Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Spelling H2 par 1 en 2

NN Cursus Spellen H2 par 1 en 2
by

Robert Jan de Paauw

on 29 September 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Spelling H2 par 1 en 2

Hoofdstuk 2:
enkele lastigste zaken

Klas 4
Cursus Spellen

1. Leestekens
oofdletters
zijn logisch ...
Meervouden
Tussenletter -n- en -s-
Verkleinvormen
Uitspraakproblemen
km cl mg
Afkortingen van
maten en gewichten
zonder
punt!
VOORBEELD
Als deze bijzin eindigt,
gaat de hoofdzin na een komma verder.
Tussen werkwoorden van verschillende zinnen.
Het is slecht weer; ik ga met de auto.
De puntkomma komt
tussen zinnen die sterk samenhangen ...
Dit gaan we in de vakantie doen: we spenderen een dag in Londen; we verblijven twee dagen in Oxford; verder gaan we tien dagen surfen in Plymouth.
... en tussen (lange) delen van opsommingen
De puntkomma
kondigt
iets
aan
, zoals:
De dubbele punt
De Fiat 500 heeft veel voordelen: hij is klein, goedkoop in het onderhoud en leuk om te zien.
Aankondiging van
een opsomming
De leraar zegt: 'Een dubbele punt kondigt een directe rede aan.'
Aankondiging van
een directe rede
Na een dubbele punt volgt een kleine letter!
Maar een directe rede begint wel met een hoofdletter! (En een aanhalingsteken.)
Aanhalingstekens gebruik je:
Politie en Openbaar Ministerie moeten de mogelijkheid krijgen in te breken in computers. Dat schrijft minister Opstelten. Je moet het volgens Opstelten 'vergelijken met een huiszoeking'.
bij een citaat
'Hoe langer u blijft voetballen,' zei de dokter, 'hoe meer last u van die knie zult krijgen.'
bij een directe rede
Die 5-0 nederlaag was
weer een 'prima' resultaat!
bij een andere betekenis
dan normaal
Het moeilijkste van het beletselteken
is het onthouden van de naam ...
Het beletselteken
is
simpel
(aan het eind van een zin en na afkortingen),
maar let op
!
De punt
De
komma
Maar er zijn wat lastige puntjes (en kommaatjes) om EXTRA op te letten.
Hoe je leestekens gebruikt,
weet je wel.
Het EERSTE tussenvoegsel ook,
als dit het EERSTE van de naam is.
Hoofdletters
in persoonsnamen
Jan de Bruin
(Jan = het eerste van de naam)

meneer De Bruin
(De = het eerste van de naam)

Dus:
mevrouw Van der Brink-van der Giessen
Voorbeelden
Dus:
Kerstmis, Pasen
Suikerfeest, Hemelvaart

Maar:
kerst, kerstboom,
paasei, paasvakantie
Bij feestdagen
(maar alléén de feestdag zelf!)
soortnamen
(een hamburger)


historische periodes
(de middeleeuwen)


maanden (mei)
en
dagen (maandag)


- geloven (christendom, islam)
Vaak TEN ONRECHTE met een hoofdletter:
Meervoud op -en
Hoofdregel: schrijf -s aan het woord vast.
Uitzonderingen: gebruik alleen bij UITSPRAAKPROBLEMEN en AFKORTINGEN een apostrof.
Meervoud op -s
Gevolg: uitspraakprobleem (*omas).
Met de -s er direct
achter wordt de klinker kortklinkend.

Oplossing: een leesteken ('). Dus:

oma's, ski's, auto's, paraplu's en hobby's.
Uitzondering 1:
het woord eindigt op een
(langklinkende) a, i, o, u of y.
- een woord dat eindigt op een e
(immers: geen uitspraakprobleem):
gewoontes, cafés

- een woord dat eindigt op een y die niet als 'ie' wordt uitgesproken
(immers: geen uitspraakprobleem):
cowboys, diskjockeys
Maar: géén apostrof nodig bij
vwo's, cd's, tv's, cao's
Uitzondering 2:
afkortingen
Hoofdregel: schrijf -en aan het woord vast.
strik - strikkken
les - lessen
pet - petten

maar bij woorden op
een ONBEKLEMTOOND -ik, -es of -et
verdubbelt de laatste medeklinker NIET:

havik - haviken
stommerik - stommeriken
dreumes - dreumesen
lemmet - lemmeten
Opletten geblazen 1:
kopie - kopieën
kolonie - koloniën

-ieën als de klemtoon
op de laatste lettergreep valt:
kopíé, dus kopieën
kolónie, dus koloniën
Opletten geblazen 2:
Soms twee meervouden:
museum - musea/museums
basis - bases/basissen

maar:

medium - media (radio, tv, etc.)
medium - mediums (tussenpersoon)
Oorspronkelijk
Latijnse woorden
Hoofdregel: schrijf wat je hoort (ringetje, bloempje, hempje, biggetje).
Let op (1) bij woorden op heldere a, e, i, o, of u:
klinkerverdubbeling (bij de i met ie): omaatje, skietje.
Let op (1)
Bij woorden op HELDERE -y: apostrof, want de y kun je niet verdubbelen
(dus schrijf: hobby'tje, baby'tje).
Let op (2)
Bij afkortingen e.d. een apostrof:
tv'tje, A4'tje, gsm'etje
Let op (3)
Hoofdregel: alléén mét -n- als linkerdeel znw met mv op alléén -en.

Uitzonderingen op bovenstaande regel: zonneschijn, beregoed, papegaai.
Tussenletter -n-
1. LUISTER: hóór je een s,
schrijf dan een -s- (dorpshuis).

Bij twijfel: gebruik een ander rechterdeel zonder sisklank
(cijferslot, want cijfercode;
dorpsstraat, want dorpshuis)
Tussenletter -s-
Leer de PRECIEZE plaats van de leestekens in deze zin UIT JE HOOFD!
Bij cowboy gewoon cowboytje
(ook hier: geen leesprobleem,
dan geen leesteken).
Maar alléén bij een heldere -y
Je kunt 'zoeven' prima uitspreken, maar er ontstaat verwarring als de schrijver
'zo-even' bedoelde.
Vooral bij klinkers die samen één klank vormen, ontstaan problemen, zoals bij aa, ae, ai, ei, ui, enz.
Leestekens lossen problemen op
Maar wélk leesteken je moet kiezen hangt af van het soort woord.
Klinkerkoppels als ai, ei, oi en ui spreken we als één klank uit (en dat kan problemen geven)
En dus schrijven we: na-ijlen,
mede-inzittende, radio-interview en milieu-inspecteur.
En bij niet-samenstellingen: cocaïne, beïnvloeden, egoïsme en ruïne.
Letterverwarring
Echt vervelend
Sommige klinkerkoppels lezen we al goed en daarbij is geen leesteken nodig.

En verder de volgende maar gewoon uit je hoofd leren:
financieel (maar financiële),
geuit (maar geüniformeerd),
officieus, linoleum, verfraaiing, opticien.
Woorden uit het Latijn zoals 'museum'.
En verder...
Ken je ALLE woorden met die àçcêntén?
En AL die probleemwoorden van par. 13?
En de spelling
van de werkwoorden?
Vergeet niet te
En de voorvoegsels die altijd een streepje krijgen? Ja, precies: adjunct-, aspirant-, ex-, interim-, non- en oud-.
En welke getallen je wanneer in woorden moet schrijven?
En... en...
S6!
Leestekens algemeen
Leestekens zijn als verkeerstekens: ze lossen problemen op.
Is ergens geen leesprobleem, zet daar dan ook geen leesteken!
De puntkomma
... is heel subtiel: géén punt (harde stop tussen verschillende zinnen), maar ook géén komma (tussen delen van een zin).
Ja, klopt: kolonies mag ook.
Ken dit uit je hoofd!
Samenstelling
Tussen delen van samenstellingen gebruiken we een KOPPELTEKEN: na-apen.
Buiten samenstellingen (dus bij AFLEIDINGEN van een woord)
kiezen we voor het trema:
geïmporteerd, kopieën.
Niet-samenstelling
En bij afleidingen van afkortingen een apostrof: vwo'er, a4'tje.
Afkortingen
Afkortingen die je
als woord uitspreekt
ook
!
TROS NAVO havo
Full transcript