Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

LEHENENGO MUNDU GERRA

No description
by

Pablo Gonzalez

on 12 January 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of LEHENENGO MUNDU GERRA

LEHENENGO MUNDU GERRA
1914-1918
Aliantza Hirukoitza(inperio zentrala):
Alemania, Austria eta Italia sortu.
Bere aliatuak: Turkia eta Bulgaria ziren.

Etente Hirukoitza(aliatuak)
: Frantzia, Errusia eta Britainiar Imperioa.
Bere aliatuak: Errumania, Grezia eta AEB ziren.

ARERIOAK(blokeak)
Inperioak hedatzearen ideia zegoenez, kolonien arteko liskarrak sortu eta potentzien arteko tentsioa areagotu; bi blokeak bereizten hasi ziren(1895)

1895-1914 bake armatua Europako potentziak gerrarako prestatzen dira haien armagintzarako presupuestoa ikaragarri handituz.

Balkanetan Otomandar inperioaren gainbehera. Hasieran, Errusia Alemaniarekin aliantza zuen baina Austriak eta Errusiak Balkanetako egoeraz baliatu nahi zutenez, aliantza utzi eta bi potentzia hauek eremu horretara bere indarrak eraman zituzten.

Azkenik, guda piztu egin zen Serbiar nazionalista batek Frantzisko Fernando Austriako tronoaren oinordekoa hil egin zuelako. Austria-Hungriako Inperioa gerra deklaratu egin zion Serbiari eta gainontzeko aliantzak gerran sartu ziren (1914 gerraren hasiera).
ZERK ERAGIN ZUEN?
1914an eztanda egin zuen.
Gerra lokal batengatik Europa osora hedatu zen.






Alemaniaren plana Frantzia azkar garaitzea zen eta ondoren Errusiaren aurka borrokatzea (Schlieffen Plana). Frantzian ezusteko erasoaldi bat egin nahi zuten eta erasoaldian Belgika garaitzea. Baina 1914ko irailean, Frantziarrek Alemania geldiarazi zuen Marneko Guduan, Parisetik kilometro gutxira.
Gainera, Errusiak Alemania azkar erasotu zuen baina Alemaniarrek garaitu zituzten Tannenbergen eta Masuriako aintziretan. Gainera, Alemaniarrek beraien tropak Parisetik salbatu zituzten.





















































GERRAREN PROZESUA
POSIZIOEN GERRA(1914-1917)
DEFINIZIOA
XX. mendearen hasieran, Europan garaturako guda izan zen. Gero, munduko beste eskualdeetara hedatu zen. Europan, bi bloke militar sortu ziren: Aliantza Hirukoitza eta Etente Hirukoitza. Honen artean, sortu ziren ikarak, interes kolonialak eta Austriak eta Errusiak Balkanetan zituzten anbizioek piztu zuen gatazka.
MUGIMENDUEN GERRA(1914)
SCHLIEFFEN PLANA
Alemaniarrek, erasoaldian porrot egin zutenez, beraien fronteak sendotzea erabaki zuten eta lortutako posizioak babestea. Honen ondorioz, guda posizio finkoetan hedatu zen eta trintxerak izan ziren elementu nagusiak. Hau eragin zuen armagintza berria erabiltzea eta gainera trintxeretan eman zen bizitza oso txarra zen; batez ere, higiene txarraren ondorioz.
Honengatik, jende asko hil egin zen.

Gerra egonkortu egin zen. Lehenik eta behin, 1915an Britainarrek Alemaniako lehen trintxera marra konkistatu zuten, baina beraien asmoa etsaiaren frontea suntsitzea zen.
Ondoren, alemaniarrek, apirilan Yareseko hiriak eraso egin zituzten gas kloroarekin. Hori izan zen lehenengo guda kimikoa baina porrot egin zuten.
Maiatzan eta ekainan britainarrek eta frantziarrek Alemaniako trintxerak berriro erasotu zituzten, azkenean irailan frantziarrek erasoaldi handi bat egin zuten Alemaniaren aurka baina bakarrik lehen trintxera marra konkistatu zuten.
Fronte nagusiak oso egonkorrak zirela ikusi zutenez, bigarren mailako eremuak
eraso zituzten:
Mediterraneoan britainarrek Turkia bakartzen sahiatu zen baina Gallipolin porrot egin
zuten (1915)
Britainarrek Afrikako Alemaniar koloniak konkistatu zituzten.
Ekialde erdikoan, Otamandar inperioa okupatu zuten arabiarren laguntzarekin.
Itsasoan ere gatazkak eman ziren. Britainar ontzidiak Alemania blokeatu zuten eta hau itsaspeko gerra eragin zuten.

1916an alemaniarrek Verdun konkistatu nahi izan zuten (Frantziarren leku indarrena) baina honen inguruko lurralde batzuk konkistatu zituzten bakarrik. Ondoren, britainarrek Sommeko gudua hasi zuten Alemaniako lineak garaitzeko eta gainera Frantsesek
Verdungo guduan galdutako lurrak berreskuratu zituzten. Posizioen guda 1917an amaitu Estatu Batuak aliatuekin lotura eduki zuenean.
Guda hau garailerik gabe bukatu zen baina Estatu Batuen laguntza aliatuen alde inklinatu zuen balantza.
GALLIPOLIKO GUDUA
VERDUNGO GUDUA (FRANTZIA)
1917ko URTE KRITIKOA
1916an gerra bukatu ezin izan zenez, potentzien tropak etsipena bizi zuten. Orduan 1917an, gerrariek kexa asko eta hauen matxinadak bizi ziren. Gainera, jendea bake itunak eskatu zituzten eta bake elkarteak sortu ziren, Wilsonrena adibidez (AEB).

Frantzian adibidez, trintxeretan eman ziren guda gogorrengatik greba eta matxinadak eman ziren, baina fusilamenduekin izan ziren geldituak.

Alemanian guda politikoak eman ziren, batzuk gerra jarraitzearen alde zeuden eta beste batzuk kontrakoa; baina lehenengoak irabazi zuten eta guda azkeneraino jo zuten.

1917an
egoera militarra aldatu
egin zen bi arrazoi hauengatik:
Lehenik eta behin, Errusian iraultza bat izan zen. Errusia, aliantza hirukoitzaren auka zegoen gudan eta gainera, errusiar talde handi batek gobernuan zegoen enperadorea, El
Zar
abdikatzea behartu egin zuten eta gobernu komunista jarri zuten indarrean. Gorbernu hau, 1918an Brest-Litovskeko Ituna sinatu zuten Alemaniarekin gerratik ateratzeko eta lur asko eman zizkieten.
Berte arrazoi bat AEBk gerran sartzea izan zen. Hasieran, neutralak ziren baina aliatuek hornidura(abastecimiento) saltzen zieten aliatuei. Orduan, Alemaniarrek salmenta hau eragotzi nahi izan zuten eta itsaspekin AEBko itsasontziak hondoratu nahi izan zuten. 1915an Lusitania transatlantikoa hondoratu zuten(AEBren itsasontzi garrantzitsuena). Honen ondorioz, gerran sartu eta aliatuen blokeari milioi bat soldadu eman zizkieten; baita industria garratzitsuak. Hau gertatzean gerraren blokeak desekilibriatu eta egoera militarra aldatu zen.



EL ZHAR
BREST LITOVSKEKO ITUNA
ERRUSIAKO IRAULTZA
LUSITANIA TRANSATLANTIKOA HONDORATU
1918ko ERASOALDIAK ETA GERRAREN AMAIERA
Errusiak eta Alemaniak bakea sinatzean Alemaniari aukera eman zion bere indar guztiak Frantzia aldera eramatera Britainia Handia eta Frantziaren aurka borrokatzeko, erasoaldi hau udaberriko azken erasoaldia deitzen da.

Momentu honetan aliatuek kontraerasoa egin zuten eta orduan potentzia guztiek arazoak izaten hasi zituzten, soldadu asko hil, gaixotasun ugari, higiene txarra...
Gainera, inperio zentralek barne arazo larriak bizi zituzten: Austrian mugimendu independentistak sortzen ari ziren eta Alemanian iraultza espartakistak eman ziren, hauek komunistak ziren. Beraiek Errusian eman zen iraultza antzekoa bizi nahi zuten baina gobernuak aplastatu egin zituen iraultaile espartakista hauek.

Aliantza hirukoitza ezin izan zuen egoera hauei eutsi eta errenditu egin ziren, lehenbizi Turkia, ondoren Austria eta azkenik, Alemanian Gilen II.a Enperadoreak abdikatu egin behar izan zuen.

Azaroan, 1918an, Frantzian
Compiègneko Armistizioa
sinatu zen Alemania eta Aliatuen artean lehengo mundu
gerrako gudak bukatuta emateko.
MUGIMENDUEN GERRA
POSIZIOEN GERRA
GERRAREN AMAIERA
ONDORIOAK
Inperio Alemanak eta Errusiarrak lur asko galdu zituzten; Errusiak adibidez,Finlandia, Estonia, Letonia, Lituania eta Polonia. Alemaniak Versallesen Itunarengatik lur asko itzuli behar izan zituen, adibidez Belgikari Eupen eta Malmedy itzuli zion.
Europako lurraldeen banaketa aldatu eta mapa rekonfiguratu egin zen.
Austria-Hungariako monarkia banatu zen eta honengatik beraien Inperioa eta honen ondorioz, Austria, Hungaria eta Chekoslovakiako republikak sortu ziren.
Turkiako Inperioa desagertu egin zen,
Europako ekonomia oso larri hunkituta geratu zen, potentzia guztiek zor handiak baizituzten. Gainera, gerraren bitartean armak, soldaduen mantenua, janaria, antidotoak...erosteko diru asko behar zen.
Nazioarteko elkartea sortu zen, honen presidentea Wilson Estatu Batuarra zen eta beraien helburua bakea eta orden internazionala ezartzea zen.
Alemania galtzailea izateak hango biztanleria lurraldearen harrotasuna galdu zuten.
Europako biztanleriaren artean itxaropena galdu zen politikariekin. Gainera, hildako soldatu askok gazteak ziren. Hil guztien honengatik itxaropena gehiago galdu zen.
Alemania ez zegoen konforme Versallesen eman zen akorduarekin eta honen ondorioz, bigarren gerra mundialaren basea finkatu zen.
1918ko Versalleseko Ituna
1918garren urtean, Frantzian ematen den ituna deritzo , zehazki bakearen ituna izan zen.
Itun honen bidez lehen mundu gerra amaitutaz eman zen ofizialki. Itunan Europako potentzien ordezkariek parte hartu zuten.
Itun hau Alemaniak erresponsabilizatu egin zuen gerra pizteagatik eta Entente Hirukoitza irabazlea zela adierazten zuen.
Alemanian ondorio larriak
euki zituen itun hau sinatzeak. Galtzaileak izan zirenez, konkistautako lur guztiak kendu edo itzuli behar izan zituen. Gainera, alemaniar biztanleriar iraina(humillación) sentitu eta Alemaniak prestigioa eta biztanleriaren harrotasuna galdu egin zuten. Ere, alemaniaren tropak murriztu egin zien itunaregatik; 100.000 soldadu eraman al zituzten eta tantekirek ez. Galtzailea izateagatik eta gerra asteak bere errua izateagatik irabazleei asko oradaindu behar izan zieten eta erreparazio asko ordaindu behar izan zituzten. Azkenik, debekatuta zuten Nazioarteko elkartean sartzea.
Honen guztiarengatik esan dezakegu itun
hau bake ituna izan zela eta Alemania bere
erruarengatik gerra hasi zenez eta
gailtzailea izan zenez hori ordaindu behar
izan zuela.


Europa mundu gerra hasi aurretik eta ondoren
PERTSONAI NAGUSIAK
1:27 , MINUTUAN HASI PERTSONAIAK
Full transcript