Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Manipulatietechnieken

Groepswerk bedrijfskundige vaardigheden 2015-2016
by

Mathias Van den Driessche

on 11 May 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Manipulatietechnieken

Hoe manipulatie vermijden?
Schuldinductie
Rookgordijn
Verbaal geweld
Metafoor

Salamitactiek
Schaaktactiek
Zwalpen
Pseudorationaliteit

Mensen doorzien
Antipulatietechnieken
Tegenvoorbeeld
Metafoor

Manipulatietechnieken
Wat is manipulatie?
Hoe manipulatie herkennen?
Wat?

Stappenplan facilitator
Delphi-tactiek

Nawoord
Manipulatie
Schuldgevoel
Intimidatie
Inspelen op ego
Angst
Nieuwsgierigheid
De wil om aardig gevonden te worden
Liefde

In elke situatie is het belangrijk om objectief te leren kijken. Als je de volgende trucs herkent, kan je verhinderen om zelf nog langer het slachtoffer te worden van manipulatie.
Schuldgevoel
De manipulator doet zich voor als het slachtoffer,
of beschuldigt je van iets.
Intimidatie
Iemand kan je gevoelens manipuleren om je aan jezelf te doen twijfelen en je zelfbeeld te verlagen.
De manipulator geeft je een compliment, waardoor je je zelfzekerder voelt.
Inspelen op ego
Angst
Je kan beangstigd worden door dreigingen, woede, beschuldigingen of waarschuwingen.
Nieuwsgierigheid
Liefde
De wil om aardig gevonden te worden
De manipulator betrekt anderen bij de kwestie of vergelijkt je met iemand.
“Hoe kun je nu zoiets zeggen? Na alles wat ik voor je gedaan heb. Het doet me pijn dat je me niet vertrouwt. Zo ken ik je niet meer.”
De Delphi-tactiek is een psychologisch oorlogswapen met als doel een groep tot een reeds vooropgestelde consensus te brengen. Velen vinden deze methode echter onethisch.
Wie zijn ze?
Wat doen ze?
Wie zijn ze?
De facilitator = De change-agent = de sleutelpersoon

Officieel heeft deze een neutrale, niet-leidinggevende en niet-vooringenomen functie in de groep. Niks is minder waar!

In grotere groepen heeft 1 facilitator meerdere pionnen die hem helpen vanuit de groep zelf.
Wat doen ze?
Hun objectief is om de groep tot een consensus te duwen die reeds beslist is.

Ondanks hun neutrale functie nemen ze meteen het leiderschap op zich.

Hun frequentst gebruikte manipulatietechnieken zijn:
Verdeel-en-heers
Rookgordijn
Schuldinductie
Verbaal geweld
Groepsdruk

Eenieder die weerstand biedt aan de facilitator moet als de "slechte" gezien worden en hijzelf als de "goede". Dit wordt bereikt door de ander er als dwaas, onbekwaam en agressief te laten uitzien.
Stap 1
Stap 2
De groep opsplitsen in kleine groepjes.
De leden hun pro's en contra's m.b.t. het voorstel laten opschrijven of laten neerpennen door de groepsverantwoordelijke (pion van de facilitator).
De briefjes afgeven aan de facilitator.
Stap 3
De facilitator maakt een "synthese" op basis van de briefjes
= zijn voorstel
De tegenstanders zullen zich niet verzetten, want ze denken dat ze zich in een minderheidspositie bevinden (groepsdruk), ook al kan het de facto zijn dat elke groep tegen was.
Noodplan
Wanneer de vergadering de verkeerde kant dreigt uit te gaan, zal de facilitator een pauze inlassen.

Hier zal hij observeren welke groepjes zich vormen en een pion bij deze groep laten aansluiten om de leiders te vinden.

De facilitator zal vervolgens deze groep proberen te isoleren in de vergadering en opnieuw stap 1 toepassen
stappenplan
Facilitators
In het bedrijfsleven kan het handig zijn om je woorden kracht bij te zetten aan de hand van verscheidene manipulatietechnieken. Deze worden hieronder besproken.
Manipulatietechnieken
(vervolg)

Manipulatietechnieken
(vervolg)

Machtsmisbruik
Verdeel-en-heers
Handelen met voorkennis
Procedurekoning

WAT?
Verdeel-en-heers
Delphi-methode
Counter-technieken
Machtsmisbruik
3 mogelijke machtsbronnen:

Expertmacht

Relatiemacht

Informatiemacht

Expertmacht
Relatiemacht
Informatiemacht
Manipulator overtuigt anderen dat het probleem in zijn expertisegebied ligt.

vb.: "Als uitbaatster van een gazettenwinkel weet ik toch wat het beste vekoopt eh."
Manipulator put macht uit het feit dat hij een hogere functie heeft.

Gewoonlijk zal deze de vergadering laten zwalpen, maar i.p.v. dat het op niks uitdraait, neemt deze een beslissing met woorden als: "ik als afdelingshoofd beslis dus dat..."
Hierbij verkrijgt de manipulator macht door het benadrukken van zijn kennis en indirect de onwetendheid van de anderen.

Let op voor pseudorationaliteit!

vb.: "Ik heb recent in een onderzoek gelezen dat..."
Rookgordijn
De manipulator zal het onderwerp met opzet vaag en algemeen houden en leden die te precies worden, vragen dat ze het probleem breder bekijken.
Al dan niet zal hij de meeting rekken en uiteindelijk zelf met een zeer nauwkeurige oplossing komen, namelijk zijn oplossing die hij reeds wou voor de vergadering.

Zoals het spreekwoord zegt laat hij de participanten door de bomen het bos niet meer zien.
Handelen met voorkennis
De manipulator zal op voorhand informatie verzamelen over de te overtuigen personen. Dit kan zeer persoonlijke informatie zijn.
Metafoor
De manipulator zal het voorstel van de ander met behulp van een (ridicule) metafoor de grond in boren. Deze manipulatietactiek vereist een brede retorische basis.
"Kan je geen besluit nemen? Heb je geen vertrouwen in jezelf?"
"Wil jij deze taak van me overnemen? Je bent de enige aan wie ik ze durf toevertrouwen."
"Ik zie dat je heel wat in je mars hebt. Ik zou nooit proberen iets achter je rug om te doen. Hoe kan ik ook? Je zou me meteen doorhebben!"
“Weet je, het kan allemaal zo voorbij zijn. Ik hoop dat je weet wat je doet. Dit is je laatste kans.”
“Luister eens, je leeft maar een keer. Probeer het maar, het is vast heel leuk. Als je het niet probeert, kom je er nooit achter en dan krijg je er misschien spijt van.”
"Op jouw leeftijd kan je nooit meer een andere job vinden."
“Als je echt van me houdt, zou je niet aan me twijfelen. Natuurlijk heb ik het beste met je voor. Ik zou nooit tegen jou liegen.”
“Ik dacht dat je er echt helemaal voor ging, de anderen ook trouwens. Niemand vindt het leuk als je er halverwege mee stopt. Nu kun je bewijzen wat je waard bent.”
Salamitactiek
De informatie of onderhandeling wordt in stukjes gesplitst.
Men laat de andere partij akkoord gaan met meerdere kleine onderdelen.
Deze tactiek is handig wanneer de ander niet akkoord zou gaan met het ganse voorstel in één keer.
Schaaktactiek
Deze tactiek is gelijkaardig aan de salamitactiek, maar hierbij denkt men ook op voorhand na over de te nemen stappen.
Je kan bijvoorbeeld rekening houden met de mogelijke reactie van de ander.
We willen allemaal aan onze noden tegemoetkomen, maar manipulators gebruiken hiervoor oneerlijke methoden.

Manipulatie is een manier om anderen te beïnvloeden met indirecte, misleidende of misbruikmakende tactieken.
De manipulator kan goedaardig of zelfs flatterend lijken, alsof de persoon alleen maar om jou bezorgd is, maar in werkelijkheid is dit om een ander doel te bereiken.
Daarnaast kan ook vijandigheid optreden met als enig doel macht te bekomen. Je realiseert je misschien niet eens dat je geïntimideerd wordt.
Mensen doorzien
Je kan manipulatie vermijden door erachter te proberen komen of mensen iets te verbergen hebben. De techniek van het vergelijkbaar scenario kan hierbij helpen en gaat als volgt:
Je stelt een vraag waarbij je naar iets (indirect) beschuldigend verwijst.
Let op de reactie van de andere persoon.
Reageert deze onzeker, ontwijkend, gaat hij in de verdediging? Dan verbergt hij iets.

Voorbeeld
Je denkt dat Geert spullen van het bedrijf steelt. Dat vraag je hem niet direct, maar je vraagt om zijn mening:

“Geert, ik heb een probleem. Ik denk dat iemand spullen van kantoor naar huis meeneemt. Heb jij een idee hoe we dit kunnen aanpakken?”

Is hij onschuldig, dan is hij blij dat je zijn mening wil weten en geeft hij advies.
Reageert hij defensief (
“Zoiets zou ik nooit doen”
), dan is hij wellicht schuldig.
Zwalpen
Met “zwalpen” doelt men op het heen en weer golven, het doelloos en ongericht bewegen.
Hierbij zorgt men dat het onderwerp vaag is, dat er veel te veel medewerkers zijn om te vergaderen, dat er meer info nodig is of juist teveel info is.
Dit zodat de hele vergadering op niets uitdraait.
Pseudorationaliteit
Hierbij gebruikt de manipulator uitspraken als:
“Studies tonen aan dat...”
”Uit recent marktonderzoek blijkt...”

Hij laat op deze manier uitschijnen dat zijn voorstellen en argumenten gebaseerd zijn op feiten terwijl dit niet het geval is.
Door door te vragen blijkt het al vlug dat de manipulator niet zoveel over het onderwerp weet als hij laat uitschijnen.
Antipulatietechnieken
Gelukkig bestaan er ook technieken om je tegen manipulatie te verzetten. Hierbij komt het erop neer dat je jezelf of de groep niet laat doen door de manipulator en dus de overtuiging van de manipulator probeert onderuit te halen, zodat je op die manier jouw eigen idee of verzoek kan laten accepteren door de groep. De volgende 2 technieken helpen hierbij.
Een eeuwenoude techniek waarbij de manipulator iedereen afzonderlijk tegen elkaar gaat opzetten.
Dit kan de manipulator doen door bijvoorbeeld voorrechten aan de verschillende partijen toe te wijzen of sympathie uit te spreken tegenover iemand.
Belangrijk hierbij is dat men de manipulator als een soort leidersfiguur gaat zien en alle andere partijen als vijanden. Op die manier gaan alle leden zich tegen elkaar uitspelen, waardoor de ‘grote leider’ er als winnende partij uitkomt.
Procedurekoning
Een procedurekoning kent de overlegprocedures die gelden binnen een organisatie door en door.
Zijn kennis hiervan zal hij dan ook in zijn voordeel gebruiken. Wanneer een bepaalde uitkomst of een bekomen besluit hem niet aanstaat, zal hij zoeken naar elk klein detail dat de uitkomst kan ongedaan maken. De procedurekoning zal alle beschikbare informatie gebruiken zoals het hem het beste uitkomt.

Schuldinductie
De ander demotiveren door de oorzaak van het probleem op hem te projecteren. Belangrijk is dat dit enkel van toepassing is als de persoon onschuldig is.
Tegenvoorbeeld
Met een tegenvoorbeeld kan je de overtuiging van de manipulator in twijfel te trekken.

Je chef zegt: “De directeur heeft dit project zelf geïnitieerd, dus het moet strikt op die manier uitgevoerd worden. Het kan niet meer bijgestuurd worden.”
Jouw reactie: “Project X was ook een idee van de directeur, maar is wel nog aanzienlijk bijgestuurd door klachten van klanten. En hij was uiteindelijk erg blij met het resultaat.
Metafoor
Gebruik een metafoor om aan te tonen dat de overtuiging van de ander niet klopt.

Je collega zegt: “Ik weet dat je eigenlijk iets beters te doen hebt nu, maar zou je toch even deze nota willen schrijven voor me? Ik heb het echt te druk.”
Jouw reactie: “Dat is wel erg gemakkelijk. Een advocaat draagt een zaak toch ook niet zomaar over aan een collega enkel omdat hij het zelf te druk heeft?”
Bronnen
InfoNu (2014)
Manipulatietechnieken
. Verkregen op 15 april 2016 via http://mens-en-samenleving.infonu.nl/communicatie/143606-manipulatietechnieken.html
Lancer, D. (2014)
How to Spot Manipulation
. Verkregen op 15 april 2016 via http://psychcentral.com/lib/how-to-spot-manipulation/
Lieberman, D.J. (2002).
Zo krijg je alles van iedereen gedaan
. Antwerpen: The House of Books, Vianen.
Peirs, B. (2016)
Manipulatie op de werkvloer
. Verkregen op 15 april 2016 via https://www.vdab.be/magezine/nov12/manipulatie.shtml
Psychologische manipulatie (2016)
Manipulatie trucs en technieken
. Verkregen op 1 mei 2016 via http://www.psychologische-manipulatie.nl/Technieken.html
Stuter, L. (2010)
The Delphi Technique: How to manipulate the masses into a “consensus”...and how you can turn it against them.
Verkregen op 1 mei 2016 via http://proliberty.com/observer/20100198.htm
Van Den Broeck, H., Verbrigghe, J. (2015).
Essentials Teamwerk
. Leuven: LannooCampus. Vierde druk.

Alles is gebruikt ten behoeve van educatieve doeleinden.
Verbaal geweld
Een echte manipulator weet dat zijn stem zijn belangrijkste wapen is. Door zoveel mogelijk zijn eigen mening te herhalen, abstracte redeneringen te geven en luid te spreken, controleert deze met verbaal geweld de vergadering.
Voorbeeld
Een man zegt tegen zijn vrouw: "waarom kom je zo laat van je werk? Je wist toch dat ik op je zat te wachten, ik was ontzettend ongerust! Het eten is nu verknoeid, ik heb er zo hard aan gewerkt en dat allemaal voor niets! “

Deze man wil bij de thuiskomst van zijn vrouw haar doen beseffen dat ze rekening moet houden met hem en daaraan haar uur van thuiskomst moet aanpassen.
Wees ten allen tijde beleefd
Wees geconcentreerd
Wees volhardend
"Bondgenoten"
Wees ten allen tijde beleefd
Lach. Wees aangenaam.
Zorg dat je niet betweterig of agressief overkomt.
Wees geconcentreerd
De facilitator zal bij een kritische vraag rond de pot draaien en van de vraag afwijken om uiteindelijk misschien de vraag tegen jou te gebruiken.

Oplossing: "Je moet mij geen woorden in de mond leggen, mijn vraag was immers ..."
=> blijf geconcentreerd op je vraag
Blijf volharden
Wanneer de voorgaande tactiek faalde (nl. je in het defensief duwen), zal deze een ellenlange, vage uiteenzetting beginnen geven opdat het publiek zijn concentratie verliest.

Oplossing: Laat de facilitator zijn uiteenzetting doen (uit beleefdheid) en stel dan vriendelijk deze vraag: "U heeft nog steeds niet op mijn vraag geantwoord. Mijn vraag was namelijk..."
Bondgenoten
Zorg ervoor dat er nog 2 à 3 mensen deze methode kennen in de groep. Dan kunnen deze ook ingrijpen met zinnen zoals:
"U heeft nog steeds niet geantwoord op die man zijn vraag."

De manipulator zal dit waarschijnlijk snel doorhebben, maar zal niet openlijk beschuldigingen uiten om niet agressief over te komen.
Universiteit Gent
Bedrijfskundige vaardigheden
Academiejaar 2015 - 2016

Prof. Dr. Herman Van Den Broeck

Joran Roelandt
Jakob Van Den Bossche
Mathias Van den Driessche
Thomas Vermeersch
Wouter Wulffaert

Manipulatie is en zal altijd prominent aanwezig zijn in het (bedrijfs)leven.
Je kan jezelf tegenkomen als manipulator of als 'slachtoffer' ervan.

Wanneer je met voorgaande herkenningspunten, manipulatietechnieken en technieken om manipulatie tegen te gaan rekening houdt, kan je ongewenste beslissingen en akkoorden voorkomen.
Wees altijd op je hoede en denk goed na over je eigen woorden en de woorden van anderen is hier de boodschap.
Full transcript