Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRKLERDE EĞİTİM

No description
by

Tuğçe Özkurt

on 18 January 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRKLERDE EĞİTİM

Türklerin Müslüman olmadan önceki dönemlerde eğitimlerinin temel özellikleri
- Eğitim, yaşama biçimleriyle şekillenmiştir.
- Toplumun töresi önemli bir rol oynamıştır.
- Örgün eğitim kurumlarının olduğu bilinmesine rağmen bu kurumlar hakkında henüz bilgi bulunmamaktadır.
- Edebi eserlerde yaygın olarak öğretici amaç bulunmaktadır.
- Alp insan tipine önem verilmektedir.
- Köklü bir bilim sevgisi vardır.
- Mesleki eğitim önemli bir yer tutar.
GÖKTÜRKLER


Göktürklerde eğitim ve Orhun anıtlarının Türk eğitim tarihindeki yeri

- Eğitim töre içinde ve töre kanalıyla verilmektedir.
- Göktürkler 38 harfli gelişmiş bir alfabeye sahiptir ve yazılı eserler bırakmışlardır.
- Sözlü töre bilgisi yazı ile genişlemiş, bilgiler artmış ve yaygınlaşmıştır.
- Hunlarda olduğu gibi alp insan tipine büyük önem verilmektedir.
- Göktürkler ileri bir dil ve yazı ile çok değerli belgeler bırakmışlardır. Orhun anıtları denilen bu belgeler kültegin, bilge kağan ve tonyukuk anıtlarıdır. Bu anıtlarda 6000 kadar kelime vardır.
- Orhun anıtları Türkçenin bilinen en eski yazılı belgeleri olarak kabul edilmektedir.
- Son yıllarda yapılan araştırmalar, Göktürklerin Orhun anıtları dışında mezar taşları dağlardaki sabit kayalar, ağaç ve kemikler üzerine de pek çok yazı yazdıklarını ortaya koymuştur.
Eğitim disiplinler arası bir bilimdir.Eğitimin tarihi ise en eski zamanlara götürülebilir

KISACA EĞİTİM
HUN İMPARATORLUĞU
Hunların eğitimini yaşayış biçimleri şekillendirmiştir.
Hunlar göçebe yaşam tarzını benimsemişlerdir. Bunun sonucu olarak savaşçılık, yöneticilik, bazı el zanaatları ile dini inanışlar ve çocuk yetiştirmeye ilişkin değerler eğitime damgasını vurmuştur.
Çocukların güçlü ve iyi bir asker olarak yetişmesine büyük önem verilmiştir.
Hunlar halı, kürk ve madeni eşya yapımında ileriydiler. Bu işlerin yapılabilmesi için devletin yaygın bir mesleki eğitimle ilgilenmiş olması muhtemeldir.
Hunlarda ve eski Türklerde din kısmen bir eğitim aracı olmuştur.

GÖKTÜRK YAZITLARI
UYGURLAR


- Uygurların hayat biçimleri Göktürklerden başlıca iki yönden farklıdır. 1. yerleşik hayata önem vermişlerdir. 2. diğer kültürlere geniş ölçüde açılmış ve gittikçe savaşçı özelliklerini kaybetmesine sebep olan bir din benimsemişlerdir.
- Yerleşik hayat ve din değişikliği nedeniyle Uygurlar Türk eğitim tarihine kendi damgasını vurmuştur.
- Uygurların 14 harfli soğd alfabesine bazı eklerle aldıkları bil alfabeleri vardır. Bu yazı ile birçok sanat, edebiyat, din konularında kitaplar yazdılar.
- Uygurların basım tekniği olduğunu gösteren deliller de vardır.
- Okuryazarlık oldukça arttı ve toplumun bilgi düzeyi yükseldi.
- Yazı ve yerleşik hayatla birlikte sözlü töre bilgisi çok aşıldı.
- Bilgi ve kültür düzeyleri yükseldiği için yüzyıllarca çeşitli Türk ve yabancı devletlerin saraylarında kâtiplik bürokratlık danışmanlık tercümanlık öğretmenlik yapmışlardır.
- Çocuklar eğitimini aldıktan sonra devletin üst düzey yönetim işlerinde görev alabileceği belirtilmiştir.
Eski Türklerin eğitiminin diğer kültürlerle etkileşimi

Konfüçyüs eski Türklerin eğitiminde kısmen etkili olmuştur:

· Birçok Türk hükümdarı Çin prensesleriyle evlendiğinden ülkelerinde iyi bir eğitim görmüş, Konfüçyüs'ün sözlerini ezberlemiş bu hatunlar Türk şehzadelerinin annesi olmuş ve onun fikirlerini çocuklarına öğretmiştir.

· Zaman zaman Çin'den kaçan aydınlar Türk hükümdarlarına sığınmışlar ve kendilerine uygun devlet işleri verilmiştir.

· Ülkeler arasında siyasi ilişkiler kurulmuş elçiler gidip gelmiştir.

· Birçok şehzade Çin'e öğrenim için gönderilmiştir.

· Özellikle Uygurlar Çinceden çeviriler yapmışlardır.

· Savaşlar, ticaret ilişkileri, gezginler de başka ülkelerin kültür ve eğitiminin etkilerini getirmiştir.
TANZİMAT DÖNEMİNDE EĞİTİM
TANZİMAT DÖNEMİ
Tanzimat Osmanlı İmparatorluğunda
1839 yılında Tanzimat Fermanı olarak
bilinen Gülhane Hatt-ı Şerifi'nin okunmasıyla başlayan modernleşme döneminin adıdır.Sözcük anlamı
''düzenlemeler''
demektir.Tanzimat dönemi 1876'da Abdülhamit'in tahta çıkması ve meşrutiyetin ilanıyla sona ermiş kabul edilir.
3 Kasım 1839 günü saray müştemilatı içerisinde yer alan Gülhane bahçesinde okunan bir Hatt-ı Şerif ile Tanzimat-ı Hayriye ilan edildi.Osmanlı tarihinin en önemli belgelerinden biri olan bu metin okunduğu yerden dolayı Gülhane Fermanı ve içeriğinden dolayı Tanzimat Fermanı adıyla anılır.Ferman insan ve vatandaş hakları bildirgesinden esinlenmiştir.
TANZİMAT DÖNEMİNDE EĞİTİM
Eğitim alanındaki gelişmeler 1770'lerden sonra olmuştur.Bu dönemde başlayan yenileşme hareketleri, aradan uzunca bir zaman geçtikten sonra öğretmen okullarının açılmasından sonra sonuçlanmıştır.Bunda padişah İkinci Mahmut ve Abdülmecit'in eğitim ve öğretim sorunlarına karşı olumlu yaklaşımları ve diğer devlet adamlarının çabaları ile nihayet 16 Mart 1848'de ''Darülmuallimin'' adıyla, ilk kez Türkiye'de bir öğretmen okulu açılabilmiştir.
Daha önceki dönemlere göre bu dönemde az da olsa eğitim anlayışlarında ve yöntemlerde bir değişiklik olmuş, eğitim ve öğretim çalışmaları laik bir nitelik kazanmaya başlamıştır.Bu değişmeler kısaca usul-i cedid adıyla anılmaya başlanmıştır.Bunun bir gereği olarak artık okuma bir
''ezber okuma''
olmaktan çıkmış, bir
''anlama okuması''
olmaya yönelmiştir.Sıra, kara tahta, harita, yer küre ve benzeri araç ve gereçlerin kullanılmaya başlanması; anlayarak , konuşarak öğretim yapılmaya başlaması, her şeyden önce okuma, yazma ve öğrenmeye değer verilme yolunun açılması da bununla ilgilidir.
TANZİMAT DÖNEMİ EĞİTİMİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ
-Eğitim bir bilim olarak görülmeye ve eğitim bilimleri kitapları yazılmaya başlanmıştır.
-Örgün eğitim alanında İstanbul'da ve taşrada büyük çabalar gösterilmiş, bazıları günümüzde de etkinliğini sürdüren birçok okul kurulmuştur.
-Nisan 1847 talimatı ile zorunlu ilköğretimin 6 yıla çıkarılması kısmen uygulanması çok önemli bir yeniliktir.
-Medreselerin düzeltilmesine gidilmemiş, bazı meslek medreseleri açılmıştır.
-Açılan yeni okulların programlarına hayata dönük dersler konulmuştur.
-Medrese dışındaki okullarda Türkçe eğitim dili olarak benimsenmiştir.
-İlk kez kızlar için orta dereceli okullar açılmıştır.İlk kez kız öğretmen okulunun açılışı da bu dönemdir.
-Falaka yasal olarak kaldırılmıştır.
SELÇUKLULAR
- Türk tarihinin eğitim açısından en parlak dönemidir.
- Yöneticiler bilime önem verirdi: Nizamiye medreseleri, kütüphaneler, bilim adamlarını toplanması.
- Medreseler; Bağdat, Musul, Basra, Nişabur, Belh, Herat, İsfahan, Merv, Amul, Rey ve Tuş ta çok sayıda açılmıştır.
- Küttab’lar ve medreseler çok yaygındı.
- Ahilik teşkilatı.


Erzurum’un sembolü haline gelen Çifte Minareli Medrese’nin kitabesi olmadığından, yapılış tarihi kesin olarak bilinmemektedir.
Medreselerin hızla yaygınlaşmasının nedenleri nelerdir?
Selçuklular, medreselerin yanında ilköğretim düzeyinde de kurumlar açmışlardır. Küttap adı verilen bu kurumlarda okuma yazma, aritmsetik gibi temel bilgiler öğretilir ve din eğitimi gerçekleştirilirdi. Küttaplar genellikle camilere bitişikti. Medreseler ve küttapların dışında Selçuklular, şehzade ve sultanlara danışmanlık yapmak, onlara eğitim vermek amacıyla deneyimli hocalardan yararlanmışlardır. Atabek adı verilen bu kişiler şehzadelerin yanında görevlendirilir ve onlara her konuda rehberlik ederlerdi. Atabeklik çok önemli bir görevdi ve atabek yüksek bir statüye sahipti.
Selçuklular döneminde ortaya çıkmış önemli bir eğitim kurumu da ahiliktir. Ahi, kardeş anlamına gelen bir sözcüktür. Ahilik, mesleki ve dini nitelikte bir lonca kurumu olup, küçük esnaf, sanatkâr usta, kalfa ve çıraklara meslek öncesinde ve meslek içinde yetişme olanağı sağlayan bir meslek eğitimi sistemidir. Ahilik anlayışı, küçük esnaf usta, kalfa ve çırakların mesleki dayanışmalarını, mesleklerini dürüstçe ve özenli bir biçimde yapmalarını ve meslekleriyle ilgili olarak en iyi biçimde eğitilmelerini sağlamayı amaçlamaktaydı.
Çırak, kalfa, usta aşamalarını içeren Ahilik sisteminde, yeterlik ve yeteneğe büyük önem verilirdi. Usta olmak için sınavdan geçmek gerekirdi. Ahilikte meslek eğitimi iş yerlerinde; ahlaki eğitim ise iş dışında, örgütün toplantı yerlerinde gerçekleştirilirdi. Bu eğitimi verenlere muallim, pir ya da ahi adı verilirdi. İslam dininin ve tasavvuf akımlarının el emeği ve alın terine büyük önem vermesi, bu sistemin, meslek üyeleri arasında olduğu gibi, toplum yaşamında da kolayca benimsenmesi ve örgütlenmesini sağlamıştır.
TANZİMAT DÖNEMİNDE EĞİTİM
TANZİMAT DÖNEMİ
Tanzimat Osmanlı İmparatorluğunda 1839 yılında Tanzimat Fermanı olarak bilinen Gülhane Hatt-ı Şerifi'nin okunmasıyla başlayan modernleşme döneminin adıdır.Sözcük anlamı
''düzenlemeler''
demektir.Tanzimat dönemi 1876'da Abdülhamit'in tahta çıkması ve meşrutiyetin ilanıyla sona ermiş kabul edilir.
İSLAMİYET ÖNCESİ TÜRKLERDE EĞİTİM
EĞİTİM BİLİMİNE GİRİŞ
HAZIRLAYANLAR
ECE ÖZKURT
BUSE SÖNMEZ
CANSU ÜSTÜN
YAKUP AKSOY

KPSS SORULARI
Aşağıdakilerden hangisi Millet Mektepleri’nin açılmasındaki amaçlardan biridir?

A) Her kesimden vatandaşı okur yazar duruma getirmek

B) Yurt dışına gidecek bireylere yabancı dil öğretmek

C) Harf inkılâbının yapılmasına ortam oluşturmak

D) Medreselerin kapatılmasını sağlamak

E) İlköğretimi zorunlu hâle getirmek

(2008/KPSS Önlisans) Cevap: A
KPSS ÇIKMIŞ SORULAR
Atatürk: “Şimdiye kadar izlenen eğitim ve öğretim yöntemlerinin ulusumuzun geri kalmasında en önemli etken olduğu kanısındayım. Onun için bir ulusal eğitim programından söz ederken eski dönemin boş inançlarından ve doğuştan getirdiğimiz niteliklerimizle hiçbir ilişkisi olmayan yabancı düşüncelerden, Doğu’dan ve Batı’dan gelebilen tüm etkilerden uzak, ulusal kimliğimiz ve tarihimizle uyuşan bir kültürü kastediyorum.” demiştir.

Atatürk’ün bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisine vurgu yaptığı savunulamaz?

A) Ulusal değerleri korumaya

B) Eğitim ve öğretimde çağdaşlaşmaya

C) Ulusal değerlere uygun eğitim modeli seçmeye

D) Toplumsal yapımızın ihtiyaçlarını karşılamaya

E) Geçmişteki eğitim sistemini devam ettirmeye

(2010 KPSS – Lisans) Cevap: E
Full transcript