The Internet belongs to everyone. Let’s keep it that way.

Protect Net Neutrality
Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Polityka Europy wobec Chin, Indii i Japoni w XIX w.

No description
by

Nikola Kurzawa

on 6 April 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Polityka Europy wobec Chin, Indii i Japoni w XIX w.

Jeszcze w XVIII wieku państwa Azji Wschodniej były dla europejskich mocarstw nieznane i egzotyczne. Wiek XIX powoli przenosił teatr kolonialnych działań w ten region świata. Japonia, Chiny, Korea czy Annam (Wietnam) stały się nowym rynkiem zbytu oraz terenem eksploatacji bogactw. Prężnie swoje podboje kolonialne rozszerzała przede wszystkim Anglia. W latach 1824-26 zajęła cześć Birmy, a do 1849r. całe Indie.
Polityka Europy wobec Chin w XIX w.
Ekspansjonistyczne plany w stosunku do Chin Europejczycy przejawiali od XVI w. Pierwsi przybyli do Chin kupcy portugalscy a po nich Hiszpanie, Holendrzy i Anglicy. Już pod koniec XVII w. Anglicy założyli w kantonie swoją placówkę handlową. Z Chin wywozili przede wszystkim herbatę, jedwab, ryż oraz porcelanę. Przywożono natomiast bawełnę, wełnę oraz opium z Indii.
Chiny – śpiący mocarz.
Chiny były potężnym państwem, które posiadało Mandżurię, Koreę, Mongolie, Tybet i Formozę. Nad wielkim obszarem panowała dynastia mandżurska, a ludność ciemiężył ustrój feudalny. Korupcja była powszechna, wybuchały bunty chłopów. Dla Europejczyków kraj ten wydawał się pogrążonym w anarchii. Chiny na przełomie XVIII/XIX wieku silnie izolowały się od wpływów obcych państw. Tylko w dwóch chińskich portach można było handlować. W Kiachta obok Bajkału (z Rosjanami) i w Kantonie (z Anglią i USA).
Japonia-kraj zamknięty na wpływy.
W XVI wieku do Japonii dotarli pierwsi Europejczycy (Portugalczycy), którzy przywieźli tam chrześcijaństwo. Do połowy XIX wieku Japonia była krajem pogrążonym w całkowitej izolacji. Okres dwustuletniej izolacji (sakoku) nie był dla Japonii pomyślny. Choć teoretycznie najwyższą władzę sprawował cesarz, to jednak w praktyce spoczywała ona w rękach szoguna (naczelnego dowódcy).
Reformy MEIJI
Indie jako przedmiot kolonizacji
Począwszy od XVI w. Indie stały się przedmiotem kolonizacji ze strony Europejczyków. Jako pierwsi regionem tym zainteresowali się Portugalczycy. Po nich, do Indii przybyli Brytyjczycy, którzy utworzyli tu Kompanię Wschodnioindyjską. W XVII w. do rywalizacji o Indie włączyli się Francuzi. Jednak w drugiej dekadzie XIX w. Indie znalazły się w brytyjskiej strefie wpływów.
Polityka Europy wobec Chin, Indii i Japoni w XIX w.
Dynastia mandżurska.
Inaczej dynastia Qing. Władała Chinami w latach 1644-1912. Władza Mandżurów w Chinach charakteryzowała się aktywną polityką podbojów zewnętrznych. Zaanektowano Tybet, Tajwan, Mongolię, oraz inne obszary Azji Środkowej. Po początkowym okresie twardych rządów, Mandżurowie poddali się wpływom kultury chińskiej, lecz nigdy ednj nie zasymilowali sie całkowicie.
To właśnie na ich rządy przypada okres intensywnych kontaktów z europejskimi państwami. Pierwszym europejkim ambasadorem w Pekinie był George Macartney ( w 1793r.).
Na początku XX wieku, Chiny będące pod rządami ostatniej feudalnej dynastii "nosiły" plecione włosy, mężczyźni mieli ogolone pół głowy i resztę włosów splecionych w warkoczyk przechadzający się po plecach. Był to znak rozpoznawczy dla panujących Mandżurów. Podobnie wyglądały fryzury dziecięce. Dorastająca dziewczyna nigdy nie obcinała swych włosów, upinała je za uszami, panny splatały włosy w warkocz przewiązany czerwoną wełnianą nicią, a mężatki nosiły kok, młode mężątki zazwyczaj upinały go w formę motyla.
OPIUM przyczyną sporów!
Handel opium nie tylko wywierał negatywny wpływ na zdrowie wielu tysięcy Chińczyków, ale także powodował wypływ z kraju olbrzymich ilości srebra, którym płacono za narkotyk. Dlatego władze chińskie sprzeciwiały się temu procederowi i w 1839 r. cesarz Hsüan - tsung wydał surowy zakaz importu opium. Wysłał też do Kantonu specjalnego komisarza, który nakazał zniszczyć należący do brytyjskich kupców zapas opium. Doprowadziło to do wybuchu tzw. wojny opiumowej (1839 -1842).
WOJNY OPIUMOWE !
I wojna opiumowa zakończyła się klęską Chin i zawarciem przez nie niekorzystnego układu handlowego w roku 1842 w Nankinie. W jego wyniku Chiny musiały zapłacić odszkodowanie ( 21 milionów dolarów w srebrze ) oraz otworzyć dla Europejczyków pięć portów i ustalić dla nich korzystne taryfy handlowe (ograniczenie cła wwozowego do 5%). Zapoczątkowało to całą serię niekorzystnych dla Chin traktatów, w wyniku których europejskie mocarstwa i USA uzyskały przywileje handlowe.
Kolejne wojny opiumowe miały miejsce w latach 1856 - 1858 i 1859 - 1860, a zakończyły się one kolejnymi porażkami Chin i dalszymi niekorzystnymi dla nich traktatami (1858 - w Tiensinie i 1860 -w Pekinie). W parze z trudnościami gospodarczymi szło osłabienie państwa pod względem terytorialnym (na rzecz Rosji i Japonii). Chiny przeżywały także trudności społeczne (wzrost podatków, ubożenie ludności).
Perła w brytyjskiej koronie
Na Indie już od początku XVI wieku kierowały się oczy europejskich kolonizatorów. Holendrzy, Portugalczycy, Francuzi i w końcu Anglicy stanęli do rywalizacji o hegemonię w tym rejonie, zakładając liczne faktorie handlowe.


Droga do niepodległości
Walka o niepodległość Indii była wyjątkowo długa. Już w 1885 roku powstał Indyjski Kongres Narodowy – najsilniejsza organizacja nacjonalistyczna walcząca o wyzwolenie spod panowania brytyjskiego i największa obecnie partia polityczna. Jeszcze przed wybuchem I Wojny Światowej udało się jej doprowadzić do autonomii niektórych prowincji.


Już w 1595 roku powstała brytyjska Kompania Wschodnioindyjska, która z czasem stała się najpotężniejsza na całym subkontynencie. W połowie XIX wieku Wielka Brytania podbiła ostatnie liczące się w tym rejonie państwo, rządzone przez Sikhów. Indie stały się największą i najważniejszą kolonią Wielkiej Brytanii nazywaną ”perłą w brytyjskiej koronie”.
Wkrótce potem wybuchło jednak przeciw władzy angielskiej powstanie Sipajów. Szybko stłumione doprowadziło do podporządkowania Indii królowej Wiktorii, sprawującej władze za pośrednictwem wicekróla. Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska została ostatecznie rozwiązana niecałe 20 lat później.
Polityka brytyjska w tym okresie odznaczała się ostrożnością i współpracą z lokalnymi władcami. Skutkiem tego wykształcona według europejskich wzorców elita hinduska zyskiwała coraz większą świadomość narodową i zaczęła się domagać udziału w rządzeniu państwem.
Walka o wolność weszła w nową fazę w 1915 roku, gdy z Afryki Południowej powrócił Mahatma Gandhi, stając na czele moralnego protestu przeciw uciskowi swojego kraju. Gandhi zasłynął biernym oporem wobec władz brytyjskich, bez uciekania się do przemocy.
W 1927 roku na scenę wkroczył Jawaharal Nehru – przyszły premier Indii, a zarazem lider Kongresu. Nehru opracował politykę partii w słynnej uchwale z 1931 roku. Według niej celem protestów miały być: wolność wyznaniowa, prawo do stowarzyszenia, wolność słowa i myśli, a także równość wszystkich wobec prawa (bez względu na kastę, czy religię).
W latach 30. Liga Muzułmańska – druga główna organizacja dążąca do niepodległości Indii – rozpoczęła walkę zbrojną. Ostatecznie 15 sierpnia 1947 Indie uzyskują niepodległość od Wielkiej Brytranii. Dzieje się to, pomimo sprzeciwu Gandhiego, który pragnął uniknąć wojny domowej. Brytyjską kolonię podzielono na dwa państwa – Indie i Pakistan. Podziałowi towarzyszyły krwawe pogromy i przesiedlenia. Gandhi, starając się łagodzić te spory, został zamordowany w 1948 roku. W tym czasie niepodległość Indii została ograniczona do statusu dominium Wielkiej Brytanii.

Szał fryzur !
Walka o niepodległość Chin.
Przejawem podporządkowania gospodarczego było narzucenie Chinom tzw. "układów kagańcowych", w których zmuszono to państwo do nie nakładania na wwożone do niego towary cła wyższego niż 5 procent. W efekcie Chiny stawały się coraz bardziej uzależnione od wielkich mocarstw. Sytuacja wewnętrzna była napięta także ze względu na kryzys gospodarczy wywołany rosnącymi podatkami i korupcją urzędników.
Polityka "otwartychdrzwi ".
Układu kagańcowe.
Jak państwa zachodnie podporządkowały sobie Chiny...
Zasady polityki otwartych drzwi zostały po raz pierwszy sformułowane 6 września 1899 roku przez sekretarza stanu Johna Haya w notach skierowanych do mocarstw walczących o podział stref wpływów w Chinach.W swoich notach Hay wysunął trzy postulaty: aby poszczególne mocarstwa nie naruszały w swoich strefach wpływów interesów innych państw, wprowadzenie jednolitych stawek celnych i nieprowadzenie dyskryminacji handlowej wobec innych mocarstw.
Powstanie Tajpingów
(1851-1864) Wielkie powstanie ludowe w Chinach, skierowane przeciw mandżurskiej dynastii Cing (Qing). Tajpingowie próbowali rozwiązać sprawę rolną – równy podział ziemi, podstawą reformy rolnej była konfiskata majątków i podział gruntów między chłopów. W 1864 roku ruch tajpingów załamał się.
Kolejne wielkie powstanie wybuchło w 1899 r. Wymierzone było początkowo przeciwko europejskim misjonarzom i trwało do roku 1901. Spowodowane było ono trudną sytuacją polityczno - gospodarcza Chin na przełomie XIX i XX wieku. Chiny wypowiedziały wojnę zagranicznym mocarstwom.. Powstanie zakończyło się klęską. W tzw. "protokole bokserskim" Chiny musiały zapłacić wysokie odszkodowanie i iść na dalsze ustępstwa względem Europejczyków.
Powstanie Bokserów
W 1911 r. wybuchło powstanie w Wuhanie, które przekształciło się w rewolucję. Ta doprowadziła do obalenia dynastii mandżurskiej i do narodzin republiki. Przywódcą rewolucjonistów był lekarz Sun Yat - sen, który w 1892 r. na emigracji założył "Związek Odrodzenia Chin". W 1905 r. sformułował on zasady nowego ruchu (demokracja, dobrobyt ludu i nacjonalizm). Założona przez niego na emigracji (w Japonii) Liga Związkowa (od 1912 Kuomintang) stała się głównym ośrodkiem opozycji.
Powstanie w Wuhamie.
Japonia otwiera się na świat.
Rządy rodu Tokugawa.
polityka izolacjonizmu w Japonii, prowadzona przez rządy rodu Tokugawa, w szczególności Iemitsu Tokugawa. Wjazd obcokrajowców, jak i wyjazd Japończyków, był niemożliwy pod groźbą kary śmierci. . Japończycy mogli swobodnie opuszczać kraj dopiero po restauracji Meiji w 1868.
Sytuacja uległa zmianie w połowie XIX wieku. Amerykanie zażądali od Japonii nawiązania stosunków i zagrozili, że w razie odmowy rozpoczną działania wojenne. W 1854 roku Japonia została zmuszona do otwarcia się na świat. Wtargnięcie obcych spowodowało przełom, Japończycy zrozumieli potrzebę wzmocnienia pozycji państwa.. W Japonii następowała stopniowa europeizacja życia (okcydentalizm).
SAKOKU
Tokugawa, jeden z najbardziej wpływowych rodów w historii Japonii, sprawujący faktyczną władzę od 1600 do 1868. Początki rodu sięgają XV w., kiedy przodkowie Tokugawy o nazwisku Matsudaira mieszkali w prowincji Mikawa na wschód od Nagoi.Japonia odizolowała się od świata (tzw. sakoku, czyli zamknięcie kraju), rozbudowano system administracyjny i wojskowy, który wkrótce jednak okazał się niewydolny, co zmusiło Japonię do otwarcia granic i zmiany systemu rządów. Okres władzy rodu Tokugawa w Japonii nazwany został, od jego głównej siedziby, okresem Edo.
Inteligentny lud rządny zmian .
Cywilizacja japońska dostrzegała boską władzę cesarską, czego nakazywały ściśle przestrzegane obrzędy i obyczaje. Ważną rolę odgrywała tutaj edukacja. W odróżnieniu od innych państw Dalekiego Wschodu poświęcano tutaj wiele uwagi nauczaniu. Wielu inteligentnych Japończyków zdawało sobie sprawę ze złej sytuacji w państwie i widziała jej przyczyny, dlatego dążono do reform, które poprawiłyby położenie Japonii.
okres w historii Japonii przypadający na lata panowania cesarza Mutsuhito, trwający od 8 września 1868 do 30 lipca 1912. Zapoczątkowane przez szereg wydarzeń określanych mianem restauracji Meiji. Były to czasy głębokich przemian społecznych, politycznych, gospodarczych i kulturowych, jak również gruntownej modernizacji kraju na wzór zachodni.
Jest to okres w historii Japonii , który doprowadził do obalenia feudalnego systemu shōgunatu rodu Tokugawa, a następnie do dynamicznej modernizacji kraju na wzór zachodni i uzyskania silnej pozycji w Azji .
Droga do lepszego życia.
Najważniejsze reformy :
• przeniesienie stolicy z Kioto do Yedo (Tokio)
• wprowadzono obowiązkową służbę wojskową, a armię wzorowano na armii pruskiej
• wprowadzono powszechne nauczanie
• zniesiono przywileje książąt i samurajów, wprowadzono równość wszystkich obywateli
• wprowadzono europejski system prawny i dyplomatyczny
• utworzono uniwersytet w Tokio – 1877 rok
• rozwój sieci kolejowej i telegraficznej

Kryzys początkiem zmian.
Po ponad dwustuletnim okresie izolacji, Japonia zmuszona została do otwarcia się w 1854 r. na handel z ówczesnymi mocarstwami.
W następnych latach napływ tanich towarów przemysłowych spowodował kryzys półfeudalnychmanufaktur i rzemiosła, jak również kryzys władzy feudalnej w Japonii. W ich wyniku miały miejsce liczne bunty ludności oraz w latach 1867- 1868 wojna domowa Boshin.
Szybkie przyspieszenie cywilizacyjne, jakiego doświadczała Japonia, nie spodobało się wszystkim. Zwłaszcza duża część samurajów czuła się oszukana, gdyż wraz ze zniesieniem lenn i japońskiego podziału klasowego, wiązała się pauperyzacja tej klasy oraz utrata wysokiej pozycji społecznej.
Gdy rząd pozbawił ostatecznie samurajów pensji wypłacanych jako rekompensatę za utracone grunty, w kraju zawrzało i doszło do wybuchu rebelii w Satsumie w 1877 r., na której czele stanął były czołowy doradca cesarza Meiji, Takamori Saigō .
Nie wszyscy byli zadowoleni z reform.
Polityka międzynarodowa Japonii.
Pod koniec XIX wieku Japonia rozpoczęła szeroką ekspansywną politykę we wschodniej Azji . W1894 r. Japończycy w wojnie z Chinami rozbili armię Chin w Mandżurii i zagarnęli wyspy Tajwan iPeskadory . Jednak w wyniku interwencji mocarstw zachodnich musieli wycofać się z półwyspuLiaodong i Portu Artura w Mandżurii, a Korea stała się państwem niezależnym.
Full transcript