Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Gastronomi Tarihi Araştırmaları - 1

No description
by

Yasin Selcuk Yasar

on 1 June 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Gastronomi Tarihi Araştırmaları - 1

M.Ö 2m - 10.000
M.Ö. 5500
İlk İnsan ve Meyve
M.Ö 10.000
İLK ÇAĞLARDAN ANTİK YUNAN'A MEZOPOTAMYA VE MISIR'DA
MEYVE VE SEBZE TÜRLERİ

İlk İnsan ve Meyve
Paleolitik Çağda Beslenme
Bereketli Hilal
Bereketli Hilal, kışları yağmurlu, yazları kurak geçen Akdeniz ikliminin egemen olduğu, Güneyde Arabistan Çölü, Kuzeyde Doğu Anadolu Dağlık Bölgesi arasında yer alan hilal şeklindeki bölgedir. İnsanlığın, medeniyetlerin ve tarımın, elde edilen kalıntılar ve bulgular nedeniyle bu topraklarda ortaya çıktığına inanılır.


Mezopotamya'da Tarımın Gelişimi
(Meyve ve Sebze)
İran bozkırlarının ve Arabistan çöllerinin ilkel göçebelerinin işledikleri Fırat ve Dicle'nin verimli alüvyonları, bölgeyi göz kamaştırıcı bir bahçeye dönüştürdü.

Suların bolluğu sayısız meyve ya da süs bitkisi ve ağaççıklarının (zeytin, asma, palmiye) yetişmesine olanak veriyor ve bunların yarattığı gölgelikler çok çeşitli sebzelerin (yeşil salata, bayırturpu, kabak, soğan, sarımsak) yetişmesini sağlıyordu.

Yörede bol miktarda tahıl, zeytin, incir, nar, hurma, üzüm gibi çeşitli meyveler ve sebzeler yetiştiriliyordu. Ayrıca, keten, kenevir, pamuk, üzüm, zeytin, hurma gibi sayısız meyve ve sebze çeşidinin de yetiştirildiği bilinir.

Neolitik Çağda Tarım
M. Ö. 10,000: Yerleşik Tarımın Başlangıcı
M. Ö. 10.000: İlk tarımsal köyler
M. Ö. 10.000: Yay ve okun icadı
M. Ö. 10.000: Köpek ve ren geyiğinin evcilleştirilmesi
M. Ö. 10.000: En eski çömlek

M. Ö. 8.000 – 6.500: Mezopotamya’da Yerleşik Tarım
M. Ö. 6.500: Çatalhöyük Yerleşimi

Neolitik Çağ (Tarım Devrimi)
M.Ö. 8000-6500 yılları arasında Mezopotamya'nın kuzeyinde doğusundaki dağlık bölgeye yerleşmiş birkaç topluluk bitkileri ekip biçerek hayvanları evcilleştirerek doğal çevrelerine yeni bir biçim vermeye başladılar. En önemli ürünler; buğday ve arpa, evcilleştirilen başlıca hayvanlar ise; koyun ve keçiydi.
İlk Tarım Toplulukları
Çatalhöyük Örneği
Konya Çatalhöyük yöresinde yürütülen çalışmalardan elde edilen veriler, ilkçağlarda tarımsal faaliyetlerin yapısı ile ilgili ipuçları vermektedir. Dünyanın eski Neolitik yerleşim merkezlerinden olan Çatalhöyük, yaklaşık 9000 yıl önce kurulmuştur (Resim-7). İlk tarım toplulukları arasında sayılan bu kent, geniş bir alanda yer almaktadır. Konya-Çumra’nın 12 km. kuzeyinde bulunan Çatalhöyük, yörenin Neolitik Çağ’dan itibaren yerleşime uygun olduğunu göstermektedir. Çarşamba Çayı ve Eski Konya Gölü kenarındadır. Göllerin kuruması ile ortaya çıkan verimli topraklarda tarımla uğraşan topluluklar, yüksek bir kültür düzeyine ulaşmışlardır.
- Kutsal kitaplarda ilk insan ve meyve ilişkisi
- Bilinen ilk meyve: Nar
Kutsal kitaplarda Adem ile Havva'nın önce yerleştirildikleri ve kovuldukları bir cennetten söz edilmektedir.

Şeytan'ın kılık değiştirerek cennete gizlice girdiği Havva'yıu kandırdığı, yılanla anlaştığı ve yasak meyvenin elma olduğu yolundaki bilgiler Tevrat'ta anlatılmıştır.



Nar, eski Mısırlılar tarafından dünyanın ilk meyvesi olarak kabul ediliyor.

Yapılan araştırmalara göre nar meyvesinin gen merkezinin İran olduğu, oradan Asya ve Hindistan'ın sıcak bölgelerine yayıldığı belirtiliyor.

2 milyon yıl önce başlamış ve 10.000 yıl önce son bulmuştur. İnsanlık tarihinin % 99'u gibi çok büyük bir bölümünü kapsayan bu çağ. aynı zamanda ilk insan atalarının ortaya çıkışı ve ilk aletlerin üretimi yoluyla insanlaşma sürecine girişi temsil etmesiyle de söz konusu tarihin gelişimi içinde çok önemli bir yer turmaktadır.
"GASTRONOMİ TARİHİ ARAŞTIRMALARI"
YASİN SELÇUK YAŞAR

Besin üretmeyi bilmeyen bu insanlar, yalnızca yaşadıkları ortamda bulunan yabani sebze, meyve ve kökler ile avlandıkları hayvanları yiyerek beslenmişlerdir.
İklim ve çevre koşullarının değişkenliği nedeniyle yeni besin arı aramak için av hayvanlarını izleyerek küçük gruplar halinde konar - göçer tarzda yaşamışlardır.
Tarıma yeni başlamış olan bu insanlar toprağı işleyebilmek ve ürünü hasat edebilmek için bir takım aletlerden yararlanıyorlardı. Antik dönemde keskin taşların bir tahtanın içine yerleştirilmesiyle oluşturulmuş ilkel orak bu aletlerden biridir
Neolitik Devrim ya da Tarım Devrimi, insan topluluklarının ilk kez tarım yapmasıyla gerçekleşen ve bu toplumların sosyo-ekonomik yapılarında devrimsel dönüşümler yaratan süreçtir. Bu süreç, insan topluluklarının avcılık ve toplayıcılıktan tarıma ve bir daha bırakmamak üzere yerleşik düzene geçişlerini temsil etmektedir. Bu geçiş, kabaca 2,5 milyon yıllık insanlık tarihinde çok önemli bir dönüm noktasına işaret etmektedir. İnsanlık, bu kadar bir süre sürdürdüğü avcılık-toplayıcılık düzeninden, ihtiyaçlarını karşılamak için yaşadığı çevreyi aktif olarak değiştiren bir türe dönüşmüştür.
İlk Çağ insanının mağara duvarlarına yaptığı resimlerin devamı niteliğinde olan Çatalhöyük’te duvar resimlerinde av ve evle ilgili sahneler ile kuş motifleri ve geometrik desenler bulunuyor. Ayrıca, duvarlara, ölü gömme adetlerinin de resmedildiği gözleniyor.
Sümer Medeniyeti'nde Tarım
- Sümer şehirlerinde çiftçilere yıllık tarımsal etkinlikleri boyunca rehberlik edecek bir dizi öğütten oluşan “Çiftçi Yıllığı” adında bir belgede çeşitli öneriler bulunmaktadır. Bu öneriler, tarlaların mayıs-haziran aylarında sular altında kalmasıyla başlıyor ve gelecek yılın nisan-mayıs aylarında yeni hasat edilen ürünün rüzgarda savrulup temizlenmesiyle sona eriyordu. 4000 yıl önce çivi yazısıyla yazılmış bu tablet, en eski tarım tarihini vermesi bakımından önemlidir.

- Sümerler, soğan, sarımsak, marul, turp, tere, pırasa, hardal ve çeşitli türden salatalıklar da dahil olmak üzere pek çok sebze türü yetiştiriyordu. Bahçeyi yakıcı güneşten ve rüzgardan korumak için bir ağaç kuşağının kullanılması Sümerliler tarafından biliniyordu.

- Sümerler üzümden şarap üretimini de biliyorlardı. Akkadlar devrine ait kitabelerde incir ve nar ağaçlarından da bahsedilmiş olması Sümerlilerin bu iki meyveyi de tanıdıklarını göstermektedir. Sümerler için hurma ağacının da önemi büyüktü. Hurma ağacı, nar, incir, elma, hatta asma gibi daha hassas bitkilerin, gölgesinde büyümesini sağlar. Meyve ağaçlarının altındaki daha koyu gölgede, soğan, sarımsak, salatalık gibi sebzeler üretilirdi.

Hitit Uygarlıklarında Tarım


- Hititlerin tarımsal ürünlerinin başlıcaları buğday ve arpaydı; ama bezelye, fasulye, soğan, keten, incir, zeytin, üzüm ve elmanın yanı sıra muhtemelen armut ve nar da yetiştiriliyordu. Yani bugün iyi stoklanmış pazarlarda ne varsa, Hitit üretim yelpazesinde de onlar vardı. Bu ürünlerin çoğu istemli bir tarım arazisi yerine evlerin yakınlarında veya bitişiğinde yer alan bahçelerde yetiştiriliyordu.

- Hitit Dönemi’nde Anadolu’da yetiştirilen başlıca meyveler; elma, kayısı ve incirdi. Hititler döneminde kullanılan meyveler, tarla ve bahçe bitkilerinden; buğday, arpa, fasulye, kır fasulyesi, bezelye çeşitleri, kendir, mercimek, burçak, soğan, pırasa, lahana, sarımsak, acı sarımsak, kimyon, susam, üzüm, hurma, elma, alıç, kayısı, Antep fıstığı, üzüm, fındık, kiraz, muşmula, nar, zeytin, salatalık ve isimleri henüz tercüme edilmemiş birçok bitki bilinmektedir.

Anıtta, Fırtına Tanrısı Tarhundas ile bölgenin kralı Varpalavas tasvir edilmiştir. Krala göre daha büyük ölçülerde olan Tarhundas, ellerinde başaklar ve üzüm salkımı tutmaktadır. Bu Tarhundas’ın aynı zamanda bolluk ve bereket tanrısı olduğu da göstermektedir.
İvriz Kaya Anıtı (Hitit Kabartması) Konya'nın Halkapınar ilçesinin 17 km. uzağındaki İvriz Köyü'nde bulunmaktadır. Çay başlangıcının biraz ilerisinde, kaya üzerine kabartma olarak (M.Ö.1180-700) Geç Hitit Çağı’nda yapılmıştır.
Dersin Adı: Gastronomi Tarihi Araştırmaları
Hazırlayan: Yasin Selçuk Yaşar
Öğretim Üyesi: Yrd. Doç. Dr. Semih Özkan
TEŞEKKÜRLER
Full transcript