Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

ЖЕКЕ ТҰЛҒАНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘРТЕБЕСІ

No description
by

Dauren Kozhakhmet

on 12 March 2014

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of ЖЕКЕ ТҰЛҒАНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘРТЕБЕСІ

ЖЕКЕ ТҰЛҒАНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ МӘРТЕБЕСІ

ҚР заңдар бойынша, ерекше заңдық қасиеті - азаматтық құқық субъектілікті иеленетін, яғни азаматтық құқықтар мен міндеттерді иеленуге және олардың кейбір ұйымдары азаматтық құқық субъектілері немесе тұлғалар деп танылады.
Адам құқықтарын қорғау саласындағы ең белгілі, әрі беделді құралы – ампаро институты екені көрінеді. Ампаро институты барлық дерлік Латын Америкасы мемлекеттерінің конституцияларына енгізілген. Венесуэла Боливар Республикасы Конституциясының 280-283-баптары .Латын Америкасы елдерінің ішінде тек қана Доминикан Республикасы мен Уругвайда ампаро институты конституцияланбаған.
Венесуэлада мұндай конституциялық процестің 3 моделі (түрі) кездеседі. Бірінші модель – реттеу аясы кең, дербес жүргізілетін, процессуалды нақты құрал есебінде қолданылады. Келесі модель – әкімшілік және сот процедураларында көмекші немесе қосымша роль атқарады.. Ампаро процедурасының 3 моделі – чилилік, алдын-алудың негізгі және қосымша процессуалдық құрал болып табылады.
Венесуэлада азаматтардың конституциялық құқықтары көбінесе АҚШ-тың конституциясына негізделеген. Азаматтық құқықпен қосы қылмыстық құқыққа италиан, испан және француз заңнамасы өте үлкен әсер етті.
Венесуэла мемлекеті саяси тұрақсыздығына байланысты 1862-1942 жылдар аралығында 9 азаматтық кодексі ауысқан.

Венесуэла азаматтық кодексі 1942 жылдан бері қолданыста жүріп келе жатыр.


Құрылық мемлекеттерінің аталған саладағы ерекшелігіне жергілікті халықты қорғаудың қосымша тетіктері де кіреді. Кейбір мемлекеттерде жергілікті халықтың – үндістердің құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың қосымша тетіктері бекітілген. Венесуэланың қолданыстағы конституциясының 8-тарауы (119-126-баптар) «Үнді халықтарының құқықтары туралы» деп аталады. Онда байырғы халықтардың, бірінші кезекте, мекен ететін жерлеріне, тілдері мен әдет-ғұрыптарына құқықтары бекітілген. Сонымен бірге, олардың сақталуына және дамуына мемлекеттік кепілдіктер бекітілген. Осы конституциялық нормалар ұлттық заңнамада толықтырылды. Мысалы, 2001 жылғы 12 қаңтарда «Үнді халықтарының жерлері мен өмір сүру ортасын демаркациялау және кепілдік беру туралы» Заң қабылданды
1) ҚР АК - ның 12 бабына сәйкес ЖЕКЕ ТҰЛҒА ДЕП келесілер танылады:
а)ҚР азаматтары
б)Басқа мемелкеттің азаматтары
в) Азаматтығы жоқ азаматтар
2) ҚР Конституциясының терминалогиясында құқық субектінің нақ әрбір тұлғаға тиістілігі айқын көрінеді, 13-бабында әркімнің құқық субъектісі ретінде танылуына құқығы бар екені айтылған.
ҚР заңдар бойынша, ерекше заңдық қасиеті - азаматтық құқық субъектілікті иеленетін, яғни азаматтық құқықтар мен міндеттерді иеленуге және олардың кейбір ұйымдары азаматтық құқық субъектілері немесе тұлғалар деп танылады.
ҚҰҚЫҚ ҚАБЛЕТТІЛІК
. Азаматтың азаматтық құқықтары мен міндеттерді атқару қаблеті оның құқықаблеттілігі болады. Құқық қаблеттілік ҚР азаматтарына тумысымен беріледі.
ӘРЕКЕТ ҚАБЛЕТТІЛІК
. Азаматтың өз іс әрекетімен азаматтық құқықтарды иелену және жүзеге асыру, өзі үшін азаматтық міндеттер түзіп, оларды орындау қаблеті оның әрекет қаблеттігі болады.
Мемлекеттік биліктің бастауы – халықтың құқықтары мен бостандықтарын қорғау барлық мемлекеттердің басты қызметі болып табылады. Сондықтан қазіргі уақытта әлемнің барлық елдерінің конституцияларында, заңнамаларында адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтары бекітілген
Сала бойынша конституциялық деңгейге көтерілген адам құқықтарын қорғаудың әлемдік тәжірибесі жасақталған. Көптеген нормативтік құқықтық актілер қабылданды, тетіктер құрылды. Қазіргі кезде ондай тетіктердің өзін де әртүрлі негіздер бойынша саралауға мүмкіндік бар. Адам құқықтарын қорғаудың ұлттық заңнамасы мен тетіктеріне халықаралық заңнама мен тетіктер де қосылды. Саралауға бұдан да басқа мүмкіндік беретін негіздер заңгер-ғалымдармен зерттелуде, тәжірибе жүзінде іске асырылуда. Адам құқықтарының жалпы саны да арту үстінде. Мысалы, жақында ғана ақпаратты және таза ауыз суды пайдалану – адам құқықтарының қатарына жатқызылды.
Қарастырылып отырған Латын Америкасы құрлығы мемлекеттері адам құқықтарын қорғау саласында үлкен тәжірибе жинаған. Кейбір қорғау түрлері мен тетіктері жақсы дамыған, оны әлемдік қауымдастық пен мемлекеттердің бәрі мойындайды. Мұнда жекелеген мемлекеттік тәжірибеге қоса құрылықтық нормативтік құқықтық акт – Адам құқықтарының Американдық конвенциясы (Convencion Americana de Derechos Humanos) да қабылданған. Сонымен қатар өңірлік тәжірибе есебінде 1992 жылы Анды тауы елдері Адам құқықтарының Андылық комиссиясын құру туралы шешім қабылдады.
Латын Америкасы мемлекеттерінде адам құқықтарын қорғауда кең орын алған институт – ампаро институты. Бұл институтты кейде ампаро ісі, кепілдіктер ісі немесе конституциялық іс деп те атайды. Жалпы атауы, жүзеге асыру тетіктері ұқсас болғанмен, әр мемлекеттің өз ерекшелігі бар.
Өз кезегінде құрлық мемлекеттерінде адам құқықтарын қорғау тетігінің ампаро институтына қоса өзге де элементтерінің бар екенін атау қажет. Мысалы, құрылықтың кейбір мемлекеттерінің конституцияларында арнайы Халық қорғаушысы (Defensor de pueblos) лауазымы бекітілген. Мысалы, Венесуэла Республикасының 1999 жылғы Конституциясының 4-тарауының 2-бөлімі бойынша (280-283-баптар) Халық қорғаушысы азаматтық билік құрамына кіреді. Ол халықты тегін қызмет, қолжетімді процесс, істерді тез қарау, іс қараудағы еркіндік сияқты қағидалар негізінде адам құқықтарын қорғауды жүзеге асырады
Халық қорғаушысының құқықтық мәртебесі органикалық заңмен реттеледі. Онда халық қорғаушысының құқықтары мен міндеттері бекітілген. Мысалы, осы лауазымнан үміткердің жасы 35-тен кем емес және міндетті түрде заңгер болуы қажет. Халық қорғаушысы адамдардың конституциялық құқықтарын қорғау, мемлекеттік әкімшіліктің өз қызметтерін атқаруына және тұтынушыларға көрсетілетін мемлекеттік қызметтерге бақылау жасау функцияларын атқарады. Бес жылдық қызмет кезінде оның құқықтық мәртебесі Конгресс мүшесінің мәртебесімен барабар болады
Қарастырылып отырған ампаро институтының қалыптасу тарихына келетін болсақ, ол алғаш рет құрылықта XIX ғасырдың орта тұсында Мексикада пайда болған, ал Аргентинада конституциялық мәртебені тек 1994 жылы ғана алды. 1853 жылғы конституцияда ампаро туралы норма жоқ болатын. Жаңа конституцияны қабылдауға құрылған Конституциялыққ Ассамблея халықаралық және латынамерикалық тәжірибелерді ескеріп ескі/жаңа конституцияның 43-бабында бекітті .
Ампаро ісі (recurso de amparo) – конституциялық қорғау, жеке және заңды тұлғалардың конституциялық құқықтары мен бостандықтарын қорғауға бағытталған жалпы құзіретті соттар жүзеге асыратын конституциялық бақылаудың арнайы тетігі болып табылады.
Based on Jim Harvey's speech structures
Әрекет қабІлеттілігі шектеулі - 14 жасқа дейінгі азаматтар
Әрекетке қаблетті - 14 жастан 18 жасқа дейінгі азаматтар
Толық әрекет қаблетті - 18 жастан басталады.
Венесуэла мемлекеті аралас құқықтық жүйе отбасына жатқанымен, азаматтық құқық саласындағы нормалар толығымен романо - германдық құқықтық отбасы мемлекеттерінен үлгі ретінде алынған.
Венесуэла Республиасының Азаматтық кодексі
Кожахмет Д. Мади А. Коспанов А.
МПК 301
Full transcript