Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Sütte Enzim

XII. Szegedi Pszichológiai Napok, http://www.forumhumanum.hu/fooldal.html
by

Merve Sarıoglu

on 8 April 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Sütte Enzim

Ha egy testrész "önálló életre kel..." (de mi történik, ha egy férfin..?)
"flörtölj a kamerával!"
Süt ürünleri teknolojisinde;
• süt ve süt ürünlerinin üretimi ve kalitelerinin arttırılması
• diyet ürünlerin hazırlanması
• fonksiyonel özelliklerin modifikasyonu
• peynir olgunlaşmasının hızlandırılması
gibi uygulamalarda enzimler kullanılmaktadır

Yeni enzim ve kültürlerin süt ürünlerindeki uygulamalarda artan kullanımı,

• bozulmanın önlenmesi
• raf süresinin uzatılmasına
• laktoz intoleransı olanlar için özel üretim
• ayrıca peynir üretiminde peynirin düzgün tat gelişimine ve olgunlaştırılmasına yardımcı olmaktadır
Süt Endüstrisinde kullanılan başlıca enzimler şunlardır.


PROTEAZ
Katalaz
Rennin
Laktaz
Lipaz
PROTEAZLAR
‘IUBMB’(The International Union of Biochemistry and Molecular)’ye göre proteazlar hidrolazlar olarak adlandırılan 3. grubun 4. alt grubunda sınıflandırılmıştır.
EC 3 Hidrolaz
EC 3.4 Proteazlar
Proteazlar (EC 3.4 ), doğada çok çeşitli olarak bulunan proteinlerdeki peptid bağlarının kırılmasını katalizleyen enzim grubudur.
BİTKİSEL PROTEAZLAR


Papain, bromelin, keratinazlar ve fisin bazı iyi bilinen bitki orijinli proteazlardır.

Bitkilerden proteaz üretimi zaman gerektiren bir işlemdir.
Kültür koşullarının devamlılığı ve gelişme için gerekli olan iklim koşulları gibi faktörler bitkisel proteazların kullanımını yönlendirmektedir.
Kültür koşullarının devamlılığı ve gelişme için gerekli olan iklim koşulları gibi faktörler bitkisel proteazların kullanımını yönlendirmektedir.
Proteaz enzim aktivitesinin belirlenmesi: Proteolitik aktivite kazein varlığında kazeinin sindirimi metodu ile belirlenmistir. Bu amaçla kazeinin %1’lik stok çözeltisi hazırlanmıstır. 0.5 mL saf enzim çözeltisi 1 mL kazein üzerine eklenerekreaksiyon baslatılmıstır .

Hayvansal orijinli proteazları pankreatik tripsin, kimotripsin, pepsin ve renin oluşturmaktadır. Bu proteazlar büyük hacimlerde fazla miktarda saflaştırılabilmektedir.

Ancak bunların üretimi fazla miktarda çiftlik hayvanının kesimini gerektirdiği için tarımsal politikalarla yönlendirilmektedir.

Ayrıca mikrobiyal proteazlar uzun raf ömürleri ile ideal koşullarda haftalarca aktivitelerini kaybetmeden depolanabilmektedirler.

Mikroorganizmalar, fermantasyon yöntemi ile kısa sürede fazla miktarlarda üretilmeleri nedeni ile cazip proteaz kaynaklarıdır.

HAYVANSAL PROTEAZLAR
Mikrobiyal
proteazlar

Hücre içi
hücre dışı koşullarda hidrolitik ürünlerin hücre içine alınması
protein parçalanmasında görev yapar.

sporulasyon,
farklılaşma,
enzimlerin ve hormonların olgunlaşması,
protein katlanması gibi hücresel ve metabolik olaylarda görev yapmaktadır.


Hücre dışı
Mikroorganizma kaynaklı
proteazların tercih edilme sebebi
Hücre dışı üretilen ve fermantasyon besiyerine direkt olarak salgılanan mikrobiyal proteazlar üretilmelerindeki kolaylık nedeni ile bitkisel ve hayvansal proteazlara karşı tercih edilmektedirler.

Proteaz üreticisi olduğu bilinen mikroorganizmalar içerisinden çok azı toksik ve patojenik olmamaları nedeni ile ticari kullanımda uygun görülen üreticilerdir (generally recognized as safe; GRAS)

Bakteriyal Proteazlar
Bakteriyel Alkalen Proteazlar
Ticari proteazların çoğu Bacillus cinsi bakteriler tarafından nötral ve alkalin olarak üretilmektedir.

Kumar and Takagi 1999). Bakteriyal nötral proteazlar pH 5.0-8.0 aralığında aktivite göstermektedir ve nispeten termal stabiliteleri düşüktür.

Nötral proteazlar, aktivite gösterdikleri pH aralığı ve hayvansal proteazlara göre hidrolize edilmiş gıda proteinlerinde daha az acı tat oluşturmaları nedeni ile gıda endüstrisinde tercih edilmektedir.

Bakteriyel nötral proteazların en karakteristik özelliği, hidrofobik amino asit çiftlerine yüksek afinite göstermeleridir.

Termotoleranslarının az olması nedeni ile düşük sıcaklık hidrolizi ile gıda hidrolizatlarının üretiminde avantaj sağlamaktadır

Bakteriyal alkalen proteazlar pH 10.0 gibi alkalen koşullarda yüksek aktivite göstermeleri,geniş substrat spesifikliği göstermeleriyle karakterize edilirler.
Optimal sıcaklıkları 60°C civarındadır.
Bakteriyel alkalen proteazların bu özellikleri onları deterjan endüstrisi için uygun kılmaktadır (Deshpande et al 1998).
Bacillus spp. ve suşları
Bacillus alcalophilus ATCC 21522
B. alcalophilus
B.alcalophilus subsp. halodurans KP1239
B. amyloliquefaciens
B.circulans
Fungal Proteazlar
Funguslar, bakterilere göre daha çeşitli enzimler üretebilmektedir.
Örneğin Aspergillus oryzae asidik, nötral ve alkalen proteaz üretebilmektedir.
Fungal proteazlar pH 4.0-11.0 gibi çok geniş pH aralığında aktivite göstermekte ve çok geniş substrat spesifikliği sergilemektedirler.
Ancak, bu proteazların reaksiyon hızları ve bakteriyal proteazlara göre termoltoleransları daha düşüktür

Fungal asit proteazlar pH 4.0-4.5’da optimum aktivite gösterirler ve pH 2.5-6.0 aralığında stabildirler. Sınırlı pH ve sıcaklık özellikleri nedeni ile peynir endüstrisinde kullanılırlar.


Metalloproteazlar, olarak adlandırılan nötral fungal proteazlar pH 7.0’de aktiftirler ve EDTA gibi şelat ajanları ile inhibe olmaktadırlar

AIDS ve kanser gibi ölümcül hastalıklara neden olan virüs proteinlerinin fonksiyonları nedeni ile viral proteazlar giderek önem kazanmaktadırlar.
Serin, aspartik ve sistein peptidazlar birçok virüste bulunmaktadır.
AIDS’ın yayılımını ve öldürücü etkisini kaldırabilmek amacıyla etkili inhibitörlerin dizaynı için birçok araştırma viral proteazların üç boyutlu yapısı ve bunların sentetik inhibitörlerle interaksiyonu üzerine odaklanmıştır (Deshpande et al 1998).

Hayvansal ve bitkisel yağların normal koşullar altında tersinir hidrolizini katalizleyen enzimlerdir.
Bunun dışında esterifikasyon, transesterifikasyon gibi reaksiyonlarıda katalizlemektedir.
Peynirdeki lipolitik ajanlar genellikle sütten (lipoprotein lipaz), koagülanttan ve peynir mikroflorasından (starter, starter olmayan ve yardımcı mikroorganizmalar) kaynaklanmaktadır

Enzimin Sanayide Kullanımı Kısıtlayan Faktörler
Bu enzim dünya çapındaki enzim satışlarının sadece %4’lük kısmına sahiptir (Paiva ve arkadaşları, 2000; Balcao ve Malcata, 1998)
enzimin maliyeti yüksektir.
düşük dayanım,
aktivite
seçicilikler

Enzimin kullamının yaygınlaştırılması için yapılan çalışmalar
Lipazların hidroliz ve sentez reaksiyonlarındaki katalitik özelliklerinin geliştirilmesi için bazı kimyasal ve fiziksel işlemlere tabi tutulması,

moleküler biyoloji yolu ile enzimin maliyeti de düşürülebilir. Böylece de genetik özellikleri geliştirilmiş olan lipazın büyük miktarlarda üretimi sağlanabilir (Villeneuve ve arkadaşları, 2000).

Lipazların tercih edilme sebepleri
Kolay üretilmesi ve pek çok hidrolitik ve sentetik reaksiyonu katalizlemesinden dolayı en fazla kullanımı mikrobiyal kaynaklı lipazlardadır.
Lipaz tarafından katalizlenmiş olan reaksiyonlar doğal metabolik reaksiyonlara benzemesinden dolayı kimyasal reaksiyonlara oranla daha çevre dostu olarak tanımlanırlar.
Düşük aktivasyon enerjileri sebebiyle lipazın katalizlediği reaksiyonlar daha düşük sıcaklık ve nötral pH gerektirir, enerji gereksinimi düşüktür ve de ürün ve substratlara karşı aktiviteleri çok yüksektir

Posisyon seçiciliği olan lipazlar ise sadece sn-1, 3 pozisyonundaki yani dıştaki ester bağlarını parçalar.
Bu gruba örnek olarak ise Aspergillus niger, Mucor miehei, Rhizopus arrhizus ve Rhizopus delemar g verilebilir
Bazı lipazlar ise yağ asidinin zincir uzunluğuna göre seçicidir.
Penicillium cyclopium uzun zincirli yağ asitlerini parçalarken;
Aspergillus niger ve aspergillus delemar kısa zincirli yağ asitlerini parçalar.

En son olarak ise yağ asidi seçici lipazlar yer alır. Bunlar ise cis-9 pozisyonuna duyarlıdır. Geotrichum candidum lipazı cis-9pozisyonunda çift bağ içeren uzun yağ asitlerine seçicidir.

Suş adı Optimal pH ve sıcaklık Kaynak bilgisi
Bacillus sp. FH5 pH 8.0, 37 °C Hasan vd.(2006b)
Geobacillus thermoleovorans IHI-91 pH 6.0, 75 °C (Markossian vd. 2000; Becker)
Bacillus coagulans BTS-3
termofilik IHI-91 pH 8.5, 55 °C Kumar vd. (2005)
Bacillus clausii SKAL-16 pH 8.0-10.0 Lee ve Park (2008)
Bacillus cereus 30-33 °C pH 8.0’de 24saat Dutta ve Ray (2009)
Bacillus coagulans BTS-3 55 °C ve pH 8.5 Kumar vd. (2005)
Salinivibrio sp. SA-2 pH 8.0, 35 °C Amoozegar vd. (2008)
Lactobacilli 30 °C, Papaon ve Talon (1988)
Lactobacillus plantarum,
DSMZ 12028 pH 5.5 Lopes vd. (1999)
Acinetobacter radioresistens pH 7.0, 30 °C Chen vd. (1998)
Enterobacter agglomerans pH 7.0, 30 °C ‘de 48 saat Zhen-qian ve Chun-yun (2009)
Pseudomonas sp. 7323; pH 9.0, 30 °C Zhang ve Zeng (2008)
Penicillium candidum pH 9.0, 35 °C Ruiz vd. (2001)
Candida rugosa pH 6.5, 30 °C Song vd. (2001)
Cryptococcus sp. S2 pH 5.6, 25 °C Kamini vd. (2000)

SÜT ÜRÜNLERİNDE LİPAZIN KULLANIMI
İtalyan peynirinde tadın oluşturulması
Çedar peynirinde olgunlaştırmanın tamamlanması
İşlenmiş mavi peynirde tadın iyileştirilmesi
Lipazla kısmen hidrolize olmuş tereyağı ile zenginleştirilmiş kaymaksı tat oluşumu

İnsan diyetideki doymuş yağ asitlerinden kaynaklanan sağlık sorunlarının başlıca sebepleri laurik miristik ve palmitik asitlerdir. Bunların tam tersine oleik asit (C 18:1) kandaki kolesterol miktarını azaltmaktadır. (Balcao ve malcata, 1998). Bu nedenle, tada yaptığı etkilerin yanında lipaz, yağ asidi kombinasyonlarının değiştirilmesi ve bu yolla besinsel kalitesinin arttırılması amacıyla süt yağının işlenmesinde kullanılmaktadır.

İnsan sağlığına etkisi
Laktaz enziminin reaksiyonu
Laktaz (LCT) ince bağırsaklarda mukozadaki epitel hücrelerinde üretilen, sütün temel karbonhidratı
laktozu
,
glikoz
ve
galaktoza
parçalayan,
β-
galaktoz
enzimlerindendir.
LAKTAZ
Yani reaksiyon tipi Hidrolazlar sınıfından, su katılması suretiyle bağların parçalandığı hidroliz reaksiyonlarını katalize ederler.

Glukozidazlar alt sınıfından Glukozidik bağları hidrolize ederler.

O-glukozidler alt alt sınıfından glukozidik bağları hidrolize eden enzimdir

Laktazın EC kodu 3.2.1.23 dür..
Laktaz enzimi, sütteki laktozun sindirimi için önemlidir, eksikliğinde laktoz dayanıksızlığına yol açar.


Laktaz enziminin en aktif olduğu sıcaklık 48°C (118,4°F) ve en aktif olduğu pH ise 6,5'dur
Laktaz enzimi üretimi yaşlandıkça azaldığı için laktoz dayanıklılığı da yaşlandıkça azalır.
Ayrıca doğuştan da laktaz enzimi üretilmeyebilir ve bu dünyada en sık karşılaşılan sindirim bozukluklarındandır.
Asya-Avrupa ırklarında laktoz dayanıksızlılığı daha fazla görülür ve Asya kökenli Amerikalıların %90'ında var olduğu tahmin edilmektedir.

Laktoz içeren süt ve süt ürünlerinin tüketiminin yol açtığı rahatsızlıkları engellemek için laktozsuz ürünler tüketilmelidir.
Gıda sektöründe laktaz enzimi kullanımı
• Laktozsuz süt ürünlerinin elde edilmesinin dışında,
• Laktaz enzimi dondurma üretiminde de kullanılmaktadır. Laktaz enzimi kullanımı sayesinde daha tatlı bir ürün elde edilir. Çünkü glikoz ve galaktoz, laktozdan daha tatlıdır.

Ayrıca laktoz düşük sıcaklıklarda kristalleşirken, glikoz ve galaktoz düşük sıcaklıkta sıvı kalırlar ve böylece dondurma daha yumuşak bir kıvamda kalır.
• Laktaz enzimi, ayrıca kesilmiş sütün şuruba dönüştürülmesinde kullanılır.
Laktoz icermeyen sut uretimi icin cesitli yontemler bulunmaktadır. Bunlar arasında ultrafiltrasyonla laktozun fiziksel yolla uzaklastırılması gibi yontemler bulunmasına rağmen laktaz kullanarak biyokimyasal uzaklastırma tercih edilmektedir.
Laktoz intoleransı, karbohidrat malabsorbsiyonunun bir şeklidir ve laktaz enziminin yetersizliği sonucunda oluşmaktadır. Bu enzim dondurma, yoğurt ve peynir gibi süt ürünlerinde bulunan süt şekeri laktozu, glukoz ve galaktoza hidrolize etmektedir.
Laktaz azlığında veya yokluğunda hidrolizi tamamlanamayan laktoz
gibi semptomlara neden olabilmektedir.Ayrıca laktoz intoleranslı çocuklarda daha ağır durumlarda su kaybı ve elektrolit düzensizlikleri meydana gelebilmektedir.
karında şişme
kramp
mide gazı
diyare
Mikrobiyal laktaz enziminin temel biyoteknolojik uygulamalarından biri laktoz intoleransı olan bireyler için düşük laktozlu süt ve süt ürünleri üretimidir.
Ticari olarak laktaz genellikle
• Sacchoromyces lactis

• Kluyveromyces lactis
• Kluyveromyces marxianus
• Aspergillus nige
r
• Aspergillus oryzae
gibi mikroorganizmalardan elde edilebilmektedir.

Laktazın yapısı optimum sıcaklık, pH, elde edildiği kaynağa ve ticari preparatın özelliğine göre değişmektedir.

Kluyveromyces lactis’ten elde edilen laktaz enzimi laktoz hidrolizinde etkili olabilmektedir.

Bu enzimin eklendiği sütü tüketen laktoz intolerant bireylerde başarılı sonuçlar elde edilmiştir



Rosada ve ark.
yaptıkları çalışmada Kluyveromyces lactis’ten elde edilen laktaz enzimini içeren sütleri tüketen laktoz intolerant bireylerde semptomların azaldığını bildirmişlerdir.
Corazza ve ark.
çalışmalarında Aspergillus niger’den elde ettikleri laktaz enziminin eklendiği sütü tüketen bireylerde laktoz malabsorbsiyonunun azaldığını belirtmişlerdir.


Sonuç olarak,

düşük laktoz veya laktozsuz gıda üretimi, laktoz intoleransı olan insanlarda
• ciddi doku dehidrasyonları,
• ishal
• bazen de ölümler
bunların önlenmesi açısından önem taşımaktadır

Laktoz iceriği azaltılmıs ya da laktoz icermeyen UHT sut uretiminde iki yontem uygulanmaktadır.
• Steril laktaz enzimi sterilize edilmis sute paketlendikten sonra ilave edilmekte ve bu sut pazara sunulmadan once 10 gun oda sıcaklığında depolanarak enzimin hidrolizi tamamlaması beklenmektedir.
• Diğer yontemde ise laktaz islemin son basamağında sute ilave edilmekte ve buzdolabı kosullarında 24 saat bekletilerek hidrolizin gerceklesmesi sağlanmaktadır.
• Diğer yontemde ise laktaz islemin son basamağında sute ilave edilmekte ve buzdolabı kosullarında 24 saat bekletilerek hidrolizin gerceklesmesi sağlanmaktadır.
RENNİN

Peynir yapımında temel işlem, sütün pıhtılaşmasıdır.

Geleneksel olarak süt pıhtılaştırıcı enzimler hayvansal kaynaklardan, buzağı abomasumundan (bezli mide )elde edilmektedir.
Son yıllarda ise alternatif sistemler oluşmuştur. Diğer hayvanlar, bitkiler ve mikrobiyal kaynaklardan elde edilen pıhtılaştırıcı enzimlerin kullanımı geliştirilmiştir
Bitkisel kaynaklı süt pıhtılaştırıcıları
Bitkisel kaynaklı proteolitik enzimlerin çoğu sütü pıhtılaştırabilmektedir. Bitkisel kaynaklı proteolitik enzimler ile ilgili olarak bazı çalışmalar yapılmıştır.
Bu çalışmaların bir çoğunda 20 civarında bitki türünden proteolitik enzime rastlandığı ve bu konuda daha çok çalışmanın gerektiği vurgulanmıştır.

Bu bitkilerden çok popüler olan bazılarının biyolojik adları şu şekilde özetlenebilir.
• Carica papaya
• Cucurbite pepo
• Ananas comous
• Asclepios

• Colotpropis procera
• Benincase cerifera
• Cyanora cordunculus

• Ficus carica
• Glicina max


• Serra peynirinde, Cyanora cordunculus çiçeğinden elde edilen enzimin koyun sütüne aşılanması sonucu oluşur. Bu enzim aynı zamanda Roqufort peyniri yapımında da kullanılabilmektedir

Örneklendirmeler:

• Bazı afrika bölgelerinde geleneksel peynir üretiminde Sedam elması (Colotpropis procera) adlı bitkinin yapraklarından üretilen özsuyu kullanılmaktadır
Sonuç olarak bitkisel kaynaklı pıhtılaştırıcı kullanılarak üretilen peynirlerde, proteolitik aktivitenin yüksek olmasına rağmen PAS da serbest azot miktarı düşük çıkmıştır. Buzağı rennetine nazaran bitkisel kaynaklı pıhtılaştırıcı kullanılarak üretilen peynirler daha sert ve kaynaşma oranı daha az olduğu ve sakızımsı bir yapımın bulunduğu belirtilmektedir.
MİKROBİYAL KAYNAKLI SÜT PIHTILAŞTIRICILARI
Peynir yapımında mikrobiyal kaynaklı pıhtılaştırıcı enzim içeren peynir mayasının ,hayvalsal kaynaklı süt pıhtılaştırıcı yerine kullanımı uzun zamandan beri devam etmektedir.
Ancak bu proteolitik enzimlerin kullanımı ilk yıllarda peynirde erime ve ransite(acı) oluşumu gibi bir takım problemlerin oluşmasına sebep olmuştur
Bununla ilgili yapılan çalışmalarda mikrobiyal enzimlerden fungal kaynaklı enzimlerin kullanımının daha uygun olduğu belirlenmiş ve bu enzimlerin kullanımı ve üretimi artmıştır
Dünyada kullanılan mikrobiyal kaynaklı enzimlerin çoğu;
• Endothia parasitica
• Mucor Miehei
• Mucor psillus
• Mucor psillus var. lint
• Mucor psillus hariç kalan mikroorganizmalar "daldırma yöntemi" olarak bilinen fermentör kullanılarak üretilir.
• Mucor Miehei, Mucor psillus var. lint kullanılarak üretilen rennin çökelme tekniği olan polyanionik polimer metodu kullanılarak elde edilir.
HAYVANSAL KAYNAKLI SÜT PIHTILAŞTIRICILARI

Hayvansal kaynaklı kimozin veya rennin enzimi peynir yapımında kullanımı uzun zamandan beri bilinmekte ve süt emmekte olan buzağı, koyun veya keçi yavrularının dördüncü midesi olan şirdenden elde edilmektedir.
Süt emmekte olan bu buzağılardan üretilen rennetler %70-95 rennin enzimi,% 5-30 pepsin enzimi içermektedir.
Eğer bu yavru hayvanlar sütten başka gıdalarla beslenirse pepsin enzimi oranında artış başlar. Gelişmiş buzağılardan elde edilen rennetlerde %90-70 pepsin ve %10-30 rennin enzimi içerine rastanmıştır.



. Yani reaksiyon tipi Hidrolazlar sınıfından, su katılması suretiyle bağların parçalandığı hidroliz reaksiyonlarını katalize ederler.



Reninnin EC kodu 3.4.23.15 dir

Peptidazlar alt sınıfından Peptit bağlarını hidrolize ederler.
Aspartat proteinazlar altalt sınıfından bir Endopeptidazdır.
PEYNİR YAPIMINDA RENNİN VE RENNET:

Peynir Üretimi
1
.
Asit olusumu
2. Sutun pıhtılasması

1.Asit olusumu:

Starter kultur (laktik asit bakterileri) karbonhidratları
heksoz difosfat yoluyla piruvata fermente eder.
Piruvattan ise laktik asit olusur.

B. subtilis var. Amylosacchariticus
B. thrungiensis
Bacillus sp. Ya-B
Bacillus sp. NKS-21
Bacillus sp. B21-2
Bacillus sp. Y
Bacillus sp. CW-1121
Bacillus sp. KSM-K16
B.coagulans
B.firmus
B.intermedius
B. lentus
B. licheniformis
B. proteolitycus
B. pumilus
B. sphaericus
B. subtilis
Evde rennet hazırlanımı ve pıhtılaştırma örneği
Bizi dinlediğiniz için teşekkürler
Kaynaklar
http://biology.clc.uc.edu/fankhauser/cheese/Rennet/ rennet_preparation.html
Enzyme Nomenclature
https://www.google.com.tr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&ved=0CCwQFjAA&url=http%3A%2F%2Fwww.chem.qmul.ac.uk%2Fiubmb%2Fenzyme%2F&ei=XMKtUvbCM_He7AaVrYGwDw&usg=AFQjCNH6VsOJnG-SXpBeZDFD4U8PYXKLDw&bvm=bv.57967247,d.ZGU)


Geobacillus Türlerinde Termostabil Lipaz Üretimi

(https://www.google.com.tr/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=10&cad=rja&ved=0CG4QFjAJ&url=http%3A%2F%2Fbiotek.ankara.edu.tr%2Ffiles%2FBA%25C5%259EAK-MARUL-Fabrika-At%25C4%25B1klar%25C4%25B1ndan-%25C4%25B0zole-Edilen-Bacillus-sp.%25E2%2580%2599den-Aktif-ve-Kararl%25C4%25B1-Lipaz-%25C3%25BCretim-Ko%25C5%259Fu.pdf&ei=xC6uUua2OOGBywPwwoLADw&usg=AFQjCNH3Hg6g4wf_tUdM3Uxeh2Nqy7MiRA&bvm=bv.57967247,d.ZG4)


http://www.standartmerkezi.com/sm-gida-ve-kalite-forum/gida-sektoru-bazinda-bilgi-paylasimi-et-sut-meyve-sebze-yag-unlu-mamul-ambalaj-gida-katki/gidalarda-kullanilan-katki-maddeleri/rennin-enzimi.html
http://food.ege.edu.tr/files/blm9.pdf
Full transcript