Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Lewica w Skandynawii

No description
by

Dominik Dąbrowski

on 2 December 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Lewica w Skandynawii

Lewica w Skandynawii
Wstęp

Mówiąc krótko o lewicy, jest to ideologia dążąca do zmian politycznych, społecznych i gospodarczych. Sprzeciwia się tradycyjnemu porządkowi a jej najważniejszymi założeniami są: wolność, równość i sprawiedliwość społeczna. Wszystkie powyższe cechy są dla Skandynawów bardzo ważne. Ugrupowania lewicowe i centrolewicowe w krajach nordyckich mają silną i ugruntowaną pozycję oraz poparcie ze strony społeczeństwa. Do dziś termin "państwo opiekuńcze" nasuwa skojarzenia niemal wyłącznie związane z krajami skandynawskimi. Stało się tak głównie za sprawą partii socjaldemokratycznych zaliczanych do ugrupowań o charakterze mniej lub bardziej lewicowym.
Norwegia

Venstre
Arbeidepartiet
Norges Kommunistiske Parti
Sosialistisk Venstreparti
LEWICA - Norweska partia liberalna, która jest najstarszą partią polityczną w Norwegii.

Założona 28 stycznia 1884 roku głównie w wyniku narastającej krytyki wobec unii szwedzko-norweskiej.

W XIX wieku partia zadeklarowała socjalliberalizm niosący ze sobą żądania prawdziwej wolności dla wszystkich obywateli, i sprawiedliwości społecznej.

Venstre może pochwalić się uczestnictwem we wprowadzeniu takich reform socjalnych jak utworzenie szkół państwowych, zrównanie praw płci czy wprowadzenie ubezpieczeń społecznych.

W ostatnich wyborach parlamentarnych, 9 września 2013 roku, Venstre zdobyła 5,2 % głosów.
PARTIA PRACY – norweska partia socjaldemokratyczna, największa partia polityczna w Norwegii, założona 21 sierpnia 1887 roku.

W wyniku zjednoczenia związków zawodowych, które powstały w początkach XIX w., w roku 1887 powstała Zjednoczona Norweska Partia Robotnicza ( obecnie Partia Pracy).
W XIX wieku partia organizowała wiele strajków w walce o prawa robotników. Jednym z postulatów partii było także zerwanie unii ze Szwecją.
Pierwszych swoich posłów do Stortingu partia wprowadziła w 1903 roku.
W 1919 roku partia przystąpiła do III Międzynarodówki, jednak frakcja reformistyczna była przeciwna temu, doszło do rozłamu i w 1921 roku utworzyła rozłamową Socjaldemokratyczną Partię Robotniczą Norwegii.
Natomiast najbardziej zagorzali zwolennicy Międzynarodówki w 1923 roku utworzyli Komunistyczną Partię Norwegii.
W roku 1927 doszło do zjednoczenia Norweskiej Partii Pracy i Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Norwegii. Po roku 1927, partia przyjęła kurs reformistyczny, odrzuciła postulaty rewolucyjne i zaczęła propagować ogólnonarodowe postulaty demokratyzacji kraju i reform społecznych.
Do II Wojny Światowej Partia pracy 2 razy znalazła się w rządze.
Po II Wojnie Światowej szczyt popularności partii przypadł na lata 1945-1961. W tym czasie Norwegia stała się państwem osiągającym poprzez ustawodawstwo ogólne bardzo wysoki poziom rozwoju gospodarczego.
Przez cały czas istnienia, Partia Pracy odgrywa decydującą rolę w kształtowaniu państwa
W ostatnich wyborach do Stortingu (9 września 2013) Partia Pracy zdobyła 30,8% głosów.
NORWESKA PARTIA KOMUNISTYCZNA, powstała w 1923 roku w wyniku rozłamu w Norweskiej Partii Pracy.

Po rozłamie w partii nasilały się idee socjalfaszystowskie, propagowano uznanie socjaldemokratów za wrogów komunizmu, taka polityka doprowadziła do ucieczki bardziej „pokojowo” nastawionych członków partii i do jej marginalizacji na scenie politycznej.

W czasie II wojny światowej partia odegrała znaczącą rolę w norweskim ruchu oporu.

Po wojnie komuniści mieli dwóch przedstawicieli w rządzie.

W roku 1975 duża liczba członków partii dołączyła do Sosialistisk Venstreparti – Lewicowej Partii Norweskiej.

Obecnie partia komunistyczna odgrywa marginalną rolę w polityce norweskiej.
PARTIA LEWICY SOCJALISTYCZNEJ, powtała w 1975 roku


Należy do Sojuszu Nordyckiej Zielnej Lewicy (powstał w 2004 roku w Reykjawiku), który skupia partie o profilach ekosocjalistycznych

Blisko współpracuje z Europejską Partią Lewicy.

W ostatnich wyborach otrzymała 4,1% głosów.
Dania

Partia socjaldemokratyczna założona w 1871 roku jako sekcja I Międzynarodówki.

W latach 1924–2001 nieprzerwanie najsilniejsza partia w duńskim parlamencie; rządząca samodzielnie lub na czele koalicji

Pierwszym z propagatorów idei socjalizmu w Danii był działający na początku drugiej połowy XIX wieku, Frederik Dreier. Dreier w Reformie społeczeństwa sformułował cele ruchu w Danii i wyjaśnił problem walki klasowej. Wówczas hasła głoszone przez Dreiera nie znalazły oddźwięku a robotnicy stanowili nikłą gałąź społeczeństwa - proletariat istniał tylko w Kopenhadze a liczył około sześciu tysięcy osób. Wraz z szybkim postępem gospodarczym w kraju zwiększyła się liczba robotników. Fala migracji robotników (głównie z Niemiec) przyczyniła się do popularyzacji idei socjalistycznych. Bezpośrednim impulsem do tworzenia duńskiego ruchu robotniczego było krwawe stłumienie Komuny Paryskiej w 1871 roku. W maju 1871 roku, Louis Pio założył pismo "Socialistike Blade" które zmieniło później nazwę na "Socialisten" i ukazywało się jako tygodnik.
Szwecja

Szwedzka Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza (Socialdemokraterna)
Partia Zielonych (Miljöpartiet de Gröna)
Partia Lewicy (Vänsterpartiet )
Szwedzka Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza
Ewoluowała ze Związku Socjaldemokratycznego powstałego w roku 1885. Na zjeździe socjaldemokratów w 1889 zmieniono jej oficjalną nazwę na „Szwedzka Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza”. Pod tą nazwą funkcjonuje do dziś.
Początki SAP
Program

SAP dziś

- August Palm, krawiec mieszkający przez jakiś czas w Niemczech był propagatorem socjalizmu w Szwecji. Wg niego ruch robotniczego powinien walczyć o powszechne prawo wyborcze, odrzucić walkę klas; państwo miało być ponadklasowe. Swoje idee wydał w programie (11 listopada 1882)
- Powstawanie klubów socjaldemokratów, w 1885 pismo „Social Demokraten” i Związek Socjaldemokratyczny. Hjalmar Branting założył również gazetę „Tiden”, która dyskutowała z postulatami Socjaldemokratów.
- Pierwszym posłem w parlamencie z ramienia socjaldemokratów był Hjalmar Branting, który to na zjeździe partii w 1889 został wybrany liderem. Przed wyborem Brantinga na przewodniczącego partia była zarządzana kolektywnie
- Branting, kierując się poglądami filozoficznymi Eduarda Bernsteina postulował pacyfizm, odrzucenie rewolucji jako niezbędnego środka do wywołania zmian społecznych, odrzucenie dyktatury proletariatu, co nie było zgodne z ówczesnym programem partii, który zezwalał robotnikom na walkę rewolucyjną w obronie swoich interesów
- Pacyfistyczne tendencje SAP były również widoczne podczas I wojny światowej
- Najliczniejsza partia polityczna pod względem członkostwa oraz miejsc w Riksdagu (103 027 członków i 112 posłów oraz 5 eurodeputowanych)
- Teraźniejszy przewodniczący (od 2012): Stefan Löfven
- Socjaldemokraci w latach 30.-90. we wszystkich wyborach otrzymywali niemalże 50% głosów, jest to najbardziej popularna partia w historii liberalnej demokracji
Powstał na podstawie szwedzkiego tłumaczenia programu duńskiej socjaldemokracji. Program partii był wielokrotnie zmieniany, jednak nie były to zmiany znaczące, bardziej rozwinięcia dotychczasowych postulatów. Głównymi punktami były: zmiana organizację ekonomiczną społeczeństwa burżuazyjnego i wprowadzenie klasy robotniczej w całkowite równouprawnienie społeczne, emancypacja polityczna robotników, zapewnienie bezpieczeństwa i rozwój kulturalny, a także krytyka kapitalistycznej organizacji procesu produkcji, która to wpływa na niszczenie więzi, bogacenie się jednej klasy na wysiłku innej. Później także walczono z alkoholizmem, militaryzmem, wykorzystywaniem do pracy dzieci poniżej 15 lat, zapewniano lepsze prawa pracownikom (urlopy macierzyńskie, ubezpieczenia, płace minimalne), powszechna opieka zdrowotna, poprawa jakości mieszkania.
Program

SAP Dziś

Początki SAP

- Założona w 1981, motorem powstania były protesty antynuklearne podczas referendum dot. korzystania z energii atomowej w Szwecji w roku 1980

- Postuluje reformy w zakresie rybołóstwa, walkę z przełowieniem

- Pierwotnie przeciwna wejściu do UE jednak po czasie zmieniła zdanie popierając członkostwo w UE, ale sprzeciwiając się wprowadzeniu waluty europejskiej
Partia Zielonych

Udział w rządzie -->
W 1917 na skutek rozłamu w Partii Socjaldemokratycznej wyodrębniła się bardziej radykalna partia lewicy. Jej pierwszym liderem był Carl Winberg, organizator szwedzkiego związku zawodowego kolejarzy oraz aktywny komunista.

Program Partii Lewicy skupia się na wykluczeniu oraz dyskryminacji mniejszości (kobiet, osób LGBTQ, innych ras), sprzeciwia się normatywizacji kwestii seksualności, dotychczasowemu programowi asymilacji mniejszości narodowych, zakłada laickość państwa, oraz zniesienie monarchii.
Partia Lewicy

Finlandia

Została założona w 1959 w Hvidovre przez Aksela Larsena, który wystąpił z Duńskiej Partii Komunistycznej, motywując to protestem przeciwko inwazji wojsk ZSRR podczas powstania węgierskiego w 1956.

Jest członkiem Sojuszu Nordyckiej Zielonej Lewicy i obserwatorem Europejskiej Partii Zielonych
Socjalistyczna Partia Ludowa - Zielono-socjalistyczna partia polityczna.
Czerwono Zieloni - socjalistyczna koalicja kilku lewicowych partii politycznych
Partia powstała w 1989 roku jako koalicja trzech duńskich partii lewicowych – marksistowskiej Venstresocialisterne, marksistowsko-leninowskiej Danmarks Kommunistiske Parti i trockistowskiej Socialistisk Arbejderparti. Wedle początkowych planów do bloku miała dołączyć De Grønne, Fælles Kurs i Humaniści. Czwarta partia - maoistowska Kommunistisk Arbejderparti dołączyła do bloku w 1991 roku. Na przestrzeni lat zwiększyła liczbę członków z tysiąca w roku 1991 do niemalże ośmiu tysięcy w 2011

W wyborach w 2005 roku blok uzyskał 3,4 procent. Przed wyborami w roku 2011, Czerwono-Zieloni postanowili dołączyć do tworzonego pod egidą Socialdemokraterne sojuszu tzw. Bloku Czerwonego. Mimo zwycięstwa bloku w wyborach, partia nie weszła do koalicyjnego lewicowego rządu premier Helle Thorning-Schmidt

Partia nawiązała współpracę z Europejską Partią Lewicy i Europejską Lewicą Antykapitalistyczną


Ugrupowanie należy do Partii Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy.

Partia została założona na zjeździe przeprowadzonym w Odense w dniach 20–21 maja 1905. Powołała ją grupa działaczy, która opuściła Partię Reform Venstre, głosząca hasła antymilitarne. W późniejszych latach przyjęło program socjalliberalny, określając się jako partia zachowująca równy dystans wobec socjalizmu i kapitalizmu, poszukująca równowagi między indywidualizmem a zobowiązaniami wobec wspólnoty.

W okresie powojennym partia nieprzerwanie reprezentowana w Folketingecie, posiadając z reguły do kilkunastu posłów. Najwyższe poparcie odnotowała w 1968 (15%), wprowadzając wówczas 27 posłów
Det Radikale Venstre - Partia polityczna o profilu socjalliberalnym.
Duńska Partia Komunistyczna (DKP)
Partia Została założona 9 listopada 1919 na konferencji w Fredericton przez trzy separatystyczne grupy socjaldemokratów, nowe ugrupowanie działało pod nazwą "Danmarks Venstresocialistiske Parti". W 1920 już po przejęciu przez bolszewików władzy w Rosji partia zmieniła nazwę na DKP - "Duńska Partia Komunistyczna" i została sekcją Międzynarodówki Komunistycznej. Partia chciała zbliżyć się do innych partii komunistycznych na świecie, w 1920 roku była współzałożycielem Międzynarodówki Komunistycznej.

W 1989 roku partia dołączyła do Bloku Czerwono-Zielonego. W 1996 po raz pierwszy od 1979 członkowie DKP zasiedli w parlamencie, ugrupowanie startując wspólnie z innymi lewicowymi partiami uzyskało dwa mandaty poselskie. W dniu 21 listopada 2009 partia założyła własną organizację młodzieżową, Ungkommunisterne jako następcę DKU która została rozwiązana w 1990 roku po kryzysie w partii.
Socjaldemokratyczna Partia Finlandii
(Suomen Sosialidemokraattinen Puolue)
Sojusz Lewicy
(Vasemmistoliitto)
Socjaldemokratyczna Partia Finlandii
-Druga połowa XIXw.-powstawanie ugrupowań proletariackich w Turku, Tampere i Helsinkach oraz organizacji robotniczych.

-1899- założenie (pierwszej partii w Finlandii) Partii Pracy

- 1903- Partia pracy zmienia nazwę na "Socjaldemokratyczna Partia Finlandii"
SDPF kiedyś
SDPF kiedyś
Na początku nie odwoływano się do socjalizmu, apelowano o postęp społeczny i ekonomiczny.
Po zjeździe w 1903r przyjęto program zbliżony do lewicy z Austrii i Niemiec.
Szczególnie popularna wśród chłopów
W 1916r zdobyli parlamentarną większość bezwzględną (103/200 mandatów) przez co doszło do konfliktu z rządem rosyjskim
Po wojnie domowej- represje białych wobec partii socjaldemokratycznej doprowadziły do jej rozbicia (Przedstawiciele frakcji rewolucyjnej wyemigrowali do Rosji gdzie już jako uchodźcy założyli Komunistyczną Partią Finlandii)
Podczas I wojny światowej- grupa reformistycznych socjalistów nie angażowała się w działania wojenne, opowiedziała sie za pokojem i ponownie zorganizowała SDPF
Po roku 1926 zagrożenie ze strony narastających nastrojów skrajnie prawicowych(niektóre ugrupowania eliminując wpływy komunistyczne w Finlandii dążyły do zdelegalizowania SDPF)
W 1939 roku socjaldemokraci poparli wojnę ze Związkiem Radzieckim.
Po wojnię partia zmagała się m.in.z problemem utraty głosów na rzecz Demokratycznego Związku Narodu Fińskiego oraz wewnętrznymi rozłamami w partii na grupy bardziej prawicowe i frakcją centrową
SDPF teraz
Program SDPF
Poparcie
SDPF teraz
Druga najliczniejsza partia w eduskuncie (42/200 mandatów).
W latach 1982-2012 przez 30 lat z rzędu prezydentami Finlandii byli kandydaci SDPF.
W Parlamencie Europejskim- 2/13 miejsc.
Pro-europejska.
"Twarzą" partii jest Paavo Lipponen cieszący się zaufaniem szczególnie wśród osób starszych, ponieważ jest na arenie politycznej dość długo.
Program SDPF
Uchwalany tylko 2 razy: w 1903 i 1952r
Cele partii (przedstawione w 1920r); poprawa i reforma ustroju Finlandii miała odbyć się poprzez ruch związkowy, organizacje kulturalne i oświatowe oraz ruch spółdzielczy.
Dążenie do poprawy sytuacji robotników, rolników i pracowników umysłowych.
Od początku lat 80. partia skłania się w stronę tzw. "nowej fali" czyli zielonych, autonomistów czy propagatorów alternatywnej produkcji
Popiera integrację europejską.
Budowa państwa dobrobytu
Powstało w 1990r w wyniku połączenia kilku ugrupowań: Komunistycznej Partii Finlandii, Fińskiej Demokratycznej Ligi Kobiet oraz Fińskiej Ludowej Ligi Demokratycznej.
Partia należy do Sojuszu Nordyckiej Zielonej Lewicy.
Posiada 12 przedstawicieli w Eduskuncie 10 000 członków
Nie do końca sprzeciwia się UE ale negatywnie ocenia wprowadzenie euro
Duże poparcie u studentów za postępowy charakter partii
Sojusz Lewicy

Program SL
Program SL
Wolność, równość i stabilny rozwój
Zainteresowanie feminizmem, równością płci i kwestiami ochrony środowiska
Wzmacnianie demokracji oraz chęć zapewnienia pracy i dochodów wszystkim obywatelom Finlandii


Przewodniczący:Paavo Arhinmäki – również Minister kultury i sportu. Budzi spore kontrowersje; niektórzy uznawają go za postępowego i dążącego do zmian, inni zaś twierdzą że "dużo mówi a mało robi"

W wyborach prezydenckich kandydat SL (Paavo Arhinmäki) dostał jedynie 5,5% głosów.
Źródła
Dziękujemy za uwagę
Annika Pawlik
Miłosz Stanković
Aleksander Boczar
Dominik Dąbrowski
Norwegia:
-Oficjalna strona internetowa partii Venstre www.venstre.no
-Oficjalna strona internetowa Partii Pracy www.arbeiderpartiet.no
-Oficjalna strona internetowa Lewicy Socjalistycznej www.sv.no www.nordicgreenleft.org
-Wybory parlamentarne w Norwegii 2013 – informacja z Ambasady Norwegii -w Polsce www.amb-norwegia.pl
-Norwegia – partie polityczne – informacje ze strony www.encyklopedia.pwn.pl

Finlandia:
-T. Cieślak Historia Finlandii, Wrocław-szawa 1983;
- http://pl.wikipedia.org/wiki/Finlandia
- Oficjalna strona parlamentu fińskiego http://web.eduskunta.fi/Resource.phx/eduskunta/index.htx
- Strona internetowa Sojuszu lewicy http://www.vasemmisto.fi/vasemmistoliitto/english/left-alliance/
- Strona internetowa Socjaldemokratycznej Partii Finlandii http://www.sdp.fi/en/principles
- http://www.parties-and-elections.eu/finland.html

Dania:

- Oficjalna strona duńskiego rządu http://www.thedanishparliament.dk
- http://pl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Partie_i_ugrupowania_w_Danii
- How to be Danish Patrick Kingsley

Szwecja:

- poparcie dla poszczególnych partii http://www.parties-and-elections.eu/sweden.html
- założenia Partii Lewicy http://www.vansterpartiet.se/politik
- strona SAP http://www.socialdemokraterna.se/Internationellt/Other-languages/
-http://www.psz.pl/tekst-2241/Krzysztof-Debiec-Fenomen-szwedzkiej-Socialdemokraterny
Full transcript