Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

3. GAIA - Ehunak

No description
by

AINHOA IRIZAR

on 1 June 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of 3. GAIA - Ehunak

Ehunak
Landare- ehunak
Animali-ehunak
Ehun eroaleak
Ehun jariatzaileak
Nerbio ehuna
Meristemo ehunak
Ehun parenkimatikoak
Ehun babesgarriak
Ehusteko ehunak
Ehun konektiboa
Muskulu ehunak
Epitelioak
Landarearen hazkuntza eragiten duten ehunak
Meristemo zelulak txikiak eta biribilduak dira , oso pareta finak dituzte eta bakuolo gutxi.
Etengabe zatitzen diren zelulaz osatuta daude
Zelula hauek bereiztean landarearen gainerako ehunak sortzen dira
Bi meristemo mota.
Primarioak: landarearen muturretan hazkunde bertikala eragiten dute
Sekundarioak
: landarea lodieran hazten da.
Oinarrizko ehun ere esaten zaie, landarearen ehunik ugarienak dira
Gainerako ehunen artean daude hutsarteak betetzen
Zelula parenkimatikoak forma askotakoak izan daitezke, pareta finak eta plastoak dituzte eta bakuola handi bar erdian.
Betetzen duten zereginaren arabera:
P. klorofilikoa
Erreserbako parenkima
Ur parenkima, aire parenkima,...
kanpo azala estaltzen dute, lehortzetik eta kanpoko agenteen eraginpetik babesteko. Batzuk barruan ere.
a) EPIDERMISA:
Landarearen atal berriak estaltzen ditu.
Zelula zapal bizidunen geruza bakarrak osatzen du.
Zurtoinean kutikula
Hostoetan estomak
Sustraietan sustrai-ileak
b) ENDODERMISA
betez ere sustraian
Barrualdean dago
ehun eroaleak babesten ditu eta elikagaien garraioa erregulatzen du.
d) SUBERRA
hazkunde sekundarioa izan duten landaretan
Zelulak suber deritzon sustantzia metatzen dute paretan
iragazkaitzak bihurtzen ditu zelula hilak
Funtzioa: babesa eta ehustea
erresistentzia mekanikoa ematen diote landareari
horretarako zelula hauek pareta lodiak dituzte.
Bi mota:
KOLENKIMA
Atal berrietan eta landare belarkaretan
Zelula bizidunak forma prismatikoa dutenak
Zelula paretan zelulosa-gerusak pilatzen dira
ESKLERENKIMA
Dagoeneko hazten ez diren organoetan
Zelulak hilda daude = pareta lignifikatuta
Zelulak ilaran ezarrita hodi finen modura
Sistema baskularra sustantzien garraioaz arduratzen dira.
Bi mota:
XILEMA
zelulak zilindro forma edo luzeak eta meheak
zelula paretan lignina deposituak: eraztunak marrazten dituzte
funtzioa: izerdi gordinaren garraioa sustraietatik fotosintesia gertatzen den guneetaraino.
FLOEMA
zelula luze eta meheak
nukleoa eta organuluak galdu dituzte baina bizirik daude.
funtzioa: izerdi landuaren garraioa hostoetatik landarearen gainontzeko ataletara
Ehun hauek osatzen dituzten zelulek sustantziaren bat jariatzen dute
Sustantzia hauek hondakinak izan daitezke edo babes funtzioa dute
Adibideak:
Kubo edo zilindro formako zelulek osatuta dago.
Elkarren arteko hutsarterik utzi gabe, elkarri estu lotuta ezartzen dira
Funtzioaren arabera bi mota:
Estaldurako epitelioak
Guruin-epitelioak
Gorputzaren kanpoko azalak eta barneko organoak babesten ditu.
Guruinak osatzen dituzten zelulak jariatzaileak dira, hau da, substantziaren bat sintetizatu eta kanporatzen dute. Ekoizten dituzten molekulak NORA jariatzen dituzten kontutan izanda
exokrinoak
ed0ta
endokrinoak
izan daitezke
Animali ehunen espezializazio maila landare-ehunena baino askoz ere handiagoa da, oro har.
Morfologi eta funtzio aniztasun handiena ornodunek dute.
4 taldetan sailkatzen dira:
Espermatofitoetan (landare gehienak) agertzen diren ehunak
Bi talde nagusi:
Meristemoak: Hazkuntzaren arduradunak dira
Behin betikoak: hauetan zelulak ez dira jadanik zatitzen.
Gainerako ehunak elkartzen dituen lotura-sistema gisa jarduten du.
Ehun hauetan zelulak eta zelularteko substantzia bereizten dira
Zelula eta zelularteko substantzia ugari daudenez ehun konektibo mota ugari bereizten dira
Ehun konjuntiboa
Fibrozito izeneko zelulez osatuta (beste btzuk ager daitezke)
zelulaz kanpoko matrizea zuntzek osatzen dute: kolagenozkoak, elastinazkoak eta erretikulinazkoak
Oso baskularizatua dago eta nerbio bukaera ugari ditu
Ehun adiposoa
= gantz ehuna
Skin cross-section, showing the epidermis, dermis, perichondrium, elastic cartilage, a myelinated nerve fiber, and a muscular artery. SEM X160
Zelulak adipozitoak deitzen dira, normalean esferikoak.
zitoplasman triglizeridoak metatzen dituzte
funtzioa: organismoaren energia gordekin handiena da, baita isolamendu termikorako
Kartilago ehuna
Zelulak kondrozitoak deitzen dira
Zelulaz kanpoko matrizea solidoa baina elastikoa da (kolageno eta elastinaz osatuta)
Zelulak matrize honetan murgilduta daude "zutabeetan" antolatuta
funtzioa: gorputzaren zati bigunak eustea eta giltzadurak estaltzea.
Hezur ehuna
Zelula ugarienak osteozitoak dira
Hezur matrizea solidoa eta zurruna da fosfatoak eta kaltzio karbonatoak osatzen dutelako
aurreko hauek geruza zentrokideetan antolatzen dira (Havers-en sistema)
funtzioa: hezurrak organismoaren barruko euskarriak dira, organo minberenak babesten dituzte, odol zelulak bertan sortzen dira eta mugimenduan hartzen dute parte
Odol ehuna
Odola matrize likidoa duen ehun konektiboa da
Zelulak: globulu gorriak, zuriak eta plaketak
Zelulaz kanpoko matrizeari odol plasma esaten zaio. Odol plasma urak, gatz mineralak, proteinek, lipidoek, monosacaridoak, hormonak,...eta hondakinek osatzen dute
muskulu ehun eskeletikoa, kardiakoa eta lisoa hurrenez hurren
Zelulak muskulu zuntzak deitzen dira
uzkurtu eta erlaxatzeko ahalmena dute miozuntzexkak dituztelako (aktina eta miosina)
Funtzioa: gorputzaren mugimenduak eragiten dituzte
Zelula garrantzitsuenak neuronak dira: Korronte elektrikoaren kondukzioan oso espezializatutako zelulak dira
Animalia zelulanitz guztien nerbio-sistema osatzen dute.
Organismoak kanpoko eta barruko estimuluen aurrean ematen dituen erantzunen eragilea da.
Animalien adimenaren oinarria da
Full transcript