Loading presentation...
Prezi is an interactive zooming presentation

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Untitled Prezi

No description
by

birol ay

on 26 March 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Untitled Prezi

ÇOKLU YETERSİZLİK TANIMI ÇOKLU YETERSİZLİĞİN NEDENLERİ YETERSİZLİK ÇEŞİTLERİ ÇOKLU YETERSİZLİĞİ OLAN BİREYLERİN ÖZELLİKLERİ ÇOKLU YETERSİZLİĞİ OLAN ÇOCUKLARA NE ÖĞRETİLECEĞİNE KARAR VERME ÇOKLU YETERSİZLİĞİ OLAN ÖĞRENCİLER
NASIL EĞİTİM ALABİLİRLER Doğum Öncesi
1.Genel anormallikler
2.Virüse bağlı enfeksiyonlar(örneğin,rubella,Alman kızamıkçığı)
3.Uyuşturucu madde ve içecekler özellikle hamileliğin erken dönemlerinde alınan uyuşturucu maddeler ve alkollü içeceklerdir.
4.Beslenme düzensizlikleri
5.Anneye yönelik fiziksel travmalar(şiddet ve kazalardan dolayı fiziksel yaralanmalar) Doğum Anı
1.Bebeğin beynine oksijenin gitmemesi (çocuğun boynuna kordonun dolaşması ve çocuğun oksijen almasını engellemesi, göbek kordonunun kopması, doğum gecikmesi)
2.Doğum anında beynin zedelenmesi
3.Frengi gibi enfeksiyonel rahatsızlıkların görülmesi Doğum Sonrası
1.Enfeksiyonlar(örneğin menenjit,beyin iltihabı)
2.Travmatik beyin zedelenmesi(düşmeler,kazalar,çocuğa yönelik şiddet,boğulmalar)
3.Kurşun zehirlenmesi
4.Yanlış ilaç kullanımı
5.Çevreden gelen maddeler ile zehirlenmeler Çoklu yetersizlik birden fazla yetersizliğin bir arada olma durumudur. Birden fazla alanda görülen yetersizlik nedeniyle özel eğitim ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyma durumudur. (Akçamete, 2010)
Bir başka tanıma göre Çoklu yetersizliği olan çocuklar fiziksel,zihinsel ya da duygusal problemlerin yoğunluğundan dolayı toplumsal,psikolojik tıbbi ve eğitsel özel destek hizmetlerine gereksinimi bulunan çocuklardır. Ağır ve çoklu yetersizliği olan öğrenciler grubunda temel yetersizlik alanlarının başında öncelikle zihinsel yetersizlik gelmektedir.Bu yetersizlik grubunun yanında beyin zedelenmesi yer alır.
İkinci grupta,zihin engelli ve davranış problemleri bulunmaktadır.İkinci temel yetersizlik alanını davranış bozukluğu oluşturmaktadır.Bu alandaki ikinci grubu davranış bozukluğu ve işitme yetersizliği kümesi oluşturmaktadır.
Üçüncü ana yetersizlik kümesini görme ve işitme yetersizliğinin bir arada bulunduğu çocuklar oluşturmaktadır. Down Sendromu
Sağlıklı bir insanın vücudundaki her hücrede 46 tane kromozom vardır. Oysa Down sendromlu bebeklerin hücrelerinde toplam 47 kromozom bulunur.
Genetik düzensizlik sonucu insanın 21. kromozom çiftinde fazladan bir kromozom bulunması durumu ve bunun sonucu olarak ortaya çıkan hastalığa verilen isimdir.
Down sendromu sık sık zihinsel kavramadaki bozukluklar ve fiziksel gelişimin tipik yüz görünümü gibi farklı olmasıyla ilişkilendirilir. Çoğunlukla hafif veya orta seviyeli öğrenme güçlüğü gibi sorunlar taşır. Asperger Sendromu
Asperger sendromu, bireyin işlevselliğini etkileyen sosyal etkileşim ve iletişim bozuklukları ile sınırlı ve yineleyici ilgi ve davranışlarla belirtilen psikolojik durumlar spektrumu olan otistik spektrum bozukluklarından (OSB) ya da yaygın gelişimsel bozukluklardan (YGB) biridir. Rett Sendromu
Rett sendromu, yaygın gelişimsel bozukluklardan birisi olarak sınıflandırılan beyinsel gelişim bozukluğudur.
Klinik belirtiler arasında baş büyüme hızının azalması ve bazen mikrosefali, küçük el ve ayaklar bulunur.
Bilişsel bozukluk ve gerileme döneminde de sosyalleşme sorunları da belirtiler arasında görülür.
Okula girdikleri dönemde sosyalleşme genellikle düzelir 1. ÖĞRENME ÖZELLİKLERİ
a. Dikkati Yöneltme:
b. Bellek:
c. Gözleyerek Öğrenme:
d. Beceri Sentezi:
e. Genelleme: 2. KİŞİSEL-TOPLUMSAL ÖZELLİKLERİ
a. Özbakım ve Günlük Yaşam Becerileri
b. Kişilerarası İlişkiler
c. Davranış Sorunları 3.FİZİKSEL ÖZELLİKLER
a. Görme ve İşitme Sorunları:
b. Havaleler:
c. Kasılmalar:
d. Kalp-Damar Bozuklukları:
e. Solunum Bozuklukları:
f. Beslenme Bozuklukları:
g. Büyüme Bozuklukları: 1. İşlevsellik
İleri derecede ve çoklu yetersizliğe sahip bireylere yönelik eğitim programları hazırlanırken, olabildiğince işlevsel becerilerin öğretimine ağırlık verilmelidir. İşlevsellik, öğretilmesi planlanan becerilerin bireyin günlük yaşamında kullanılma ve kullanıldığında da bireyi bağımsızlaştırma olasılığıdır. 2. Öz-Karar ve Tercihleri

İleri derecede ve çoklu yetersizliğe sahip olanlara yönelik eğitim programları hazırlanırken, bireylerin kendi karar ve tercihlerinin dikkate alınması da son derece önemlidir. Tipik gelişim gösteren bireyler kendileriyle ilgili pek çok konuda karar verme ve tercih yapma hakkına sahipken, ileri derecede ve çoklu yetersizliğe sahip olanlar için kararlar çoğu zaman başkaları tarafından verilmektedir. Bu durum, insan hakları açısından olduğu kadar etkili öğretim sunma açısından da önemli bir sorun oluşturmaktadır. Dolayısıyla, ileri derecede ve çoklu yetersizliği olan bireylere, her fırsatta, kendileriyle ilgili karar verme ve tercih yapma hakkı tanınmalı; bu hakkı kullanabilmeleri için gerekli öğretimi ise, eğitim programlarının önemli bir parçasını oluşturmalıdır. Mutlaka öz-karar ve tercih kapsamında düşünülmesi gereken konuların başında ise; nelerin yenip içileceği, nelerin giyileceği ve serbest zamanlarda neler yapılacağı gelmektedir. Ayrıca , bireyin kendi karar ve tercihlerine yer vermek, davranış sorunlarını azaltmada ve öğretimin etkililiğini- verimliliği artırmada da işe yaramaktadır 3. İletişim Becerileri
İleri derecede ve çoklu yetersizliğe sahip olan bireyler iletişim becerilerinde önemli gerilikler gösterirler. Bazılarına geleneksel konuşma biçimi olan konuşma kazandırılabilirken, bazılarına alternatif iletişim becerilerinin öğretimine gereksinim duyulur. Alternatif iletişim biçimlerinin belli başlıları ise; jestlere dayalı iletişim, işaret diliyle iletişim ve görsel sistemlerle (örneğin, resim ya da sembollerle) iletişimdir 4.Özbakım Becerileri

Özbakım becerileri Amerikan Zihin Özürlülüğü Derneği’nce yapılan sınıflandırmada “uyumsal günlük yaşam becerileri” arasında yer alır ve ileri derecede ve çoklu yetersizliğe sahip bireylerin gereksinimlerine göre öğretim programlarında öncelikli olarak öğretilmesi hedeflenen beceriler olarak tanımlanır. Beslenme, giyinme, soyunma, yıkanma, tuvalet, kişisel bakım ve temizliğin sağlanması ve davamı için gerekli becerileri kapsar. Özbakım becerilerinin öğretilmesinin, sağlıklı yaşam sürdürmeye, bağımsız yaşayabilmeyi sağlama ya da kolaylaştırmaya ve yaşam kalitesini arttırmaya önemli katkıları vardır 5. Günlük Yaşam Becerileri

İleri derecede ve çoklu yetersizliğe sahip bireylerin eğitim programlarında yer alması gereken can alıcı gelişim alanlarından bir tanesi de bağımsız yaşamayı hedefleyen ya da kolaylaştıran günlük yaşam becerileridir.Günlük yaşam becerileri, bağımsız yaşam becerileri altında önemli bir alandır. Günlük yaşam becerileri, kişisel bakım becerileri, ev içi beceriler, kişisel yönetim becerileri ve yiyecek hazırlama becerileri olarak 4 grupta toplanabilir. Bu becerilerin ileri derecede ve çoklu yetersizliğe sahip bireylere kazandırılması, ev yaşantısında daha bağımsız olabilmeleri, işe yerleştirilme olanaklarının artması, ev ya da yatılı kurumlara yerleştirilme gibi olanakların kolaylaşması açısından önemlidir. 6. Serbest Zaman Becerileri
Normal gelişim gösteren çocuklar doğal gelişimin bir parçası olarak oyun oynama becerilerine sahiptir ve zamanla bu becerilerini geliştirerek serbest zamanlarını daha yapıcı ve doyum sağlayıcı etkinlikler yaparak geçirirler.
Ülkemizde boş zaman etkinliklerini kazandırmayı hedefleyen bir çalışmada zihin özrüne ve çoklu yetersizliğe sahip çocuklara sabit bekleme süreli öğretim kullanılarak labut devirme, frizbi atma, golf oynama , dart oynama, basket atma, bilardo oynama gibi becerilerin öğretimi hedeflenmiştir.Araştırmada tek denekli araştırma modellerinden davranışlar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır Çoklu yetersizliği olan öğrencilerin eğitimleriyle ilgili bir çok model bulunmaktadır.Bu modeller öğrencinin yaşına ,yaşadığı bölgeye ve ailesinin tercihine göre belirlenir.

Önemli olan öğrencinin elinden geldiğince akranları ile birlikte eğitim görmesidir.

Öğrencilerin hazırlanan programların etkililiği konusunda çalışmalar sınırlı olduğu engelli çocukların öğretim programlarında çeşitli kuramlardan alınan ilkelerin birlikte kullanılması daha etkili olabilir. ERKEN ÇOCUKLUK Çoklu yetersizliği olan öğrencilerin temel önkoşul becerilerle ilgili kavramları kazanamadığı için akranlarına göre erken eğitimde oldukça geri kaldıkları ya da aşırı güç sarfettikleri görülmektedir.
Çoklu yetersizliği olan öğrenciler akranlarıyla birlikte iletişim kurmada,oyun başlama gibi becerilerde tam yeterlilik gösterememektedir. İLKÖĞRETİM VE ORTAÖĞRETİM Çoklu yetersizliği olan öğrenciler genel eğitime katılsalar da hem görme yersizliği hem de işitme yetersizliği olanlar zamanlarının çoğunu özel eğitim kurumlarında geçirmektedirler.
Bu özel ortamlarda çocukların bireysel beceri ile ilgilenilmektedir.Bu beceriler genellikle günlük yaşam ihtiyaçlarını kendi kendine bağımsız olarak karşılamak içindir.
Öğrencilerin katıldığı program göz önüne alınmaksızın, uzmanlar çoklu yetersizliği olan öğrencilerin kronolojik yaşıtlarıyla ve onların deneyimlerine göre hareket edilmesini belirtmektedir. İLKÖĞRETİM SONRASI EĞİTİM Bazı çoklu yetersizliği olan öğrenciler ilköğretimde eğitilebilir, bazıları özel eğitim sınıfında veya bazıları da ortaöğrenimleri için ayrı okullara gidebilirler.
Ayrı okul uygulaması ise, bu çocuklar için sınırlı olanaklı olsa da çok engellilerin diğer arkadaşlarıyla öğrenme yaşantılarında aynı ortamlarda olması okul öncesi eğitimden başlayarak bunu yapmaları çok önemlidir.
Alanda çalışan uzmanlara göre, çoklu yetersizliği olan öğrenciler bütünleştirme uygulamalarına alındıkları zaman gerekli destek hizmetleri sağlanırsa ergen yaştaki çok engelli öğrenciler ortaöğretimde izlenen programlara yani liselere katılabilirler. Yarı Zamanlı Katılım Çok engelli öğrenciler ders etkinliklerine tam olarak katılamadıkları veya kendi başlarına bir projeyi yapamadıkları zaman bunların kısmi katılım yaparak daha çok başarı elde edebilecekleri söylenebilir. Buna yarı zamanlı katılım denmektedir. Bütünleştirme Kaynaştırma Uygulamaları Çoklu yetersizliği olan öğrenciler her ne kadar akranlarından ayrı eğitim görseler de bu durum verimli bir eğitim sağlanmasını kısıtlamaktadır.
Çoklu yetersizliği olan öğrenciler akranlarıyla birlikte eğitildiğinde bu durum iki taraf için de faydalı olmaktadır. Geçiş Programları Çoklu yetersizliği olan öğrencilerin uygun pozisyon ve koşullarda çalışma durumunun sağlanması ayrıca kontrol edilmesi bu program ile sağlanır. Kontrollü İş ve Meslek Edinimi Çoklu yetersizliği olan öğrencilerin uygun mesleklere kazandırılması hedeflenmektedir. Toplum Temelli Öğretim Okuldan hayata veya iş hayatına geçerken bu geçişi kolaylaştırmak için çoklu yetersizliği olan öğrencilerin toplumsal deneyimlere gereksinim duydukları ve toplumda farklı işlerin olduğu bilinmektedir.
Çoklu yetersizliği olan öğrencilerin toplumda bireye sunulan fırsatlara alıştırılması gereken öğretime toplum temelli öğretim adı verilir.
Bu öğretim yüksek düzeyde bireyselleştirilmiştir.
Öğrencinin ilgisine göre yapılır ve onların yeni özellikler kazanmasına yardım eder. ÇOKLU YETERSİZLİĞİ OLAN ÖĞRENCİLERİN EĞİTİMLERİNDE STRATEJİLER Çoklu yetersizliği olan öğrencilerin en uygun eğitimi alması için uzmanlar bu çocukların en yüksek düzeyde olumlu etki oluşturabilecek uygulamaları kullanmaları gerektiğini belirtmektedir.

Önerilen eğitim uygulamaları anlamlı ve bireyselleştirilmiş eğitim programı, iş birliğine yaklaşımlar bu öğrencileri eğitmek için pozitif(oluşum) davranışla ilgili destek hizmetleri ve bütünleştirme eğitimini içermektedir. Anlamlı Bireyselleştirilmiş Program Çoklu yetersizliği olan öğrencilerin önceden kestirilemeyen değişik durumları olduğu için kalıp bir program yerine bireyselleştirilmiş ihtiyaca yönelik bir program geliştirilmelidir. Programı Anlamlı Hale Getirme Çoklu yetersizliği olan öğrenciler de engelli olmayan çocukların izlediği programı izleyerek onların kazandığı deneyimleri kazanmaya ihtiyaç duyarlar.
Bir uyarlama yapılmaksızın uygulanacak bir programın bu çocukların seviyelerinin çok üstünde olması bu çocukların cezalandırılmış olması anlamına gelebilir.
Programlar yetersizliğin durumuna göre anlamlı hale getirilmelidir. Eğitim İçin İşbirlikçi Yaklaşımlar İşbirlikçi eğitim yaklaşımı özel eğitimin bir çok boyutunda vurgulanmaktadır.
Çoklu yetersizliği olan öğrenciler için aileler ile işbirliği, uzmanlar arası işbirliği ve günlük servisleri sağlama bu öğrenciler üzerinde etkilidir. Aktif Aile Katılımı Öğrenciyi en iyi bilenler olarak aile bireysel eğitim programının gelişmesinde ve eğitimin etkili olmasında ekibe rehberlik etmek için önemli bilgi aktarırlar. Ekibin İşbirliği Yapması Çoklu yetersizliği olan öğrencilerin çok karmaşık gereksinimleri sahip olması nedeniyle bir kişinin bu çocukla ilgili her şeyi bilmesi ve bütün ihtiyaçlarını karşılaması olanaklı görülmemektedir.
Onun yerine en etkili yaklaşım bir çok bilgiye ve deneyimlere başvurmak ve onlarla birlikte eğitimi planlamak gerekir. Bütünleştirme Kaynaştırma Eğitimi Çoklu yetersizliği olan öğrenciler için kaynaştırma çocuğun yaşına uygun sınıflara yerleştirerek sadece uygun eğitim vermek değil, aynı zamanda sistemli öğretimi, bir çok yönden destek hizmetlerini, program uyarlamalarını ve farklılaştırmayı kapsamaktadır. Ailelerin Algılamaları Ailelerin engelli çocuğa sahip olma ile ilgili görüşleri değişebilmektedir.
Bazı aileler engelli çocuklara sahip olmayı hediye olarak görmektedirler bazıları ise bunun tam tersidir.
Kültürel ve diğer değerler, örneğin inançlar, ailelerin algılamalarını ve tutumlarını etkileyebilmektedir. Kültürel Faktörler Ailenin inançları yada değerleri engele ve engelliye karşı algılamalarını etkileebilmektedir.
Eğitim programlarının odaklaştığı durum çocuğun mümkün olduğu kadar bağımsız becerileri, kazanımları ve kendine yeter duruma gelmesidir.
Full transcript