Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Τα φύλα στις Επιστήμες

Project της Α' Λυκείου
by

Georgia Skaloxoritou

on 22 April 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Τα φύλα στις Επιστήμες

Οι επιστήμες είναι διαχρονικά επιτεύγματα του ανθρώπου. Αναπτύσσονται, αντίστοιχα, από τον άνδρα και την γυναίκα, αλλά δεν αντιμετωπίζονται ισότιμα. Η διάκριση μεταξύ των δύο φύλων είναι αισθητή σε επαγγελματικό και κοινωνικό τομέα
Εισαγωγή
Ιστορική
Αναδρομή

Έρευνα
Στόχοι
Μεθοδολογία
Στόχος μας είναι η διερεύνηση του θέματος αξιοποιώντας πληροφορίες που συλλέξαμε από διάφορες πηγές (internet, βιβλία, στατιστικές έρευνες, ερωτηματολόγια).
Προϊστορική
Περίοδος

Κλασσική
Αρχαιότητα

Ομηρική
Περίοδος

Είναι αρκετά ενδιαφέρον στην ανάλυση του θέματος, να κάνουμε μια πορεία στο παρελθόν, για να δούμε τη διαχρονική εξέλιξή του.
Στο συγκεκριμένο θέμα που μελετάμε, θα αρχίσουμε την ιστορική αναδρομή του ρόλου των φύλων από την προϊστορική εποχή ως σήμερα και θα διαπιστώσουμε ότι ο ρόλος αυτός αλλάζει από εποχή σε εποχή και διαμορφώνεται από τις αντίστοιχες κοινωνικές συνθήκες
Πριν την εμφάνιση του αρότρου, ηγετική θέση μέσα στην κοινωνία είχε η γυναίκα (παλαιολιθική εποχή). Ήταν η εποχή που ήκμασε ο θεσμός της μητριαρχίας.
Η θέση της ενισχυόταν και από το γεγονός ότι ήταν σίγουρη ως μάνα των παιδιών που γεννούσε, ενώ ο πατέρας ήταν αμφισβητούμενος.
Με την εμφάνιση όμως του αρότρου τα πάντα ανατρέπονται. Η γυναίκα δεν έχει την σωματική δύναμη να οργώνει και έτσι η ισχύς και η εξουσία περνάνε στον άντρα (πατριαρχία).
Από την Ιλιάδα και την Οδύσσεια μαθαίνουμε ότι η ομηρική γυναίκα βρίσκεται κάτω από την εξουσία του άνδρα.
Στην αρχαιότητα, η γυναίκα ήταν προορισμένη να φροντίζει το σπίτι και τα παιδιά. Η θέση της βρισκόταν στην οικογένεια, κάτω από την κυριαρχία του άνδρα, χωρίς συμμετοχή στο δημόσιο βίο και χωρίς δικαιώματα στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς της και τη διεκδίκηση μιας θέσης στην κοινωνία πέρα από τη θέση της μητέρας και συζύγου. Η θέση της ήταν κατώτερη μέσα στην οικογένεια και κάτω από την εξουσία του άντρα- συζύγου ή του πρωτότοκου γιου μετά το θάνατο του συζύγου ή κάποιου από τους συγγενείς αδερφούς ή θείους.
Στη Σπάρτη όμως όπου ο στρατιωτικός της χαρακτήρας και προπαντός το καθεστώς της κοινοκτημοσύνης επηρέασαν και τη θέση της γυναίκας, η οποία αν και κατώτερη από τον άνδρα, κυκλοφορεί άνετα στην πόλη συναλλάσσεται και διαχειρίζεται την περιουσία της και τα εισοδήματα της οικογένειας, μιας και ο άνδρας έπρεπε απερίσπαστος να ασχολείται με τις στρατιωτικές του απασχολήσεις.
Ελληνιστική
Αίγυπτος

η θέση της γυναίκας γίνεται σημαντική εξαιτίας της εξασθένησης της πόλωσης μεταξύ, των δύο φύλων. Αιτία αυτής της αλλαγής η «μοναρχία» που οδηγεί κάποιους άνδρες να εμπλέκονται λιγότερο στη δημόσια ζωή και να επιστρέφουν στον ιδιωτικό βίο που ήταν πάντοτε συνδεδεμένος με τις γυναίκες. Οι βασίλισσες της ελληνιστικής εποχής (Κλεοπάτρα) αποτελούν τα πρώτα παραδείγματα πραγματικά ανεξάρτητων γυναικών, με μεγάλες ικανότητες στην κυβερνητική πολιτική αλλά και στις αυλικές μηχανορραφίες, έχοντας στο πλευρό τους κάποιον άνδρα ή έναν σύζυγο, έστω και μόνο κατ' όνομα.
Αρχαία
Ρώμη

Τη νομική θέση της γυναίκας χαρακτήριζε η πλήρης υποταγή στην εξουσία πρώτα του πατέρα ή του αδελφού και αργότερα του συζύγου, ο οποίος ασκούσε πατριαρχική εξουσία(patria potestas)πάνω στη σύζυγο. Στα μάτια του νόμου οι γυναίκες ήταν πλάσματα ασθενή(imbeciles).Αυτό τους έδινε σε ορισμένες περιπτώσεις τη δυνατότητα να επικαλούνται ως ελαφρυντικό την άγνοια του νόμου, αλλά τους στερούσε την νομική ικανότητα να υπογράφουν συμβόλαια ή διαθήκες ή να καταθέτουν ως μάρτυρες σε δικαστήρια. Δεν μπορούσαν επίσης να ασκήσουν δημόσιο λειτούργημα. Παρ’ όλα αυτά η κοινωνική θέση της Ρωμαίας Οικοδέσποινας ήταν υψηλή, ακόμη και στους παλαιότερους χρόνους. Βαθμιαία βελτίωσε επίσης την νομική θέση της, απέκτησε περισσότερη ελευθερία, μεγαλύτερη δύναμη.
Βυζάντιο
Οι γυναίκες δεν είχαν τα ίδια δικαιώματα με τους άνδρες και η συμμετοχή τους στην κοινωνική ζωή ήταν περιορισμένη.Η γυναίκα της βυζαντινής περιόδου ζούσε το μεγαλύτερο διάστημα της ζωής της στο σπίτι.
Αν και γενικότερα έπαιζαν δευτερεύοντα ρόλο στα κοινά, πολλές φορές κυριαρχούσαν στην οικογενειακή ζωή
Στον επαγγελματικό τομέα ο ρόλος της γυναίκας ήταν μικρός. Οι γυναίκες των φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων δούλευαν στα χωράφια και στα εργαστήρια της οικογένειάς τους. Προνόμιο των πλούσιων γυναικών ήταν και η μόρφωση που μπορούσανε να πάρουν, μόνο που ήταν ιδιωτική και αφορούσε την αποστήθιση ψαλμών και εκκλησιαστικών κανόνων. Λίγες γυναίκες, μορφωμένες, ήταν ιατροί που θεράπευαν το γυναικείο πληθυσμό. Άλλες, οι λεγόμενες κοινές, ζούσαν στα μιμαρεία και στα καπηλειά.
Mεσαίωνας
Ο άνθρωποι του Μεσαίωνα θεωρούσαν τη γυναίκα κατώτερη από τον άνδρα. Πίστευαν ότι αυτό έδινε στους άνδρες το δικαίωμα να επιβάλλουν σ' αυτές σωματικές ποινές. Η θέση της άλλαζε υποχρεωτικά όχι μόνο από αιώνα σε αιώνα, αλλά πολύ περισσότερο, από τάξη σε τάξη. Η μοίρα της αριστοκράτισσας ήταν σαφώς καλύτερη από τη μοίρα της γυναίκας του πλούσιου εμπόρου και η θέση των δύο αυτών ήταν πολύ διαφορετική από τη θέση των γυναικών των χωρικών.
Οι σχέσεις των δύο φύλων περιορίζονταν στο πλαίσιο του γάμου.Από το 13ο όμως αιώνα οι εξελίξεις επέτρεψαν και την ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ των δύο φύλων έξω από το πλαίσιο αυτό. Η τάση αυτή εκφράζεται στα λογοτεχνικά κείμενα της εποχής με το λεγόμενο ιπποτικό έρωτα.
Αναγέννηση
Διαφωτισμός

Η ανάπτυξη των πόλεων και η δημιουργία των πρώτων αστικών κέντρων έδωσαν νέα ώθηση στον ρόλο των γυναικών, Η συμμετοχή τους σε εμπορικές συντεχνίες βελτίωσε την οικονομική και κατ’επέκταση και την κοινωνική τους θέση. Με τη στροφή προς την αρχαία ελληνική σκέψη και την ανακάλυψη της τυπογραφίας η μόρφωση των γυναικών αρχίζει να αποτελεί κεκτημένο δικαίωμα τους. Πολλές δέσποινες της περιόδου διαβάζουν με ευχέρεια τους Αρχαίους Έλληνες και Λατίνους συγγραφείς. Για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα ο καλβινισμός και ο πουριτανισμός επέφεραν ένα σημαντικό πλήγμα στον αγώνα των γυναικών για αναγνώριση του ρόλου τους. Όμως οι όποιες επιπτώσεις ξεπεράστηκαν εύκολα από τις βασικές διατάξεις και τα θεμελιώδη άρθρα των κειμένων της Γαλλικής Επανάστασης. Οι αρχές της ισότητας είχαν καθολικό αντίκρισμα και για τις γυναίκες και αποτέλεσαν τη βάση για τη σημερινή τους χειραφέτηση.
αναζητήσαμε πληροφορίες στο διαδίκτυο, στη βιβλιοθήκη του σχολείου και την βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Αιγαίου από την οποία δανειστήκαμε σχετικά βιβλία που χρησιμοποιήσαμε για την ολοκλήρωση της εργασίας.
Κλήθηκε στο σχολείο και μας μίλησε ο καθηγητής Ιστορίας του τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου κ. Γιαννιτσιώτης Ιωάννης με θέμα την ισότητα των δύο φύλων.
Τέλος συντάξαμε, συμπληρώσαμε και επεξεργαστήκαμε ερωτηματολόγιο με τις προτιμήσεις των μαθητών του σχολείου μας σχετικά με τις μελλοντικές σπουδές τους.
Πραγματοποιήθηκε έρευνα στο σχολείο μας σχετικά με τις επαγγελματικές προτιμήσεις των μαθητών. Για αυτή την έρευνα χρησιμοποιήθηκε ερωτηματολόγιο το οποίο δημιουργήσαμε εμείς. Έπειτα το επεργαστήκαμε και τα αποτελέσματά του θα τα δείτε παρακάτω.
Συμπεράσματα
Μετά από μία δύσκολη και πολύωρη επεξεργασία των ερωτηματολογίων διαπιστώθηκε ότι το γυναικείο φύλο προτιμάει τα κοινωνικά και ανθρωπιστιστικά επαγγέλματα, ενώ το ανδρικό τα επαγγέλματα κύρους με μία μεγάλη τάση προς τα στρατιωτικά.
Βιομηχανική
Επανάσταση
Κατά την ιστορική εκείνη περίοδο σημειώθηκαν κάποιες από τις πιο μεγάλες και πιο ριζικές αλλαγές με σαφές αντίκτυπο στην κοινωνική θέση των γυναικών. Η τεχνολογική έκρηξη και η μετατόπιση της γυναικείας εργασίας από το σπίτι στο εργοστάσιο, έδωσε στη γυναίκα την δυνατότητα να αρχίζει να δραστηριοποιείται ως μεμονωμένο άτομο και ξέχωρα από την οικογενειακή μονάδα. Ενώ μέχρι τότε η εκπαίδευση ήταν ρηχή και περιορισμένη στα απολύτως απαραίτητα , άρχισε σιγά σιγά να δημιουργείται η επιτακτική ανάγκη για μια πολύπλευρη και ολοκληρωμένη μόρφωση των κοριτσιών. Σταδιακά οι γυναίκες άρχισαν να προωθούνται και σε μη παραδοσιακά επαγγέλματα αν και πολλά Πανεπιστήμια με κατά παράδοση αντρικούς τομείς (όπως τα τμήματα ιατρικών και νομικών επιστημών) επέμεναν να κρατούν τις θύρες τους ερμητικά κλειστές για τις σπουδάστριες. Σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα όμως οι γυναίκες εισχώρησαν σε όλους τους κλάδους των επαγγελμάτων και άρχισαν να εργάζονται στο πλευρό των αντρών-συναδέλφων τους.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Παρουσία των φύλων
στις επιστήμες (Ευρώπη-ΗΠΑ)
Οι γυναίκες σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη, αντιπροσωπεύουν ποσοστό ίσο με το 50% του φοιτητικού πληθυσμού, φαινόμενο που θεωρείται ως ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της πρόσφατης ιστορίας των γυναικών στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Ωστόσο σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία διαπιστώνεται μια άνιση κατανομή των φύλων στους διαφόρους επιστημονικούς κλάδους και τομείς κατάρτισης, η οποία στη συνέχεια αποκρυσταλλώνεται στις επαγγελματικές επιλογές και στον επιμερισμό της εργασίας σύμφωνα με το φύλο.
Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες η παρουσία των αγοριών στις θετικές επιστήμες και στις επιστήμες της Τεχνολογίας είναι μεγαλύτερη, ενώ στις σχολές θεωρητικής κατεύθυνσης- νομικά, φιλολογικά. κλπ, η παρουσία των κοριτσιών υπερτερεί. Σε κάποιες δε σχολές όπως τα παιδαγωγικά τμήματα ή τα ξενόγλωσσα τμήματα είναι συντριπτικά μεγαλύτερη εκείνης των αγοριών.
Διαχρονική επίσης παραμένει η διαπίστωση πως τα κορίτσια αποφεύγουν την τεχνική εκπαίδευση και τις νέες τεχνολογίες. Στις χώρες της Ε.Ε. μόνο 4 στους 10 αποφοίτους/-ες των κλάδων των θετικών επιστημών είναι γυναίκες.
Στις ΗΠΑ το ανάλογο ποσοστό είναι ακόμα μικρότερο. Επιπλέον σύμφωνα με στοιχεία της ευρωπαϊκής επιτροπής αν και οι γυναίκες κάτοχοι διδακτορικού διπλώματος αποτελούν το 40% των επιστημόνων μόνο το 30% από αυτές κατέχει θέση ερευνήτριας σε πανεπιστημιακά και άλλα ιδρύματα. Στις ΗΠΑ τα δεδομένα και σε αυτή την περίπτωση είναι ακόμα χειρότερα, καθώς οι γυναίκες που είναι μέλη πανεπιστημιακών κοινοτήτων στους χώρους των θετικών επιστημών και της μηχανολογίας αποτελούν μόλις το 13,9% ποσοστό που αυξήθηκε από το 8,4% κατά την δεκαετία 1992-2002.
Παρουσία των φύλων
στις επιστήμες στην Ελλάδα
Ιστορικά, οι Ελληνίδες συμμετείχαν πολύ λιγότερο στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, από τα άρρενα μέλη των οικογενειών τους, τα οποία λόγω της πατριαρχικής δομής της ελληνικής κοινωνίας, είχαν ευκολότερη πρόσβαση στο εκπαιδευτικό σύστημα γενικά και ειδικά στις υψηλότερες βαθμίδες (γυμνάσιο, παν/μιο).
Ωστόσο, η συνεχής κοινωνικοοικονομική εξέλιξη και βελτίωση της θέσης των γυναικών, λόγω της εισόδου τους στην αγορά εργασίας και της κρατικής εκπαιδευτικής πολιτικής που επέβαλε την υποχρεωτική εκπαίδευση, οδήγησε σε βελτιώσεις, δηλαδή εντυπωσιακή αύξηση του ποσοστού των γυναικών που συμμετέχουν στο εκπαιδευτικό σύστημα και βαθμιαία μείωση του χάσματος ανάμεσα στα δύο φύλα, όσον αφορά την ισότητα των εκπαιδευτικών ευκαιριών μεταξύ των δύο φύλων. Συγκεκριμένα το 1969-1970 οι γυναίκες αποτελούσαν μόνο το 31,43% του συνολικού φοιτητικού πληθυσμού στα πανεπιστήμια, ενώ 30 χρόνια αργότερα οι γυναίκες υπερβαίνουν τους άνδρες, φτάνοντας το 2000-2001 στο ποσοστό του 58,7%.
Αν και κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών οι διαφορές ανδρών γυναικών ως προς το ποσοστό συμμετοχής τους στους διάφορους επιστημονικούς κλάδους έχουν μειωθεί υπάρχουν ακόμα διακρίσεις ως προς τους κλάδους στους οποίους εκπαιδεύονται οι γυναίκες. Οι γυναίκες φοιτήτριες συνεχίζουν να υπερτερούν στους κλάδους των Ανθρωπιστικών και των Κοινωνικών Επιστημών, παρά στους τομείς των Φυσικών επιστημών και της Εφαρμοσμένης Μηχανικής. Ελλιπής είναι και η παρουσία τους σε επιστήμες σχετικές με τη σύγχρονη τεχνολογία και την πληροφορική.
Η θέση της γυναίκας
στη σύγχρονη εποχή
Στη σύγχρονη εποχή οι γυναίκες κατάφεραν και πέτυχαν την ισοτιμία τους με τους άνδρες σε όλους τους τομείς της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής ζωής. Τώρα, νομικά τουλάχιστον, τους είναι ανοιχτοί όλοι οι δρόμοι. Έτσι, φτάσαμε στο σημείο οι γυναίκες σήμερα να αποτελούν το 51% των φοιτητών στα ελληνικά πανεπιστήμια, 2.5 μόλις γενιές από την καθιέρωση της υποχρεωτικής εκπαίδευσής τους.
Όμως, μια προσεκτικότερη παρατήρηση στις επιστημονικές επιλογές των γυναικών αποκαλύπτει ότι αυτές συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένα επιστημονικά πεδία, στις λεγόμενες «θεωρητικές» ή «ανθρωπιστικές» επιστήμες, ενώ οι άνδρες κρατούν τα ηνία στις πολυτεχνικές και φυσικομαθηματικές σχολές. Η πρώτη γυναίκα στη σχολή Ναυπηγών Μηχανικών του ΕΜΠ μπήκε στις αρχές της δεκαετίας του ’80 και ήταν μία στους 50. Το ποσοστό αυτό δεν έχει διαφοροποιηθεί πολύ από τότε μέχρι σήμερα.
Μπορεί οι γυναίκες να έχουν τη δυνατότητα να εργάζονται, αλλά η ανεργία τους είναι διπλάσια των αντρών, γιατί οι εργοδότες δεν θέλουν να προσλαμβάνουν μητέρες. Και όταν καταφέρουν να διατηρήσουν τη θέση εργασίας τους, δεν φτάνουν συνήθως ψηλά στην ιεραρχία.
Έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι, αλλά είναι ελάχιστες αυτές που είναι εκλεγμένες στη Βουλή ή σε άλλα ζωτικής σημασίας κέντρα λήψης αποφάσεων.
1. Αβδελά Έφη, “Δημόσιοι υπάλληλοι γένους θηλυκού. Καταμερισμός της εργασίας κατά φύλα στον δημόσιο τομέα”, 1908-1955, Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας, Αθήνα.

2. Γληνός Δημήτρης, «Η γυναικεία παιδεία», Ο Αγώνας της Γυναίκας, Μηνιαίο Δελτίο του Συνδέσμου Ελληνίδων Υπέρ των Δικαιωμάτων της Γυναικός, Ιούνιος, 1-3,Γενική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος, 1910-1979/80.Γ.Σ.Υ.Ε., Στατιστική της Εκπαιδεύσεως , Τομ. Β΄ και Δ΄.


3. Γουβιάς, Δ., «Eξισωτικές Λειτουργίες των Γενικών Εξετάσεων και Επιλεκτικότητα στην Πρόσβαση στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση: η περίπτωση της Αθήνας».ΑΝΤΙΤΕΤΡΑΔΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (τ. 51-52, 1999).

4. "Ένωσις Ελλήνων Χημικών. 50 χρόνια ζωής και δράσεως”,Ένωσις Ελλήνων Χημικών,. 7Ιουλίου 1924-6 Ιουλίου 1974", Αθήνα.


5. Ένωσις Ελλήνων Χημικών , Μητρώο Μελών Ένωσης Ελλήνων Χημικών, Αθήναι.
Ευρωπαϊκή Κοινότητα και Γενική Γραμματεία Ισότητας, 1997

6. Δεληγιάννη, Β. και Ζιώγου, Σ. (επ.), Εκπαίδευση και Φύλο – Ιστορική διάσταση και σύγχρονος προβληματισμός. Θεσσαλονίκη Βάνιας, 1993.

7. Ζιώγου, Σ., Η Μέση Εκπαίδευση των κοριτσιών στην Ελλάδα (1830-1893) Ιστορική εξέλιξη της εκπαιδευτικής θεωρίας και πράξης – Κυριότερες τάσεις και προβλήματα. (Διδακτορική Διατριβή). Θεσσαλονίκη, 1983.

8.Κατή, Δ., Νοημοσύνη και Φύλο. Αθήνα Οδυσσέας, 2002.

9.Κοντογιαννοπούλου-Πολυδωρίδη, Γ., Εκπαιδευτική Πολιτική και Πρακτική: Μια Κοινωνιολογική Ανάλυση. Αθήνα: Gutenberg, 1995α.

10. Κοντογιαννοπούλου - Πολυδωρίδη, Γ., Κοινωνιολογική Ανάλυση της Αξιολόγησης και της Επίδοσης: Οι Εισαγωγικές Εξετάσεις. (τ. Ι) Αθήνα: Gutenberg, 1995β.

11. Κοντογιαννοπούλου - Πολυδωρίδη, Γ., Κοινωνιολογική Ανάλυση της Αξιολόγησης και της Επίδοσης: Οι Εισαγωγικές Εξετάσεις. (τ. ΙΙ) Αθήνα: Gutenberg, 1996.

12. Hλιού, Μ., Εκπαιδευτική και κοινωνική δυναμική. Αθήνα: Πορεία, 1984.

13. Πρακτικά Ευρωπαϊκού Συνεδρίου: Γυναίκες Διπλωματούχοι Μηχανικοί μπροστά στις
προκλήσεις της απασχόλησης και της κατάρτισης (συνδιοργάνωση ΕΔΕΜ, ΙΕΚΕΜ-ΤΕΕ),Ευρωπαϊκή Κοινότητα (Γεν. Διεύθ. Απασχόλησης, Εργασιακών Σχέσεων και
Κοινωνικών Υποθέσεων) και Γενική Γραμματεία Ισότητας, 20-21 Ιουνίου, Αθήνα.

14. Φραγκουδάκη, Α., Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης - Θεωρίες για την Κοινωνική Ανισότητα στο Σχολείο. Αθήνα: Παπαζήσης, 1985.
Full transcript