Loading presentation...
Prezi is an interactive zooming presentation

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

ş

No description
by

mary j.

on 30 November 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ş

ÇOK MERKEZLIİ KENT MODELIİ KENT GELISIİŞİM MODELLERIİ KAYNAKLAR

http://www.mmfdergi.gazi.edu.tr/2004_1/73-88.pdf
http://www.belgeler.com/blg/1cxv/kentsel-rantin-dnm-ve-yerel-ynetimler-urban-land-rent-s-transformation-and-local-governments Kentsel gelisim modellerini kentin mekânsal kurgusunu ve ekonomik kurgusunu açıklamaya çalısan iki farklı yapıda degerlendirmek mümkündür. Bu modeller içinde kentin makroformunu açıklamaya çalısan kavramlar, kentlerin temel ekolojik etkenlere göre gelisimini baz alırken, dıssal etkenlere baglı gelisimleri dikkate almamaktadır. Ekonomik kurgusunu açıklamaya çalısan modeller ise kentteki üretim ve tüketim araçlarını ve bunlar arasındaki iliskisini temel almaktadır.
Bu modeller;
1.Tek Merkezli Gelisim (Ortak Özerkli Çemberler Kuramı)
2.Dilimler/Isınsal Gelisim Modeli
3.Çok Merkezli Gelisim Modeli Harris-Ulman Cok Merkezli Gelisim Modeli Metropolitan alanların giderek desantralize olmasıyla birlikte, geleneksel merkezi i alanlarının bütün is olanaklarındaki payı da zaman içinde düstü. Çok sayıda is olanaklarını sunabilen ve merkezi is alanlarıyla yarıabilecek kentin merkezinin dısında genis is merkezlerinin dogması, kentin mekansal örgütlenmesini de derinden etkiledi. Bilisim ve ulasım teknolojilerindeki gelismelerin etkisi
altındaki bu degimeler, merkezi is alanlarının mevcut ve potansiyel is olanaklarını ve nüfusu banliyölerde ortaya çıkan yeni yerlesimlere kaptırmasına yol açtı. Günümüzde Çok Merkezli Kent
(Polycentric City) Örnegin, New York Metropolitan’ın merkezi is alanındaki istihdam oranı toplamın sadece % 20’si, Dünya’nın en büyük metropolitan alanını olusturan Tokyo’daki oran % 15, Chicago Merkezinde ise bu oran % 10’a kadar düsmektedir. Günümüzde Los
Angeles, Chicago ve bir çok büyük kentleri en iyi
sekilde karakterize eden form, birden fazla merkezi is alanlarının olması, yani çok merkezlilikleridir.
Nitekim McDonald ve McMillen
tarafından Chicago’nun arsa fiyatları üzerine yapılan bir arastırmada, arsa degerlerinin geleneksel merkezi is alanın dısında birkaç noktada en yüksek seviyeye çıktıgını bulmuslardır. Çok Merkezli Kent modellerinden birisi de, sosyoloji disiplininden gelmektedir. Harris ve Ullman tarafından gelistirilen Çok Çekirdekli (Multiple Nuclei) Kent teorisi, yine sosyoloji geleneginden gelen modellerin yetersizliklerine karsı ileri sürülmütür. Bu teoriye göre, bir kent büyüdükçe homojen ve spesifik aktivitelerin yürütüldügü merkezler gelisir. Fakat bu merkezlerin, Burges’ın birbiri içine geçmis halkalar veya Hoyt’un iddia ettii gibi sektörler seklinde gelismesi gerekmez. Buna göre, günümüzdeki bir çok kent, konutsal, ticari, depolama, sanayi, finans, hükümet,
kültürel ve egitim hizmetlerinin yogunlastıgı
merkezlerden meydana gelmektedir. 1945 yılında Harris ve Ulman tarafından ileri sürülen bu kuram diger iki kuramın aksine kentlerin çok merkezli bir gelisme egilimi gösterdiklerini savunmaktadır. Merkezler farklı konularda uzmanlasmıslardır (finans, ticaret, imalat vb). Bu merkezler organik olarak veya ihtiyaca baglı olarak gelismektedir.
Bu model çerçevesinde kentlerde farklı konularda uzmanlasmıs birden fazla merkezin olabilecegi tanımlanmaktadır. Merkezi is alanı kendi konumunu ve önemini korumakta iken, bazı merkezleri olusturmaktadır. Özellikle metropoliten kentlerde MIA ve çevresinde alt merkezler kurgusu ortaya çıkmaktadır. Alt merkezlerin olusmasında ihtisaslasma önemli bir neden olmakla birlikte, “kimi kentsel aktiviteler, kendileri için en uygun yerlerin deger yerlerin yüksek rantının olması sonucu, bulundukları yerlerde ayrı ayrı çekirdekler olarak yaratılmaktadır”.
Özellikle metropol ölçegindeki kentlerde, kentin büyüklügüne baglı olarak alt merkezler olusmakta ve kentin ekonomik agırlıgının tamamı MIA üzerinde bulunmaktadır.
Bu kuram günümüz metropollerinden bazılarını tanımlamakla birlikte, ampirik çalımalarla desteklenmedigi için elestiriler almaktadır. Her ne kadar tek bir Çok Merkezli Kent teorisi olmasa da, alt merkezlerin yerlesimi ve nasıl ortaya çıktıgını açıklamaya çalısan teoriler bulunmaktadır.
Örnegin Wieand, geleneksel Tek Merkezli Kent
Modelini gelitirerek banliyölerdeki yeni is merkezlerinin, bir ulaım sistemi boyunca nasıl sırayla olusabileceklerini inceler. Diger taraftan kent banliyölerinde ortaya çıkan ve merkezi is alanıyla aynı ekonomik aktiviteler için rekabet eden yeni alt merkezlerin, aynı anda ortaya çıkma olasılıkları daha güçlü bulunmaktadır. Anas, Arnott ve Small'ın Çok Merkezli Kent modelinin teorik ve ampirik çalısmalarıyla ilgili, detaylı bir literatür taraması bulunmaktadır. Cadwallader’a göre, bir kenti çok merkezlilige ıten kuvvetleri, merkezi is alanındaki yıgılma ekonomileri (agglomeration) ile bundan kaynaklanan trafik tıkanıklıkları arasındaki takas seklinde kavramlastırmak mümkündür. Fakat
nihai süreçte, yeni alt merkezlerin ortaya çıkması, firma ve bireylerin bireysel düzeyde aldıklarıkararların bir sonucudur. http://abramv.com/polycentric-radial-street-patterns/ http://linearcity.org Washington Çok Merkezli Kent Yapısı Lineer Çok Merkezli Kent Yapısı Paris Çok Merkezli Kent Yapısı Londra Çok Merkezli Kent Yapısı http://www.lboro.ac.uk/gawc/rb/rb307.html http://www.lboro.ac.uk/gawc/rb/rb307.html HAZIRLAYANLAR

MERYEM UGURLU
AYSE KAYGISIZ
Full transcript