Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

БӨӨР, ШЭЭСНИЙ ЗАМЫН ЧУЛУУЖИХ ӨВЧИН БА ШОХОЙЖИЛТЫН

No description
by

Jargalsaikhan Sodnombaljir

on 6 November 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of БӨӨР, ШЭЭСНИЙ ЗАМЫН ЧУЛУУЖИХ ӨВЧИН БА ШОХОЙЖИЛТЫН

Нэлээд элбэг тохиолдох бөгөөд орон нутгийн онцлог байдалтай илэрнэ.
Бөөр, шээсний замын чулуужих өвчин бөөр, шээс ялгаруулах замын эрхтний нийт өвчний 30-45%-г эзэлдэг.
Бөөр, шээс ялгаруулах эрхтэн тогтолцооны (бөөр, шээлгүүр, давсаг, шээсний сүв) аль ч хэсэгт чулуу байрлаж болно.
Энэ өвчин эрэгтэйчүүдэд давамгайлах ба эр : эм = 3:1 харьцаатай байна.
Энэ өвчний 80% нь 20-50 насны хүмүүст тохиолддог. 40-60 насанд 2-3% тохиолдоно.
Бөөр, шээсний замын чулуужих өвчин (уролитиаз)
• Кальцийн чулуу (75-80%): Оксалат эсвэл фосфат
• Струвитийн чулуу (15-20%): Магнийн аммоны сульфат (стувит), магнийн аммоны сульфат ба кальцийн фосфат (гурвал фосфат)
• Шээсний хүчлийн чулуу (5-10%)
• Цистиний чулуу (1-3%)
• Матриксийн чулуу (ховор): мукопротейн
• Ксантины чулуу (маш ховор)
• Протеаз ингибиторийн чулуу: Индинавир хамааралт

Чулууг физик ба химийн шинжээр нь ангилна
Бөөрний чулуу олон, цөөн, том, жижиг янз бүр байж болно.
Бөөр, шээсний замын системийн эрхтнүүдэд чулуу яаж үүсдгийг одоо хүртэл бүрэн тайлбарлаж чадаагүй бөгөөд чулуу үүсэхийг тайлбарласан
физик-химийн
,
физиологийн
,
нян халдварын
гэх мэт олон онол байдаг.
Эмгэг жам

Орчин:
Дулаан уур амьсгалтай оронд, зун

Эмийн хэрэглээ:
Ацетазоламид, индинавир

Анатомийн гаж хөгжил:
Давсаг-шээлэйн холбоосны бөглөрөл (тах хэлбэрийн бөөр, бөөрний эктопи, аяганцар-тэвшинцэрийн дивертикул, сувганцрийн тэлэгдэл, urinary diversion)

Эрсдэлт хүчин зүйл
БӨӨР, ШЭЭСНИЙ ЗАМЫН ЧУЛУУЖИХ ӨВЧИН БА ШОХОЙЖИЛТЫН
КОМПЬЮТЕР ТОМОГРАФИ ОНОШИЛГОО




Цистиний чулуу:
Цистинури (аутосом рецессив)

Матриксийн чулуу:
Шээс ялгаруулах замын архаг үрэвсэл, шээс саатах, бөглөрөл

Ксантины чулуу:
Ксантин оксидазагийн дутагдал

Кальцийн сүү:
Аяганцрын дивертикул, уретероцеле

Шалтгаан
Шалтгаан

Кальцийн чулуу
Шалтгаан тодорхойгүй (85%): Шалтгаан тодорхойгүй гиперкальциури
Олдмол (15%): Гиперпаратиреоз, саркойдоз, бөөрний сувганцрийн ацидоз, гипероксалатури, стеройдууд, Кушингийн хам шинж, хөдөлгөөнгүй байх, витамин D ихсэлт

Струвитийн чулуу
: Шээс дамжуулах замын үрэвсэл (Proteus, Klebsiella, Pseudomonas)

Шээсний хүчлийн чулуу
: Гиперурикозури (тулайн үед 25%), илеостоми, хими эмчилгээ, шээс хүчиллэг, концентраци өндөр болох, аденин фосфорибосилтрансферазагийн дутагдал

Эмгэг жам
Ц.Бадамсэд, С.Жаргалсайхан
• Хамгийн элбэг тохиолддог шинж тэмдгүүд
Шээс ялгаруулах дээд зам: Шинж тэмдэггүй, хэвлийн хажуугийн өвдөлт, халууралт
Жижиг хэмжээтэй, бөглөрөл үүсгээгүй чулуу шинж тэмдэг өгч болно
Үе үе бөглөрөл өгч, эпителийн гэмтэл болсноос шинж тэмдэг илэрнэ
Шээлэйн чулуу:
Цочмог хурц хэвлийн хажуугийн өвдөлт өгөх ба цавь руу дамжина (энэ шинж тэмдэг илэрсэн тохиолдолд 60-95%-д нь чулуу тодорхойлогдоно)
Шээс ялгаруулах доод зам: Шинж тэмдэггүй, шээхэд өвдөлттэй, шодой, өгзөг, хярзан, бэлгийн их уруул руу дамжсан хурц/ бүдэг өвдөлт илэрнэ

Эмнэл зүй

Лаборатори
Шээсний шинжилгээ: Гематури, кристаллууд ± бактерури

Рентген
КТГ гарахаас өмнө
Кальцийн болон струвитийн чулуу рентгенд 90% оношлогддог гэж үздэг байсан ба шээсний хүчлийн чулуу оношлогддоггүй байсан
КТГ гарснаас хойш
Рентген шинжилгээгээр оношлогддоггүй олон төрлийн чулуу байдаг болохыг мэдсэн
Жижиг хэмжээтэй, рентгенд тодордоггүй, яс ба гэдэсний хийгээр халхлагдсанаас


Оношилгоо
o Кальцийн оксалат эвсэл Цистиний чулуу
Ихэвчлэн тодрол ихтэй, том хэмжээтэй бол харагдана
Зах ирмэг жигд, жигд бус, эсвэл барзгар
o Струвит ба цистиний чулуу
Бугын эвэр хэлбэрийн чулуу /staghorn calculi/: Аяганцар-тэвшинцэрийн системийг давтсан хэлбэртэй
Ихэвчлэн тодрол ихтэй, том хэмжээтэй бол харагдана
Оношилгоо
Milk of calcium in supine abdominal radiograph
Шээсний хүчил ба ксантиний чулуу
Ихэвчлэн жижиг хэмжээтэй, гөлгөр, диск хэлбэрийн
Ховор тохиолдолд тодрол ихтэй эсвэл тойм зургаар илэрдэг (кальцийн давсны холимог бол)
Кальцийн сүү
Кальцийн давсны суспенз аяганцрын дивертикул, уретероцелед баригдсанаас
Протеаз ингибиторийн чулуу
Хэвлийн тойм зураг, КТГ-д тодролгүй

Оношилгоо
Оношилгоо

Ялгаруулах урографи
Шээлэйн чулуу
Бөглөрөлтэй талын бөөр томорсон
Delayed /Саатсан/ ("бөглөрөлт", peak at 6 hours); prolonged /удааширсан/ (> 24 цаг) нефрограмм
Нягтрал ихтэй, судалтай эсвэл байхгүй
Гидронефроз, өргөссөн шээлэйд чулуу тодорхойлогдох
Тодосгогч бодис гадагш алдах, ± бөөрний Fornix-ийн урагдал
Шээлэй доторх ховил эсвэл давсагны хаван (хуурамч уретероцеле)

Оношилгоо
КТГ
• Тодосгогч бодисгүй КТГ /0.3 см-ээс том хэмжээний чулууг оношлоход төвөг багатай байдаг /
o Матрикс, индинавирын чулуунаас бусад бүх чулуунууд жигд нягтрал ихтэй
o Нягтрал: Кальцийн оксалат &/ эсвэл фосфат > цистин > струвит > шээсний хүчил
o Кальцийн чулуу: 400-600 HU
o Матриксийн чулуу
Зөөлөн эдийн нягтралтай ижил
Захаараа шохойжсон үетэй, нягтрал нь тархмал ихэссэн эвсэл төвдөө шохойжилттой faintly opаque зангилаанууд (кальцийн давсны холимог бол)
o Кальцийн сүү: Үелсэн тодрол багатай уусмал, аяганцрын дивертикул дотор хөдөлгөөнтэй
o Индинавирийн чулуу: Тодролгүй эсвэл тодрол багатай, 2догч шинж тэмдэгээр (бөглөрөл) нь дүгнэнэ
o Шээлэйн чулуу: Чулуу ба 2догч шинж харагдана
"Зөөлөн эдийн хүрээ" шинж /"Soft tissue rim" sign/: чулууны түвшинд шээлэйн хана хавагнасан
Хуурамч уретероцеле: Чулууны эргэн тойрон давсаг-шээлэйн холбоосны хаван
Гидронефроз, гидроуретер, perinephric or periureteral stranding

Оношилгоо
• Тодосгогч бодистой КТГ
Lucent (матрикс ба индинавирын чулуу): Дүүргэлтийн дефект
СРТ
• Сигналь үгүй (no mobile protons), том хэмжээний, detectible signal voids
• Шээлэйн чулуу: Бөглөрлийн түвшинд шээлэйн хөндийн өөрчлөлт, 2догч шинж тэмдэг
Хэт авиан
• Хар саарал хэт авиа
Акустик сүүдэр бүхий эхо ойлт ихтэй голомт буюу чулуу тодорхойлогдоно
Химийн найрлагаас хамаарахгүй
Бөөр ба давсаг-шээлэйн холбоост байрлалтай чулуу сайн харагдана, харин шээлэйн чулуу муу харагдана
• Өнгөт хэт авиа
Давсаг-шээлэйн холбоосноос давсаг руу шээсний урсгалыг харж болох ба дисталь хэсгийн бөглөрлийг үгүйсгэнэ

Анхаарах
Эмнэлзүйд илэрхий чулуутай эсвэл чулуутайг нь мэдсэн тохиолдолд залуу өвчтөнүүдэд КТГ хийх шаардлагагүй (их хэмжээний туяаны ачаалал авдаг)
Хэт авиан шинжилгээг хийх хэрэгтэй, ялангуяа залуу эмэгтэйчүүдэд
Perinephric stranding бүхий шээлэйн хэсэгт жижиг нягтрал ихтэй голомт ± гидронефроз

Ялган оношилгоо
1. Бөөрний артерийн шохойжилт
• Рентген: Бөөрний гадна, бөөрний дотор, тэвшинцрийн артерт мушгирсан параллель шугаман шохойжилт
• Хэт авиа: Бөөрний синуст акустик сүүдэр бүхий эхо ойлт ихтэй голомт, 1см-аас бага хэмжээний чулууг ялгах боломжгүй
• Хэт авиа: мушгирсан шугам тодорхойлогдоно, 1см-аас том чулуу тодорхойлогдоно
• Рентген ба КТГ-аар ялгана
2. Бөөрний шохойжилт
• Бөөрний паренхимийн шохойжилт: Холтослог ба тархилаг (хамгийн элбэг), цаашид бөөр шээсний замын чулуу үүсч болно
• КТГ ба хэт авиа: Байрлалаас бусдаар ялгах боломжгүй

Ялган оношилгоо
• 3. Флеболит /Phlebolit/
• Венийн судасны чулуу (аарцгийн, бэлэг эрхтэний)
• Рентген: Олон тооны, дугуй, төвдөө нягтрал буурсан
• КТГ: "Soft tissue rim" шинжгүй, 4мм-ээс бага хэмжээний шохойжилттой
• КТГ: "Сүүлт од" эсвэл "Tail" /сүүл/ шинж
Төвийн бус байрлалтай, конус хэлбэрийн зөөлөн эдийн масс /шохойжоогүй аарцгийн венийн хэсэг/, шохойжилтийн төвд нягтрал буурсан
• Шээлэйн чулуунаас өндгөвчний венийн флеболитийг ялгахад хэцүү
Шээлэй ба судсаа дагуулан шалгана, шээлэйн бөглөрлийн шинжийг хайна
Аарцгийн флеболит нь ихэвчлэн давсаг-шээлэйн холбоосны сүүл хэсэгт (умайн хүзүү, үрийн цэврүүний түвшинд)
4. Төрөлхийн том аяганцар ба шээлэй
• Ховор тохиолддог гаж хөгжил ба шээлэй өргөн байна


Тавилан
• Шээлэйгээр шээс саадгүй дамжина: 80% (<4мм), 50% (4-6мм), 20% (>8мм)
• Хүндрэл: Бөглөрөл, халдвар, буглаа, бөөрний үйл ажиллагааны алдагдал
• Тавилан: Эмчилгээ хийгээгүй тохиолдолд дахилт нь 1 жилд 10%, 5 жилд 35%, 10 жилд 50% байна



Эмчилгээ
• Шингэн их хэрэглэх (Өдөрт 2л шээх), хатуу хоолны дэглэм барих (уураг, давс, кальцийн хэрэглээг бууруулах), эм ууна (тиазид, аллопуринол)
• Extracorpereal shock wave lithotripsy, percutaneus nephrostolithotomy, дурангаар сэргээх эмчилгээ, suprapubic cystolithotomy
• Дахилтын хяналт: Эмчилгээний дараах 4-6 долоо хоног, 24 цагийн шээс (хэмжээ, кальци, фосфор, шээсний хүчил, креатин, оксалат, цитрат, цистинийг үзнэ)




Шээлэйн дисталь хэсгийг олон тооны чулууны хэлтэрхий дүүргэсэн → байна. Бөөрний том чулууны Lithopripsy-ийн хэлтэрхий юм. Lithopripsy-ийн энэ хүндрэлээс сэргийлж шээлэйд тогтмол стент тавина.


(Баруун) Дээрх өвчтний КТГ-ийн илүү доод түвшингийн аксиаль зүслэгээр шээлэйн бөглөрөл, delayed nephrogram-ийн шалтгаан болсон шээлэйн чулуу → тодорхойлогдоно.
(Зүүн) Тодосгогч бодисгүй КТг-ийн аксиаль зүслэгийн зургаар 2 бөөрөнд хүнд зэргийн бөөрний тархилагийн шохойжилт → тодорхойлогдоно. Жижиг чулуу хөхлөгт үүсч аяганцарт орох ба цаашид бөглөрөлт бүхий шээлэйн чулуу болно. Баруун талын гидронефрозыг анхаар.
(Баруун) Ижил өвчтөний КТГ-ийн корональ зүслэгийн зургаар 2 бөөрөнд хүнд зэргийн бөөрний тархилагийн шохойжилт → тодорхойлогдоно. Medullary sponge kidney нь дахисан бөөрний хурц өвдөлтийн шалтгаан болно.


Зураг 1. Баруун бөөрний аяганцрийн чулуу.
Баруун бөөрний дээд 1/3-ийн түвшингийн аксиаль КТ дүрс.
Баруун бөөрний аяганцрийн чулуу (сумаар заасан нь).
Чулууны хэмжээ 0.7 см, нягтрал +326HU.



Зураг 2. Хоёр бөөрний аяганцрийн чулуу.
Бөөрний дээд 1/3-ийн түвшингийн аксиаль КТ дүрс.
0.5 см хэмжээний,2 тооны, +120HU нягтралтай чулуу;
H-элэгний 5-р сегмент; 1-баруун бөөрний аяганцарт
2-зүүн бөөрний аяганцарт 0.2 ба 0.7 см хэмжээний, 2
тооны, +339HU нягтралтай чулуу тус тус
тодорхойлогдоно.

Тэвшинцрийн чулуу
Бөөрний тэвшинцрийн том биш хөдөлгөөнгүй чулуу тэвшинцрийн амсарыг бөглөж, шээсийг чөлөөтэй урсахад саад болох бөгөөд бүрэн таглавал бөөр усжихад хүргэдэг. Бөөрний чулуу аяганцар-тэвшинцрийг бүхэлд нь эзэлж хөдөлгөөн багатай байвал шаналгаа зовлон бага байна. Ийм чулууг “шүр сувдан чулуу” гэж нэрлэдэг. Тэвшинцрийн буюу бөөрний гаднах тэвшинцрийн чулууг (Зураг 3-4) оношлоход КТ шийдвэрлэх үүрэгтэй.



Зураг 3. Баруун бөөрний липом ба тэвшинцрийн чулуу.
Бөөрний үүдэвчийн түвшингийн аксиаль КТ дүрс.
1-баруун бөөрний тэвшинцэрт 1.5х1.5 см хэмжээний, +750HU
нягтралтай чулуутай; 2-баруун бөөрний бор давхаргад 2.5х2 см
хэмжээний, бөөрний цуллаг ба өөхлөг капсулаас тод
хязгаарлагдсан, -74HU нягтралтай үүсгэвэр өөрчлөлт тодорно.

Тэвшинцрийн чулуу
Зураг 4. Зүүн бөөрний тэвшинцрийн чулуу.
Бөөрний үүдэвчийн түвшингийн аксиаль КТ дүрс.
Зүүн бөөрний гипоплази. Зүүн бөөрний тэвшинцэрт0.4 см,
+250HU нягтралтай голомтот өөрчлөлт тодорно.

Шээлгүүрийн чулуу
Шээлгүүрт ихэвчилэн бөөрнөөс доошилж тогтсон хоёрдогч чулуу тохиолдоно (Зураг 5-6). Шээлгүүрийн эрүүл нарийссан хэсэг дээр чулуу үүснэ. Шээлгүүр өргөссөн фон дээр чулуу тодорч болно.

Зураг 5. Баруун бөөрний тэвшинцэр-шээлгүүрийн сегментийн
чулуу.
Баруун бөөрний тэвшинцрийн түвшингийн аксиаль КТ дүрс.
Баруун шээлгүүрийн эхлэх хэсгийн чулуу (сумаар заасан нь)
шээлгүүрийг бөглөж, тэвшинцэр өргөссөн (пиелоэктази) нь.
Шээлгүүрээс урагш нарийн гэдэс тодосгогч бодисоор тодорсон
(тодосгогч бодис уулгасан нь).

Зураг 6. Зүүн шээлгүүрийн чулуу.
Бүсэлхийн 3-р нугалмайн түвшингийн аксиаль КТ дүрс.
Зүүн m.psoas-н гадна гадарга дээр +280HU нягтралтай,
0.5 см хэмжээний чулуу тодорно.

Рентгенд илрэх бөөрний паренхимийн тархмал шохойжилт юм.
Тархалт
Бүх насныханд
Тархалт 0,1-6%
Medullary sponge kidney: Ялгаруулах урограмын 0,5%-д нь тохиолддог

Бөөр шээсний замын шохойжилт
Шалтгаан
o Бөөрний тархилагийн шохойжилт
Гиперпаратиреодын шалтгаантай (40%)
Бөөрний сувганцрийн ацидозын 1-р хэлбэр (20%)
Medullary sponge kidney (20%)
o Бөөрний холтослогийн шохойжилт
Архаг гломерулонефрит
Бөөрний холтослогийн некроз
Шилжүүлэн суулгасан бөөр тохироогүй
o Тархилаг давхрагын үсэрхийлсэн шохойжилт
Бөөрний сувганцрийн ацидоз 1-р хэлбэр (дисталь)
Гиперпаратиреод
Гиперкальциури
Гипероксалатури (oxalosis)


Шалтгаан
Шээс ялгаралт саатсантай холбоотой бөөрний шохойжилт
Medullary sponge kidney: Бөөрний пирамидийн цуглуулах гуурс уйланхай эсвэл ээрүүл хэлбэрээр тэлэгдсэн
Бүтэц эвдрэлийн шалтгаантай шохойжилт
Нефротоксин, ихэс ховхрол, шок зэргээс 2догчоор бөөрний холтослогийн цочмог некроз болно
Холтослог: Архаг гломерулонефрит


• Удамшил
1-р хэлбэрийн бөөрний сувганцрийн ацидоз: Удамшлын хэлбэр
Аутосом доминант удамшлын хэлбэр хамгийн элбэг
АЕ1 генийн хлорид-бикарбонатын солилцоо алдагдлын шалтгаантай байж болно
Гипероксалатури: Удамшлын хэлбэр (oxalosis)
Аутосом рецессив


• Эмгэг жам
Бөөрний шохойжилтийн 3 анхдагч механизм
Үсэрхийлэл: бодисын солилцооны алдагдалаас хэвийн бөөрөнд шохойжилт бий болох
Бүтэц эвдрэлийн: бөөрний паренхимийн гэмтсэн хэсэгт шохойжилт үүсэх
Шээс ялгаралт саатсанаас: Бөөрний өргөссөн сувганцарт кальцийн давс тунасанаас (Medullary sponge kidney)


• Эмнэл зүй
• Эмнэл зүй
Бөөрний тархилагийн шохойжилт
Ясны сийрэгжилт
Анхдагч ба 2догч гиперпаратиреод
Ясархаг метастаз
Удаан хугацаагаар хөдөлгөөнгүй байх
Нарийн гэдэсний ханаар кальцийн шимэгдэлт ихэссэн
Саркойдоз
Milk-alkali syndrome
Medullary sponge kidney
Гипероксалатури
Удамшлын хэлбэр (oxalosis)
Олдмол: Bariatric мэс заслын дараа эсвэл нарийн гэдэсний эмгэгээс 2догчоор
Бөөрний сувганцрийн ацидоз 1-р хэлбэр (дисталь)
Бусад системийн өвчнөөс анхдагч ба 2догчоор үүсч болно (Sjögren, lupus, бусад)
Алсын сувганцар устөрөгчийн ион ялгаруулах чадваргүй
Бодисын солилцооны ацидоз, шээс PH > 5.5
2-р хэлбэр (проксималь)-ийн бөөрний сувганцрын ацидоз нь хэзээч бөөрний шохойжилтын шалтгаан болохгүй
Оношилгооны түлхүүр
КТГ-д бөөрний паренхимийн шохойжилт илрэх
Байрлал
Бөөрний паренхимд байрласан шохойжилт
Бөөрний тархилагийн шохойжилт (95%)
Бөөрний холтослогийн шохойжилт (5%)
Бөөрний тархилаг ба холтослогт байрлалтай шохойжилт (маш ховор)



Оношилгоо
Хамгийн элбэг тохиолддог шинж тэмдэг
Ихэнхдээ шинж тэмдэггүй
Бусад шинж тэмдэг
Хэвлийн хажуугийн өвдөлт, уролитиазтай холбоотой гематури илэрнэ
Бөөрний холтослогийн шохойжилт
Холтослогийн цочмог үхжил
Судасны цочмог гэмтэл (шок, ихэс ховхрол)
Бөөр хордуулах эм (этиленгликоль, метоксифлуран, амфотерицин B)
Архаг гломерулонефрит
Алпортын хам шинж: Удамшлын бөөрний үрэвсэл ба сонсгол муудах, дүлий болох

Оношилгоо
Бүтэц эвдрэлийн шохойжилт:
Шохойжилт нь гэмтсэн бөөрний эдтэй хамт ажиглагдах ба төвийн эсвэл захын байрлалтай байна. Бүтэц эвдрэлийн шохойжилт нь ихэвчлэн хавдар (бөөрний эсийн карцином-renal cell carcinoma) ба халдвар (ихэвчлэн сүрьеэ)-ийн үед ажиглагддаг.
Холтослогийн шохойжилт:
"Eggshell" (өндөгний хальс) хэлбэрийн шохойжилт илрэх ба холтослогийн шохойжилтын онцлог нь бөөр хэмжээгээрээ жижигрэх, үйл ажиллагаагүй болдог. Холтослогийн шохойжилт ихэвчлэн архаг гломерулонефритийн үед ажиглагдахаас гадна дахисан цочмог холтослогийн үхжил, шилжүүлэн суулгасан бөөр тохироогүй үед ажиглагдана.

Оношилгоо
Тархилагийн шохойжилт:
Тархилаг давхаргын шохойжилт нь хэвийн бөөр шиг харагдана. Энэ нь medullary sponge kidney, бөөрний алсын сувганцрын ацидоз (гиперпаратироедизм) зэрэг янз бүрийн шалтгаантай гиперкальциеми (гиперкальциури) үед илэрнэ. Шохойжилт ихэвчлэн цуглуулах сувганд байрлах ба цаашид бөөрний чулуу үүсгэдэг.
• Бөөрний судасны шохойжилтууд
КТ шинжилгээгээр бөөрний судасны шохойжилтууд нягтрал ихэссэн байна
Хэмжээ
Бөөрний хэмжээ, хил хязгаар ихэнхдээ хэвийн
Морфологи
Шохойжилтийн янз бүрийн хэлбэрүүд
Бөөрний тархилаг давхаргад тус тусдаа цэгчилсэн шохойжилттой
Medullary sponge kidney – д элбэг тохиолдоно
Бөөрний тархилаг давхрагад хоорондоо нийлсэн шохойжилттой
Бөөрний сувганцрын ацидоз > гиперпаратиреод
Бөөрний холтослог дахь "tram line" шохойжилт
Ялангуяа бөөрний холтослогийн цочмог некроз

Рентген шинжилгээ
Рентгенд

Бөөрний паренхимд цэгчилсэн шохойжилт илрэх
Хоорондоо нийлсэн шохойжилтууд
Толбо эсвэл "tram line" хэлбэрийн холтослогийн шохойжилт
Ялгаруулах урографи
Тархилаг: Урьдчилсан зургаар бөөрний пирамидад шохойжилт тодорхойлогдоно
Medullary sponge kidney – тай өвчтний бөөрний хөхлөгт уйланхайлаг зай эсвэл шугаман судал тодорхойлогдож болно

(Зүүн) График зургаар бөөрний пирамидад шохойжилт үүссэн ба энэ нь бөөрний шохойжилтыг харуулж байна. Хүнд зэргийн тархмал шохойжилтын хэлбэр нь бөөрний сувганцрын ацидозын үндсэн шинж юм.
(Баруун) Эгц байрлалын рентген зургаар бөөрний сувганцрын ацидозын шалтгаантай 2 бөөрийг хамарсан хүнд зэргийн тархилагийн шохойжилт → .
КТГ
Тодосгогч бодисгүй КТГ
Бөөрний паренхимд цэгчилсэн эсвэл нийлсэн шохойжилтууд илрэх
Холтослог – тархилагийн холбоос хэсэгт шохойжилт ихэссэнээс бөгж хэлбэрийн зураглал тодорхойлогдож болно.



Хэт авиан шинжилгээ
Хар саарал хэт авиан шинжилгээ
Тархилаг: бөөрний пирамидын эхо ойлт ихэссэн
Пирамидын зах хэсгээр эхо ойлт ихэссэн бөгж хэлбэрийн зураглал илэрч болно
Акустик сүүдэр илрэхгүй байж болно
Бөөрний холтослогийн шохойжилт
Бөөрний холтослогийн зах хэсгээр эхо ойлт ихэссэн, акустик сүүдэртэй

Ялган оношлогоо
1. Техникийн артифакт
Тодосгогч бодисгүй КТГ: Үлдэгдэл тодосгогч бодис
2. Бөөрний хөхлөгийн некроз
Өвчин намдаах эмийн шалтгаантай нефропатийн үед элбэг
Үхжсэн хөхлөгт гурвалжин, мушгирсан, бөгж хэлбэрийн шохойжилтууд тодорхойлогдоно
Хөхлөгийн оройн байрлалд нум маягаар шохойжилт үүссэн
Магадгүй бөөрний шохойжилтоос ялгах боломжгүй






Ялган оношилгоо
3. Бөөрний сүрьеэ
• Бөөрний халдварлагдаж гэмтсэн хэсэгт тодорхой хэлбэр дүрсгүй хэсэг газрын шохойжилт тодорхойлогдоно
• Тархмал: dense calcification throughout autonephrectomized kidney ("putty" kidney)
4. Уушгины бус Рneumocystis carinii эсвэл ХДХВ-ийн халдвартай өвчтөнд тохиолдох Mycobacterium avium-ийн халдвар
• Бөөрний холтослог ба тархилаг давхаргад хоёуланд нь толбо хэлбэрийн шохойжилт тодорхойлогдоно

Эмчилгээ
Нөхцөл, эрсдэл, хүндрэл
Бөөрний тархилагийн шохойжилтын хүндрэл уролитиаз юм
Гиперпаратиреозтой өвчтөнүүдэд чулуужих өвчний тархалт 4 дахин нэмэгддэг
Гиперпаратиреозтой бол бамбайн дэргэдэх булчирхайг авах мэс засал эмчилгээ



• Бөөрний судасны шохойжилтууд
Баруун бөөрний артерийн атеросклероз.
Баруун бөөрний тэвшинцрийн түвшингийн аксиальт КТ дүрс.
Атеросклерозын төвгөр буюу шохойжилт (сумаар заасан нь),
бөөрний артери нарийсаж, синус өргөсч, үүдэвч тэлэгдэж,
цуллаг нимгэрсэн.




Бөөрний судасны шохойжилтууд
Зураг 8. Хоёр бөөрний артерийн тархмал атеросклероз. Бөөрний тэвшинцрийн түвшингийн аксиальт КТ дүрс.
1-хэвлийн гол судасны ханын хязгаарлагдмал тархсан шохойжилт; 2-зүүн бөөрний артерийн их хэмжээний
шохойжилт; 3-баруун бөөрний артерийн хязгаарлагдмал тархсан шохойжилт; 4-зүүн бөөрний хил хязгаар
долгионтсон (склероз өөрчлөлтөөс).

Xanthine stone

Физик-химийн онолоор чулуу үүсэх явдлыг тайлбарлахдаа шээсэнд байх тусгай хатууруулагч бодисын нөлөөнд шээсний тунадас хоорондоо наалдан чулууждаг гэх буюу шээсний эрдсийн зүйлийг уусмалын байдалд тогтоож хамгаалах коллойд бодис дутагдаж шээс өтгөрсөнөөс шалтгаалдаг гэжээ.
Шээсний физик-химийн найрлага нь бие махбодийн хүчил шүлтийн тэнцвэр алдагдах, хоол тэжээлийн байдлаас бодисын солилцоо өөрчлөгдөх, элэг, бөөр, ходоод, гэдэсний хэвийн үйл ажиллагаа алдагдах зэрэг олон шалтгаанаас хамаардаг.
(Зүүн) Тодосгогч бодистой КТГ-ийн delayed nephrogram аксиаль зүслэгийн зурт баруун талд хөнгөн зэргийн аяганцарын тэлэгдэл тодорхойлогдоно.
Хэт авиан шинжилгээ

Ялган оношилгоо
Бөөрний артерийн шохойжилт
Бөөрний шохойжилт
Ялган оношилгоо
Зургаар "soft tissue rim" шинж бүхий шээлэйн дисталь хэсэгт байрласан чулуу (сумаар заасан). "comet tail" шинж бүхий аарцгийн флеболит (тасархай сум).
Төрөлхийн том аяганцар
Ялган оношилгоо
1.Техникийн артифакт
• Тодосгогч бодисгүй КТГ: Үлдэгдэл тодосгогч бодис
2.Бөөрний хөхлөгийн некроз
• Өвчин намдаах эмийн шалтгаантай нефропатийн үед элбэг
• Үхжсэн хөхлөгт гурвалжин, мушгирсан, бөгж хэлбэрийн шохойжилтууд тодорхойлогдоно
• Хөхлөгийн оройн байрлалд нум маягаар шохойжилт үүссэн
• Магадгүй бөөрний шохойжилтоос ялгах боломжгүй

Бөөрний сүрьеэ
Autonephrectomized kidney ("putty" kidney)
Full transcript