Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Biogeografia

No description
by

Kamil Kwiatkowski

on 3 January 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Biogeografia

Biogeografia
Co to takiego?
Nauka zajmująca się przestrzennym rozmieszczeniem żyjących na Ziemi roślin (fitogeografia) i zwierząt (zoogeografia) oraz całych biocenoz.
Na podstawie informacji z innych nauk geograficznych i biologicznych, biogeografia stara się zidentyfikować i wyjaśnić prawidłowości tego rozmieszczenia.
Endemity mogą, ale nie muszą być
reliktami.
I odwrotnie: relikty mogą być endemitami,
ale mogą też być organizmami prawdziwie wszędobylskimi (kosmopolitycznymi)
W badaniach ewolucyjnych duże znaczenie mają i
endemity
relikty
ENDEMIT -
gatunek unikatowy dla danego miejsca albo regionu, występujący na ograniczonym obszarze, nigdzie indziej nie występujący naturalnie.
RELIKT -
współczesne organizmy, zarówno roślinne jak i zwierzęce, mające w przeszłości szerszy zasięg geograficzny, lecz obecnie żyjących na terenie znacznie mniejszym.
Skalnica tatrzańska
Hatteria
Legwan morski
Pojęcie używane w stosunku do żyjących gatunków czy też grup roślin oraz zwierząt znanych poza tym jedynie ze skamieniałości i nie mających bliskich żyjących krewnych. Gatunki określane tym terminem przeżyły masowe wymieranie w przeszłości i z reguły ograniczają się do jednego czy kilku gatunków.
Żywa skamieniałość
Łodzik
Skrzypłocz
Dziobak
Ostróżka tatrzańska
Welwiczja przedziwna
Niektóre endemity "robią karierę" w nowoczesnym rolnictwie jako dawcy genów odporności na choroby roślin, np.: kreteńska Zelkova abelicea stała się dawcą genów odporności na holenderską chorobę wiązów, a geny Beta patellaris uodparniają buraki cukrowe i ćwikłowe na nicienie.
Polska
Wyspy Galapagos
Namibia
Angola
Nowa Zelandia
Australia
Ocean Indyjski
Holoarktyka, wokółbiegunowe państwo północne (Holarctis) – państwo roślinne zajmujące największy obszar Ziemi, całą północną strefę umiarkowaną i zimną. W jego granicach znajduje się Europa, północna część Afryki, Azja z wyjątkiem jej części południowej oraz prawie cała Ameryka Północna
Ze względu na znaczne zróżnicowanie termiczne i wilgotnościowe występuje różnorodność formacji roślinnych. Na południu są to lasy wilgotne na pól zimozielone oraz lasy twardolistne, bardziej na północ lasy zrzucające liście na zimę, tajga oraz tundra. Na terenach suchych występują stepu, pustynie i półpustynie
Reprezentantami państwa są rodziny: wierzbowate,
brzozowate,
klonowate,
różowate,
krzyżowe,
skalnicowate,
jaskrowate,
selerowate.
Licznie są tu reprezentowane trawy oraz gatunki z rodziny astrowatych i motylkowatych.
Z nagonasiennych obficie występują: sosna,
jodła,
świerk,
modrzew i jałowiec.
Flora obejmuje 50 tys. gatunków roślin okrytonasiennych
Ponad 65 tys. gatunków okrytonasiennych
Jest ojczyzną licznych roślin użytkowych.
Z Afryki pochodzi kawa, sorgo, arbuz,
z Azji – ryż, bawełna, ogórek, banan,
trzcina cukrowa, palma kokosowa,
herbata, cynamonowiec, pieprz,
goździkowiec korzenny, muszkatołowiec,
bakłażan, rącznik, mandarynka.
Występujące formacje roślinne:
wilgotne lasy równikowe,
suche lasy równikowe i podzwrotnikowe
sawanny
pustynie
półpustynnie.
lasy namorzynowe
Obejmuje Afrykę na płd. od Sahary (z wyjątkiem niewielkiego obszaru na płd. wybrzeżach kontynentu (→przylądkowe państwo), Indie, wyspy Oceanu Indyjskiego, Archipelag Malajski i międzyzwrotnikowe wyspy Oceanu Spokojnego
wśród okrytonasiennych - drzewa wiecznie zielone, palmy, banany, ananasy, morwowate, baobaby, raflezje, dzbaneczniki; wśród nagonasiennych - sagowce i welwiczja
RYŻ
BAWEŁNA
SORGO
BAOBAB
SAGOWIEC
Jałowiec pospolity
Świerk
Klon zwyczajny
Oleander
Brzoza karłowata
Państwo holoarktyczne
Państwo paleotropikalne
Państwo neotropikalne
Szczególną cechą państwa jest mała liczba gatunków roślin nagonasiennych. Lasy równikowe charakteryzują się różnorodnością gatunków drzew, licznymi lianami i epifitami, paprociami i charakterystycznymi dla tego państwa ananasowatymi. Neotropikalnego pochodzenia jest wiele roślin uprawnych, z których ważne miejsce zajmuje :
ziemniak,
kukurydza,
drzewo kauczukowe.
Stąd pochodzą: orzech ziemny, słonecznik, kakaowiec, ananas, papryka, pomidor, dynia, drzewo chininowe.
Obejmuje Amerykę Środkową i Południową, oprócz części najdalej wysuniętej na południe oraz sąsiednie wyspy.

Formacje roślinne podobne jak w państwie paleotropikalnym: wiecznie zielone lasy równikowe, lasy zrzucające liście w porze suchej, sawanny, pustynie i półpustynie. W Andach roślinność górska.
Do 90 tys. gatunków roślin okrytozalążkowych
Charakterystyczne są rodzaje: begonia,
wanilia,
jukka,
aloes,
agawa i inne.
Znanymi, endemicznymi,
neotropikalnymi rodzinami są :
nasturcjowate,
ananasowate,
kaktusowate.
Ziemniak
Kakaowiec
Ananas
Storczyk
Państwo australijskie
Obejmuje obszar Australii oraz Tasmanii. Jego długotrwała izolacja geograficzna wywarła ogromne piętno na florze, która przeszła swoistą ewolucję. Dlatego zachowało się tu wiele reliktów, a całe państwo jest zdominowane przez wiele gatunków, a nawet rodzajów roślin endemicznych. Endemity stanowią 90% flory, której szczególną cechą jest obecność rodzaju eukaliptusa i akacji, która ma tu swe centrum występowania.
Akacja
Eukaliptus
Około 13 tys. okrytonasiennych
Charakterystyczne dla tego regionu są: figowce, palmy, pandany, liany i epifity. Na wybrzeżach północnych rosną namorzyny.
Najmniejsze państwo florystyczne na świecie. Obejmuje terytorium o powierzchni ok. 85000 km2 na południowym krańcu Afryki (RPA). Mimo małego terytorium, to miejsce charakteryzuje się nadzwyczaj bogatą florą, liczącą
ponad 8500 gatunków.

Bardzo licznie reprezentowane są m.in. rodzaje: pelargonia i przypołudnik. Te ostatnie zwane są "żywymi kamieniami". Owocem tych roślin jest torebka, która otwiera się podczas deszczu.

Dzięki izolacji przez łańcuchy górskie i obszary pustynne roślinność posiada wybitnie odrębny charakter – wśród występujących tu gatunków aż 73% stanowią endemity.
Państwo przylądkowe
Pelargonia
Przypołudnik
Charakterystyczne dla tego regionu są :
kliwia, pelargonia, gerbera, mieczyk, amarylis, frezja i liczne rośliny gruboszowate.
Państwo holantarktyczne, Holantarctis – państwo roślinne obejmujące większość obszarów na południe od równoleżnika 40°S (w tym Antarktykę), którego flora na znacznych przestrzeniach jest skrajnie uboga i odznacza się wysokim stopniem endemizmu. Poniżej
10 tys. gatunków roślin okrytonasiennych
Państwo antarktyczne
W praktyce szata roślinna na pograniczach różnych terytoriów wykazuje cechy obojga terytoriów, przez co granice są nieostre lub umowne.
Śmiałek antarktyczny
Kolobant antarktyczny
Kraina nearktyczna - kraina zoogeograficzna obejmująca północną część Meksyku, Amerykę Północną i Grenlandię. Ze względu na duże podobieństwo do Palearktyki bywa czasem łączona z nią w jedną krainę holarktyczną.

Nearktyka leży w strefie klimatu zimnego i umiarkowanego. Fauna przypomina w ogólnym zakresie palearktyczną, zwłaszcza na obszarach porośniętych tundrą i tajgą. Jest to pozostałość z czasów epoki lodowcowej, kiedy to gatunki rozprzestrzeniały się między Eurazją a Ameryką dzięki połączeniu obu kontynentów w rejonie Cieśniny Beringa.

Najbardziej charakterystyczne gatunki zwierząt:

ssaki
niedźwiedź czarny i grizzly - głównie w Górach Skalistych
piżmowół - w tundrze
karibu i łoś (amerykańskie podgatunki) - w tajdze
jeleń wirginijski i skunks - w lasach liściastych na wschodzie kontynentu
bizon - dawniej na preriach, obecnie tylko w parkach narodowych
ptaki: kardynały, tanagry, kolibry, dzikie indyki
gady: grzechotniki, gekony, legwany,
płazy: salamandry, ambystomy
ryby: niszczuki, amia, liczne okoniowate i karpiowate.
Stosunkowo niewiele jest tu endemitów. Można do nich zaliczyć jadowite jaszczurki - helodermy, płazy - ambystomy i amfiumy, a ze ssaków: skunksa, szopa pracza, niedźwiedzia grizzly, gryzonie: ursona, goffery, szczuroskoczki i sewele.

helodermy
Kraina neotropikalna – kraina zoogeograficzna obejmująca obszar Antyli i Ameryki Południowej oraz wyspy Galapagos.

Większość powierzchni tej krainy leży w strefie klimatu tropikalnego, jedynie na południowych krańcach występuje umiarkowany. Dominującą formacją roślinną są coraz bardziej niszczone lasy równikowe, zaś dalej na południe - obszary sawannowe i stepowe (pampa).

Fauna krainy neotropikalnej jest bardzo różnorodna i odmienna od spotykanej w innych krainach, dużo tu również form endemicznych. Wynika to z faktu, że przez długi okres rozwijała się w izolacji. Łożyskowe ssaki drapieżne wniknęły na obszar Ameryki Południowej dopiero przed trzema milionami lat, po jej połączeniu się z Ameryką Północną.

Najbardziej charakterystyczne gatunki zwierząt:

ptaki – najbogatsza na świecie awifauna licząca około 3 500 gatunków np.: nandu, kusaki, tukany, skrzydłoszpony, kariamy, większość gatunków kolibrów żyje właśnie w krainie neotropikalnej (poza nią - tylko kilka).
ssaki – przedstawiciele całego podrzędu małp szerokonosych brak małp wąskonosych, owadożernych oraz charakterystyczne sześć rodzin gryzoni, m.in. szynszylowate, kapibary, marowate i agutiowate.
Endemicznymi rodzinami są leniwce i częściowo mrówkojady, a także przedstawiciele nietoperzy: liścionosy i wampiry.
O dawnym połączeniu z Australią świadczy występowanie torbaczy – dydelfów i zbójników.
gady – licznie reprezentowane legwany oraz węże – jadowite i dusiciele (np. anakonda i boa).
Z płazów występują tylko bezogonowe i beznogie w tym żaby jadowite.

Kraina madagaskarska – najmniejsza kraina zoogeograficzna świata, obejmująca wyłącznie wyspę Madagaskar.
Wyspa Madagaskar jest ojczyzną małpiatek i owadożernych. Brak tu zarówno wielkich kotowatych (jedyne występujące drapieżne to wiwery), jak i charakterystycznych dla Afryki antylop, słoni, nosorożców i małp. Ze względu na długą izolację wykształciła wiele endemicznych form życia zwierzęcego, np. lemury, indrysy i palczaki.

Kraina australijska – kraina zoogeograficzna obejmująca obszar Australii, Tasmanii, Moluków, Nowej Gwinei, Nowej Zelandii i większości wysp Oceanu Spokojnego.

Kraina australijska charakteryzuje się fauną o dużej odmienności od fauny innych regionów świata, przede wszystkim obecnością stekowców i torbaczy i nieobecnością łożyskowców (poza nietoperzami i gatunkami zawleczonymi przez człowieka).

Najbardziej charakterystyczne rodziny i gatunki zwierząt:

ssaki - torbacze: kangurowate, pałankowate, wombatowate i in. oraz stekowce: dziobak i kolczatkowate (gatunki endemiczne)
ptaki -endemity m.in. emu, kazuary, kiwi, kagu, kakadu, cudowronki i miodojady
gady - krokodyle, warany m.in. jedna z największych współcześnie żyjących jaszczurek - waran olbrzym.

Kraina etiopska (kraina paleotropikalna) - kraina zoogeograficzna obejmująca kontynent
afrykański na południe od zwrotnika Raka i przybrzeżny pas Półwyspu Arabskiego.
Do krainy etiopskiej często zalicza się też Madagaskar,
który charakteryzuje się jednak tak odmienną fauną, że zdaniem
wielu specjalistów zasługuje na wydzielenie w osobną krainę madagaskarską.

Fauna tego obszaru jest bardzo bogata i zróżnicowana, rozwijała się bowiem na kontynencie ukształtowanym już przed 100 milionami lat. Wiele jest endemitów takich jak dobrze znane żyrafy, zebry, słonie afrykańskie czy hipopotamy, inne mniej popularne to sekretarze oraz mrównik. Wykazuje dużo podobieństw do fauny krainy orientalnej, gdyż przez długi czas rozwijały się one jako całość, a ponadto Afryka i Azja mają od dawna połączenie lądowe.

Najbardziej charakterystyczne gatunki zwierząt:

ptaki - ok. 1700 gatunków, wśród nich 12 rodzin endemicznych, m.in. strusie, trzewikodzioby, sekretarze, turaki i czepigi
ssaki - lwy, liczne antylopy, zebry, szympansy i goryle, a z endemitów:
duzi roślinożercy: hipopotamy i żyrafy
mrówniki
gryzonie: kretoszczury, postrzałki i wiewiórolotki
owadożerne: tenreki, złotokrety i ryjoskoczki.
gady - kameleony (rodzina prawie endemiczna, gdyż tylko pojedyncze gatunki występują w Europie i Azji).

Gadów jest mało, a z płazów głównie występują ogoniaste. Z licznej gromady ptaków żyje tu niespełna 1000 gatunków i tylko jedna rodzina endemiczna – płochacze. Wśród ssaków są jedynie dwie endemiczne rodziny gryzoni: ślepce i selewinki.
W epoce lodowcowej Eurazja miała połączenie z Ameryką Północną (most lądowy Beringa) i wiele gatunków zwierząt przewędrowało na sąsiedni kontynent : np. niedźwiedź brunatny – w Ameryce Północnej znany jako grizzly, wapiti, bizon i renifer.

Prawie cała Palearktyka leży w strefie klimatu zimnego i umiarkowanego, jedynie w południowej części – podzwrotnikowego.

Najbardziej charakterystyczne gatunki zwierząt:
w strefie okołobiegunowej: niedźwiedź polarny, lis polarny, renifer, zając bielak, lemingi, puchacz śnieżny, pardwa górska;
w strefie umiarkowanej: ssaki kopytne: żubr, jeleń, sarna, piżmowiec, daniel, muflon, wielbłądy itp.; drapieżne: niedźwiedź brunatny, irbis; ssaki z rodziny łasicowatych; wiele gatunków gryzoni.
Część gatunków na południowych krańcach Palearktyki to przybysze z krainy etiopskiej
Elementami orientalnymi w faunie części azjatyckiej są m.in.: syberyjski podgatunek tygrysa – tygrys syberyjski, liczna grupa bażantów oraz przedstawiciel ssaków naczelnych – makak japoński.

Kraina palearktyczna (Palearktyka) – kraina zoogeograficzna obejmująca cały kontynent europejski, Wyspy Kanaryjskie, Azory, Maderę, Wyspy Zielonego Przylądka, Afrykę powyżej zwrotnika Raka, Półwysep Arabski poza pasem przybrzeżnym zaliczanym do krainy etiopskiej, Wyspy Japońskie, Azję Mniejszą i te regiony Azji, które leżą na północ od Himalajów. Jest największą powierzchniowo krainą zoogeograficzną.




Kraina orientalna (kraina indomalajska) - kraina zoogeograficzna, obejmująca południową część kontynentu azjatyckiego (tę, która nie jest zaliczana do krainy palearktycznej i etiopskiej) oraz Archipelag Malajski aż do Filipin i Małych Wysp Sundajskich.

Fauna tego obszaru jest bardzo bogata i wykazuje duże podobieństwo do występującej w krainie palearktycznej i etiopskiej. Wynika to z faktu, że w toku ewolucji właśnie w Azji Południowej formowało się wiele grup zwierząt, które następnie zasiedlały sąsiednie krainy. Dlatego też mało jest tu endemitów.

Najbardziej charakterystyczne gatunki zwierząt:

ptaki - wśród nich bażanty (np. paw indyjski) i przedstawiciele rzędu wróblowych - kurtaczki, tymaliowate i kwiatówki oraz endemiczne turkuśniki i filipińczyki
ssaki - słoń indyjski, nosorożce, tygrysy, niedźwiedź malajski, pandy, bawoły, tapir malajski i małpy, a także endemiczne lotokoty, tupaje, wyraki i gibbony.
gady - pytony, aligator chiński, kobra indyjska
płazy - żaby latające i inne bezogonowe.
Full transcript