Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

yazım imla kuralları

No description
by

muhammed emre özaydın

on 21 March 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of yazım imla kuralları

Yazım ( İmla ) Kuralları 1) “ki” bağlacının ve “-ki” ekinin yazımı:  ÖRNEK Cümle içerisinde –ki’den sonra –ler çokluk ekini getirebiliyorsanız o –ki zamir olan –ki’dir.
Ayrıca zamir olan –ki’nin bir ismin yerini tuttugunu ve genellikle zamirlerin üzerine geldigini de unutmayın. Dilimizdeki bu üç farklı “-ki”yi birbiriyle karıştırmamak için şu pratik yöntemleri uygulayın. : Görüldügü gibi cümle içerisinde –ki zamirinden sonra –ler ekini getirdigimizde cümlenin yapısında herhangi bir bozukluk meydana gelmiyor.Öyleyse bu –ki’ler ilgi zamiridir. Sıfat yapan –ki de sıfat tamlaması kurar. Sıfat yapan –ki her zaman bitisik yazılır.Pratik olarak önündeki isme “hangi” sorusunu yönelterek bulur ve diger –ki’lerden ayırt ederiz. —Sokaktaki çocuklara sahip çıkmamız gerekiyor.(Hangi çocuklar?) Türkçede  üç çesit “ki” vardır:Baglaç olan“ki”,sıfat yapan  “–ki” ve zamir olan(ilgi zamiri) “–ki” dir.Baglaç olan “ki” daima ayrı yazılır.Sıfat yapan “–ki” ve zamir olan “-ki” eklendigi sözcüge bitisik yazılır. ÖRNEK —Arabam bozuldu , seninki(ler)ni kullanabilir miyim? —Onunki(ler) seninki(ler)den daha iyi olmuşs. —Sınıftaki ögrenciler dısarı çıksın.(Hangi ögrenciler?) Görüldüğgü gibi sıfat yapan –ki’yi alan sözcügğün hemen önündeki isme hangi sorusunu yöneltebiliyoruz. Öyleyse bu –ki  sıfat yapan –ki’dir ve eklendiğgi sıfata daima bitişsik yazılır. Türkçede  üç çeşit “ki” vardır:Bağlaç olan“ki”,sıfat yapan  “–ki” ve zamir olan(ilgi zamiri) “–ki” dir.Bağlaç olan “ki” daima ayrı yazılır.Sıfat yapan “–ki” ve zamir olan “-ki” eklendiği sözcüğe bitişik yazılır. 1) “ki” bağlacının ve “-ki” ekinin yazımı:  9)Tarihlerin Yazılışı: Tek bir sözcüğün kısaltması yapılıyorsa kısaltmanın sonuna nokta konur: Soru edatı olan “mı,mi,mu,mü” cümleye soru anlamından başka anlamlar da katabilir. Yukarıdaki cümlede ‘mi’ ayrı yazılmamalıdır;çünkü buradaki mi soru eki değil, –ma,-me olumsuzluk ekinin darlaşmış biçimidir.Cümleden mi’yi çıkartıp cümleyi tekrar okuduğumuzda cümledeki soru anlamının kaybolmadığını sadece olumsuzluğun kaybolduğunu görürüz.Cümleye soru anlamını katan mi değil, ‘niçin’ sözcüğüdür. Soru edatı olan “mı mi mu mü” ile fiilden fiil yapan  olumsuzluk eki olan –ma,-me’nin darlaşmış biçimi birbiriyle karıştırılmamalıdır: “mı,mi,mu,mü” soru edatı eklendiği sözcükten her zaman ayrı yazılır,kendinden sonra gelen ekler soru edatına bitişik yazılır: 3. “mi” soru edatının yazımı:  Ayrıca bağlaç olan “de,da”  bir özel isimden sonra gelirse kesme işaretiyle ayrılmaz. Bağlaç olan “de,da”nın kesinlikle “te,ta” biçimi yoktur. ÖNEMLİ UYARI: Görüldüğü gibi bulunma durum eki cümleden çıkartıldığında cümlenin yapısı bozuluyor. Görüldüğü gibi bağlaç olan “de ,da” cümleden çıkartıldığında cümlenin yapısında bir bozukluk olmuyor.Şimdi de aşağıdaki örnekleri inceleyelim:
Sende bir şeylerim kaldı. (Sen bir şeylerim kaldı)
Onu otobüste gördüm. (Onu otobüs gördüm) Görüldüğü gibi bağlaç olan –ki cümleden çıkartıldığında cümlenin anlamında bir daralma olsa da yapısında ciddi bir bozukluk olmuyor, öyleyse bu –ki’ler bağlaçtır ve daima ayrı yazılır. Bağlaç olan “ki” ise daima ayrı yazılır.Diğer “ki”  ekleriyle karıştırmamak için cümleden çıkartırız, cümlenin yapısında ciddi bir bozukluk olmuyorsa o “ki” bağlaç olan “ki”dir. Ayrıca bağlaç olan ki’nin daha vurgulu söylendiğini de göz önünde bulundurmak gerekir. Görüldüğü gibi sıfat yapan –ki’yi alan sözcüğün hemen önündeki isme hangi sorusunu yöneltebiliyoruz.Öyleyse bu –ki  sıfat yapan –ki’dir ve eklendiği sıfata daima bitişik yazılır. Sıfat yapan –ki de  sıfat tamlaması kurar. Sıfat yapan –ki her zaman bitişik yazılır.Pratik olarak önündeki isme “hangi” sorusunu yönelterek bulur ve diğer –ki’lerden ayırt ederiz. Yazım ( İmla ) Kuralları Ay,Dünya’nın uydusudur.
Siz, Dünya’nın Ay’a ve Güneş’e olan uzaklığını biliyor musunuz?
Daha dünyalar kadar işim var.(terimlikten çıkmış)
Pencereden içeriye güneş giriyordu.(terimlikten çıkmış ,güneş ışığı anlamında) ÖRNEK: “Ay,Güneş,Dünya,Mars…” gibi kelimeler eğer coğrafi bir terim olarak gök cisimlerini anlatmak için kullanılırsa büyük harfle, bunun dışında kullanılırsa küçük harfle başlar: 8.Coğrafi Terimlerin Yazımı: Siz Kuzey Amerika’yı gördünüz mü?
Siz Amerika’nın kuzeyini gördünüz mü?
Bu insanlar buraya Güney Asya’dan gelmişler.
Bu insanlar buraya Asya’nın güneyinden gelmişler.
Sizin daha da batıya gitmeniz gerekiyor. ÖRNEK Yer-yön bildiren (doğu ,batı,güney,kuzey,orta…) sözcükler, tek başına ya da özel isimden sonra kullanıldıklarında küçük harfle,özel isimden önce kullanıldıklarında büyük harfle başlar: 7)Yön İsimlerinin Yazımı:   Okullar haziranda kapanıyor. (doğru)
Okullar 14 Haziran’da kapanıyor. (doğru)
Ben 21 Mart 1978 Salı günü doğmuşum. (doğru)
Sınav 16 haziran’da yapılacak (yanlış)
Sınav 16 Haziran’da yapılacak. (doğru) Cümle içinde geçen gün ve ay isimleri küçük harfle başlar;ancak gün ve ay isimleri bir tarihe bağlanmışsa yani yanında bir rakam varsa büyük harfle başlatılır. 6)Gün ve Ay Adlarının Yazımı: Cümle içerisine kısaltmalara bir ek getirileceği zaman kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. TBMM        PTT       THY           TEK  
  KKTC        MTA      DSİ ÖRNEK Birkaç kelimeden oluşan kurum ve kuruluş adlarının kısaltmaları yapılırken araya nokta konmaz. 5)Kısaltmaların Yazımı:  Yaş otuz beş yolun yarısı eder.
Bu yıl dershanemize tam bin beş yüz altmış kişi kayıt yaptırdı. ÖRNEK Sayılar daima ayrı yazılır;ancak çek ve senetlerde sahtekarlığın önlenmesi amacıyla bitişik yazılır. 4)Sayıların yazımı:  Sana güzel mi güzel bir elbise aldım. (pekiştirme göreviyle kullanılmış)
Bu testi de çözdün mü konuyu daha iyi anlarsın (Çözdüğün zaman)
Tüm bunları ben mi yapmışım? (reddetme,kabullenmeme) ÖRNEK Yarim İstanbul’u mesken mi tuttun?
Bize gelecek misiniz?
Sen miydin dün rüyalarıma giren? ÖRNEK Bize Ahmet’de gelecek. (yanlış)
Bize Ahmet de gelecek. (doğru) ÖRNEK: Sana kazak ta alacağım. (yanlış)
Sana kazak da alacağım. (doğru) ÖRNEK Kitap da alacağım. (Kitap alacağım)
Sen de onun gibisin. (Sen onun gibisin) ÖRNEK “de” “da” bağlacı da tıpkı “ki” bağlacı gibi ayrı bir sözcük olduğu için daima ayrı yazılır.Bulunma durum eki olan “-de,-da, -de,-ta” ise eklendiği sözcüğe bitişik yazılır. “de,da” bağlacıyla “-de,-da,-te,-ta” ekleri birbiriyle karıştırılmamalıdır.Pratik olarak birbirinden şu şekilde ayırt ederiz: Cümle içerisinde cümleden “de”yi çıkartırız,eğer cümlenin yapısında bir bozukluk olmuyorsa o “de” bağlaçtır.Cümlenin yapısı bozuluyorsa o “de”bulunma durum ekidir. 2) “de” bağlacının ve “de” bulunma durum ekinin yazımı Mademki,halbuki,oysaki,çünkü,sanki… sözcüklerindeki ‘ki’ ler bağlaç olmasına rağmen kalıplaştığı için bitişik yazılır. ÖNEMLİ NOT: Duydum ki unutmuşsun gözlerimin rengini. (Duydum unutmuşsun gözlerimin rengini)
Sen ki dünyalara değersin. (Sen dünyalara değersin.)
Şimdi anlıyorum ki o yaptıklarım bir hataydı. (Şimdi anlıyorum o yaptıklarım bir hataydı) ÖRNEK —Sokaktaki çocuklara sahip çıkmamız gerekiyor.(Hangi çocuklar?)
—Sınıftaki öğrenciler dışarı çıksın.(Hangi öğrenciler?) ÖRNEK Görüldüğü gibi cümle içerisinde –ki zamirinden sonra –ler ekini getirdiğimizde cümlenin yapısında herhangi bir bozukluk meydana gelmiyor.Öyleyse bu –ki’ler ilgi zamiridir. —Arabam bozuldu , seninki(ler)ni kullanabilir miyim?
—Onunki(ler) seninki(ler)den daha iyi olmuş. ÖRNEK Cümle içerisinde –ki’den sonra –ler çokluk ekini getirebiliyorsanız o –ki zamir olan –ki’dir.
Ayrıca zamir olan –ki’nin bir ismin yerini tuttuğunu ve genellikle zamirlerin üzerine geldiğini de unutmayın. Dilimizdeki bu üç farklı “-ki”yi birbiriyle karıştırmamak için şu pratik yöntemleri uygulayın. Türkçede  üç çeşit “ki” vardır:Bağlaç olan“ki”,sıfat yapan  “–ki” ve zamir olan(ilgi zamiri) “–ki” dir.Bağlaç olan “ki” daima ayrı yazılır.Sıfat yapan “–ki” ve zamir olan “-ki” eklendiği sözcüğe bitişik yazılır. 1) “ki” bağlacının ve “-ki” ekinin yazımı:  Yer-yön bildiren kelimeler eğer bir insan topluluğunun yerini tutuyorsa büyük harfle başlatılmalıdır.
Bu konuda Batı bizi anlamıyor.
Dün Doğu bu haberle çalkalandı. NOT Dr.        
Prof.             
bk. ÖRNEK Kardeşim THY’da çalışıyor. (yanlış)
Kardeşim THY’de çalışıyor. (doğru)
Aç bakalım TV’da ne var? (yanlış)
Aç bakalım TV’de ne var? (doğru) ÖRNEK Niçin beni dinle miyorsun? ÖRNEK Bagğlaç olan “ki” ise daima ayrı yazılır.Diger “ki” ekleriyle karıstırmamak için cümleden çıkartırız, cümlenin yapısında ciddi bir bozukluk olmuyorsa o “ki” bagğlaç olan “ki”dir. Ayrıca bagğlaç olan ki’nin daha vurgulu söylendiğgini de göz önünde bulundurmak gerekir. ÖRNEK Sen ki dünyalara değersin. (Sen dünyalara değersin.) Duydum ki unutmuŞsun gözlerimin rengini. (Duydum unutmussun gözlerimin rengini) simdi anlıyorum ki o yaptıklarım bir hataydı. (simdi anlıyorum o yaptıklarım bir hataydı) Görüldügü gibi baglaç olan –ki cümleden çıkartıldıgında cümlenin anlamında bir daralma olsa da yapısında ciddi bir bozukluk olmuyor, öyleyse bu –ki’ler baglaçtır ve daima ayrı yazılır. NOT:

Mademki,halbuki,oysaki,çünkü,sanki… sözcüklerindeki ‘ki’ ler baglaç olmasına ragmen kalıplastıgı için bitisik yazılır. 2) “de” baglacının ve “de” bulunma durum ekinin yazımı: “de” “da” baglacı da tıpkı “ki” baglacı gibi ayrı bir sözcük oldugu için daima ayrı yazılır.Bulunma durum eki olan “-de,-da, -de,-ta” ise eklendigi sözcüge bitisik yazılır. “de,da” baglacıyla “-de,-da,-te,-ta” ekleri birbiriyle karıstırılmamalıdır.Pratik olarak birbirinden su sekilde ayırt ederiz: Cümle içerisinde cümleden “de”yi çıkartırız,eger cümlenin yapısında bir bozukluk olmuyorsa o “de” baglaçtır.Cümlenin yapısı bozuluyorsa o “de” bulunma durum ekidir. ÖRNEK: Kitap da alacagğım. (Kitap alacağgım) Sen de onun gibisin. (Sen onun gibisin) Görüldügü gibi bagğlaç olan “de ,da” cümleden çıkartıldıgğında cümlenin yapısında bir bozukluk olmuyor.sŞimdi de asşagğıdaki örnekleri inceleyelim: Sende bir seylerim kaldı. (Sen bir seylerim kaldı) Onu otobüste gördüm. (Onu otobüs gördüm) Görüldügü gibi bulunma durum eki cümleden çıkartıldıgında cümlenin yapısı bozuluyor. Baglaç olan “de,da”nın kesinlikle “te,ta” biçimi yoktur. ÖRNEK Sana kazak ta alacagım. (yanlıs) Sana kazak da alacgaım. (dogru) Ayrıca balaç olan “de,da” bir özel isimden sonra gelirse kesme iaretiyle ayrılmaz. Ayrıca baglaç olan “de,da” bir özel isimden sonra gelirse kesme isaretiyle ayrılmaz. Bize Ahmet’de gelecek. (yanlış)








Bize Ahmet de gelecek. (doğru) ÖRNEK: 3. “mi” soru edatının yazımı: “mı,mi,mu,mü” soru edatı eklendiği sözcükten her zaman ayrı yazılır,kendinden sonra gelen ekler soru edatına bitişik yazılır: ÖRNEK bize gelecek misiniz? Yarim İistanbul’u mesken mi tuttun? Sen miydin dün rüyalarıma giren? Soru edatı olan “mı mi mu mü” ile fiilden fiil yapan olumsuzluk eki olan –ma,-me’nin darlasmıs biçimi birbiriyle karıstırılmamalıdır: Niçin beni dinle miyorsun? Yukarıdaki cümlede ‘mi’ ayrı yazılmamalıdır;çünkü buradaki mi soru eki deil, –ma,-me olumsuzluk ekinin darlamı biçimidir.Cümleden mi’yi çıkartıp cümleyi tekrar okuduumuzda cümledeki soru anlamının kaybolmadıını sadece olumsuzluun kaybolduunu görürüz.Cümleye soru anlamını katan mi deil, ‘niçin’ sözcüüdür. Soru edatı olan “mı,mi,mu,mü” cümleye soru anlamından baka anlamlar da katabilir. ÖRNEK sana güzel mi güzel bir elbise aldım. (pekisştirme göreviyle kullanılmışs) Tüm bunları ben mi yapmışsım? (reddetme,kabullenmeme) Bu testi de çözdün mü konuyu daha iyi anlarsın (Çözdügğün zaman) 4)Sayıların yazımı: Sayılar daima ayrı yazılır;ancak çek ve senetlerde sahtekarlıın önlenmesi amacıyla bitisik yazılır. yaş otuz beş yolun yarısı eder.
*Bu yıl dershanemize tam bin beş yüz altmış kişi kayıt yaptırdı. 5)Kısaltmaların Yazımı: Birkaç kelimeden olusan kurum ve kurulus adlarının kısaltmaları yapılırken araya nokta konmaz. *TBMM *PTT *THY *TEK *KKTC *MTA *DSİ Cümle içerisine kısaltmalara bir ek getirileceği zaman kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. ÖRNEK: Kardesim THY’da çalısıyor. (yanlıs) Kardesim THY’de çalısıyor. (dogru) Aç bakalım TV’de ne var? (doğru) Aç bakalım TV’da ne var? (yanlıs) Tek bir sözcüğün kısaltması yapılıyorsa kısaltmanın sonuna nokta konur:

*Dr. *Prof. * c. * s. * bk. 6)Gün ve Ay Adlarının Yazımı: Cümle içinde geçen gün ve ay isimleri küçük harfle başlar;ancak gün ve ay isimleri bir tarihe bağlanmışsa yani yanında bir rakam varsa büyük harfle başlatılır. Sınav 16 haziran’da yapılacak (yanlış) Ben 21 Mart 1978 Salı günü doğmuşum. (doğru) Sınav 16 Haziran’da yapılacak. (doğru) ÖRNEK: slaytın bitmesine daha çoook var
:D Okullar haziranda kapanıyor. (doğru) Okullar 14 Haziran’da kapanıyor. (doğru) 7)Yön İsimlerinin Yazımı: Yer-yön bildiren (dogu ,batı,güney,kuzey,orta…) sözcükler, tek basına ya da özel isimden sonra kullanıldıklarında küçük harfle,özel isimden önce kullanıldıklarında büyük harfle baslar: NOT:
Yer-yön bildiren kelimeler eğer bir insan topluluğunun yerini tutuyorsa büyük harfle başlatılmalıdır. Siz Kuzey Amerika’yı gördünüz mü? Sizin daha da batıya gitmeniz gerekiyor. Siz Amerika’nın kuzeyini gördünüz mü? bu insanlar buraya Asya’nın güneyinden gelmisler Bu insanlar buraya Güney Asya’dan gelmisler. bu konuda Batı bizi anlamıyor.
*Dün Dogğu bu haberle çalkalandı. 8.Cografi Terimlerin Yazımı: “Ay,Güneş,Dünya,Mars…” gibi kelimeler eğer coğrafi bir terim olarak gök cisimlerini anlatmak için kullanılırsa büyük harfle, bunun dışında kullanılırsa küçük harfle başlar: ÖRNEK: Ay,Dünya’nın uydusudur. Daha dünyalar kadar işsim var.(terimlikten çıkmışs) siz, Dünya’nın Ay’a ve Günes’e olan uzaklıgını biliyor musunuz? Pencereden içeriye günes giriyordu.(terimlikten çıkmıs ,günes ısıgı anlamında) 9)Tarihlerin Yazılışı: Gün ve yıl sayıları rakamla ;ay, hem rakamla hem de yazıyla gösterilebilir: *21 Mart 1978 *25.11.1930 *11.X.2000 *18/01/1919 Not:Tarih bildiren sayılardan sonra gelen ekler,kesme işaretiyle ayrılır. *19 Mayıs 1919’da
*18.12.1933’te 10)Birlesik Sözcüklerin Yazımı: iki ya da daha çok sözcügün yeni bir kavramı karsılamak üzere birlesip kalıplasmasıyla olusan sözcüklere birlesik sözcük denir. Birleşik sözcüklerden bazıları bitişik yazılırken bazıları da ayrı yazılır.Bir birleşik sözcüğün bitişik yazılması için şu özellikleri taşıması gerekir Hanımeli, Kabakulak,Suçiçegi,Kuspalazı, a)Anlam Kaymasıyla Olusmus Birlesik Sözcükler Bitisik Yazılır: c)Tür Degismesi Yoluyla Olumu Birlesik Sözcükler Bitisik Yazılır: Sütlaç, Kaynana, Cumartesi, Nasıl, Niçin, Zannetmek, Hissetmek, Emretmek, Sabretmek, Kaybolmak,Kahrolmak,reddetmek Gecekondu,
Biçerdöver,
Bilirkisi,
Dedikodu,
Ateskes b)Ses Degisikligi Yoluyla Olusmus Birleik Sözcükler Bitisik Yazılır: d)Kurallı Birleşik Fiiller Bitişik Yazılır: yapıverdi,Alıverdi,Öpüver,Koşuver (Tezlik birleşik fiili) *yapabildi,Yürüyebiliyor,Çalışabilmiş (Yeterlilik birleşik fiili) *Bakakaldı,Süregelmiştir,Koşadursun (Süreklilik birleşik fiili) *Düşeyazdı,Öleyazdı (Yaklaşma birleşik fiili) *Düşeyazdı,Öleyazdı (Yaklaşma birleşik fiili) Not:
Etmek, olmak yardımcı eylemleri önündeki isimle birlesirken önündeki isimde bir ünlü düsmesi ya da bir ünsüz türemesi varsa bitisik, yoksa ayrı yazılır: Hissetmek ,Reddetmek,Emretmek, Terk etmek,Hasta olmak,Ayırt etmek… 11)ikilemelerin Yazımı: ikilemeler ayrı yazılır ve aralarına herhangi bir noktalama isareti konmaz. *Sen de doğru dürüst bir iş bulamadın gitti. *Beni görüce koşa koşa yanıma geldi. *Beni er geç anlayacaksın. ÖRNEK: 12)Büyük Harflerin Kullanıldıgı Yerler: 1)Her cümle büyük harfle baslar: *Sana bakmak bütün rastlantıları reddedip bir mucizeyi anlatmaktır.

*Yazdığım bütün şiirler,sana başlayan bir kitap için önsöz.

*Aşk sorgusunda bahanem yalnız kelepçeler sanıktır. 2)Yazı baslıklarının her sözcügü büyük harfle baslar: *Türk Dilinin Korunması *Aile Eitiminin Önemi 3)Bütün özel adlar büyük harfle baslar.Özel adların baslıcaları asaıda belirtilmistir: a)Kişi ad ve soyadları:

*Faruk Nafiz Çamlıbel *Halit Ziya Uşaklıgil b)Hayvanlara verilen adlar:

*Sobanın başında uyuyan Pamuk mu?

*Bugün Boncuk keyifsiz gibi. c)Ulus,mezhep,tarikat din adları:

*Biz İslamiyet’i 10. yüzyılda kabul ettik.

*Anadolu’da kurulan tarikatlardan biri de Aleviliktir. d)Ülke adları:

*Türkiye ile Yunanistan ilişkileri eskisine göre şimdi daha iyi. e)Bulvar,sokak,mahalle adları:

*Biz Turgut Özal Bulvarı’nda oturuyoruz.

*Mimar Sinan Mahallesi’ne yeni bir okul yapılıyor. f)Kıta, bölge, dağ ,ova,deniz,göl,ırmak…adları:

Dağ,ova,deniz,göl,ırmak adları eğer kendinden önceki özel isme dahilse büyük harfle başlar,dahil değilse küçük harfle başlar.

*Konya Ovası Türkiye’nin buğday ambarıdır. Yukarıdaki cümlede ‘ova’ sözcüğü özel isme dahil olduğu için yani ikisi bir olup bir yeri karşıladığı için büyük harfle başlar.Eğer ‘ova’ sözcüğünü çıkarıp sadece Konya dersek aklımıza Konya Ovası değil, Konya şehri gelecektir.

*Toros dağları Akdeniz’dedir.

Yukarıdaki cümlede ‘dağ’ sözcüğü özel isme (Toros) dahil olmadığı için küçük yazılır. Özel ismin önündeki dağ sözcüğünü çıkarttığımızda Torosların tek başına yer adını karşıladığını görürüz.Öyleyse ‘dağ’ sözcüğü özel isme dahil değildir ve küçük harfle başlatılmalıdır. Siz Tuz Gölü’nü hiç gördünüz mü?

Yukarıdaki cümlede ‘göl’ sözcüğü büyük harfle başlamalıdır;çünkü ‘göl’ sözcüğü özel isme dahildir.Göl sözcüğünü cümleden çıkartıp tek başına ‘tuz’ dediğimizde yine tek başına kast edilen yeri karşılamadığını görüyoruz.Öyleyse buradaki göl sözcüğü özel isme dahildir ve büyük harfle başlatılmalıdır.Aşağıdaki örnekleri de bu mantık çerçevesinde inceleyiniz.

*Meriç nehri *Alp dağları *Van Gölü *Ağrı Dağı *Çanakkale Boğazı g)Kurum,kuruluş,örgüt,parti,dernek adları:

*Sosyal Sigortalar Kurumu bugün zor durumdadır.

*Cumhuriyet Halk Partisi ,Atatürktarafından kurulmuştur. h)Yapı,yapıt,kitap,dergi,gazete adları:

*Ben Topkapı Sarayı’nı görmeyi çok isterdim.

*Sizlere Küçük Ağa’yı ve Çalıkuşu’nu okumanızı tavsiye ediyorum.

*Geçenlerde bu makalem Türk Dili’nde de yayımlandı. Not:Özel ada dahil olmayan gazete ve dergi adları büyük harfle başlamaz:

*Dün Hürriyet gazetesinde yayımlanan köşe yazısını okudun mu?

*Kanun Resmi Gazete’de yayımlandı.

*Dergah dergisinde yayımlanan Kırık Aynalar adlı öyküyü okuduktan sonra öyküyü sever oldum. i) Unvanlar,takma adlar:Lakaplar, unvanlar büyük harfle başlar.

*Tarık Buğra eserinde Çolak Salih’in fiziki betimlemesini çok güzel yapar.

*Ahmet Mithat Efendiadeta bir yazı makinesidir.

*Ahmet Bey içeride mi?

*Sultan Hanım da mı yok?

*Dün Doktor Ahmet Bey bizdeydi.

*Ahmet doktor olmak istiyormuş. Not:

Akrabalık bildiren sözcükler küçük harfle başlar.

*Ne güzel komşumuzdun sen Fahriye abla!

*Yarın Ayşe teyzem gelecek.


Ancak akrabalık bildiren sözcük kişinin lakabı olmuşsa büyük harfle başlatılmalıdır.

*Burada ona herkes Nene Hatun derdi. ı)Dil adları:

*Türkçeye,Arapça ve Farsçadan pek çok kelime girmiştir.

j)Din ve mitoloji kavramları:

*Tanrı,Allah,Cebrail,Zeus … Not: Tanrı sözcüğü özel ad olarak kullanılmadığı zaman küçük harfle başlatılır.

*Yunanlılar da tanrılarına kurban sunarmış.

Bazı dini kavramlar gelenekselleşmiş olarak küçük harfle başlar:cennet,cehennem,sırat köprüsü… k)Milli ve dini bayramların adları büyük harfle başlar:

*Kurban Bayramı *Ramazan Bayramı *Cumhuriyet Bayramı…. 13)Satır Sonunda Kelimelerin Bölünmesi: Türkçede satır sonuna sığmayan kelimeler bölünebilir;fakat heceler bölünemez. ………………………………………………………………………………………………...................................................................................................................................gel-
iyorum (yanlış) ……………………………………………………….................................................................................................................................……………..ge-
liyorum (doğgru) Birlesik kelimeler satır sonunda bölünürken tek bir sözcükmü gibi hecelere ayrılır. ……………………………………………………………………………………………ba-
söğretmen (dogru) ………………………………………………………………………………………………..bas-
öretmen (yanlıs) 14)Ses Olaylarıyla lgili Yazım Kuralları: a)Ünsüz degisimi (yumusaması) yazıya yansıtılır;ancak özel isimlerin yumusaması yazıya yansıtılmaz.

*Kitapı (yanlı) kitabı (dogru)

*Mehmed’in (yanlıs) Mehmet’in (dogru) b)Sert ünsüzlerin benzeşmesi yazıya yansıtılır.

*Dolapda (yanlış) dolapta (doğru)

*2005’de (yanlış) 2005’te (doğru) c)Dudak ünsüzlerinin benzeşmesi(iç ses benzeşmesi) yazıda gösterilmelidir.

*Perşenbe (yanlış) Perşembe(doğru) *penbe (yanlış) pembe (doğru)

*Tenbel (yanlış) tembel (doğru) *çenber (yanlış) çember (doğru)

Ancak kimi özel isimlerde ve birleşik sözcüklerde n’li yazılı doğrudur.

*Saframbolu (yanlış) Safranbolu (doğru) *ombaşı (yanlış) onbaşı(doğru) d)Ünlü düşmesi yazıda gösterilir.

*ağızı (yanlış) ağzı (doğru) *sabır et (yanlış) sabret (doğru) hazırlayanlar: muhammed emre
ÖZAYDIN burak GÖKCAN ahmet KURT Görkem ÇAKMAK mert ATABEY
Full transcript