Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Likovni elementi

No description
by

Andrea Benčik

on 3 October 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Likovni elementi

Likovni elementi
tačka
Tačka je oblik bez i jedne naglašene dimenzije: niti visine, niti širine, ni dužine. Time je tačka gotovo apstraktan, nedefiniran oblik koji je osnova, polazište za sve druge vizuelne oblike: kretanjem i ostavljanjem traga stvara liniju, a proširenjem u određenom trenutku nastaće površina, kao i zgušnjavanjem mnoštva tačaka.
Gušćim i ređim grupisanjem tačaka možemo dobiti različite svetlosne vrednosti, tonove. Ako je prijelaz od gušćeg nizanja (tamnijeg) prema ređem nizanju (svetlijem) postepen, možemo dobiti privid trodimenzionalnih oblika na povrišini.
linija
Linija je putanja kojom se kreće tačka. to je neprekinuti niz tačaka.
Linije mogu biti kratke, duge, tanke, debele, isprekidane ili neprekidne, prave ili krive...
One mogu određivati pravac.
boja
Bojom se naziva reakcija našeg optičkog aparata (oka i mozga) na svetlost koja dolazi iz nekog izvora ili se odbija od neke površine. Svaka površina odbija svetlost na sebi svojstven način. Ako se sa površine odbijaju ravnomerno sve talane dužine svetlosti, tu površinu opažamo kao belu. Ako površina upija sve zrake, odnosno ne odbija ni jednu talasnu dužinu svetlosti, opažamo je kao crnu. Crna, bela i siva su ahromatske boje (ne-boje) i karakteriše ih valer (svetlina)
tekstura
Tekstura je treći likovni element koji se, pored linije i površine, u likovnoj umetnosti direktno vezuje za samu materiju - najdirektnije govori o njenoj prirodi, građi, o njenom strukturalnom karakteru. Dok površina i linija opisuju kakav je izgled predmeta, tekstura govori o tome kakav mu je sastav. Možemo je saznati neposredno čulom dodira.
Teksture mogu biti:
stvarne (fizičke ili taktilne)
vizuelne (zamišljene)
prostor
Prostor kao likovni element se osniva na filozofskoj
definiciji prostora kao objektivnoj stvarnosti u kojoj se sadrž
materijalni svet. Trodimenzionalni prostor, poput volumena, ima tri dimenzije: visinu, širinu i dužinu. Prostor je pored volumena najvažniji deo likovnih dela vajarstva i arhitekture.


volumen
Volumen je prostorni oblik sa sve tri dimenzije: širinom, dužinom i visinom. Volumenom takođe određujemo zapreminu nekog tela u prostoru. Volumen iznutra može biti šupalj i sadržavati prostor unutar sebe, na primer kuća ili lopta. Volumen koji unutar sebe ne sadrži prostor, već je zbijen nazivamo masom. Masom možemo zvati kamen, grumen gline i sl, ali i posve tanak list papira - bilo koji trodimenzionalni oblik koji u sebi ne sadrži prostor.
Prema odnosu mase i prostora možemo napraviti kategorizaciju mase pune plastike:

površina
pravac linije
horizontalna
vertikalna
dijagonalna
konturna linija
Konturna linija opisuje spoljnu ivicu forme.
implicirana linija
Implicirana linija je linija koja se dovršava u umu posmatrača. Zatvaranje je koncept koji se zasniva na sklonosti našeg uma da bliske i slične objekte ili isprekidane linije opaža kao celinu.
Horizontalna linija ukazuje na mirovanje i odmor (linija morske pučine, horizonta...)
Vertikalne linije streme u visinu i asociraju na postojanost i ravnotežu, poput visokog drveća ili crkvenih tornjeva.
Dijagonalne i talasaste linije daju kompoziciji više dinamičnosti i napetosti.
odnosi linija
ravnoteža
harmonija
kontrast
akcenat
Korišćenje linije za postizanje dubine i teksture:
tačkanje
šrafura
unakrsna šrafura
Tačkanje je korišćenje tačaka ili kratkih linija radi senčenja. Tamnije površine se postižu gustim tačkicama ili crticama, a svetlije ređim.
Šrafura - iluzija trodimenzionalnosti se postiže postavljanjem gušćih ili ređih paralelnih linija.
Unakrsna šrafura koristi paralelne linije različitih dužina i pravaca. Gušće linije daju tamniji ton, a ređe svetliji.
stvarne teksture
Stvarne teksture predstavljaju realni opip neke površine ili predmeta: kora drveta, vata, šmirgla, plišana igračka...
Plastičke teksture su stvarne teksture
vizuelne teksture
Vizuelna tekstura je iluzija teksture na ravnoj podlozi. To je tekstura koju umetnik stvara kada crta ili slika. Vizuelne teksture mogu delovati meko, glatko, čupavo ili grubo...

Simulirana – realistički imitira stvarnu teksturu, do granice Trompe l’oeil (francuski: prevari oko), tehnike koja realističkim postupkom stvara optičku iluziju trodimenzionalnosti dvodimenzionalnih objekata. Postiže se slikanjem, tufovanjem sunđerom, suvom četkom, šrafurom...
Apstraktna – podseća na stvarnu teksturu, ali je vizuelno uprošćena
Imaginarna – ona je plod imaginacije i kreacije. Obično se koristi u dekorativne svrhe.
Vizuelna tekstura može biti:
Zanimljive teksturalne kompozicije mogu se dobiti i tehnikama:
kolaž (dvodimenzionalni, lepljenje ravnih objekata – papira, tkanina...)
asamblaž (kolažiranje trodimenzionalnih objekata)
frotaž (trljanje papira postavljenog na reljefnu podlogu grafitom, pastelom ili olovkom u boji)
dekolaž (skidanje, cepanje, suprotno od kolaža)
dekupaž (isecanje papirnih motiva, obično sa salveta, i lepljenje na predmete).
Sve boje spektra se pigmentima mogu dobiti mešanjem crvene, žute i plave. Zato ove boje zovemo
osnovne
, primarne ili boje prvog reda.
primarne boje
Izvedene, sekundarne, ili boje drugog reda su narandžasta, zelena i ljubičasta. Ove boje se dobijaju mešanjem osnovnih boja u jednakim razmerama.
sekundarne boje
Međusobnim mešanjem osnovnih i iz
njih izvedenih boja dobijamo tercijarne,ili
boje trećeg reda.To su: crveno-narandžasta, žuto-narandžasta, žuto-zelena, plavo-zelena, plavo-ljubičasta i crveno-ljubičasta. Sve ove boje čine krug boja.
krug boja
Toplota i hladnoća boja su psihološka svojstva boja. Tople boje su sve boje koje asociraju na vatru – žuta narandžasta i crvena, a hladne sve boje koje asociraju na led: ljubičasta, plava i zelena.
Tople boje imaju ekspanziona svojstva (vizuelno se šire i približavaju), a hladne introvertna svojstva (vizuelno se skupljaju i udaljavaju). U pejzažima boja neba je toplija, a boja tla hladnija što je bliža horizontu – to je
koloristička perspektiva
.

tople i hladne boje
Komplementarne su one boje koje imaju isti stepen osvetljenosti (valer), a nalaze se jedna naspram druge u krugu boja. Boje u ovakvom kontrastu se uzajamno naglašavaju i delu daju dinamični efekat.
Komplementarne boje
Pod harmonijom boja se podrazumeva uzajamno delovanje više boja tako da se ostvaruje snažan uravnotežen efekat, stabilnost kao kod simetrije, prijatno sazvučje kao kod muzičkog akorda. Kombinacije tako skladno složenih boja nazivaju se šeme boja (kolorističke šeme).

harmonija boja
Disharmonija boja se nekad namerno koristi kako bi se izazvala negativna reakcija posmatrača ili utisak vibriranja. Obično se postiže kombinovanjem boja koje su na velikom rastojanju na krugu boja, ali nisu komplementarne.
disharmonija boja
Jedna tačka određuje lokaciju i središte radnje, dve tačke sugerišu kretanje. Ako je jedna od dve postavljene tačke veća, ona će svojom dominacijom stvoriti oko sebe napetost, tenziju i snažnije privući našu pažnju. Tri tačke u određenom prostoru sugerišu radnju. One stvaraju utisak scene u kojoj svaka od njih može da ima posebnu ulogu. Ako su sve tri tačke u prostoru iste veličine, međurazmaka i boje, taj prostor će biti u ravnoteži. Ovako se dobija utisak mirne grafičke površine koja ne uzbuđuje. Nasuprot tome, ukoliko su tačke različitih veličina, boje i međurazmaka, dobijamo utisak dinamičkog, uzbudljivog prostora.
Površina je dvodimenzionalna grafička forma na kojoj je moguće optički dočarati najraznovrsnije likovne oblike i likovne kombinacije. Kada je dopadljiva i lepa, površina je dobro usklađena sa svojom osnovnom namenom ili funkcijom. Ukoliko se ne postigne jedinstvo forme i sadržine putem oblikovanja površine, onda oblikovani prostor ili predmet postaje ružna i neprijatna površina.
Kao i linija, i površina kao estetska kategorija može biti u stanju ravnoteže, simetrije, asimetrije, kontrasta i dominacije
Površinu osim okom (vizuelno) možemo doživeti i dodirom, iz promena na našoj koži;ovo zovemo taktilni doživljaj. Vizuelni i taktilni doživljaji nam se međusobno prepliću.
Fraktura u likovnim umetnostima označava likovno-tehnički postupak obrade površine likovnog dela, ili drugim rečima umetnikov rukopis. U slikarstvu se to odnosi na način nanošenja boje četkicom koji može biti: -
impasto
: gusti, debeli nanos koji je taktilno osetljiv; i -
lazuran
namaz: tanak i proziran sloj boje glatke površine
U modernoj umetnosti najpoznatiji primer impasto rukopisa ima Vincent Van Gogh koji je boju osim četkicom nanosio i prstima, pa je tako stvoren i trodimenzionalni reljef na slici čije brazde u potpunosti odgovaraju potezima.

Po svojoj vizuelnoj vrednosti površina može biti statična i dinamična, a po svom obliku - pravilna i nepravilna.


Pravilne površine
su geometrijskog oblika i izražene su najčešće kao krug, kvadrat, trougao ili pravougaonik:
- Krug je idealan geometrijski oblik. U srednjem veku krug je poistovećen sa Suncem, sjajem i svetlošću.
- Kvadrat je racionalan i maštovit geometrijski oblik, praktične konstrukcije. U srednjovekovnim filozofijama, on je označavao nebo, godišnja doba i Mesečeve mene. Kvadrat je oblik oko koga naše oko najlakše doživljava opisani krug.
- Trougao je najstatičnija geometrijska figura. On tu statičnost postiže sa najmanjim brojem tačaka oslonca. U srednjovekovnom verovanju trougao je simbol trojstva - jedinstva hrišćanske religije.
- Pravougaonik je najlepša geometrijska figura. On je forma koja se najviše upotrebljava u arhitekturi i urbanizmu. Kada je u proporciji 3:5 ispoljava svoje najlepše osobine. U tipografiji se najčešće koristi u odnosima 3,5:5.
Nepravilne
- negeometrijske površine (amorfni oblici) su slobodno formirani oblici do kojih se logično dolazi pri daljoj razradi geometrijskih formi. Razvijeni oblici u prirodi su nepravilnog i negeometrijskog oblika, iako se svi mogu svesti na stilizovanu geometrijsku formu.
• Osnovni strukturalni skelet svake površine iskazan je linijama. Zatvorena površina i otvorena površina (zatvorena imaginarnim linijama).
• Površina može biti pokrivena bojom ili je bezbojna. Ona može imati naznačenu teksturu. Po svojoj taktilnoj vrednosti, ona može biti ravna, reljefna i perforirana.
• Svaka površina određena je dimenzijama. Odnos veličine unutar svake forme naziva se proporcija.

monolitna ili apsolutna masa
udubljeno-ispupčena masa
prošupljena masa
plošno-istanjena masa
linijski-istanjena masa
Međuprostor
je deo prostora između pojedinih oblika (negativan prostor).
Prikazivanje prostora na površini je moguće crtačkim ili slikarskim tehnikama i nastaje na više načina:


Konglomerat
(latinski zbrka, nagomilavanje) je način prikazivanja kod kojeg je prostor negiran, a oblici su nabacani na plohu bez ikakvoga reda.
• Podelom ploče na
planove
dobija se najjednostavnija iluzija dubine prostora. Ono što je najbliže je u prvom planu, a ono što je dalje je u drugom planu itd.
• Složenije prikazivanje prostora na površini (zasnovano na razlikama u veličini oblika) nazivamo
perspektivom
.
Perspektiva je gledište, način gledanja, način razmatranja, shvatanje. Isti pojam može se tumačiti na više načina, zavisno od perspektive. Perspektiva u optici označava pojavu prividnog smanjenja likova i predmeta srazmerno njihovoj udaljenosti od gledaoca.
perspektiva
vertikalna perspektiva
Obrnuta perspektiva je način prikazivanja volumena u kojem se predmeti i likovi na slici ne smanjuju srazmerno sa udaljenošću,
niti se uporedne linije približavaju –
nego se, obratno, uporedne linije razmiču,
a veličina predmeta, umesto da se smanjuje, povećava se prema dubini prostora. Ova perspektiva je svojstvena gotičkom slikarstvu 13. veka i 14. veka.
obrnuta perspektiva
Vertikalna (ikonografska) perspektiva je način
prikazivanja prostora po kojem se trodimenzionalni
prostor prikazuje na dvodimenzionalnoj površini tako da se
ono što je u stvarnosti drugo (iza prvog) slaže po visini, drugo iznad prvog, vertikalno, odnosno pod pravim uglom. Umesto
nizanja planova preklapanjem u dubinu (kako i stoje u stvarnosti), prostorni planovi se nižu vertikalno jedan iznad drugog, tako
da se nigde ne preklapaju. Vertikalna se perspektiva pojavljuje u starom egipatskom slikarstvu, na asirskim reljefima ili
grčkim vazama iz arhajskog perioda
Linearna (geometrijska ili pravilna) perspektiva
se zasniva na prirodnom zakonu da se udaljavanjem
od posmatrača likovi srazmerno pravolinijski (linearno) smanjuju – i svi nestaju u jednoj istoj tački – nedogledu. Takvu vrstu perspektive su oko 1420. prvi počeli koristiti renesansni umetnici, tako da je linearna perspektiva postala "zaštitni znak" renesansne umetnosti 15. i 16. veka. Ova perspektiva se naziva i matematička i iluzionistička jer stvara autentičan utisak trodimenzionalnosti prostora.
linearna perspektiva
Atmosferska (vazdušna) perspektiva, kao i geometrijska, prirodna je pojava koja predstavlja promenu tonova i boja usled udaljavanja oblika od posmatrača. Što su predmeti dalji, oni su bleđi, mekši i gube se s daljinom u plavetnilu; a što su bliži, to su oštriji i jačih su lokalnih boja. Atmosferska perspektiva jedna je od temeljnih karakteristika baroknog slikarstva 17. i 18. veka, no smatra se da su počeli snažno razvijati slikari visoke renesanse – Leonardo da Vinči i Rafael.
linearna perspektiva
Koloristička perspektiva se zasniva na činjenici da nam se neke boje, u interakciji s drugim, čine prostorno "bližima", a neke "udaljenijima". To se temelji na vizuelnom iskustvu s atmosferskom perspektivom gde je plava boja uglavnom daljini, budući da ima vrlo nisku frekvenciju i da plavi zraci putuju najdalje, dok tople boje gube na intenzitetu proporcionalno udaljenosti od posmatrača. Umetnici 20. veka, prvenstveno fovisti, uzeli su to kao zakon prostornosti i prikazivali bliže oblike toplim bojama, a dalje hladnijim bojama.
koliristička perspektiva
Monohromatske boje su svi tonovi i nijanse jedne boje
Monohromatska paleta boja se dobija iz jednobazne boje i njenih nijansi dodavanjem crne, bele i sive boje. Tako se postiže višak i manjak kontrasta i jačine boje.

KRAJ
Full transcript