Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Хүнсний бүтээгдэхүүний сав баглаа боодол, шошгонд тавигдах эрүүл ахуйн шаардлага

No description
by

Knock Tok

on 20 November 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Хүнсний бүтээгдэхүүний сав баглаа боодол, шошгонд тавигдах эрүүл ахуйн шаардлага

photo credit Nasa / Goddard Space Flight Center / Reto Stöckli Хүнсний бүтээгдэхүүний сав баглаа боодол, шошгонд тавигдах эрүүл ахуйн шаардлага Агуулга
•Оршил

•Хүнсний бүтээгдэхүүний сав баглаа боодлын ангилал


•Хүнсний бүтээгдэхүүний сав баглаа боодол,шошгоны үүрэг

•Хүнснийсав, баглаа, боодлыншошгодтавихерөнхийшаардлагастандарт


•Сав баглаа боодолд гарч буй зөрчил

•Хүнснийсав, баглаа, боодолдтавихерөнхийшаардлагастандарт


•Энэ бүгдийг мэдэсний ач холбогдол

•Дүгнэлт


•Ашигласан материал Сав баглаа боодолд гурван үндсэн шаардлага тавигддаг бөгөөд үүнд аюулгүй байдлын, эрүүл ахйн,байгаль орчны шаардлагууд орно. Ялангуяа хүнсний бүтээгдэхүүн ариун цэвэр , эрүүл ахуйн шаардлагын дагуу савлагдах ёстой бараа бүтээгдэхүүн. Орчин үед өртөг өндөртэй нарийн технологоор чанартай хүнсний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, хэрэглэгчдэд чанар бүхий үйлчилгээг үзүүлэх нь чухал асуудал болсоор байна. Ялангуяа сав баглаа боодолын хамгаалалтын үүрэг нь олон зууны турш бүтээгдэхүүнийг хадгалах, тээвэрлэх , барааг хувиарлах, жижиглэн худалдах, бараа солилцоо, бөөний худалдаа хийхэд гол хэрэгсэл нь болдог. Орчин үеийн худалдааны шинэ систем бий болсноос хойш сав баглаа боодол нь доторхи бүтээгдэхүүний шинж чанарыг бүрэн илэрхийлж сав баглаа боодол ,шошго нь дуугүй хэрэглэгчийн үүрэг гүйцэтгэж худалдан авагчын бараа авах хүсэлд нөлөөлдөг боллоо. Энэ нь зах зээийн онцгой чухал үүрэг зайлшгүй болж байна.Хэрэв сав баглаа боодол, шошиглолтонд бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгчид чанар аюулгүй байдлаас шалтгаалсан эрсдэл гарах тохиолдолд тухайн технологи, үйлдвэрлэгч мэргэжилтний ур чадвар үнэгүйдхээс гадна хэрэглэгчидэд хор уршигтай. Тиймээс сав баглаа боодол,шошгоо зөв сонгон авч зөв хэрэглэх , нөгөө талаас сав баглаа боодлын , шошгоны үйлдвэрүүд шинэ технологи нэвтрүүлэхэд ихээр анхаарах болно. Хүнсний бүтээгдэхүүний сав баглаа боодлын ангилал •Хэрэглээний сав боодол
•Гаднах,сав,баглаа эсвэл тээврийн сав баглаа гэж ангилна
Сав баглаа боодол нь хүнсний үйлдвэрийн технологийн сүүлчийн хэсэг юм. Иймээс үйлдвэрлэлийн технологийг бүхэлд нь:
•Түүхий эд боловсруулалтын сав баглаа боодол
•Хэрэглээний сав боодол
•Гаднах сав баглаа
•Бүтээгдэхүүнийг контейнэрт савлах гэсэн хүрээнд ойлгож болно.
Хүнсний бүтээгдэхүүний сав баглаа боодлын материалыг үндсэнд нь 2 ангилна
•Байгалийн гаралтай уламжлалт материал
•Цаас,картон,нэхмэл эд,олс
•Шил,шаазан,ваар
•Металл түүний хайлш
•Мод ургамалын гаралтай материалууд

•Хуванцар нийлэг химийн материалууд
•Өндөр нам нягттай полиэтилен-PE
•Полистрол-PS
•Полипропилен-PP
•Полиэтилентерефталат-PET
•Полиамид-PA
•Поливинендихлорид-PVDC
•Этиленвинилалкоголь кополимер-EVOH
Хүнсний сав, баглаа, боодлын шошгонд тавих ерөнхий шаардлага стандарт •Хүнснийбүтээгдэхүүнийнэр
•Угбүтээгдэхүүнийстандартындугаар
•Бүтээгдэхүүнийнайрлагыгбүрдүүлэгчзүйлийнжагсаалт
•Хүнсний нэмэлт хэрэглэсэн бол олон улсын Е тэмдэглэгээний код Үүнд:
- Е 100 дээш – будагч бодис
- Е 200 дээш – нөөшлөгч бодис
- Е 300 дээш – үл исэлдүүлэгч бодис
- Е 400 дээш – тогтворжуулагч бодис
- Е 450 дээш – тос
- Е 500 дээш – хүчлийг саармагжуулах бодис
- Е 600 дээш – амт, үнэрийг нэмэгдүүлэгч бодис
- Е 700 дээш – нөөц индекс
- Е 900 дээш – үл хөөсрүүлэгч бодис
- Е 1000 дээш – өнгөлөгч агент




•Цэвэр, бохиржин
•Үйлдвэрлэгчийннэр, хаяг
•Хүнснийбүтээгдэхүүнийгүйлдвэрлэсэнболонхадгалаххугацаа
•Хүнснийбүтээгдэхүүнийгхадгалахнөхцөл
•Хүнсийгзөвхэрэглэхийгнийтэдсургахзорилгоорхэрэглэхзааврыгшошгодээртовч, тодорхойбичнэ.
•Угбүтээгдэхүүнийтэжээллэгболонилчлэгчанар
•Уг бүтээгдэхүүн “Үндэсний тохирлын тэмдэг” авсан бол түүний тэмдэглэгээ

Жижиглэн савласан бүтээгдэхүүнийг худалдаанд гаргахдаа дээрх бүх мэдээллийг агуулсан шошгыгхарагдахуйц газар дагуулна. Уг бүтээгдэхүүн нь гадуураа тунгалаг биш давхар савлагаатай бол доторхи барааны шошгод байгаа мэдээллийг гадна ньмөн бичих шаардлагатай.
Өргөн хэрэглээний зарим бүтээгдэхүүний шошгонд бүх мэдээллийг бичихгүй байх нь бий. Жишээ нь доорх төрлийн бараа бүтээгдэхүүнд жор,орц,найрлагыг заахгүй байхыг зөвшөөрдөг үүнд:
•Шинэ жимс , жимсгэнэ , хүнсний ногоо
•Хийжүүлсэн ус
•Хүнсний цуу
•Бяслаг, тос,ундны сүү,цөцгий, зөөхий гэх мэт нэмэлтгүй бүтээгдэхүүн
•Үнэр амт оруулагчид зэрэг орно Сав баглаа боодолд гарч буй зөрчил
•Үйлдвэрлэлд хэрэгцээт шилэн, хуванцар,металл,картонон,цаасан сав баглаа боодлууд нь хоёрдогч түүхий эдийн цэгүүдээс болон үйлчилгээний газраас мөн хэрэглэгчийн гар дээрээс нийлүүлэгдэх
•Ариутгалын технологийн хоцрогдол
•Зориулалтын бус сав баглаа ашигласнаас хүнсний бүтээгдэхүүн нь сав баглаатайгаа харилцан үйлчлэлд орох,эсвэл химийн урвалаас бохирдол үүсч бүтээгдэхүүний чанарт нөлөөлөх
•Савлах үеийн технологийг буруу мөрдөснөөс гадны биет орох
•Савлагааны үед хүнээс хамаарах халдваргүйлэлтийн дэглэмийг муу сахих зэрэг зөрчилүүд их илэрсээр байна.
•Сав баглаа боодлын материалыг бүтээгдэхүүний чанар , эрүүл ахуйн шаардлага, зориулалтыг харгалзан сонгож чададгүй
•Сав,баглаа боодлоор дамжуулан хэрэглэгчдэд тухайн бүтээгдэхүүний талаар цэгцтэй,үнэн зөв ,бодитой мэдээлэл тэр бүр хүргэхгүй байна
•Сав,баглөө боодлын материалын импортыг үйлдвэрлэгч бүр эрхэлж байгаагаас түүний хүнсний эрүүл ахуйг хангах шаардлага алдагдаж байна.

Дээрх эрсдэлүүдийг зөв илрүүлж технологийн шинэчлэлт хийснээр бүтээгдэхүүний аюулгүй байдал хангагдаж хүний эрүүл мэндэд учруулах хор хохирлыг багасгана Сав баглаа боодол ,шошгонд гарч буй асуудлыг сайжруулах арга зам Оршил Сав баглаа боодол,шошгоны үүрэг Сав,баглаа боодол нь үйлдвэрлэлийн агуулгаараа бүтээгдэхүүний шинэлэг байдлыг хадгалах, эрүүл ахуйн аюулгүйн байдлыг хангах хэрэглэгддэд тухайн бүтээгдэхүүний үнэн зөв бодит мэдээлэл хүргэх, бараагтээвэрлэххадгалах, худалдахявцадчанарыгхамгаалахголачхолбогдолтой. Савлалтньбараагус, чийг, нарсалхизэрэггаднынөлөөнөөсхамгаалах, бараагбүртгэжтоолохөржхураахажлыгэмхцэгцтэй, хөнгөншуурхайболгоходзохиххэмжээгээрнөлөөлдөг.

Сав баглаа боодол нь хүнсний бүтээгдэхүүний хувьд дараах үндсэн үүрэгтэй
•Бүтээгдэхүүний шим тэжээл ,амт,үнэр чанарын үзүүлэлтийг хэвээр хадлагах
•Бүтээгдэхүүнийг гэмтэж муудахаас хамгаалах
•Микробиологийн бохирдлоос хамгаалах
•Ус чийг , агаар, нарны гэрлээс хамгаалах
•Гадны химийн болон механик гэмтэлээс хамгаалах
•Жин , эзэлхүүний хорогдол , алдагдал, хэлбэлзлээс хамгаалах
•Бүтээгдэхүүний талаар мэдээллийг үнэн зөв мэдээллэх
•Тээвэрлэх хадгалах хувиарлахад тохиромжтой нөхцлийг бүрдүүлэх
•Бүтээгдэхүүнийг борлууулахад хялбар болгохын дээр хэрэглэгчидэд нь хялбартай яагаад гэвэл хүнсний бүтээгдэхүүний сав баглаабоодол гэдэг нь зөвхөн үйлдвэрлэлийн шат дамжилгаар хязгаарлагдахгүй тээвэр,худалдаа, үйлчилгээний хүрээнд ч тохиромжтой байх ёстой.

Савлагаа нь тодорхой бүтээгдэхүүнийг адил нэр, төрлийн бусад бараа бүтээгдэхүүнээс ялгаж таних хэрэгсэл болно. Түүний дээр мэдээлэл өгөх, сав боодолын үйлчилгээ үзүүлэх, (тухайн бүтээгдэхүүний хайрцаг сав хялбар нээгдэж, онгойдог барааг гаргаж авахад төвөггүй байх) нь мөн маш чухал юм. Сав баглаа боодолд тавигдах шаардлага Хэрэглэгчийн эрх ашгийг хамгаалахын тулд онцлог зарим бүтээгдэхүүний сав боодолд тодорхой шаардлага тавидаг
•Мах махан бүтээгдэхүүний сав боодол бөх бат
•Нөөшилсшн бүтээгдэхүүний сав хайрцаг битүүмжлэн таглагдсан
•Хатаасан ногоо жимсийг савласан уут сав хуурамч өнгөгүй тунгалаг
•Хөлдөөсөн бүтээгдэхүүн битүү боодолтой байх
•Өндөг өндгөн бүтээгдэхүүний сав хайрцаг аливаа үнэр амтгүй химийн саармаг материалаар хийгдсэн
•Дарс бүр өөрийн оногдсон нэртэй байхын дээр ямар төрөлд хамаарахыг илэрхийлсэн хаягтай байх ёстой
Үүний дээр сав боодол нь хуурамч жишээ нь:давхар ёроолтой , хэт зузаан ханатай , бүтээгдэхүүний өөрийн өнгийг дууриасан өнгө будгаар будагдсан байж болохгүйн зэрэгцээхудал ташаа зүйл суртачилж бичихийг хориглодог. Манай улсын хэмжээнд сүүлийн жилүүдэд сав, баглаа,боодлын асуудал ерөнхийдөө сайжарч байгаач миний бодлоор дутагдалтай тал байсаар байна .Үүнд:
•Пластик сав баглаа боодлын хаягдлыг устгах технологийн аргыг нэвтрүүлж илүү боловсронгуй болгох ба дахин боловсруулж ашиглах
•Сав баглаа боодолын стандарчлалыг ашиглаж буй пүүс компаниуд дор бүр дагаж мөрдөж сургалт сурталчилгаанд байнга хамрагдах , түүнд нь хяналт тавьж байх
•Хүнсний бүх сав баглаа боодлыг экологод ээлтэй болгох үүний тулд цаасан сав баглаа боодлыг ашиглах хэргтэй бөгөөд энэ тал дээр илүү үр дүнтэй болгохын тулд цаасан сав баглаа боодлын хангалт нийлүүлэлтийг ихэсгэж үнийг төрөөс багасгаж өгөх
•Сав баглаа боодлыг үйлдвэрлэх машин тоног төхөөрөмжийг үйлдвэрлэх үйлдвэр байгуулах дотооддоо нийлүүлэлт хийх
•Импортоор орж ирж байгаа нийлэг уут саванд хяналт шинжилгээ хийх үүний тулд полимерсав баглаа боодол нь хүнсний бүтээгдэхүүнд хэрхэн нөлөөлж, уг бүтээгдэхүүнээр дамжин хүний бие организмд ямар хор нөлөө үзүүлж байгаа талаар зайлшгүй судлах шаардлагатай байна.
•Өндөр хөгжилтэй орнуудын сав баглааны ерөнхий шаардлага, стандартыг судлан өөрийн орны стандартыг шинэчлэх
•Сав баглаа боодолд гарч буй шинэ технологийг нэвтрүүлэх
•Савлагааны үед баримтлах ариун цэврийн дэглэмийг тогтоож,баримтлах
•Хүнсний бүтээгдэхүүний сав, баглаа,боодлын чанар , эрүүл ахуйн үзүүлэлт ,техникийн шаардлагын үндэсний стандартыг нэн даруй боловсруулан баталж мөрдөх
•Сав,баглаа боодлын мэргэжлийн чиглэлээр хүний нөөц бүрдүүлэх сургалт ,дадлагын ажилыг системтэй зохион байгуулах
•Хүнсний бүтээгдэхүүний чанар, эрүүл ахуйг хангах бодлогын хүрээнд хүнсний сав, баглаа боодлыг хөгжүүлэх хөтөлбөрийг тусгайлан боловсруулж , хэрэгжүүлэх гэх мэт............. Шошгонд байвал зохих мэдээлэл •Бүтээгдэхүүний нэр
•Жор орц найрлага
•Цэвэр жин
•Үйлдвэрлэсэн болон хадгалах хугацаа
•Үйлдвэрлэгчийн болон савлагчийн нэр
•Бүтээгдэхүүний гарал
•Ашиглах заавар
•Шаардлагатай бусад нэмэлт мэдээлэл зэрэг агуулагдаж байвал зохино.
Зарим өргөн хэрэглээний бүтээгдэхүүний шошгонд бүх мэдээллийг бичээгүй байх тохиолдол байна.Үүнд:
•Жимс, жимсгэнэ, хүнсний ногоо
•Хийжүүлсэн ус
•Хүнсний цуу
•Бяслаг, тос, ундны сүү, цөцгий, зөөхий гэх мэт олон нэмэлт бүтээгдэхүүн
•Элсэн чихэр, будааны зүйл
•Үнэр, амт оруулагчид зэрэг орно Өнөөдрийн байдлаар дэлхийн хүнсний үйлдвэрлэлд 2000 гаруй хүнсний нэмэлт бодисыг ашиглаж байгаа бөгөөд тэдгээрийг богино код буюу тоон тэмдэглэгээгээр дараах байдлаар ангилжээ. Үүнд:

- Е 100 дээш – будагч бодис

- Е 200 дээш – нөөшлөгч бодис

- Е 300 дээш – үл исэлдүүлэгч бодис

- Е 400 дээш – тогтворжуулагч бодис

- Е 450 дээш – тос

- Е 500 дээш – хүчлийг саармагжуулах бодис

- Е 600 дээш – амт, үнэрийг нэмэгдүүлэгч бодис

- Е 700 дээш – нөөц индекс

- Е 900 дээш – үл хөөсрүүлэгч бодис

- Е 1000 дээш – өнгөлөгч агент

Ихэнхи хүнс болон химийн үйлдвэрлэл эрхлэгчид хүнсний нэмэлт бодисын хэрэглээ болон аюулгүй байдлыг хэдэн арван жилээр туршиж, судлан үйлдвэрлэдэг учраас аюулгүй гэж үздэг. Гэвч хүнсний нэмэлт бодисыг хэрэглэснээс олон арван жилийн дараа эрүүл мэндэд эрсдэл, сөрөг нөлөө үүсэх тохиолдол цөөнгүй гардаг байна.

ДЭМБ-аас зарим төрлийн хүнсний нэмэлт бодисын хүний бие махбодид үзүүлэх хортой нөлөөллийг тогтоожээ. Үүнд:

- Сэжигтэй – Е 104, 122, 141, 150, 171, 173, 241, 477

- Аюултай – Е 102, 110, 120, 127, 129, 155, 180, 201, 220, 222, 223, 224, 228, 233, 242, 270, 400-405, 501, 502, 503, 620, 636, 637

- Маш аюултай – Е 123, 510, 513, 527

- Хориотой – Е 103, 105, 111, 121, 125, 126, 130, 152

- Хавдар үүсгэх – Е 131, 142, 153, 210-216, 219, 249, 252, 280-283, 330, 954

- Тууралт өгөх – Е 312, 339-341, 343, 450-454, 461, 462, 463, 465, 466, 907

- Хоол боловсруулах эрхтэнд нөлөөлөх – Е 154, 626-635

Хүнсний нэмэлтийн Е тэмдэглэгээг мэдсэнээр та эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөгүй бүтээгдэхүүн худалдан авах боломжтой. Нэр,хаяг Хүнсний үйлдвэрлэгч,савлагч,түгээгч,импортлогч,экспортлогч,эсвэл борлуулагчийн хаяг нэрийг тодорхой тэмдэглэнэ. Хадгалах хугацаа хадгалах нөхцөл Хадгалах хугацаа болон тухайн хүнсний бүтээгдэхүүний хэрхэн хадгалах нь бүтээгдэхүүний худалдаа хэрэглээнд байх хамгийн зохистой бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэсэн ба хадгалах хугацаа нь 2 янзаар бичигддэг. Хэрэв 2 хугацаа бичигдсэн байвал эхнийх нь үйлдвэрлэсэн дараагийх нь хадгалалт дуусах хугацаа байна.
Хэрэв зөвхөн 1 удаа бичигдсэн байвал үйлдвэрлэсэн хугацаа байна.Их анхаарах зүйл нь хамгийн богино хадаглалтын хугацаа нь 3 сараас ихгүй,бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэсэн сар өдрийг бичнэ.
Хэрэглэх заавар
хүнсийг зөв хэрэглэхийг нийтэд сурталчлах зорилгоор шошго дээрх хэрэглэх зааврыг товч тодорхой бичнэ.
Full transcript