Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

HÜCRE

No description
by

Kübra Çelebi

on 4 January 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of HÜCRE

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.Hücrenin keşfi 1665 yılında Robert Hooke tarafından yapılmıştır.

Çeşitli bilim adamlarının yaptıkları çalışmalar sonucunda bütün canlıların hücrelerden oluştukları bulunmuş ve hücre teorisi ortaya atılmıştır.
Hücreler yapısına göre prokaryot ve ökaryot olmak üzere ikiye ayrılır.Prokaryot hücreler; Çekirdek ve zarla çevrili organelleri olmayan hücrelerdir.Bakteriler ve arkebakteriler prokaryot hücrelerden oluşmuştur..Ökaryot hücreler ise; Çekirdek ve zarla çevrili organellere sahip hücrelerdir. Protista, mantarlar,bitkiler,hayvanlar ökaryot hücrelerden oluşmuştur.
Hücre teorisine göre:
a)Canlıların temel yapı ve çalışma birimi hücre veya hücrelerdir.
b)Çok hücreli canlılarda her hücre ayrı bir birim olmakla beraber,hücreler işbirliği yapar.
c)Hücreler bölünerek çoğalırlar.
d)Canlıların kalıtım materyali hücrede bulunur.
e)Tüm yaşamsal olaylar (solunum,fotosentez vb.) hücrede gerçekleşir.
Her hücrenin sitoplazmasını saran canlı yapıdır.Sitoplazmayı dış ortamdan ayırır.Hücre zarı canlı,saydam,madde giriş çıkışını düzenleyerek seçici geçirgen özellik gösteren,esnek bir yapıdır.Hücre zarının yapısında karbonhidrat,lipit ve protein molekülleri bulunur.Esas yapısını protein ve lipitler oluşturur.Hücre zarının günümüzdeki geçerli modeli akıcı mozaik zar modelidir.Bu modele göre hücre iki sıra fosfolipit tabakası içine dağılmış protein ve glikoprotein moleküllerinden oluşmuştur.Fosfolipitler çift katman durumundadır ve sürekli hareket halindedir.Fosfolipitlerin hidrofilik baş kısımları suyla temas ederken,hidrofobik kuyruk kısımları suyla temas etmez.
Hücre zarındaki seçici geçirgenliği glikolipit ve glikoproteinler sağlar.Tanıma görevi yapan bu moleküller zarın özgüllüğünü de sağlar.Hücre zarı seçici geçirgen olduğu için bazı molekülleri hücre zarından geçemez.
Zardaki protein molekülleri zar yüzeyinde veya lipit tabakasının içine gömülü durumdadır.Zara gömülü olan proteinler lipit tabakasında kanallar oluşturup madde geçişinde görev yapar.Glikolipitler ise zarın dış yüzeyinde bulunup diğer hücrelerle iletişimi sağlar.Tanıma,koruma gibi görevleri vardır.
Hücreler ve bulundukları ortam arasında sürekli bir madde alış verişi vardır.Hücre ihtiyacı olan maddeleri ortamdan alırken,metabolizma sonucu oluşturduğu atık ürünleri de dış ortama verir.Bu düzenlemeyi hücre zarı sağlar.
HÜCRE ZARI
HÜCRE ZARINDA MADDE ALIŞ VERİŞİ
HÜCRE
Hücre zarından;
-Küçük moleküller büyük moleküllere göre,
-Nötr maddeler iyonlara göre,
-Negatif iyonlar pozitif iyonlara göre,
-Yağda çözünen vitaminler çözünmeyenlere göre,
-Yağı çözen maddeler (Eter,kloroform gibi) çözmeyenlere göre daha kolay geçer.


Hücre zarından madde taşınımı
Büyük moleküllerin taşınımı
Ekzositoz
Endositoz
-Fagositoz
-Pinositoz
Küçük moleküllerin taşınımı
Aktif taşıma
Pasif taşıma
Difüzyon
-Basit difüzyon
-Kolaylaştırılmış difüzyon
Ozmoz
Küçük moleküllerin taşınımı
1-Pasif taşıma:
•Enerji harcanmaz
• Hem canlı hem de cansız hücrelerde görülebilir.
• Taşıma, madde yoğunluğunun fazla olduğu ortamdan az olduğu ortama doğru olur.İki ortam arasındaki yoğunluk eşitse net difüzyon sıfırdır.
• Ortam sıcaklığı ve taşınacak maddenin
yoğunluk farkının yüksek olması pasif taşımayı hızlandırır.
Örnek olarak şekerin çayla karışması.
A-Difüzyon

Maddenin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama
doğru geçmesidir. Bu geçiş sırasında enerji harcanmaz.Difüzyon aradaki yoğunluk farkı eşitlenene kadar devam eder.Parfüm kokusunun oda içinde yayılması difüzyona örnektir.
Birçok maddenin hücrelerimize giriş çıkışı da difüzyonla gerçekleşir.Kanda çözünmüş olarak bulunan oksijenin doku hücrelerine geçmesi,doku hücrelerimizde solunumla oluşan karbondioksitin kana geçmesi.
Difüzyon hızını;
Sıcaklık,molekül büyüklüğü,yoğunluk farkı,difüzyon yüzeyinin artması gibi faktörler etkiler.
Difüzyon 2 ye ayrılır
1-Basit difüzyon:Moleküllerin çok yoğun ortamdan az yoğun ortama taşıyıcı bir proteine ihtiyaç duymadan kendiliğinden geçmesine denir.Örnek olarak oksijen,karbondioksit,alkol gibi maddeler verilebilir.
2-Kolaylaştırılmış difüzyon:Bazı maddeler hücre zarından geçemezler.Bu maddelerin çok yoğun olduğu ortamdan az yoğun olduğu ortama hücre zarındaki taşıyıcı proteinlerle taşınmasıdır.Bu olay sırasında da ATP harcanmaz.
B-Ozmoz
Suyun çok yoğun olduğu ortamdan az yoğun olduğu ortama doğru yarı geçirgen bir zar üzerinden geçişine denir.
Hücreler bulundukları ortama göre su alıp verirler.Yoğunluğu hücre yoğunluğuyla eşit olan çözeltiler izotonik çözeltiler,
yoğunluğu hücre yoğunluğundan fazla olan çözeltiler hipertonik çözelti, yoğunluğu hücre yoğunluğundan az olan çözeltiler ise hipotonik çözeltilerdir.
Ozmoz sonucunda hücrede meydana gelen olaylar:
-Plazmoliz:Hipertonik ortama konulan hücrenin su kaybederek büzülmesine denir.
-Deplazmoliz:Plazmolize uğramış hücre hipotonik bir ortama konulursa su alarak eski haline döner.
2-Aktif taşıma
Bir maddenin yoğunluğunun düşük olduğu ortamdan,yüksek olduğu ortama doğru ATP harcanarak taşınmasıdır.Hücre zarındaki enzimler ve taşıyıcı proteinler bu olayda görev yapar.
Aktif taşıma kolaylaştırılmış difüzyona benzer.Fakat ATP harcanması,moleküllerin az yoğun ortamdan çok yoğun ortama taşınması ile kolaylaştırılmış difüzyondan ayrılır.
NOT:
Büyük moleküllerin taşınımı
1-Endositoz:
Protein ve polisakkarit gibi büyük moleküllerin hücre zarından oluşan kofullar yardımıyla hücre içerisine alınmasına endositoz denir.Bu olay sırasında ATP harcanır.Endositoz hayvan hücrelerinde gerçekleşir.Bitki hücrelerinde gerçekleşmez.
Endositozda hücrenin yüzey alanı azalır.
A-Fagositoz
Büyük moleküllü katı maddelerin hücre içine alınmasıdır.Besin yalancı ayaklar ile sarılır.Daha sonra bu ayaklar birleşerek zardan kopar ve besin kofulu oluşturulur.Besin kofulu lizozomla birleşir ve koful içindeki besin sindirilir. Amip,öglena gibi tek hücreli canlıların beslenme şekli,akyuvarların mikropları yutması fagositoza örnektir.
B-Pinositoz:
Büyük moleküllü sıvı maddelerin hücre içine alınması olayıdır.Sıvı moleküllerin zara değmesiyle hücre zarı içe doğru çökerek pinositoz cebini oluşturur.Sıvı moleküller bu cebe dolar ve hücre zarının boğumlanmasıyla oluşan besin kofulu sitoplazmaya geçer ve pinositik koful oluşur.Enzimlerin,bazı hormonların hücreye girişi bu şekilde olur.
2-Ekzositoz
Hücredeki büyük moleküllerin dışarı atılması olayıdır.Bu olay sırasında ATP harcanır.Ekzositozda hücre dışına atılmak istenen makromoleküller koful içerisinde hücre zarına taşınır.Koful ile hücre zarı birleşir ve atılacak olan molekül dışarı gönderilir.Hücrede üretilen enzim ve hormonlar bu yolla atılır.
Ekzositoz olayında koful hücre zarı ile birleştiğinden hücrenin yüzey alanı artar.
Full transcript