Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

тэмүүжиний бага насны амдрал

No description
by

batzorig ganbat

on 30 November 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of тэмүүжиний бага насны амдрал

Чингис хааны үндэс
Тэмүүжин өсвөр нас /1174-1180/
Тэмүүжин бага нас
Тэмүүжин 1162 онд Онон голын хөвөөнд Дэлүүн Болдог хэмээх газар Есүхэй баатрын хатан Өэлүн эхээс төржээ. Монголын нууц товчоо түүнийг төрөхдөө шагайн чинээ нөж атгаж төрсөн гэж бичсэн байдаг. Тэмүүжин ийнхүү төрөхсөөл сонгогдсон нэгэн гэдгийг ч харуулсан биз дээ.
Өөрийн эхээс болон Сочигил хатнаас гарсан эцэг нэгтэй нийт 6 дүүтэй айлын том байсан.
Тэмүүжин зан чанар
Түүний зорилгын үндэс
Тэмүүжиний бага насны амьдрал
Тэмүүжин бага нас /1162-1174/
Тэмүүжин өсвөр нас /1174-1780/
Түүний зан чанар, төлөвшилт
Түүний аугаа их зорилтын үндэс
Тэмүүжин түүний анд нөхөр
Дүгнэлт
Анхаарал тавьсанд баярлалаа!!!
Багш шавийн барилдлага улам бэхжих болтугай.
1171 онд Тэмүүжин Хонгирадын Дай Сэцэний охин Бөртэтэй сүү тавьсан. Тэмүүжинг Хонгирад аймаг хүргэж өгөөд буцах замдаа Есүхэй баатар Татарчуудад хорлогдон нас барсан.
Тэмүүжинг 13 нас хүрэхэд Таргудай-Хирилтуг олзлон аваачин хорин улмаар хороохоор завдаж байх үед Тэмүүжин самбайчлан голд нуугдаж байгаад Сүлдүсний Сорхан Шарын (хожим мянганы ноён), гэрт ирэхэд тэрээр өөрийн хүү Чулуун (хожим Чингис хааны дөрвөн хүлэг баатарын нэг), Чимбай, охин Хадаан нарын хамтаар Тэмүүжинд туслан дутаалгажээ.
Овгийхадаа хаягдсан Тэмүүжин гэрийхнийгээ удирдан залж, хүнд хэцүү амдралыг туулан хар багасаа амдралын арга ухаанд суралцан хэрсүү нэгэн болж өсөн торинжээ. Тэрээр 12 настай байхдаа өөрийн дүү Хасартайгаа нийлж өөрсдийнх нь барьсан загас, болжморыг булааж авлаа гэж хилэгнэн эцэг нэгтэй, өөр эхтэй Бэгтэрийг харваж алжээ.
Тэмүжин 17 настай байхдаа өмнө сүй тавьсан Бөртэг буулган авч гэрлэсэн. Тэмүжинд Бөртэ үжин Зүчи, Цагаадай, Өгөдэй, Тулуй гэсэн дөрвөн хүү төрүүлж өгчээ.
1180 оны үед Гурван Мэргид цэрэглэн ирж өмнө Мэргидийн Их Чилэдү эхнэр Өүлэнийг Есүхэй баатарт булаалган алдсаны өшөөг авахаар ирэн Бөртэ үжинийг булаан авч Чилгэр бөхөд өгсөн байна. Тэмүжин өмнө нь түүнийг ивээлдээ багтаахаа амласан Хэрэйдийн Тоорил ханд очиж тусламж хүссэнд хүлээн авч Жадаран аймгийн Жамухатай хүч хавсран Мэргид аймгийг дайлан Буур хээрийн тулалдаанд бут цохин Тэмүжин эхнэр Бөртийг эргүүлэн авчээ.
Тэмүжин багаасаа ухаалаг хэрсүү, харвах намнахдаа мэргэн хүүхэд байлаа.
Хар багаас юм юмны захаас зууж үзсэн ба халуунд халж хүйтэнд хөрөн, амьдралын зөвлөн жаргалын аль алинийг дэндүү балчиг насандаа ойлгожээ.
Тэмүүжин үргэлж үнэнд зөөлөн худалд хатуу байсаар ирсэн
Тэмүүжин аавыгаа насан эцэс болход нулмас унагаагүйн хэр сэтгэлийн хадтай байсныг харуулсан төдийгүй өөрийн байр сууринд итгэлтэй зогсдог нэгэн гэж үзхэд хүргэж байна.
Тэмүүжин хар багаас шудрага шулуун дээрэлхүү зан үзэдгүй байсан нь өөрийн дүү болох Бэтгэрийг хөнөөхөд хүргэсэн. Торгудай аавын элдвээр хэлхэд аравхан настай Тэмүүжин түүнрүү дайрч давшилж уурлан хилэгнсэн. Тэмүүжинг шийдэмгий зоригтэй нэгэн байсныг үүнээс харж болно.
Есүхэй баатарын үхэл түүний захисан захиас Тэмүүжинг хурцалж, аавынхаа өшөөг авах гэсэн чин хүсэл нь түүний Хамаг Монгол улсыг байгуулах чухал суурь нь болж өгсөн ба бүр цаашлаад Дэлхий дахиныг байлдан дагуулах үндэс нь болсон.
Тэмүүжин ба Жамуха
Тэмүүжин Жамуха хоёр нь хар багаас нөхөрлөсөн ба энэ хоёр гурван удаа анд барилцсан ба хоёр нь бага балчир насандаа нөгөө нь идэр насандаа байжээ.
Тэмүүжиний хамгийн анхны анд бол Жамуха тэд хар багаас нөхөрлөсөн. Түүгээр ч барахгүй хүчээ нэгтгэн санаа нэг дайснаа буулгаж авч байсан түүх бий.
Мэргидийг дайлсны дараа Тэмүжин, Жамуха хоёр гурав дахь удаагаа анд барилдан хамт нутаглаж байсан байна. Гэвч удалгүй салж явцгаасанд өмнө Жамухыг дагаж явсан Боржигин болон бусад овог аймгийн иргэдийн зарим Тэмүжинг даган ирсэнээр түүний өөрийн овог аймгийн удирдагч болохын эхлэл тавигджээ.
Тэмүжин Найман шарга морио алдаад мөр мөшгин явж байхад Аралуд аймгийн Наху баяны хүү Боорчи тосон уулзад Тэмүүжинд шаргын авхад туслан улмаар тэд анд бололцдог. Хожим нь Тэмүжин Бөртэ үжинтэй ханилж, анд нөхдөө урихад Боорчи бөгтөр хонгор морио унаж иржээ. Тэр цагаас хойш насан эцэс болтлоо Чингис хаанд хүчин зүтгэсэн.
Насан туршдаа аян дайн хийх тавилантайг бэлэгдсэн хэрэг ч байж болох юм. тэмүүжин гэдэг нь Монголоор хатан төмөр гэсэн утгатай үг бөгөөд төмрийн хүдрийг хатан төмөр болгон хувиргахад халуун галын илч хэрэгтэй билээ. Тэрээр зовлон шанлал хүнд бэрх дайн тулааны дунд нарт хорвоог туулж эцэст нь Дэлхий дахиныг донсгосон суут Чингис хаан болон хувирсан.
Full transcript