Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Copy of Mga Varayti ng Wika

Mga depinisyon at halimbawa ng varayti ng wika
by

Freddie Larga

on 5 July 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Copy of Mga Varayti ng Wika

Mga Barayti ng Wika
Wika
- Tinatawag din itong lengguwahe
- Mas malawak at malaki ito kaysa sa diyalekto.
- Mas marami ang gumagamit at may cognate na maiintindihan ng mayorya sa bansa.
- walang mutual intelligibility ang wika. ibig sabihin, kapag hindi nagkaintindihan ang dalawang taong nag-uusap, gumagamit sila ng magkaibang wika.

"Ich werde nicht verpassen"
"Hindi kita maintindihan"
Halimbawa ng isang Filipino at Isang Aleman na nakikipag komunikasyon.
- kapag nagtangkang mag-usap ang dalawa, tiyak na hindi sila magkakaintindihan kung wala silang alam at pormal na pag-aaral sa magkaibang wika.
Halimbawa ng ibang mga Wika ay ang mga sumusunod:
May mayamang diksiyonaryo, gramatika at gamit sa mataas na antas ng pagtuturo ng wika.
Ito ang gamit sa pagtuturo sa sekundarya, tersiyarya at gradwadong antas ng edukasyon.
May prestihiyo ito kaysa sa diyaleto. ibig sabihin, mas tanggap ito bilang opisyal na wika ng talastasan partikular sa gobyerno, midya at edukasyon
Diyalekto
- Tinatawag din itong wikain, lalawiganin o dayalek.
- Varyant lamang ito n isang malaking wika.
- Mas maliit at limitado ang saklaw nito gayundin ay kaunti ang gumagamit kumpara sa wika.
- Madalas na nkabatay ito sa heograpiya/maliit na lugar. May Mutual Intelligibility ito. Nangangahulugang kapag may dalawang taong nag-uusap, kahit magkaiba sila ng lugar na kinalakihan subalit nagkakaintindihan, diyalekto ang gamit nila bilang midyum ng usapan
Halimbawa ang isang Bikolanong taga-baao at taga-iriga. Magkaiba ang kanilang sinasalita subalit nagkakaintindihan pa rin.
Magkaiba ang kanilang sinasalita subalit nagkakaintindihan pa rin. Diyalekto ang midyum na nag-uugnay sa kanila.
May mga pagkakahawig din ang ispeling at tunog ng mga salita sa isang diyalekto. Madalas na pagsimulan din ito ng Stereotyping o pagkakahon sa isang tao batay sa lugar na pinanggalingan.
Sinasabi rin na halata ang ounto ng isang taong nasanay ang dila sa diyalektong kanyang gamit sa pangaraw-araw na buhay. Kng gayon, diyalekto ang Bikol-Naga, Bikol-Nabua, Bikol-Daet, Bikol-sorsogon, Bikol-Masbate. Pero sa pangkalahatan, wika ang Bikol.
Kapag hinati-hati ang bikol sa mga subkategorya, nagiging diyalekto ng taguri nito
Madalas mapagkaiba ang isang diyalekto sa kapuwa-diyalekto sa tatlong aspeto;
Pagbigkas
Gramatika
Bokabularyo
Mauuri sa dalawa ang diyalekto;
Ito ang rehiyonal at diyalekto
Rehiyonal na diyalekto ang tawag kung saan ka nanggaling
Sosyal na diyalekto kung saan ka nabibilang
Sa mga palabas sa midya at klturang popular, madalas na pinagmumulan ng katatawanan at pagmamaliit ang mga taong gumagamit ng ng diyalekto gaya n mga Bisaya dahil napagpapalit-palit nila ang e at i at o at u sa mga salitang binibigkas.
Bukod sa dalawang paguuri-uri, may ibang eksperto sa wika na hinahati-hati naman ang diyalekto sa tatlong larangan.:
- Diyalektong heograpiko (Espayo)
- Temporal (Panahon)
- Sosyal (Katayuan sa Buhay)

Sa madaling sabi, diyalekto ang tawag sa pagkakaiba-iba sa loob ng isang wika o varyant lamang ng wika ang diyalekto
Sosyolek
- Ito ay varyant sa paggamit ng wika na nag-iiba-iba depende sa katayuan sa lipunan.
May sosyolek ang mga guro, Ibig sabihin,
May sarili silang wika bilang tagapagpakilala ng kanilang propesyong kinabibilangan.
Nabubuo ang sosyolek batay sa dimensiyong sosyal, ibig sabihin nakabatay sa mga pangkat-panlipunan.
Halimbawa ang pangkat ng mga Bata
Pangkat ng mga Abogado
Pangkat ng mga Trabahador
kapag mapagmasid ka sa iyong paligid, mailalarawan mo nang malinaw na sa bawat grupo ng tao ay may kani-kaniya silang wikang ginagamit.
Pangkat ng mga manlalaro
Idyolek
- Ang ikinatatangi sa paraan ng pagsasalita ng isang tao ang tinatawag na idyolek.
- Kaiba sa sosyolek na nangangailangan ng pagpapangkat-angkat ayon sa uring kinabibilangan, ang idyolek ay pang-isahan o indibiwal.
- Tumutukoy rin ito sa dalas ng paggamit o pagbanggit ng salita/parirala/pahayag na ginagaya ng marami
- Ito ay varayti ng wikang kaugnay sa personal na kakanyahan ng isang tagapagsalita.
"You Know"
Kilalang kilala rito sina;
Manny Pacquiao
"Excuse me po!"
Mike Enriquez
Nora Aunor
"Walang Himala!"
Miriam Defensor-Santiago
"Wah!"
Pidgin
- Ito naman ay varayti ng wika na uunlad dahil sa kinakailangan at praktilidad. nangyayari ito sa pakikipagkalakalan na hindi alam ang wika ng iba.
- Sinasabing wala itong katutubong ispiker, wala ring komplikadong gramatika at may limitadong talasalitaa lamang.
- Kapag ang dalwang taal na tagapagsalita na may magkaibang wika ay nagtangkang magkaroon ng kumbersasyon sa isa't isa, pidgin ang nagiging midyum ng kanilang usapan.
Madalas ang sa isang wika ang usapan at ang estruktura naman ay sa iba ring wika.
Noong unang panahon, bunga ng kolonisasyon ang ganitong uri ng wika. subukan mong kausapin sa wikang filipino ang kamag-aral mong koreano, tiyak na magpipilit siya na magsalita ng tagalog.
O kaya ay pasulatin mo ang iyong kamagaral sa papel ng pangungusap sa tagalog, tiyak na mtatawa ka sa uri ng pangungusap na mabubuo niya.
Creole
- Tawag sa wikang pidgin na napaunlad o nalinlang na.
- kapag ang kamag-aral mong koreano ay tumagal na ang pamamalagi sa bansa, kahit bahagya ay kikinis at pipino ang gamit nila sa wikang pambansa.
- hindi na lamang ito wika ng pakikipagkalakalan subalit naging wika na ng isang pamayanang panlipunan.
- Mas marami itong katutubong ispiker kaysa pidgin.
Konkretong halimbawa nito ay si:
Ambassador Harry Thomas
Rehistro
- Nakabatay ang wikang ito sa kung anu ang iyong ginagawa.
- Sinasabi ring intelektuwalisasyon ito ng wika.
- Nakabatay sa trabaho ang tinatawag na rehistro gaya ng mga abogado, pari guro atbp.
- Nakabatay ito sa gamit at hindi sa gumagamit.
ibig sabihin, paano giagamit ang isang wika sa espesipikong konstekto
Pagnagtanong ka sa isang botanist;
Anong ang Mouse?
Ang mouse ay isang hayop na nagdadala ng Leptospirosis.
Samantalang pag nagtanong ka sa isang computer programmer;
Ang mouse ay isang kasangkapang pangkompiyuter na ginagamit upang mapasuond ang cursor sa monitor ng isang elektronikong kagamitan gaya ng laptop.
Punto
- Tinatawag din itong accent sa ingles. Lahat ng tagapagsalita ay may pnto, mas halata nga lamang sa iba.
- Kaya hindi maaring sabihin walang punto ang isang tao kumpara sa iba.
- Tumutukoy rin ito sa kung paanobumibigkas ang isang tao.
- Iba ang punto ng isang Bikolano, sa isang Batanggueño, sa isang bisaya.
Speech Community
- Grupo ng mga taong hindi kailangang gumamit ng iisang wika subalit may pinagsasaluhang mga istandard at tuntunin sa paggamit ng wika
- Halimbawa ay mga blogger na Filipino, mga parloristang Filipino, ang wika sa mga taybloid, ang wika sa Planet Romeo, ang wika sa Facebook, Twitter at Cellphone.
Parloristang Filipino
Wika sa mga taybloid
Wika sa Facebook
Wika sa Twitter
Communicative Competence
- Hindi man gamay ang paggamit sa isang wika, naiintindihan naman kug ano ang ibig sabihin nito at kung anong mga pag-uugali ang akma para dito.
- Nakasalalay sa kakayahang ito ang pagpili kung ano ang sasabihin, gayundin kung paano at kailan ito sasabihin.
Pare kain na tayo
LoL na lang tayo
Sir kaya po ako nalate traffic
Hindi na ako tatanggap ng rason mo.
Halimbawa ng mga ito ay ang pakikipagusap mo sa iyon kasama at pakikipag usap mo sa iyong guro.
T
H
E
E
N
D
Modyul # 7 Mga Varayti ng Wika
Leader: Emmanuel Vincent S. Posadas
Aljhon B. Lacara
Kim Edmar Umadhay
Gerone Ray ds Candelaria
Full transcript