Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Modyul 8: Pagpapalawak ng Vokabularyo

No description
by

jndl dela

on 13 February 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Modyul 8: Pagpapalawak ng Vokabularyo

PAGPAPALAWAK NG BOKABULARYO Modyul 8 PAGLIKHA NG SALITA PANGHIHIRAM NG SALITA Uri ng Panghihiram Tuntunin sa paghihiram EPONIMS Jargon Balbal Mga salitang nanganganak (word metamorphism) Pagsisingkahulugan at pagsasalungat Paglalapi Pagtatambal ng mga salitang-ugat Pag-uulit ng salitang-ugat Pagbuo ng Salita Ito ay paraan ng pagkakabit ng panlapi sa salitang-ugat. sa pamamagitan ng parsyal o ganap na reduplikasyon ng salitang-ugat ay nakabubuo ng bagong salita na may bagong kahulugan. Pinagsasama ang dalawang payak na salitang-ugat upang makabuo ng bagong salita na may bagong kahulugan. Maaaring gumamit ng linker o pang-angkop, maaari din namang hindi. ito ang tinatawag sa Ingles na synonym at antonym. Ang mga salitang kasingkahulugan ay nagtataglay ng katulad o kaparehong katangian. Kasalungat ang tawag sa mga salitang kaiba o di katulad ang katangiang taglay ng batayang salita. ito ang tinatawag ni Nick Joaquin na “Language of the Street”. Nalilikha ito batay sa mga panahon o umiiral na pangyayari sa isang naturang panahon. Tulad ng pagkakasulpot, bigla rin itong nawawala o nakakalimutan. Katangian nito ang pagkabulgar at kawalang repinado (unrefined). gamit ang mga pamamaraan sa pagbuo ay napapanganak ang isang batayang salita upang magkaroon ng iba’t-ibang kahulugan. ito ang mga salitang teknikal na di madaling maunawaan. Paraan 1 - panghihiram sa Ingles sa pamamagitan ng mga salitang katumbas nito sa Kastila na babaybayin batay sa ortografiyang Filipino.

Hal.cemetery - cementerio - sementeryo Eponims ang tinatawag sa mga salitang nalikha mula sa panghihiram sa pangalan ng isang sikat na tao. Ang pagbubuo ng salita ay isang mahalagang salik na makakatulong sa pagpapayaman ng bokabularyo. Sapagkat mula sa mga payak na pananalita ay nagagawa ng isang mag-aaral na mapaunlad ang salita gamit ang mga kasanayan sa paglalapi, pagtatambal at pag-uulit. a)Pag-uunlapi- ang panlapi ay inilalagay sa unahan ng salitang-ugat. b)Paggigitlapi- ang panlapi ay inilalagay sa gitna ng salitang-ugat. c)Paghuhulapi- sa hulihan o katapusan inilalagay ang panlapi. d)Kabilaan- inilalagay ang panlapi sa unahan at hulihan ng salitang-ugat. e)Laguhan- ikinakabit ang panlapi sa unahan, gitna at hulihan ng salitang-ugat. a)Pag-uulit na parsyal- isang pantig lamang ang inuulit. b)Pag-uulit na ganap- inuulit ang buong salita na maaring gamitan ng pang-angkop o hindi. Hal.
Kasingkahulugan - maligalig, maingay, magulo
Kasalungat - payapa, tahimik, kalmado Hal.Wika- kawikaan, wikain, magwika, salawikain Pagpapares ang mga bagay o katangian na likas na magkapares o sadyang nagtataglay ng magkaibang katangian ay pinagtatambal. Pagpapangkat-pangkat sinasama sa isang klasipikasyon ang mga salitang magkakasing-uri o nagtataglay ng isang katangiang katulad ng isa. Salitang Polysemous ang isang salita ay maaaring magtaglay ng iba’t ibang kahulugan batay sa larangan o disiplinang pinaggagamitan nito. Hal.Draft - bank draft (pagbabangko)
burador (literature)
pagrerekrut (militar)
hiwa sa halaman (botany) Channel - daang tubig (heografiya)
istasyon sa telebisyon (broadcasting)
daluyan ng wika (literatura)
taong midyum (teolohiya) Akronym Kaiba sa pagdadaglat kung saan isang salita ang pinapaikli. Ang pamamaraang ginagamit sa paglikha ng akronim ay ang pagkuha ng unang titik o pantig ng mga salita sa isang parirala upang makabuo ng isang makabuluhang salita na siyang magpapadali sa pagkatanda sa nasabing parirala. Hal. OFW- Overseas Filipino Worker
CHED- Commission on Higher Education Nagaganap ang panghihiram o borrowing sa suliranin ng pagtutumbas kung saan walang mahahanap sa kasalukuyang talasalitaan na maktutugon sa wika o salitang isinasalin. Madalas na maganap ang ganito sa mga salitang pang-agham at salitang teknikal. 1. Dyalektal
Hal.
vinta
abay
bana
ampiyas
ditse 2. Kultural
Hal.
kabalero
munbaki
haiji 3. Pulitikal

Hal. spaghetti kalesa
rice terrace samorq
mangkok siopao 4. Panghihiram ng idyomatikong ekspresyon

Hal. white elephant - walang halaga cup of tea - espesyalisasyon Paraan III - sa mga salitang teknikal at pang-agham o ang mga pangngalang pantangi, makabubuti kung walang pagbabagong magaganap.
Hal.Gamma ray - gamma rayZoroastrinism - zoroastrinismSilicone Dioxide - silicone dioxide Paraan II - kung walang katumbas sa Kastila gagamitin ang salitang Ingles na babaybayin sa Filipino.
Hal.Truck - trakdensity - densititableau - tablu Paraan IV - maaaring maglapi ng mga salitang Ingles at nilalagyan ng gitling upang maipahiwatig na ito’y hiram.

Hal. ma-develop na-realize
mag-organize nag-threaten Hal. Rizalista Corysta
Sharonian PUPians
Vilmanian KimErald
La Sallista Atenista Salitang Mula sa Pangyayari , Panahon at Pangangailangan Ginagamit ang mga salitang nauugnay sa isang mahalaga at relebanteng kaganapan, panahon o pangangailangan upang magamit sa mabisang pagsulat. Hal.
trasher - mga mahilig “skateboarding”
coño - mga mayayamang kabataan na nagpipilit maging sosyal
japayuki - mga babae at lalaking nandarayuhan sa Japan Dahil mayaman ang wika, at hindi lamang iisa ang ginagamit na uri nito, nagawang lumikha ng tao ng malaking kaban ng mga katawagan sa pinangkat nila batay sa paraan ng paglikha.

Ang mga salitang likha ay maipapangkat sa ilang kategorya.
Full transcript