Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Hepatitis slide v3.0

Dünyada 500 milyon xroniki Hepatit C və B xəstəsi var və hər 12 nəfərdən biri bu viruslardan birinin daşıyıcısıdır.
by

Valeh Rustamov

on 11 December 2015

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Hepatitis slide v3.0

HEV qarşı peyvənd kəşf olunub ancaq hələlik sınaq
müddətindədir
Həkiminiz aşağıdakı qan müayinələrini
də təklif edə bilər:
Müalicə

Müayinə
Risk faktorları
Gənclər arasında sağlamlıq maarifi: Profilaktika müalicədən daha üstündür!
Qaraciyər orqanizmin biokimyəvi laboratoriyasıdır.
Çəkisi
1.5 kq-dır
və insanın
ən böyük
orqanıdır
Sutkada
2000 litr
qan qaraciyərdən keçir və
300-400 dəfə
süzülür
Qaraciyər öz çəkisi qədər əzələ kütləsindən
10 dəfə
çox oksigen sərf edir
Yetkin insanın qaraciyəri gün ərzində
1000 ml
öd ifraz edir

80 kq
çəkidə sağlam insanın qaraciyəri max
80 q
spirti neytrallaşdıra bilir
Hətta
25%
sağlam qaraciyər toxuması qaldıqda belə, qaraciyər öz əvvəlki ölçülərini bərpa edən yeganə orqandır
İl ərzində
11.000
çox qaraciyər transpantasiyası həyata keçirilir.
Qaraciyər köçürülmüş xəstələrin
58%
minimum
15 ilə
qədər yaşaya bilər
ABŞ qaraciyər köçürülmüş xəstələrin ilk reabilitasiya ilinə
314.600 USD
xərcləyir
Qaraciyərin Funksiyaları
Öd ifrazı
Hormon ifrazı
>500 biokimayi reaksiya
Qanın laxtalanma faktoru
Toksinlərin neytrallaşdırılması
Qaraciyərin zədələnmə səbəbləri
Alkoqol aslılığı
Toksiki maddələrlə zədələnmə
Autoimmun xəstəliklər
Xəstəliklərə qalib gəlməkdir!
Müxtəlif növ peyvəndlər
Zərərli vərdişlərdən uzaq olmaq
Profilaktika nədir?
6 aydan bir həkim müayinəsindən keçmək
(check up)
Müntəzəm idmanla məşğul olmaq
Sağlam qida ilə qidanlanma
Həkimlər və Təbib Tələbələr İB
Gənclər və İdman Nazirliyi
Piylənmə və şəkərli diabet
Müxtəlif növ helmintlərlə zədələnmə
Öd daşlarının əmələ gəlməsi
Qaraciyər xərçəngi
Virus hepatitləri
Hepatit A virusu
Hepatit B virusu
Hepatit C virusu
Hepatit D və E virusları
Ümumi zəiflik
Ürəkbulanma və qusma
Bəzən dəri və selikli qişaların saralması
Qaşınma
Əzələ ağrıları
Subfebril hərarət
İştahahın azalması
Qarında ağrı, xüsusilə sağ qabırqaaltı nahiyədə
Sidiyin tünd rəngdə olması
Əlamətləri
Gedişi və yoluxma yolları
Bəzi hallarda qan köçürməsi zamanı da Hepatit A ilə yoluxma qeyd olunur
Hemoseksuallar
Hepatit A infeksiyasının geniş yayıldığı regionlara səfər edənlər. İsveçrədə aparılmış tədqiqatlar göstərir ki, inkişaf etməkdə olan ölkələrə səfər edənlərin hər min nəfərindən 3-6-sı Hepatit A virusu ilə yoluxur.
Qeyri-qanuni narkotiklərin istifadəçisi
Hemofiliya xəstələri, çünki bu xəstələrə tez-tez laxtalanma faktorlarının konsentratları köçürülür
Hepatit A ilə bağli elmi-tədqiqat işi aparılan mühitlə əlaqəsi olanlar
Qanın ümumi analizi
Qanın biokimyəvi analizi
(bilirubin və fraksiyaları, ALT, AST)
Hepatit A anticisimlərinin təyini
(Anti-HAV IgM, Radioimmuno Assay üsulu ilə)
Qaraciyərin ultrasəs müayinəsi
Həkim ağırlaşmalar və yanaşı gedən xəstəliklər zamanı digər müayinə üsulları təklif edə bilər.
Profilaktika
Gigyenik qaydalara ciddi əməl edin. Bununla siz Hepatit A virusu ilə çirklənmiş su və qidadan virusa yoluxma ehtimalınızı azaltmış olarsınız.
Ən yaxşı profilaktika peyvənd hesab edilir. Peyvənd sizi Hepatit A-dan 20 il müddətinə qoruya bilər.
İmmunoqlobulin qəbulu (immunizasiya) da effektiv profilaktik vasitə hesab edilir. Amma o qisa müddət ərzində təsir edir (maksimum 3 ay). İmmunoqlobulin tez təsir göstərməyə başlayır və adətən riskli regionlara qisamüddətli səfərlər zamanı məsləhət görülür.
Əgər siz Hepatit A keçirmişsinizsə sizin peyvəndləməyə və immunizasiyaya ehtiyacınız yoxdur. Çünki sizin bədəninizdə artıq virusa qarşı formalaşmış anticismlər mövcuddur. Amma onlar sizi digər Hepatit viruslarından xilas etməyəcək.
Ümumi zəiflik və yorğunluq
Ürəkbulanma və qusma
Dəri və gözün selikli qişasında saralma
Oynaqlarda ağrı
Sidiyin tünd rəngdə olması
Qarında, xüsusilə də sağ qabırğaaltı nayihədə ağrılar
İştahahın itməsi
Əlamətləri
Müalicə

Müayinə
Risk faktorları
İnsan qanı ilə təmasda olmanı tələb edən iş fəaliyyəti zamanı (tibb işçiləri)
Venadaxili inyeksiyalar zamanı iynələrdən müştərək istifadə edən narkomanlar
Gedişi və yoluxma yolları

Profilaktika
Qorunma vasitələrindən istifadə etməməklə təsadüfü cinsi əlaqədə olma
Xroniki HBV infeksiyası olan insanın şəxsi əşyalarından istifadə
Müayinə olunmadan həyati göstərişlə qan köçürülmüş insanlar
Böyrək çatışmazlığına görə hemodializ almış insanlar
HBV ilə yoluxmuş anadan doğulan yenidoğulmuş
HBV infeksiyasının geniş yayıldığı regionlara səyahət edən insanlar
Hepatit B səth antigeni (HBsAg).
Hepatit B səth antigeninə qarşı anticism (anti-HBs).
Hepatit B özək antigeninə qarşı anticism (anti-HBc).
E-antigen testi.
Qaraciyər enzimlərinin yoxlanması. Qaraciyər enzımlərinin (ALT, AST) yüksək olması qaraciyərin zədələnməsini göstərir.
Alfa-fetoprotein (AFP) testi. AFP-nin yüksək olması HBV-nin ağırlaşması kimi qaraciyər xərçənginin əmələ gəlməsini göstərə bilən testdir.
Hepatit B DNT testi. Bu test vasitəsiə qanda HBV DNT-sinin miqdarını təyin etməyə imkan verir. Bununla həkim müalicənin nə dərəcədə effektiv olmasına nəzarət edir.
Qaraciyərin Ultrasəs Müayinəsi. Bununla HBV-nin qaraciyər sirrozu və xərçəngi kimi ağırlaşmalarının olub olmaması müəyyən edilir.
Qaraciyərin Kompüter Tomoqrafiyası. Bununla HBV-nin qaraciyər sirrozu və xərçəngi kimi ağırlaşmalarının olub olmaması müəyyən edilir.
Qaraciyər Biopsiyası. Bu prosedura vasitəsilə qaraciyərin kiçik bir tikəsi xaric edilir və mikroskopik müayinəsi aparılır. Biopsiya qaraciyərin zədələnmə dərəcəsini müəyyən etməyə imkan verir.
Peyvənd. Hepatit B-nin effektiv müalicəsi olmasa da yoluxma ehtimalını kəskin azaldan peyvəndin aparılması məqsədəuyğundur. Peyvənd adətən ardıcıl üç inyeksiya (0, 1 və 6-cı ay) ilə aparılır. Bəzi yerlərdə iki və 4 dozalı peyvəndləmə sxemi də mövcuddur. 11-15 yaşlı yeniyetmələrə peyvənd iki doza ilə aparılır. Yenidoğulmuşlar adətən doğulduğu ilk ildə üç inyeksiya olmaqla (2,4 və 9 aylığında) peyvəndlənir. Tədqiqatlar göstərir ki, peyvənd yoluxma ehtimalını 90% azaldır və bir peyvəndləmə 23 il immunitetin qalmasını təmin edir.
Maariflənmə. Özünüzün və ətraflarınızdakıların yoluxucu xəstəliklər haqqında maariflənməsinə nail olun.
Cinsi partnyorunuzun HBV statusunu öyrənin. Bununla siz HBV daxil olmqla digər cinsi yolla keçən infeksiyalardan qorunmuş olarsınız.
İnyeksiya zamanı steril iynədən istifadə edin.
Sizə nə zamansa qan köçürülübsə profilaktik müayinədən keçin. Bu gün tranfuziya edilən qanların hər biri yoxlanır. Buna baxmayaraq, təkrar müayinədən keçməniz məqsədəuyğundur.
Xarici səfərlərə çox gedirsinizsə profilaktik həkim müayinəsindən keçin. Xüsusilə də HBV-nin geniş yayıldığı ölkələrdə səfərdə olursunuzsa profilaktik müayinədən keçməniz məqsədəuyğundur.
Qan materialları ilə işləyən zaman ehtiyatlı olun. Bu daha çox tibb işçilərinə aiddir.
Hamiləlik zamanı mütləq testdən keçin. Bununla siz özünüzü və dunyaya gətirəcəyiniz övladınızı HBV ilə yoluxma ehtimalından sığorta etmiş olarsınız.
Ürəkbulanma və qusma
Əlamətləri
Müalicə

Müayinə
Risk faktorları
İnsan qanı ilə təmasda olmanı tələb edən iş fəaliyyəti zamanı (tibb işçiləri)
Venadaxili inyeksiyalar zamanı iynələrdən müştərək istifadə edən narkomanlar
Gedişi və yoluxma yolları
Profilaktika
Qorunma vasitələrindən istifadə etməməklə təsadüfi cinsi əlaqədə olma
Xroniki HCV infeksiyası olan insanın şəxsi əşyalarından istifadə
Müayinə olunmadan həyati göstərişlə qan köçürülmüş insanlar
Böyrək çatışmazlığına görə hemodializ almış insanlar
HCV infeksiyasının geniş yayıldığı regionlara səyahət edən insanlar
Qanın seroloji analizi
Qanda HCV miqdarı Real Time PCR deyilən metodla təyiin edilir və virus RNT-sinin (HCV RNT, Kəmiyyət) sayılmasına əsaslanır.
HCV genotipinin təyini
Qaraciyər Biopsiyası. Bu prosedura vasitəsilə qaraciyərin kiçik bir tikəsi xaric edilir və mikroskopik müayinəsi aparılır. Biopsiya qaraciyərin zədələnmə dərəcəsini müəyyən etməyə imkan verir.
Maariflənmə. Özünüzün və ətraflarınızdakıların yoluxucu xəstəliklər haqqında maariflənməsinə nail olun.
Cinsi partnyorunuzun HCV statusunu öyrənin. Bununla siz HCV daxil olmqla digər cinsi yolla keçən infeksiyalardan qorunmuş olarsınız.
İnyeksiya zamanı steril iynədən istifadə edin.
Sizə nə zamansa qan köçürülübsə profilaktik müayinədən keçin. Bu gün tranfuziya edilən qanların hər biri yoxlanır. Buna baxmayaraq, təkrar müayinədən keçməniz məqsədəuyğundur.
Xarici səfərlərə çox gedirsinizsə profilaktik həkim müayinəsindən keçin. Xüsusilə də HCV-nin geniş yayıldığı ölkələrdə səfərdə olursunuzsa profilaktik müayinədən keçməniz məqsədəuyğundur.
Qan materialları ilə işləyən zaman ehtiyatlı olun. Bu daha çox tibb işçilərinə aiddir.
Hamiləlik zamanı mütləq testdən keçin. Bununla siz özünüzü və dunyaya gətirəcəyiniz övladınızı HCV ilə yoluxma ehtimalından sığorta etmiş olarsınız.
Əzələ və oynaq ağrıları
Qaraciyər nayihəsində gərginlik
Qaraciyərin daha dərin zədələnmələri zamanı digər şikayətlər də meydana çıxır:
Davamlı və ya arabir dəri və gözlərin saralması
Hərarətin yüksəlməsi
Dəridə qaşınma
Yoluxmadan uzun bir müddətdən (hətta 10 illiklər) sonra xəstəliyin ilkin əlamətləri

aşağıdakılar ola bilər:
Ümümi zəiflik, yuxuculluq və iştahasızlıq
Əgər sizə xəstə insanın orqanını köçürüblərsə
Qanın ümümi analizi
Qarın boşluğunun Ultrasəs Müayinəsi qaraciyərin vəziyyəti haqqında ilkin məlumatları almaqda dəyərli ola bilər
Qanın biokimyəvi analizi: ALT, AST, QQT, Bilirubin
Yanaşı gedən patologiyalar olarsa digər göstəricilər də istənə bilər
Yanaşı gedən patologiyalar olarsa və ya müqayisəli diaqnostikaya ehtiyac yaranarsa digər müayinələr aparıla bilər.
HCV qarşı hələlik PEYVƏND mövcud deyil!
1.400.000
HAV
HCV
150.000.000
HBV
240.000.000
1.000.000

Müayinə
Risk faktorları
Ümumi zəiflik
Ürəkbulanma və qusma
Bəzən dəri və selikli qişaların saralması
Qaşınma
Əzələ ağrıları
Subfebril hərarət
İştahahın azalması
Qarında ağrı, xüsusilə sağ qabırqaaltı nahiyədə
Sidiyin tünd rəngdə olması
Əlamətləri
Gedişi və yoluxma yolları
Bəzi hallarda qan köçürməsi zamanı da Hepatit E ilə yoluxma qeyd olunur
Hepatit E infeksiyasının geniş yayıldığı regionlara səfər edənlər.
Qeyri-qanuni narkotiklərin istifadəçisi
Qanın ümumi analizi
Qanın biokimyəvi analizi
(bilirubin və fraksiyaları, ALT, AST)
Hepatit E anticisimlərinin təyini
(Anti-HAV IgM, Radioimmuno Assay üsulu ilə)
Qaraciyərin ultrasəs müayinəsi
Həkim ağırlaşmalar və yanaşı gedən xəstəliklər zamanı digər müayinə üsulları təklif edə bilər.
Müalicə
Gigyenik qaydalara ciddi əməl edin. Bununla siz Hepatit E virusu ilə çirklənmiş su və qidadan virusa yoluxma ehtimalınızı azaltmış olarsınız.
Profilaktika
İmmunoqlobulin qəbulu (immunizasiya) da effektiv profilaktik vasitə hesab edilir. Amma o qisa müddət ərzində təsir edir (maksimum 3 ay). İmmunoqlobulin tez təsir göstərməyə başlayır və adətən riskli regionlara qisamüddətli səfərlər zamanı məsləhət görülür.
Əgər siz Hepatit E keçirmişsinizsə sizin peyvəndləməyə və immunizasiyaya ehtiyacınız yoxdur. Çünki sizin bədəninizdə artıq virusa qarşı formalaşmış anticismlər mövcuddur. Amma onlar sizi digər Hepatit viruslarından xilas etməyəcək.

Çirkab sulardan istifadə edən və anti-sanitariya şəraitində yaşayan şəxslər
Diqqətinizə görə təşəkkürlər!
Full transcript