Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

H2O

bjorn jaupllari
by

Monda Kamberi

on 15 May 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of H2O

Te rinjte evropian dhe MJEDISI
Punoi: Agelin Hoxha
Aldo Bega
Artiela Dimraj
Bajame Goga
Bjorn Jaupllari

KL. XII-B

Objektivat

Uji eshte baza e jetes ne toke

Prania e tij eshte arsyeja e vetme pse planeti yne quhet “Planeti Blu” . Toka eshte e mbuluar me uje ne 71% te siperfaqes se saj, megjithate, pavaresisht nga kjo bollshmeri, sasia me e madhe e ujit ndodhet ne oqeane dhe dete. dhe vetem nje pjese shume e vogel e tij eshtee pershtatshme per tu pire pa u trajtuar. Pa uje nu do te kishte jete, sepse pa pranine e tij nuk mund te egzistonin gjallesat.
Burimi kryesor I ujit te pijshem ne bote jane lumenjte dhe liqenet, ndersa ne shqiperi ujerat nentokesore. Uji I pijshem qe do te perdoret ne qendrat e banuara, dergohet ne stacionin e pastrimit, ku behet largimi I lendeve te padeshirueshme dhe eleminimi I mikroorganizmave te demshem.
Uji
Për shkak të kushteve klimatike,kryesisht të reshjeve të bollshme,si dhe të relievit kryesisht kodrinor-malor, Shqipëria është e pasur me ujëra. ajo renditet ndër
vendet e para të Evropës për sa i përket sasisë së ujit për frymë të popullsisë, e cila arrin mbi 13’000 m3 frymë/vit rreth 44% e sasisë së ujërave buron brenda vendit. Këto rezerva ujore krijojnë mundësinë që pjesa më e madhe
e ujit të pijshëm të merret nga burimet nëntokësore 80 % dhe vetëm 20% nga ujërat sipërfaqësore.
Sistemi i ujit të pijshëm në Shqipëri
sistemet ujore
Sistemi i ujesjellesave ne Shqiperi
Nga gjithë sistemi i ujësjellësve në Shqipëri prodhohet për çdo person rreth 120 L/ditë. Meqë humbjet dhe shpërdorimet në rrjetin e shpërndarjes janë shumë të mëdha, vetëm 20-50 L/ditë shkojnë tek onsumatorët në shkallë vendi. Nga mungesa e mbikëqyrjes së rrjetit shpërndarës dhe e amortizimit të thellë të tij në Shqipëri humbjet e ujit luhaten në 50-70% . Për këtë, furnizimi me ujë të pijshëm në shkallë vendi mbetet ende jo i kënaqshëm. Përgjithësisht në Shqipëri uji i nënshtrohet vetëm një filtrimi dhe disinfektimi tëshpejtë me klor; vetëm në impiantet e Tiranës dhe në atë të Kavajës bëhet përpunim i mëtejshëm i ujit. Ndërprerjet e qarkullimit të ujit në sistemin e shpërndarjes, e shoqëruar ndonjëherë edhe me mungesën e lëndëve disinfektuese rrisin rrezikun e ndotjes së tubave nëntokësorë prej infiltrimit të agjentëve të jashtëm kimikë ose biologjikë.
Faktoret qe shkaktojne ndotjen e ujit ne vendbanimet tuaja
Skema e ujesjellesit te Bovilles
Skema e perpunimit te ujit te pijshem ne Boville
Ujesjellesi i Bovilles
Sa vjecar eshte uji qe pijme???
Uji qe ne pime eshte 4.5 bilion vjec...
A e dini se...
cdo person perdor mesatarisht 160 litra uje ne dite
nje rubinet qe pikon harxhon afersisht 283-387 l uje ne jave
Per te bere punimet e mirembajtjese se shtepise harxhohen 3500 litra uj ne jave
1.1 miliard njerez jetojne pa burime te sigurta te ujit te pijshem
Ne cdo 15 sekonda ne bote vdes nji femije per semundje qe kane lidhje me ujin e pijeshm
Parashikimet tregojne se 2/3 e popullsise se botes do te vuajne per uje ne periudha pas vitit 2025
Cfare mund te beje secili prej nesh per te parandaluar shperdorimin e ujit?
te mos sperkasim trotuaret me uje te pijshem
te mos harrojme te mbyllim cezmat kur lajme dhembet
te paguajme rregullisht ujin qe konsumojme
te mos lejojme nderhyrjet pa leje ne rrjetin e ujit
te mos lejojme te rrjedhe uje kot nga rubineti
te mos perdorim ujin e pijshem per te lare makinat
te mos konsumojme me shume uje nga sa jane nevojat tona
te mos perdorim ujin e pijshem per ndertimet e shumta me qytetet tona
Burimet ujore te venbanimit tuaj
Bovilla
Burimi ujor
Faktoret qe shkaktojne ndotjen e ujit ne vendbanimin tuaj
Detergjentet
Detergjentet shtepiake dhe ndotja e ujit
Ruajtja e ujit nga shperdorimet e kota
Shperdorimi i ujit
Burimet ujore te venbanimit tuaj
Zona e Tiranës ka veçori natyrore dhe gjeologjike të pasura me ujëra me cilësi të mirë. Para vitit 1988, uji i pijshëm në Tiranë përftohej nga burime nëntokësore dhe puse nëntokësore arteziane, burimet e Selitës dhe Shënmërisë kanë qenë furnizuesit kryesorë të qytetit të Tiranës me ujë të pijshëm. Një tunel përmes malit të Dajtit, i ndërtuar në vitin 1951, sjell ujërat e këtyre burimeve në Tiranë, duke vënë në punë njëkohësisht edhe një hidrocentral të vogël të ndërtuar posaçërisht në rrëzë të malit të Dajtit. Një pjesë e këtyre ujërave ambalazhohen sot edhe në shishe Nga gushti i vitit 1998 hyri në shfrytëzim Ujëmbledhësi i Bovillës.
Impianti i Përpunimit është vepra më e rëndësishme e Ujësjellësit të Tiranës, në të cilin kryhen proceset e kthjellimit, filtrimit dhe disinfektimit, duke e kthyer ujin e liqenit të Bovillës tërësisht për pirje. Impianti është vënë në punë në vitin 1998, dhe qysh në fillim drejtohet nga personel shqiptar.
Ndertimet e panumerta
Zhvendosja e popullates
Nderhyrjet e paligjshme ne rrjet
Rrjedhje nga linja e kanalizimeve te ujerave te zeza
Si të mbrojmë ujin nga ndotja?
Detergjentet shtepiake
Detergjentë të lëngshëm dhe në pluhur për enët.

Pastruesit e enëve që shiten në dyqan, janë toksike dhe gërryes. Në vend të tyre mund të përdoren uthulla dhe uji me sodë buke.
Mjete për pastrimin e dritareve.
Produktet komerciale për larjen e dritareve janë, gjithashtu, toksike dhe gërryes. Një alternativë më e sigurt është uji i ngrohtë, me uthull (me raportin 11:1).
Substancat për zhbllokimin e tubave.
Zakonisht, këto produkte janë baza të forta. Ato përmbajnë elemente të forta toksike e gërryes dhe mund të shkaktojnë djegie. Në vend të tyre, për zhbllokim të tubacioneve të drenazhimit mund të përdorni pompa ose tela. Per pastrim të herëpashershëm, përdorni ujë, ku keni shtuar një lugë uthull ose një lugë sodë buke dhe më pas ujë të ngrohtë, për ta shpëlarë.
Substancat zbardhuese
Këto janë gërryes dhe toksike. Ju mund t’i zëvendësoni
me një gotë uthull ose me sodë buke.
Produktet xhelatinoze ose pluhura për pastrimin e sobave të gatimit.
Këto, në përgjithësi, janë baza të forta toksike dhe gërryes. Në intervale të rregullta pastrojeni sobën me sodë buke.
Bujqësia, industria, rrjedhja e substancave të rrezikshme, depozitimi i mbetjeve familjare të parregulluara me ligj
Para se të lani enët, hiqni mbetjet e ushqimit nga sipërfaqja e tyre.
• Kur lani frutat dhe perimet, mbyllni vrimën e lavamanit me kapak. Kjo do te kurseje gjysmen e ujit te nevojshem
• Mos shpërdoroni ujin për të ftohur objektet e nxehta me ujë të rrjedhshëm.
Lajini tarracat dhe ballkonet tuaja kur bie shi.
• Mos e ujisni kopshtin me ujë të pijshëm. Për këtë përdorni ujë pusi ose ujë të mbledhur nga reshjet.
• Mos ujisni kur ka erë ose kur dielli është shumë i fortë – këto janë momentet kur uji avullon më shpejt.
Ajri
Njerezit kane nevoje per ajer te paster per nje mireqenie te shendetshme.
Objektivat
Faktoret ndotes te ajrit ne vendbanimte tuaja
Qarkullimi rrugor dhe ndotja e ajrit
Ndertimi dhe pluhuri I ajrit
Mbjellja e pemeve dhe cilesia e ajrit
Kursimi I energjise elektrike dhe mbrojtja e ajrit
Qyteti dhe perdorimi I bicikletave
BURIMET E NDOTJES SE AJRIT
Mbi qytetin tone ajri eshte ne levizje te perhereshme. Era transporton ndotes te ndryshem nga nje vend ne nje vend tjeter. Perberja e ajrit neper qytete permban edhe nje numer te madh substancash ndotese qe vijne nga burimet natyrore, apo edhe nga aktivitetet e shumta njerezore. P.sh. Nje ndotes shume I njohur ne qytet , qe vjen nga burime te ndryshme, qofte natyrore apo njerezore, eshte pluhuri.
Disa nga ndotesit kryesor te ajrit jane: monoksidi I karbonit, dioksidi I karbonit, oksidi I squfurit, oksidet e azotit, hidrokarburet, grimcat (pluhuri, tymi, mjegulla ose smogu) etj. Te gjithe ndotesit e ajrit shoqerohen me grimca pluhuri.
Edhe vete natyra mund te jete burim ndotes, p.sh. Era ngre pluhur, vullkanet clirojne sasira te medha pluhuri dhe gazrash te demshem. Por, keta ndotes jane te shperndare. Ne te kundert, ndotja nga aktivitetet e njeriut eshte e perqendruar dhe ndikimi I tyre ne qytetet tona shpesh behet problematik.
A e dini se…
Cilesia e ajrit ne qytetin tone eshte keqesuar. Burimet e ndotjes se ajrit ne qytetin tone jane makinat, ndertimet e shumta, djegja e mbetjeve dhe ne disa raste te vecanta industria e nxjerrjes dhe perpunimit dhe ajo e prodhimit te cimentos. Numri I makinave ne Shqiperi eshte rritur mjaft shpejt gjate dekades se fundit (numri I makinave ne vitin 2000 ishte rreth 10 here me I madh se ne vitin 1990).
Shumica e makinave punojne me nafte. Kjo con ne rritjen e ndjeshme te ndotjes se ajrit, sidomos ne qytet, ku dhe numri I makinave eshte me I madh. Dioksidi I karbonit eshte ndotesi kryesor I ajrit ne qytetin tone.
Nje menyre tjeter per pastrimin e ajrit te qyteteve eshte mbjellja e pemeve dhe e bimeve dekorative. Siperfaqet e gjelberta te krijuara ne kete menyre kane aftesi te pethithin sasi te medha pluhurash dhe gazesh ndotese te ajrit. Ato iu shembellejne filtrave te skapamentove te makinave apo atyre qe vendosen para se gazet te dalin nga oxhaqet e fabrikave. Edhe ne kete aspekt, Shqiperia eshte ende mbrapa, krahasuar me qytetet e vendeve te tjera evropiane. P.sh Tirana ka 30-50 here me pak siperfaqe te gjelbra per cdo banore. Krahasuar me Sofjen, Vjenen dhe Parisin.
A e dini se…
Nje peme e rritur gjethegjere me moshe afer 30-vjecare ka nje siperfaqe te pergjithshme te gjetheve prej 6000 m2. kjo siperfaqe e gjelber thith dhe shnderron ne lende organike afer 3kg dioksid karboni ne dite, duke ndikuar ndjeshem ne permiresimin e cilesise se ajrit.
Per prodhimin e energjise elektrike te perdoren burime te rinovueshme, ne vend te naftes apo lendeve te tjera te djegshme
Perdorimi I gazeve te lengshem I cili eshte me pak ndotes se nafta
Banesat tona mund te ndertohen me materiale termoizoluese
Perdorimi I paneleve diellore per ndotjen e ujit
Pagimi I energjise elektrike
Perdorimi I llampave eficente
Shfrytezimi I transportit publik dhe jo I makinave private
Perdorimi I bicikletave per distanca te shkurtra
Mosperdorimi I karburanteve me plumb ose squfur
Cfare mund te beje secili prej nesh?
Bicikletat apo makinat ???
Makina ne qytet – Domosdoshmeri apo luks?
Rritja e qyteteve dhe menyra e jeteses ne to kerkon dhe nje transport modern dhe te zhvilluar. Nje sistem I tille transporti eshte shume I rendesishem per zhvillimin ekonomik te qytetit. Rritja e pergjithshme ekonominke dhe niveli me I larte I te ardhurave kane bere qe sektori I tansportit te jete sektori me rritje me te madhe.
Nje prej problemeve kryesore ne transportin e motorrizuar modern qe perdor motor me djegje te karburanteve fosile (nafte, benzin) eshte fakti qe konsumatori paguan vetem ate pjese qe I takon kostos se transportit. Ndersa shoqeria eshte ajo qe paguan pjesen tjeter: ate te ndikimit te drejtperdrejtenga ndotja e ajrit dhe nga aksidentet e rruges. Bota ka ndryshuar shume ne saje te pranise se makinave.

30 vjet me pare prodhuesit e makinave pretenduan se makina do te zevendesonte bicikleten, si menyra numer nje ne bote e transportit personal. Por e kishin gabim. Sot, numri I bicikletave ne bote e tejkalon dyfish numrin e automjeteve dhe cdo vit prodhohen rreth tri here me shume bicikleta. Ne trafikun urban, makina dhe bicikleta ecin gati me te njejten shpejtesi. Ne nje rruge te ndare vetem per bicikleta ,nje ciklist mund te realizoje nje udhetim te gjate me pak se10 km me shpejt se nje shofer. Bicikleta eshte mjet ekologjik. Ajo nuk ndot ajrin, nuk perdor lende djegese, dhe eshte mjaft ekonomike dhe e dobishme, si per mjedisin edhe per shendetin tone.
Pelqimi per bicikletat
Ju faleminderit per vemendejen!
Full transcript