Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Монгол Улсын мөнгөний болон сангийн бодлогын өнөөгийн хэрэгж

No description
by

Oyunnomin Nmn

on 18 September 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Монгол Улсын мөнгөний болон сангийн бодлогын өнөөгийн хэрэгж


"Монгол Улсын мөнгөний болон сангийн бодлогын өнөөгийн хэрэгжилтийн байдал"
Гүйцэтгэсэн: Үнэнбатын ОЮУННОМИН
Мөнгөний бодлого
Сангийн бодлого
Дүгнэлт
Илтгэлийн агуулга
Зорилго
Мөнгөний бодлогын тухай
Сангийн бодлогын тухай
Мөнгөний бодлогын хэрэгжилт
Сангийн бодлогын хэрэгжилт
Дүгнэлт
Зорилго
Оюутнуудад Монгол банкнаас явуулдаг Мөнгөний болон Сангийн бодлогын тухай ерөнхий ойлголт өгөх мөн авч хэрэгжүүлж буй бодлогуудын өнөөгийн хэрэгжилтийн талаар болон оюутан миний зүгээс уг хэрэгжүүлэлтэнд дүгнэлт хийсэн зэргээ танилцуулахад оршино.
Сангийн бодлого гэж юу вэ?
Макро эдийн засгийн үндсэн зорилгууд болох урт хугацааны эдийн засгийн тогтвортой өсөлтийг бий болгох, инфляцийг тогтворжуулах болон ажилгүйдлийг бууруулах зэрэг эдийн засгийн хөгжлийн тулгуур асуудлуудыг шийдвэрлэхэд чиглэсэн төрийн үйл ажиллагааг САНГИЙН БОДЛОГО гэж ойлгож болно.
2013 оны Төсөвийн ерөнхий төлөвлөлт
2013 оны төсвийн хэрэгжилт (1-8 сар)
Мөнгөний бодлогын хэрэгжилтэнд дүгнэлт өгөх нь
2012 оны хувьд инфляцийн түвшин оны эхнээс 2.9-с оны 8 сар хүртэл 12.1 хүртэл өссөн. Үүний шалтгааныг махны үнийн өсөлттэй тайлбарлаж байгаа бөгөөд хэрэв махнаас бусад барааны үнээр инфляцийг тооцвол 9.7 байж 2012оны төлөвлөгөөндө хүрсэн гэж үзжээ.
Гадаад вальют гадагшилсан буюу эрэлт нь нэмэгдэж дотоодын вальютын ханш өсч эхэлсэн. Үүнийг экспортын бүтээгдэхүүний үнэ уналтаас шалтгаалж, гадаадын хөрөнгө оруулагч секторын тодорой бус байдалтай уялдуулан тайлбарлаж байгаа.
Сангийн бодлогын хэрэгжилтэнд дүгнэлт өгөх нь
Сангийн бодлогоор авч хэрэгжүүлдэг Төсөвийн хүрээнд Монгол улсын төсөвийн тэнцэл голдуу алдагдалтай гарч ирсэн. Өнөөгийн байдлаар хамгийн шинэ мэдээний тусламжтайгаар мөн л алдагдалтай гарсныг харж болно. Төсөв алдагдалтай гарна гэдэг маань өөрөө цаашид ЗГ төсвийн алдагдлаа нөхөхийн тулд татварыг нэмэгдүүлэх, нийгмийн халамж авдаг иргэдийг багасгах гэх зэрэг олон арга хэмжээ авах дохиог өгдөг.
2012 оны Мөнгөний Бодлогын хэрэгжилт
2012 оны Мөнгөний бодлогын үндсэн чиглэл
Мөнгөний бодлогын зорилтын хүрээнд
1.1 Хэрэглээний үнийн индексээр хэмжигдэх инфляцийг 2012 онд нэг оронтой тоонд, 2013-2014 онуудад найман хувиас хэтрүүлэхгүй түвшинд байлгана.
1.2 Төгрөгийн гадаад валюттай харьцах ханш нь макро эдийн засгийн суурь нөхцөлтэй нийцэж, уян хатан тогтох зарчмыг үргэлжлүүлэн баримтална.
1.3 Эдийн засгийн тогтвортой өсөлтийг хангах зорилгоор Засгийн газар болон холбогдох бусад байгууллагатай хамтран санхүүгийн салбарын тогтвортой байдлыг бэхжүүлэх макро зохистой бодлогын тогтолцоог бүрдүүлнэ.

Мөнгөний бодлого гэж юу вэ?
"Монголбанкны үндсэн зорилт нь үндэсний мөнгөн тэмдэгт - төгрөгийн тогтвортой байдлыг хангахад оршино"
Энэхүү ойлголтыг дотор нь 2 янзаар тайлбарлах боломжтой юм. Тухайлбал, төгрөгийн гадаад тогтвортой байдал гэдэгт төгрөгийн бусад валюттай харьцах ханшийг, харин дотоод тогтвортой байдалд хэрэглээний үнийн индексийн (ХҮИ) тогтвортой байдлыг ойлгоно.
Төсвийн орлогын бодлогод
• Эдийн засаг дах татварын хувь хэмжээг нэмэгдүүлэхгүй байх зарчим бармтална
• Бизнесийн орчныг сайжруулах үүднээс татвар болон гаалийн байгууллатай холбоотойгоор гардаг бэрхшээлийг багасгаж, эдгээрийн үйл ажиллагааг нийтэд ил тод байлгана
• Татвар хураалт, хяналт шалгалтыг сайжруулж, ард иргэдийг татвараа төлөх ухамсарыг суулгах болно
• Оюу Толгой ордыг ашигт малтмалын нэмэлт нөөц ашигласны төлбөрийг авах, ААН-ийн татварын хөнгөлөлтийг бууруулах замаар төсвийн орлогыг нэмэгдүүлэх

Төсвийн урсгал зарлагад
• Цалин тэтгэвэрийг тогтвортой байлгана
• Ядуусд олгодог нийгмийн халамжийг хоол тэжээлиын хөтөлбөрөөр орлуулснаар хамрах хүрээ болон нэг хүнд ногдох хөрөнгийн хэмжээг нэмэгдүүлсэн
• Эрүүл мэндийн ажилтанд нэмэгдэл мөнгөн урамшуулал олгохоор болсон
• Багш нарыг тэтгэвэрт гаргахад олгох нэг удаагийн тэтгэмж, хөдөө орон нутгийн тэтгэмжийн зардалд 34.9 тэрбум төгрөг зарцуулна.
• Мөн ЕБС-ын байга ангийн сурагчдын “Үийн Цай” , цэцэрлэгийн хүүхдийн хоол, дотуур байрны хүүхдийн хоолны зардлын нормативийг тус бүр 50 хувь нэмэгдүүлж нийт 61.4 тэрбум төгрөгийг төсөвлөсөн.
• Шүүхийн эрх зүйн орчин бүхэлдээ өөрчлөгдөж бөйгаа тул эрх зүйн орчины шинэчлэлтэнд шаардагдах 38.8 тэрбум төгрөгийг төсөвт баталсан

• Заавал байлгах нөөцийн хувийг 1 хувиар нэмэгдүүлсэн,
• Арилжааны Банкуудын төлбөр түргэн гүйцэтгэх зохистой харьцааны доод хэмжээг 25 хувь,
• Өөрийн хөрөнгө эрсдэлээр жигнэсэн активын зохистой харьцааг 7 хувиар тогтоосон

ХҮИ-ийн жилийн өөрчлөлт
ХҮИ-ийн жилийн өөрчлөлт, бүлгээр
Улаанбаатар хотын жилийн инфляцийн задаргаа, бүлгээр
Түүхий эдийн үнийн индекс, 2010=100%
Түүхий эдийн үнийн өсөлт, %
Жилийн инфляцийн төсөөлөл
Мөнгөний бодлого гэдэг нь Төвбанк өөрийн арга хэрэгслүүд дээрээ тулгуурлан мөнгөний тогтвортой байдлыг бий болгохыг зорихыг хэлнэ. Уг арга хэрэгслүүдэд:
- Хүүгийн суваг
- Валютын нөөцийн ихсэлт, багасалт
- Зайлшгүй байлгах нөөцийн норм
- Дүрмийн сан
- Төв банкны үнэт цаас зэрэг орно.
Мөнгөний зөөлөн бодлого
гэдэг нь зах зээл дээр байгаа мөнгөний хэмжээг ихэсгэх үйл ажиллагааг хэлнэ. Үүнийг доорх арга замаар шийдэж болох юм.
Суурь хүүг бууруулах
Валютын нөөцийг багасгах
Зайлшгүй байх нөөцийн нормыг бууруулах
Дүрмийн сангийн хэмжээг бууруулах
Төв банкны үнэт цаасаа эргүүлэн худалдаж авах зэргээр нөөцөнд байгаа мөнгийг зах зээл рүү гаргаж зах зээл дээрх мөнгөний хэмжээг нэмэгдүүлж болно.
Мөнгөний хатуу бодлого
гэдэг нь зах зээл дээр байгаа мөнгөний хэмжээг багасгах үйл ажиллагааг хэлнэ. Үүнийг доорх арга замаар шийдэж болох юм.
Суурь хүүг өсгөх
Валютын нөөцийг ихэсгэх
Зайлшгүй байх нөөцийн нормыг өсгөх
Дүрмийн сангийн хэмжээг өсгөх
Төв банкны үнэт цаасаа худалдах зэргээр зах зээлд байгаа мөнгийг нөөц рүү гээ татаж, зах зээл дээрх мөнгөний хэмжээг бууруулж болно.
Зорилтот сангийн бодлого.
ЗГ-с урт хугацааны эдийн засгийн тогтвортой өсөлтийг хангах, инфляцийг тогтворжуулах, ажлын байр бий болгох зорилгоор нийт эрэлт буюу төлөвлөгдсөн зардалд сангийн бодлогын арга хэрэгслүүдээрээ дамжуулан зориудаар нөлөөлж байгаа хэлбэр юм.
Зорилтот бус сангийн бодлого.
ЗГ-с тухайн хугацааны макро эдийн засгийн тогтворжилтыг хангах үүднээс зориудаар нийт эрэлтэд нөлөөлөх бодлого авч хэрэгжүүлээгүй байхад эдийн засгийн нөхцөл байдлаасаа хамааран аяндаа сангийн бодлогын сангийн бодлогын арга хэрэгслүүд өөрчлөгдөж байх хэлбэр юм.
Анхаарал тавьсанд баярлалаа ангийнхаан
Full transcript