej Litwie. Zaczął studia filologiczno-historyczne na Uniwersytecie Wileńskim. Mistrzem uniwersyteckim poety został
Joachim Lelewel
. Młody Mickiewicz zyskał gruntowną znajomość łaciny, francuskiego, historii, literatury i prawa. Wraz z koleai założył dwie tajne organizacje o charakterze samokształceniowym i niepodległościowym:
Towarzystwo Filomatów
Zgromadzenie Filaretów
Literackim wyrazem przeżyć miłośnych poety są
Ballady i Romanse
- zbiór wydany w tomie Poezji wydanym
w Wilnie w 1822r
. Rok później poeta wydał
Dziadów
cześć II i IV.
Towarzystwo Filomatów
(miłośników nauki) zostało założone w
1817
r. przez studentów Uniwersytetu Wileńskiego: Adama Mickiewicza, Tomasza Zana, Franciszka Malewskiego. Miało na celu "ćwiczenie naukowe, mianowicie sztuki pisania, udzielania wzajemnej w naukach pomocy". W różnych formach samokształcenia filomaci poznawali historię ojczyzny. Tłumaczyli teksty z innych języków i dzięki temu zaznajamiali się z życiem umysłowym ówczesnej Europy.
Oda
- gatunek wywodzący się z antyku greckiego; pierwotnie ody wykonywano przy wtórze muzyki. Zadaniem ody jest opiewanie wybitnej postaci rzeczywistej lub mitycznej, ważnych wydarzeń czy wzniosłej idei. Oda charakteryzuje się
wysokim stylem, podniosłą tonacją emocjonalną i licznymi hiperbolami
(ludzkości całe ogromy
) (hiperbola-przesadzenia). Wypowiedź osoby mówiącej ma zazwyczaj formę
zwrotu do adresata
, którym może być zarówno realnie istniejący bohater, jak i persynifikowane pojęcie. Odę cechuje
silny emocjonalizm wypowiedzi
, stąd pozorny bezwład wersyfikacyjny i kompozycyjny.
PARALELIZM SKŁADNIOWY
Powtórzenie lub podobieństwo konstrukcji
składniowych wypowiedzeń w następujących po sobie częściach tekstu.
Na przykład:
Ty pójdziesz drogą, a ja pójdę ścieżką.
Philipp Otto Runge,
Nas Troje
, 1805
(oryginał zniszczony w 1931)
Ballady
Ballada to domiana pieśni o synkretycznym charakterze rodzajowym, tzn. łącząca elementy liryki, epiki, a nawet dramatu. Nazwa gatunku pochodzi od łacińskiego czasownika
ballare
- tańczyć. Ballada nawiązuje do twórczości ludowej, stąd paralelizm składniowy, stałe epitety, powtórzenia, refreny. Narrator zajmuje pozycję zewnętrzną, choć życzliwą wobec opisywanych zdarzeń - staje się je zrozumieć i wyjaśnić, nierzadko je komentuje.
irracjonalizm
- pogląd głoszący, że poznanie racjonalne jest niewystarczające i że istnieją bardziej wartościowe od rozumu narzędzia dotarcia do prawdy o świecie: uczucie, wyobraźnia, wiara religijna, intuicja
synkretyzm rodzajowy
- łączenie w utworze cech i elementów różnych rodzajów literackich.
Powieść szkatułkowa
– typ powieści, której fabuła składa się z kilku odrębnych opowiadań, połączenie których daje pełny obraz fabuły, a każde z opowiadań pojawia się w tekście w sposób nieprzypadkowy.
Najstarsza i najbardziej popularna powieść szkatułkowa w literaturze polskiej to
Rękopis znaleziony w Saragossie
Jana Potockiego.
Adam Mickiewicz -
Świteź
Full transcript