Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Nitel Araştırma Sürecinin Adımları

No description
by

ebru polat

on 22 September 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Nitel Araştırma Sürecinin Adımları

Nitel Araştırmanın Planlanması
Nitel araştırma yapan araştırmacı üç temel konuyu dikkate almalıdır.
Öncelikle araştırmaya temel oluşturacak kuramsal çerçeve açık bir
şekilde oluşturulmalıdır. İkinci olarak araştırmacı sistematik, yapılabilir ve esnek bir araştırma stratejisi oluşturmalıdır. Üçüncü önemli bir konu ise yapılan araştırmanın okuyucunun anlayabileceği tutarlı ve anlamlı bir rapora dönüştürülmesidir (Yıldırım ve Şimşek, 2008: 84).
Sistematik ve tutarlı bir sürecin takip edilmesi açısından nitel araştırmanın şu aşamalar gözetilerek planlanması gerekmektedir:

Nitel Araştırma Sürecinin Adımları
Araştırma Probleminin Belirlenmesi
Araştırma yapılacak alanla ilgili literatür taraması yapılarak, uygulamada yaşanan
sorunların neler olduğu tespit edilerek ve araştırmacının kendi deneyimleri göz
önünde bulundurularak bir araştırma konusu yada sorunu tespit edilir. Araştırma
sorunu belirlenirken önem ve yapılabilirlik ölçütleri dikkate alınmalıdır. Problemin
doğru belirlenmesi diğer aşamaları doğrudan etkileyeceği için yeterli ön araştırma
yapılmalıdır (Yıldırım ve Şimşek, 2008: 85).
Kuramsal Çerçevenin Oluşturulması
Kuramsal çerçevenin oluşturulması problemle ilgili boyutların tanımlanmasında, elde
edilen bilgi demetlerinin aralarındaki ilişkilerin saptanmasında ve verilerin analiz
edilmesi aşamasında kullanılacak temaların seçiminde etkili olmaktadır (Yıldırım ve
Şimşek, 2008: 86). Araştırmanın amacına uygun yürütülmesi, konuya ilişkin
kavramların doğru anlaşılması ile mümkün olacağından ilgili literatür eksiksiz taranmalıdır.
Araştırma Sorularının Yazılması
Araştırma sorusu araştırma konusunun soru cümlesine dönüştürülmüş biçimidir.
Araştırma sorusu belirlenirken kuramsal çerçevede elde edilen bilgilerden
yararlanılır. Aynı zamanda araştırma sorusu da kuramsal çerçevenin sınırlarını
oluşturur. Bu nedenle araştırma sorularının belirlenmesi ve literatür taraması birçok
araştırmada eş zamanlı yürüyen ve birbirini sürekli etkileyen iki süreçtir (Yıldırım ve
Şimşek, 2008: 86).
Araştırma Evren ve Örnekleminin Belirlenmesi
Nitel araştırmada seçilen konuyla ilgili doğrudan birinci elden verilerin toplanması
gerektiğinden, çalışılacak alanla ilgili ön bilgiler edinilmeli ve alan yakından
tanınmalıdır. Nitel araştırmalarda, araştırma probleminin özelliğine ve araştırmacının
sahip olduğu kaynakların sınırlılığına göre örneklemin genişliği belirlenmelidir
(Yıldırım ve Şimşek, 2008: 87).

Araştırmacının Rolünün Belirlenmesi
Nitel araştırmalarda araştırmacı bizzat çalışma sahasına giden, birey ve toplumla
doğrudan temas kuran ve olup biten olayları yaşayan kişidir. Eğer araştırmacı
katılımcı bir rol oynuyorsa bunu açıkça belirtmeli, mümkün oldukça kendi
varsayımlarının ve ön yargılarının veri toplama ve analiz sürecini etkilememsine
dikkat etmelidir (Yıldırım ve Şimşek, 2008: 88).
Veri Toplama Araçlarının Geliştirilmesi
Nitel araştırmalarda yaygın olarak gözlem, görüşme, odak grup görüşmesi ve
doküman inceleme yöntemleri kullanılmaktadır. Nitel araştırmada verilerin geçerliliği
ve ulaşılan sonuçların doğruluğu önemli olduğu için araştırmacı konusuna ve hedef
kitlenin özelliğine göre birden çok araştırma metodundan yararlanabilmektedir
(Yıldırım ve Şimşek, 2008: 88). Örneğin değerlerin stresle başa çıkmada etkisinin araştırıldığı bir çalışmada yarı yapılandırılmış bir görüşme formunun yanında gözlem
ve kişinin sağlıkla ilgili bilgilerinin incelenmesi gibi metotlar da kullanılmalıdır.
Araştırmacı veri toplama araçlarını belirledikten sonra verileri toplamaya başlar. Nitel
araştırmalarda yapılandırılmış görüşme sürecinin yanında gözlem ve doküman
inceleme gibi yöntemler de kullanılmaktadır. Görüşme sürecinde soruların açık ve
anlaşılır bir şekilde katılımcıya yöneltilmesi ve gerekli durumlarda ek sorularla
araştırılan konunun derinleştirilmesi sağlanmalıdır. Katılımcının sözel ifadeleri
gözlem ve doküman inceleme yöntemleri kullanılarak doğrulanmalıdır. Birden çok
veri toplama yönteminin kullanılması elde edilen bulguların geçerliği ve güvenirliğini
artırma açısından önemlidir (Yıldırım ve Şimşek, 2008: 89).
Verilerin Analiz Edilmesi ve Yorumlanması
Araştırma süreci sonunda elde edilen veriler betimsel ve içerik analizine tabi tutulurlar. Betimsel analiz, erinlemesine analiz gerektirmeyen verilerin işlenmesinde kullanılırken, içerik analizi elde edilen verilerin daha yakından incelenmesini ve bu verileri açıklayan kavram ve temalara ulaşılmasını gerektirir (Yıldırım ve Şimşek, 2008: 89).
Betimsel analizle görüşme yapılan bireyleri tanıtıcı bulgular değerlendirilir, içerik analizi yoluyla veriler tanımlanmaya çalışılır; birbirine benzediği ve birbiri ile ilişkisi olduğu tespit edilen veriler belirli kavramlar ve temalar çerçevesinde bir araya getirilerek yorumlanır. İçerik analiziyle katılımcıların
görüşlerinin içerikleri sistematik olarak tanımlanmaktadır (Altunışık ve Diğerleri, 2010: 322). Nitel araştırmalarda araştırmanın genel yaklaşımlarının dışında
araştırmacının amacına göre farklı veri analiz planı geliştirme ihtiyacı da ortaya
çıkabilmektedir.
Sonuçların Sınıflandırılması ve Analitik Genellemelere Ulaşılması
Sosyal olayların yapısı gereği nitel araştırma sonucu elde edilen bulguların
genellenmesi zordur. Çünkü yaşamda belli bir zaman, mekan ve sosyo-kültürel
bağlamda gerçekleşen olaylar durağan olmayıp sürekli bir değişim içindedir. Ayrıca
nitel araştırmalarda örneklem evreni temsil edecek büyüklükte seçilmediği için
istatistiksel açıdan genelleme yapılması da doğru değildir.

Nitel araştırma sonucu elde edilen bulgular incelenen konunun derinlemesine eşfedilmesini sağlayacağından, sosyal olayların anlaşılmasına katkı sunmaktadır. Elde edilen sonuçlar uygulayıcılara deneyim ve bakış açısı kazandırır. Örneğin yetiştirme yurdunda bakım ve korunma altında bulunan çocukların uyum sorunlarının nedenlerine ilişkin yapılan nitel bir araştırma sonucunda sosyal çalışmacıların, bu çocuklarla ilgili mesleki çalışma yapma kural ve ilkelerini öğrenmeleri güçtür. Ancak
bu çocuklara yönelik sosyal hizmet müdahalesi uygularken kullanabilecekleri bazı öneriler, deneyimler ve bakış açıları elde etmiş olurlar (Yıldırım ve Şimşek, 2008: 90-91).
NİTEL ARAŞTIRMADA ÖRNEKLEM
Nitel araştırmada en sık kullanılan veri toplama öntemlerinin görüşme ve gözlem olması nedeniyle büyük bir örneklem grubuyla çalışmak hem zaman, hem de maliyet açısından mümkün olamamaktadır. Ayrıca örneklem grubunun büyük olması, gözlem ve görüşme yoluyla elde edilen geniş çaplı verilerin analizinde zorluklar yaşanmasına neden olacaktır. Bu nedenle nitel araştırmalarda genelleme kaygısı güdülmeksizin mümkün olduğunca evrende olması muhtemel bütün çeşitliliği, zenginliği, farklılığı ve aykırılığı temsil edecek bütüncül bir resim elde
edilmeye çalışılır.
Nitel araştırmacılar olasılıklı olmayan amaçlı örneklem yöntemini kullanma eğilimindedirler. Görüşme yapılacak bireylerin seçiminde, evreni temsil etme güçlerinden çok araştırma konusuyla doğrudan ilgili olup olmadıklarına bakılır (Neuman, 2012: 320; Yıldırım ve Şimşek, 2008: 107). Olasılık temelli örneklemede evreni temsil edecek geçerlikte ve büyüklükte örneklem seçilmesi nedeniyle genellemeler yapma konusunda önemli yararlar sağlanırken, amaçlı örnekleme zengin bilgiye sahip olduğu düşünülen durumların derinlemesine alışılmasına imkan verir (Yıldırım ve Şimşek, 2008: 107).
Full transcript