Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Монголчуудын уламжлалт соёл

No description
by

М. Доржсүрэн

on 19 October 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Монголчуудын уламжлалт соёл

Монголчуудын уламжлалт соёл
Монголын Уламжлалт Соёл
Монгол нүүдэлчид малчдын дэлхийн соёл иргэншилд оруулсан чухал хувь нэмэр гэвэл нүүдлийн аргатай, бэлчээрийн мал аж ахуйг урт удаан хугацаанд эрхлэн аж төрж, энэ явцад олж бүтээсэн зүйлс юм.
Монголын төрт ёсны бэлгэдэл
Хэл
Баяр ёслол
Хоол
Монголын хөгжмийн соёл
Ном бичгийн соёл
Монголын гар урлалын бүтээлүүд
Монголын уламжлалт аж ахуй
Монгол гэр... гэх мэт олон төрөл зүйлс монголын уламжлалт соёлд орно.
Монголын төрт ёсны бэлгэдэл
Монгол улс Төв Азийн эртний төрт улсуудын нэгэн бөгөөд түүний нэр нь өөрчлөгдөн солигдсоор монгол хэмээх үг үндсэн нэр болон уламжлагджээ. МЭӨ III зууны үед үүсэн бүрэлдсэн Хүннүгийн холбоо нь Төв болон дорнод Ази дахины анхны төрийн томоохон байдлыг бий болгожээ. Модунь бол анхны төр улсыг эмхлэн бүрдүүлсэн түүхт хүмүүн юм. Модунь хаан төрийн тусгай тамга, титэм өмсгөлтэй байснаас гадна дуут сум бүтээж хэрэглэдэг байжээ.
Хэл
Монгол улсын албан ёсны хэл нь Алтай язгуурын Монгол хэлний бүлгийн Монгол хэл бөгөөд бичгийн систем нь Халх аялгуунд тохируулсан кирилл цагаан толгой юм. Мөн уламжлалт цагаан толгой болох монгол бичгийг хэрэглэж буй. Нийт хүн амын 95% нь энэ хэлээр ярьдаг ба улс даяар олон аялгуутай. Үүнд: Буриад, Ойрад зэрэг ордог. Баруун аймгуудад Казах ба Тува хэлнүүд мөн яригддаг.

Анхаарал тавьсанд баярлала
Соёлын тухай ойлголт
Соёл гэдэг бол оюун ухаант хүн төрлөхтөн буй болсон цагаасаа эхлэн бүтээсэн үнэт зүйл юм.
“Хүн төрөлхтөний соёл Монголчуудаас эхэлсэн” гэж Германы философич Гегель хэлсэн байдаг.
Монгол соёл бол дэлхийн өв соёлын томоохон хэсэг бөгөөд Монгол ахуй өөрөө тэр чигтээ монголын өв соёл, бахархал юм.
Соёлын тухай ойлголт бол маш өргөн хүрээтэй байдаг. Соёл судлалын тухай түүхэнд эртний сэтгэгчид соёлын тухай олон янзын тодорхойлолт дүгнэлтүүд гаргасан. Жишээ нь: XX-р зууны дах соёлын тухайн 10 орчим тодорхойлолт байсан. XX-р зууны дунд үед 150 болгон бараг хагас мянгад хүрсэн.
Баяр ёслол
Наадам жил бүрийн 7 сарын 11-нд болдог. Уг баяраар түүхэн монгол спортууд болох хурдан морь уралдуулах, сур харвах, бөх барилдах зэрэг эрийн гурван наадмыг зохион байгуулдаг. Мөн жил бүрийн хаврын эхэн сард болдог Цагаан сараар монголчууд ах дүү төрөл төрөгсдөөрөө бие биенийдээ зочилж, золгон, бэлэг солилцдог уламжлалтай
Хоол
Монголчуудын уламжлалт хоол хүнсэнд мах, цагаан идээ зонхилдог байв. Хонь, үхрийн махыг хамгийн түгээмэл хэрэглэдэг бөгөөд төрөл бүрийн сүү боловсруулж цагаан идээ хийдэг. Монголчууд эртнээс хавар, зун, намар нь сүү цагаан идээгээр зусдаг байв. 20-р зуунаас Европ хүнсний ногоо монголчуудын хоол хүнсний чухал хэсэг болсон. Сүүлийн үед ногоон хоолтон хүмүүс их бий болж байгаа. Үндэсний хоол нь бууз юм.
Монголын хөгжмийн соёл
Монгол нь дуу хөгжмийн уламжлал ихтэй. Хөөмий, морин хуур, бусад утсан хөгжмийн зэмсэг, богино ба уртын дуу зэрэг нь бүгд эртний дуу хөгжмийн өвүүд юм. Мөн Хубилай хааны дэргэд 1800 гаруй хүний бүрэлдэхүүнтэй оркестр байсан тухай түүхэн сурвалж байдаг.
Монголын уламжлалт аж ахуй
Монголчууд эрт дээр үеэс адуу, тэмээ, үхэр, хонь, ямаа, зэрэг 5 төрлийн малаа адуулан малласаар ирсэн цэвэр нүүдэлчид байв. Харин ХVII-ХХ зууны эх хүртэл монголд буддийн шашин хүчтэй дэлгэрч эхэлснээр хүрээ хийдийн хэдэн зуун төвүүд буй болж хүн амын тодорхой хэсэг суурин маягаар аж төрөх хандлагатай болжээ.

НОМ ЗҮЙ
1. Батчулуун Б. Соёл иргэншил нүүдэл хоёр хосолдог уу?
2. Далай Ч. Монголын түүх, хамаг монгол улс. УБ 1996
3. Дашдаваа.С Соёл ба бие хүн . УБ. 1988
Гүйцэтгэсэн М.Доржсүрэн
Full transcript