Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Plantkunde

Morfologie van de plant
by

koen vanagtmael

on 4 September 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Plantkunde

bloemen
Bepaling of
definitie
Een bloem is een stengeldeel
met gewijzigde bladeren die van
nut zijn voor de
voortplanting
Enkele bloemen van voorbeelden
de grootste...
de kleinste...
onopvallend
onopvallender
opvallendste ?
Reuzenaronskelk
(Amorphophallus)
Of toch een van de....

Melkkruid, (Glaux maritima)
is een halofiet (groeit in marien milieu)
Let op de zoutdeeltjes op de bladeren.
Hazelaar (Corylus avellana)
Vrouwelijke bloem in beginstadium.
Bloeit in de winter (jan - feb) met
zeer kleine onopvallende bloemen
Brede wespenorchis
(Epipactis helleborine)
Schijnbaar onopvallende
bloem, na vergroting net
iets opvallender!
Abbesijnse gladiool
(Acidanthera murielae)
Grote opvallende bloemen.
BOUW van de bloem
meeldraden
kroonblad
stamper
kelkblad
vruchtbeginsel
Kroonbladeren
Kunnen
los
van elkaar staan
(choripetaal)
Kunnen
vergroeid
zijn
(sympetaal)
Meeldraden
Mannelijke geslachtsorganen
1. meeldraad
2. helmhok
3. helmbindsel
4. sporen
Stamper
Vrouwelijk geslachtsorgaan
Bestaat uit drie delen:

1. stempel (stigma) - houdt het stuifmeel vast
2. stijl - verbinding stempel -> vruchtbeginsel
3. vruchtbeginsel - met zaadbeginsel binnenin

Vruchtbeginsel kan bovenstandig, tussenstandig
of onderstandig zijn.
Bilzenkruid -
Het (zwart) bilzekruid (Hyoscyamus niger) is een van de gifstigste planten in onze vaderlandse flora. Hij is lid van de grote nachtschadefamilie (Solanaceae) en daarvan is bekend dat de meeste familieleden bol staan van de giftige en hallucinerende alkaloïden. Het bilzekruid is een bedwelmend riekende zomerbloeier.
Het bilzekruid werd vroeger veelvuldig gebruikt vanwege zijn hallucinerende en narcotiserende werking. De psycho-actieve eigenschappen zijn onder andere visuele hallucinaties en een gevoel van vliegen. Dat is dan ook de historische bron voor de legende dat heksen konden vliegen op hun bezemsteel: niemand heeft ze ooit daadwerkelijk zien vliegen, maar de heks (lees: kruidenvrouwtje) had zelf het gevoel gehad dat ze gevlogen had en toen ze dit aan haar omgeving vertelde vond die haar natuurlijk behoorlijk vreemd. In die tijd moest alles wat ‘vreemd’ was met wortel en tak worden uitgeroeid volgens de kerkvaders.
In een grijs verleden werd bilzekruid gebruikt als deel van een kruidenmensel dat aan sommige bieren werd toegevoegd als smaakmaker en om de houdbaarheid te verlengen. Dat kruidenmengsel, gruit genoemd, is later vervangen door het minder giftige hop.
bovenstandig
tussenstandig
onderstandig
Vruchtbeginsel
In het vruchtbeginsel bevinden zich één of meer zaadbeginsels.
Het vruchtbeginsel groeit uit tot een vrucht.
Het zaadbeginsel groeit uit tot een zaad.

Het vruchtbeginsel kan éénhokkig, tweehokkig of meerhokkig zijn.

Verder is er een onderverdeling naargelang de vorm en ontwikkeling van het tussenschot.
Voortplanting zaadplanten
De vrouwelijke geslachtsorganen
stamper
vruchtbeginsel
zaadbeginsel
eicel
De mannelijke geslachtsorganen
meeldraden
pollen (stuifmeelkorrels)
zaadcel
http://www.bioplek.org/animaties/planten_dieren/bloembovenbouw.html
Plantkunde
MORFOLOGIE

Bloem
Wortel
Symmetrie
We onderscheiden volgende bloemvormen:

a) Meerzijdig symmetrisch:
meer dan één
symmetrievlak
b) Tweezijdig symmetrisch: slechts
één
symmetrievlak
c) Assymetrisch:
geen
symmetrievlak
Speenkruid - Ranunculus ficaria
Muurleeuwenbek - Cymbalaria muralis
Canna tropicana series (semi dwarf)

Noooooooooooo!!!
Horrid little things with big clumsy flowers.
Indisch bloemriet - Canna indica
Canna glauca
(Petalen)
Kelkbladeren
(Sepalen)
Gewoonlijk groen, zelden anders gekleurd en veelal verschillend
in kleur van de kroonbladeren.
Functie: beschermen van de bloem voor het ontluiken.
Bloemdek
Bezitten de bloembekleedsels dezelfde kleur dan spreekt men
van
bloemdekbladeren
of
tepalen.
Bij vele monocotylen is dit het geval...
Narcissus WP MILNER
Blad
Het blad
10 belangrijke delen
bladtop
hoofdnerf
zijnerf
bladschede
bladsteel
bladvoet
bladschijf
bladrand
bladaders
bladmoes
Het
bladmoes
bevindt zich tussen de bladaders. In de late herfst vind je soms bladeren waar het bladmoes weg is en er enkel de nerven nog te zien zijn. Dit noemt men een
bladskelet
bladskelet
Populus nigra 'Italica'
Functie
1. In het blad zit het
chlorofyl of de bladgroen
korrels die instaan voor de
fotosynthese.
2. Verdamping van
water.
Stengel
Belangrijke veldkenmerken voor determinatie
Bladtop
Bladschijf
Bladvoet
Bladrand
Nervatuur
Samenstelling
Plantkunde
Fyten en sieten?
Functie
Dragen van
blad
en
bloem
Stevigheid
van de plant
transport van
water
en
voeding
Saprofyten

In tegenstelling tot parasieten voeden saprofyten zich met dood organisch materiaal. Saprofyten zijn voornamelijk bacteriën en schimmels, je treft ze voornamelijk aan in de bodem en in het water. Ze voeden zich met de overblijfselen van afgestorven plantedelen en dode dieren. Paddestoelen zijn een voorbeeld van saprofyten.
parasieten
saprofyten
epifyten
halofyten
lithofyten
By the way, what actually are 'saprophytes'?
Saprophytic plants, literally, are plants that live of rotting material (sapros = rotting, and phyton = plant in Greek), but in fact, no plant have been found yet which can use dead organic material for food directly.

Anyway, these plants have
no chlorophyll
in their cells, which means they are unable to assimilate carbon by themselves. They have no green leaves, often they even have no leaves at all. Saprophytes are mostly whitish, but can have brightly coloured flowers. They grow in places with lots of rotting dead leaves, often in deep shade in tropical forests.

In their underground parts (rhizomes or roots) are certain cells that are filled with structures (hyphae) of soil fungi. Often, but not always, these fungi are capable of 'digesting' the rotting material and converting it by enzymes into molecules (sugar) which they can feed on. So,
the fungi are the real saprophytes
, living of rotting material.

Now, the plants without chlorophyll digest the fungus that live inside their roots or rhizomes, thus they are not autotrophic/selfsupporting, but heterotrophic plants (hetero = another, trophein = feed). And because they are living on fungi they are called myco-heterotrophic plants / MHP's (mycos = fungus). This mycorrhiza (mycos = fungus, rhizon = root) of MHP's makes it possible for them to grow in places with
not enough light
for ordinary autotrophic plants to survive.

The same might be the case for places without enough nutrients in the soil.
To complicate matters there is evidence that some fungi neither are saprophytes but have underground connections with big forest trees or other autotrophic plants. So the trees, the fungi, and the myco-heterotrophic plants all three together form a kind of plant community, a symbiosis (living together), to make it possible for the MHP to live. In the special case of MHP's, the linking fungus delivers the assimilated carbon from the autotrophic plant to the myco-heterotrophic plant.
Dictyostega orobanchioides
Gymnosiphon spec.
Voyria tenella
Voyriella parviflora
Maar.... er zijn ook saprofytische planten. Ze groeien in een
dikke laag van bladafval in de regenwouden van Guyana en Frans Guyana.
gewijzigde bladeren
Functie
1. Opname van
voedingsstoffen
2.
Vastzetten
(verankering) van de plant
Definitie van de wortel
Per definitie is de wortel het plantendeel
dat
geen bladeren
draagt. Dit heeft tot
gevolg dat een wortel dus
geen knopen

heeft en dus niet geleed is.
Bouw van de wortel
1. hoofdwortel
2. zijwortel
3. haarwortel
4. wortelmutsje of
calliptra
De meeste dicotylen hebben een
hoofdwortel en zijwortels, we noemen dit ook
het
primaire wortelgestel
Monocotylen hebben meestal evenwaardige
bijwortels
vb prei en de meeste grassen
Gewijzigde wortels
Sommige wortels hebben een
andere functie of een andere vorm
we noemen dit
gewijzigde wortels
.
knolvormige wortels
wortelknollen
hechtwortels
symbiotische wortels
luchtwortels of pneumatoforen
steun- of steltwortels
ademwortels
zuigwortels (haustoriën)
de hoofdwortel groeit knolvormig uit en slaat suikers en zetmeel op vb radijs, biet
Wortelknollen zijn verdikte bijwortels, ze spelen een rol bij de voortplanting vb Dhalia, speenkruid
hechtwortels zijn vergroeide bijwortels die planten vasthechten aan muren of bomen vb klimop
Luchtwortels 'zweven' in de lucht en verankeren planten vast aan bomen. De wortels nemen water en voedingsstoffen op uit de vochtige omgevingslucht. Vb epifytische orchideeën
Steunwortels groeien naar beneden en hebben als de doel de plant extra te ondersteunen vb mangroven
Ademwortels groeien aan
planten of bomen in moerassige
omstandigeden. Ze groeien uit het water
en nemen zo zuurstof op vb moerascypres
Zuigwortels vind je bij
(half) parasitaire planten. Ze
dringen door in andere wortels
om zo voedingsstoffen van de gastheer
te onttrekken vb maretak
Symbiotische wortels
Vlinderbloemigen, zoals de tuinboon, leven in symbiose met de wortelknobbelbacterie. Deze bacterie (Rhizobium sp.) stimuleert de wortels tot het vormen van knolletjes, waarin de bacteriën zitten.
Plantkunde
Wat is plantkunde?
Zaden
epizoöchore verspreiding
kleven aan vacht van dieren
dieren 'morsen' bij verzamelen van zaden
mensen verspreiden zaden bewust... of onbewust
Ballistiek (Grieks: , ballein, werpen), is de wetenschap en technologie die zich bezighoudt met de beweging, het gedrag en de effecten van projectielen, in het bijzonder kogels, uitwerpbare bommen, raketten, en dergelijke; met name betreft ballistiek de wetenschap of kunst van het ontwerpen en lanceren van projectielen zodanig dat een beoogd gedrag wordt gerealiseerd.
Indeling zaadverspreiding
door de wind

/ lucht
anemochorie

door water
hydrochorie
door dieren of mensen
zoöchorie
nautochorie
via beken en rivieren
ombrochorie
via neerslag
endozoöchoor
epizoöchoor
Ballistiek
: de plant zelf zorgt voor de verspreiding.
reuzenbalsemien -> gooit zijn zaden weg
muurleeuwenbek -> 'legt' zijn zaden in muurspleten door van het licht weg te groeien.
stofzaden:

zeer licht en klein
massale productie
reservevoedsel 'mee' geven is niet mogelijk
zeer afhankelijk van de habitat waar ze in terecht komen
vb: terrestrische orchideeën
ballonzaden:
bevatten luchtholtes
groot oppervlak tov gewicht
vb: aardbeiklaver - Trifolium fragiferum
geveerde zaden
endozoöchore verspreiding
via spijsverteringskanaal
smakelijke vruchten
pit wordt door verteringssappen 'wak'
extra mest dmv faecaliën
vb: lijsterbes - Sorbus aucuparia
en zaadverspreiding
gevleugelde zaden
zaden zijn voorzien van veertjes of pluisjes waardoor de wind ze weg blaast.
voorbeeld: paardebloem, wilgenroosje, bosrank...
bosrank - Clematis vitalba
rollers
deze zaden zijn voorzien van 'vleugeltjes' waarmee ze door de lucht vliegen
de vleugeltjes zijn er in diverse vormen, van volledige schroeven tot zaden met één enkel vleugeltje
voorbeeld: Acer sp.
noot: bij het geslacht Acer is de stand van de vleugeltjes bepalend voor determinatiewerk.
zaden van Acer
loogkruid - Salsola kali
Deze vorm van zaadverspreiding kennen we uit de western film.... een opgerolde verdorde plant wordt door de wind over een desolate zandige vlakte geblazen... 'tumbleweed'
Tumbleweed is een term die gebruikt wordt voor deze vorm van zaadverspreiding en dus geen plantensoort op zich.
In onze regio is het loogkruid (Salsola kali) een plant die dit tumbleweedgedrag vertoont. Loogkruid is een zouttolerente plant die je vindt in de zilte omgeving van de Westerschelde en de kuststreek.
voorbeelden: Salsola kali, Baptisia tinctoria
wilde indigo... niet te verwarren met de
indigostruik!
ballistiek
rollers
gevleugeld
geveerd
stofzaden
ballonzaden
Zaden die door mieren worden verspreid hebben nog een interessante aanpassing: het mierenbroodje. Bekijk het zaad van de Stinkende gouwe (Chelidonium majus).
kleefkruid
Verzamel een aantal planten
Gebruik een representatief deel van de plant, dwz blad, stengel, bloem en indien mogelijk (deels) wortel.
Droog de planten tussen kranten.
Na enkele uren 'verleg' je de planten zodat alle blaadjes en bloemen netjes liggen, nu kan je nog correcties maken.
Vervang elke week de kranten of verleg de planten zodat het vocht kan verdampen.
Na enkele weken zijn je planten droog.
Opkleven.....
Gebruik stevig A3 papier, met een A4 kom je snel te kort.
Gebruik het standaard etiket en vul dit correct in.
Kleef je planten op met gegomd papier.
te vinden op Smart School
Opdracht....
3PDT
4PDT
Jaaropdracht!
15 bomen
15 struiken
15 kruidachtigen
Opgelet!
verzamel min 5 inheemse bomen of struiken
verzamel 2 sporenplanten
Jaaropdracht!
Vaste lijst van akker(on)kruiden en grassen
perzikkruid
knopkruid
varkensgras
paarse dovenetel
witte dovenetel
zwarte nachtschade
klein kruiskruid
bezemkruiskruid
heermoes
kleine veldkers
vogelmuur
melde
ganzevoet
speerdistel
akkerdistel
Japanse duizendknoop
haagwinde
paardebloem
klaproos
ridderzuring
grote brandnetel
kleine brandnetel
zevenblad
melkdistel
kruipende boterbloem
scherpe boterbloem
herderstasje
kleefkruid
bastaardwederik
schijfkamille
grote weegbree
smalle weegbree
straatgras
echte witbol
Engels raaigras
Frans raaigras
kropaar
thimothee
zachte dravik
ijle dravik
schapegras
mais
riet
duinriet
kruipertje
gewoon struisgras
handjesgras
hanenpoot
pijpenstrootje
veldbeemdgras
bochtige smele
zegge (ssp.)
Full transcript