Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Цахилгаан соронзон цацрал

No description
by

Michelle Ganbayar

on 3 December 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Цахилгаан соронзон цацрал

Цахилгаан соронзон цацрал гэж юу вэ?
Цахилгаан соронзон цацрал
нь вакуум буюу материд өөр өөрийгөө түгээдэг долгионы үзэгдэл. Энэ нь өөр өөрсөддөө перпендикуляр фазтайгаар, энергийн тархалтийн зүгтэй перпендикуляр зүгт хэлбэлздэг цахилгаан, соронзон цацралыг бүрэлдэхүүн хэсгээс тогтоно.
Төрөл:
Радио долгион
Микро долгион
Терагерцийн туяа
Хэт улаан туяа
Үзэгдэх гэрэл
Хэт ягаан туяа
Рентген туяа
Гамма туяа

Төрөл бүрийн организмүүд нь эдгээр давтамжуудаас нарийхан, өөрчлөгдөх завсрыг мэдэрдэг бөгөөд энэ хэсгийг
үзэгдэх спектр
буюу
гэрэл
гэнэ.
Хэт улаан туяа / Infrared /
Хэт улаан туяа буюу IR туяа нь 0.7 - 300 мкм долгионы урт, ойролцоогоор 1 - 430 Тгц давтамж бүхий цахилгаан соронзон долгион юм.

Infrared
нэрийн утга нь "улаанаас доор" (infra гэж Латинаар "доор").

Хүний биеэс ялгарах дулааны цацрагийн долгионы урт нь 10 микрометр.

Хэт улаан туяаны зургийг цэргийн ба иргэний зориулалтай өргөнөөр ашигладаг. Цэргийн хэрэглээнд байг илрүүлэх, шөнө харах, эргүүл хийх гэх мэтээр ашиглагдана.
Үзэгдэх спектр
Үзэгдэх спектр
гэж хүний нүдэнд үзэгдэх цахилгаан соронзон спектрийн хэсэг юм. Ийм долгионы урттай цахилгаан соронзон цацралуудыг үзэгдэх гэрэл буюу
гэрэл
гэнэ.
Цахилгаан соронзон цацрал
Цэвэр агаар нь хөх өнгийн гэрлийг улаандуу долгионы уртуудаас илүү ихээр тараадаг, энэ нь тэнгэрийн хөх өнгөний шалтгаан юм.
Давтамжийн хувьд энэ нь 790-400 терагерцэд хамаарана.
Олон зүйл амьтан нь "үзэгдэх спектр"-ээс гадуурх долгионы урттай долгионыг харж чаддаг. Зөгий зэрэг шавьжнууд нь хэт ягаан туяаг хардаг бөгөөд үүний тусламжтайгаар цэцгийн балыг олдог.
Гурвалжин призмээр цагаан өнгийн гэрэл нэвтрүүлэхэд задарч өнгөний спектрт задарна.
Хэт ягаан туяа / UV туяа /
Хэт ягаан туяа
буюу
UV туяа
нь үзэгдэх гэрлээс богино, рентген туяанаас урт долгионы урттай цахилгаан соронзон цацрал юм. Долгионы урт нь 10 нм - 400 нм бөгөөд 3 eВ - 124 eВ энергитэй байна. Хүмүүсийн ягаан өнгөтэй гэж нэрлэх үзэгдэх гэрлээс өндөр давтамжтай
цахилгаан соронзон долгион
тул спектрийг ийнхүү нэрлэжээ.

Нарны цацаргах туяанууд дотроос хүнд хамгийн хортой хэсэг нь нарны хэт ягаан туяа юм.

Гэвч нөгөө талаар хэт ягаан туяа нь хүн, амьтны арьс, нүдэнд нэвчин эрүүл мэндэд нөлөөлдөг байна. Нарны хэт ягаан туяа нь альфа (UvA) болон бета (UvB) гэж хоёр төрөлтэй. Бета спектрийн туяа арьсны өнгөн давхаргад нөлөө үзүүлж түүнийг борлуулахаас гадна түлж ч болно.

Өнөөдрийн байдлаар дэлхийн бөмбөрцгийн өмнөд, хойд хагаст озоны давхрагын цооролт нэлээд талбайг эзлээд буй аж. Жишээлбэл, 2005 оноос хойш дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагаст хэмжилт хийхэд 29 сая кв.км талбайг хамарчээ.
Тайлбар: Messier 101 (M101) хэмээх энэ асар том мушгиа одны ордыг сансрын олон дахин ашиглагдах Endeavour хөлгийн Астро-2 аяллын үед хэт ягаан туяаны телескопынх нь тусламжтайгаар авчээ. Уг зургийг компьютерээр боловсруулсан тул одоо өнгүүд нь хэт ягаан туяаны хүчийг харуулж байна. Одны ордны ийм зургууд нь хэт ягаан туяанд тод харагддаг, нарнаас олон дахин том, шинэ оддын үүлийг харуулдаг. Харин үзэгдэх гэрлийн зурганд хөгшин оддын шар, улаан өнгө голлодог. Хэт ягаан туяа нь нүдэнд харагддаггүй ба атмосфер дахь озоны давхаргад шүүгддэг тул тэнгэрийн биетийн зургийг сансраас авдаг.
Гамма цацраг
буюу
гамма туяа
өндөр давтамжийн буюу долгионы урт маш богинотой цахилгаан соронзон долгион.
γ
үсгээр тэмдэглэдэг.

Гамма цацраг нь ионжуулагч цацрал тул амьд эсэд маш хүнд гэмтэл учруулдаг, эрүүл мэндэд хортой цацраг идэвхт задралын нэгэн төлөөлөгч юм.

Гамма цацраг
Атомын цөмөөс ялгарах гамма цацрагийн (γ) дүрслэл
Full transcript