Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

O zjawisku stylizacji językowej, parodii, pastiszu i trawest

No description
by

Marta Ciesielska

on 5 November 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of O zjawisku stylizacji językowej, parodii, pastiszu i trawest

O zjawisku stylizacji językowej, parodii, pastiszu i trawestacji
Stylizacja
Celowe wprowadzenie do wypowiedzi realizującej określony styl pewnych istotnych właściwości innego stylu traktowanego jako obcy sytuacji wypowiedzi nadawcy.
Stylizacja polega na przeszczepieniu do dzieła kształtowanego według własnego stylu właściwości i norm obcych. Wypowiedź stylizowana budowana jest na zasadzie wewnątrztekstowych opozycji elementów o różnej wartości stylistycznej, które na skutek opozycji zyskują szczególną wyrazistość.
Typologia stylizacji
Słownik terminów literackich
Pastisz
Odmiana stylizacji, utwór powstały w wyniku świadomego podrabiania maniery stylistycznej konkretnego dzieła, autora, czy szkoły literackiej. Polega na celowym wyostrzeniu znamiennych cech utworu i ukazaniu go w postaci ostentacyjnie wyrazistej.
Parodia
Najbardziej wyrazista odmiana stylizacji. Wypowiedź naśladująca cudzy styl w celu ośmieszenia. Polega na podjęciu jakiegoś dającego się rozpoznać sposobu mówienia, który zostaje odcięty od swoich zwykłych uzasadnień (sytuacyjnych lub treściowych) i wprowadzony w kontekst przeczący jego charakterowi, dzięki czemu ulega komicznemu wyolbrzymieniu. Jej przedmiotem są indywidualne dzieła, maniery stylistyczne pisarzy i szkół pisarskich, schematy gatunkowe.
Przykłady
Shrek
Żwirek kręci z Muchomorkiem!
Opis: do lorda Farquaada.
Ej, ty! Nie bądź taki drewniak!
Postać: Pinokio do Shreka.
Przyznaje się do związku z siedmioma krasnalami, ale podkreśla, że nie jest łatwa. Pocałuj jej zimne martwe usta, a przekonasz się, jaka jest gorąca.
Postać: Lustro o Królewnie Śnieżce.

Rolnik: Mówio, że łogry robio z kości chleb.
Shrek: He, he, taa, jasne… Gwoli ścisłości, tak to robią olbrzymy. Za to ogry… ooo… no, tu jest gorzej. Ogry robią sobie rękawiczki z ludzkiej skóry… i breloczki z wątroby… wyciskają ofierze białko z oczu…! Najlepiej smakuje na tostach.
Happily Ever After?
Wiedźmin - stylizacja czy intertekstualność?
Once upon a time
3 poziomy narracji
relacja baśń-rzeczywistość
funkcje pełnione przez postaci (np. zła królowa - burmistrz miasta, Śnieżka - nauczycielka)
zmiana cech bohaterów (dobry-zły)
nazwy własne (np. Storybrooke, Mr Gold)
Wykorzystanie bajek i baśni w reklamach
Gnomeo i Julia
Zadania
Jesteś scenarzystą. Napisz krótki dialog do "Czerwonego Kapturka", którego akcja toczy się współcześnie w blokowisku.
Nie chcę tkwić całe życie na balkonie jak ostatnia jemioła.
Och, Gnomeo! Gnomeo, czy to naprawdę niemożliwe żebyśmy spotkali się jeszcze choć raz? Czy musisz nosić niebieską czapeczkę? Czemu nie czerwoną jak moi krewni albo zieloną jak… jak zielone berety czy fioletową jak… jak [wikary]? na solarce. Czymże jest czapka? Jesteś jak morze co zalewa krew, jestem jak ogień a z oczu leci mi woda. Przecież kolory nie powinny nam stawać na drodze do szczęścia, prawda?
Ee, gadanie! Co zwiemy chwastą, pod inną nazwą chwastą pozostanie.
Ona pozoruje własne zejście. On myśli, że już jest po niej, więc też strzela samobója. Znajduje go sztywnego. Truje się i kaput oboje.
Trawestacja
Odmiana parodii, ośmieszająca parafraza utworu poważnego, zachowująca jego podstawowe elementy tematyczne i kompozycyjne przy radykalnej degradacji stylu. Polega głównie na zastąpieniu wysokiego i patetycznego stylu pierwowzoru przez styl niski, a nawet wulgarny, pozostający w ostentacyjnej sprzeczności z charakterem treści naśladowanego dzieła.
Wg zakresu występowania w tekście:

całościowa
częściowa
fragmentaryczna

Wg wzorca stylizacyjnego:

styl artystyczny - poetyzacja
styl naukowy – scjentyzacja (intelektualizacja)
styl urzędowy – kancelaryzacja
style epok minionych – archaizacja
styl potoczny – kolokwializacja
dialekty ludowe – dialektyzacja (stylizacja gwarowa)
style zawodowe – profesjonalizacja
styl biblijny - stylizacja biblijna

Wg systemowości wprowadzania składników stylizacji:

totalna
umiarkowana
minimalna
Wg sposobu przywoływania wzorca:

stylizacja rekonstruująca – odtwarzająca
stylizacja selektywna
stylizacja substytucyjna
stylizacja deformacyjna
Słownik terminów literackich
Słownik terminów literackich
Słownik terminów literackich
Joanna Lisiewicz, Marta Ciesielska
Bibliografia
Balbus Stanisław, Stylizacja a problem intertekstualności, w: tegoż, Między stylami, Kraków 1996.
Głowiński Michał, O stylizacji, w: Problemy socjologii literatury, pod red. J. Sławińskiego, Wrocław 1971, s. 149 – 165.
Skubalanka Teresa, Stylizacja, intertekstualność, w: Podstawy analizy stylistycznej. Rozważania o metodzie, Lublin 2001
Słownik terminów literackich, Janusz Sławiński,M. Głowiński,T. Kostkiewiczowa, Wrocław 1976.
Wilkoń Aleksander, Problemy stylizacji językowej w literaturze, w: „Przegląd Humanistyczny” 1984, nr 3, s. 11 – 27.
Ziomek Jerzy, Parodia jako problem retoryki, w: tegoż, Powinowactwa literatury. Studia i szkice, Warszawa 1980, s. 355 – 390.
Tabletki z bajkami
Jerzy Ziomek, Parodia jako problem retoryki
Igranie z poważnym tematem i podstawioną doń zabawną formą; wierność formie przy „zdradzieckiej zmianie tematu”; ośmieszenie utworu poważnego przez zmianę jego treści przy zachowaniu elementów formalnych; zachowuje „zewnętrzną formę”, ale wprowadza niezgodną z nią treść.
Parodia
Żartobliwe przetworzenie wzniosłego tematu w zabawnej formie; wyszydza utwór przez oddanie jego treści w niestosownej do niego formie. Dwie formy:
zstąpienie stylu
wstąpienie stylu
TRAWESTACJA
PASTISZ
Jest falsyfikatem, nie imituje konkretnego utworu i nie skleja strzępów utworów, lecz tworzy utwór nowy i przedtem nieistniejący.
Styl
Styl rozumiany szeroko – obejmuje wszelkie wytwory i zachowania człowieka (np. styl bycia, styl ubierania się, styl myślenia itp.)

Styl rozumiany wąsko – sposób wysławiania się właściwy pisarzowi, pojedynczemu tekstowi, epoce, prądowi literackiemu lub związany z określoną sytuacją mówienia, typem odbiorcy; wiąże się z przekazem określonych treści i wartości.
Intertekstualność
Intertekstualność to wszystko, cokolwiek tworzy układ odniesienia dla danego tekstu, związek, jaki wytwarza się wewnątrz jednego tekstu z innymi tekstami. Jest to pojęcie najbardziej rozpowszechnione na gruncie literackim, ale nie ogranicza się tylko do niego.
Motyw z baśni o Królewnie Śnieżce i 7 krasnoludkach
"Ja byłem za tym, by ją [Renfri] tylko izolować, ale księżna zadecydowała inaczej. Posłała małą do lasu z wynajętym zbirem, Łowczym. Znaleźliśmy go później w zaroślach. Nie miał na sobie spodni, nietrudno było więc odtworzyć przebieg wypadków. Wbiła mu szpilkę od broszki w mózg, przez ucho zapewne wtedy, gdy uwagę miał zaprzątniętą zupełnie czymś innym. (...) Wytropiła małą, żyła w Mahakamie z siedmioma gnomami, których przekonała, że bardziej opłaca się łupić kupców na drogach niż zapylać sobie płuca w kopalni."
A. Sapkowski, Mniejsze zło
Motyw z Pięknej i Bestii
Nivellen - zamieniony w bestię o głowie lwa, lecz nieszkodliwy
Vereena - piękna niewiasta, która okazuje się potworem
dom, który słucha rozkazów swojego pana
Księżniczka zamieniona w potwora
motyw żaby, którą trzeba pocałować -> motyw potwora, w którego łożu trzeba zasnąć
motyw klątwy rzuconej przez złą wiedźmę -> klątwa rzucona przez zdradzonego kochanka

Kandydatka nr 1 to upośledzona psychicznie dziewczynka z odległego królestwa. Jej ulubione zajęcie to pranie, sprzątanie i gotowanie dla macochy i jej podłych córek. Brawa dla... Kopciuszka!
Full transcript