Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

LENFÖDEM

No description
by

ilke kara

on 24 May 2016

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of LENFÖDEM

LENFÖDEM
Lenfatik Kanallar: Lenfin toplanması, emilimi ve taşınmasından sorumlu kanalları üç sınıfa ayırıyoruz:
Süperfisyal, Orta, Derin
Lenfatik Sıvı
Lenfatik Dokular ve Organlar
Torasik kanal, sağ lenfatik kanal
Dinamik yetmezlik: Lenfatik yük>Lenfatik sistemin taşıma kapasitesi
 
Mekanik yetmezlik: Lenfatik damar yetmezliği sonucu;
Lenfatik sistemin taşıma kapasitesi<Normal lenfatik yük
 
Güvenlik kapağı yetmezliği: Lenfatik sistemin taşıma kapasitesi
Diğer Lenfödem Sınıflandırmaları:
Lenfatik Sistem

Lenfödem Nedir?

Lenfödemde Komplikasyonlar
-Meme Kanseri

Lenfödemin Tedavisi

Lenfödem ve Özel Konular

Lenfödem ve Günlük Yaşam

Lenfödem ve Farkındalık
Lenfatik sistem; taşıma yolları ve lenfatik doku ile oluşan hem dolaşım hem de bağışıklık sisteminin bir parçasıdır. Beşinci gestasyonel haftanın sonunda gelişmeye başlar.

Lenf damarlarında da venlerdeki gibi valvulalar (kapaklar) vardır ve lenf sıvısının akımı, venlerdeki mekanizmaya benzerlik gösterir. Bu damarlar, vücudun distal kısımlarından kalbe doğru sıvıyı iletirler.
LENFATİK SİSTEMİN BAŞLICA FONKSİYONLARI
LENF VE KAN DAMARLARI ARASINDAKİ ÜÇ FARK
Kan dolaşımı gibi kesintisiz değil, kesintili bir dolaşım sistemidir. Lenf nodülleri tarafından filtre edilmek sureti ile kesintiye uğrarlar.
Merkezi bir pompaları yoktur.
Sistem yetmezliğinin 3 şekli vardır:
Klinik Evrelerine Göre Lenfödem Sınıflandırması
Lenfödem Sınıflandırması
1 - Etyolojisine Göre
Lenfödem Sınıflandırması
-Çoğu tipi lenf damarları ve lenf nodüllerinin gelişim anormalliği ile ilgili

-Gelişim kusuruna bağlı olarak

-Açığa çıktığı yaşa göre

-Ödem tetikleyici faktörler sonrası

-Genetik
Lenf yollarının obstrüksiyonu veya kesintisi sonucu gelişen lenfödem tipidir. Neden olan faktörler; tümörler, posttravmatik, lenfanjit, artifiziyel, onkolojik cerrahi, inflamasyon.
Sekonder Lenfödem:
Primer (İdiopatik) Lenfödem:
Evre I:
Geri dönüşlü evre.
-Ödem yumuşak yağ kıvamındadır ve elevasyon ile azalır.
-Ekstremitede gode bırakır.
-Proteinden zengin ödemdir.
-Fibrosklerotik doku değişikliği yoktur.
Evre II:
Spontan geri dönüşü olmayan evre.
-Ödem yumuşak kıvamını kaybederek sertleşmeye başlar. Ekstremitedeki ödem elevasyon ile azalmaz.
-Daha az gode bırakır.
-Fibrosklerotik doku değişimi ile birlikte konnektif doku proliferasyonu vardır.
Evre III:
Lenfostatik Elefantiasis evresi.
-Ekstremitede mukoz mantar enfeksiyonları mevcuttur.
Evre IV:
Steward Treves sendromu.(Lenfanjiosarkom-öldürücü)
Lenfödemde Diagnoz
Lenfödem Gelişiminde Risk Faktörleri
Tüm bu risk faktörleri içinde LÖ oluşumunu en çok aksiller diseksiyonun derecesi ve radyoterapi etkiler.
Tedaviyle ilişkili faktörler:
Cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, kombine tedavi
Hastalıkla ilişkili faktörler:
Hastalığın evresi, patolojik lenf nodu sayısı, tümörün memedeki lokalizasyonu
Hasta ve klinikle ilişkili faktörler:
Hastanın yaşı, obezite-vücut kitle indeksi, hipertansiyon, infeksiyon-inflamasyon hikayesi, ekstremitenin aşırı kullanımı, tedaviye kadar geçen süre, dominant el tarafından operasyon, tedaviden sonra uzun zaman geçmesi
Lenfödemde Değerlendirme
Anamnez:
Geçirilen cerrahi
Şimdiye kadar alınan medikal tedaviler
LÖ'in başlangıcı
Açığa çıkmasını tetikleyen faktör Ne zamandır var olduğu, seyri
Beraberindeki şikayetler
Aile hikayesi
LÖ için şimdiye kadar uygulanan tedaviler
Kişinin LÖ'mini nasıl algıladığı
Ödemin lokalizasyonu
Cilt rengi (malingnite ve enfeksiyon hakkında bilgi verir)
Cilt kıvrım ve katlanmaları
Skar ve insizyon izleri (lenf akışını engelliyor mu?)
Baş-boyun, sırt ve göğüste göze çarpıcı bir durumun varlığı
Hastanın genel olarak ifade ve duruşu
Tırnaklar ve çamaşırların ekstremiteyi kesip kesmediği
İnspeksiyon:
-Palpasyonda ödemin gode bırakıp bırakmadığına bakılarak ödemin evresi hakkında bilgi
-LÖ için klinik bir test olan ve mevcut subkuten ödemi değerlendiren Stemmer belirtisine
-Cilt ısısı, ciltte hassasiyet, kas tonusu, kas kuvveti
Palpasyon:
Volumetrik ve Çevre Ölçümü:
Volumetrik ve çevre ölçümleri ile ilgili bir standardizasyon yoktur. Çevre ölçümü kemik çıkıntılarından yapılabildiği gibi, kolun eşit aralıklarla (2cm, 5cm veya 10cm) ölçülmesi ile de yapılır.
Kuhnke’nin disk metodu: Bu metot da her iki kolun çevresi bilekten başlanarak 4’er cm aralıklarla omuza kadar ölçülür.
Frustum metodu : Burada ekstremitenin en ince ve en kalın noktalarından çevre ölçümü yapılır, iki nokta arasındaki mesafe ölçülür. ICC= 0,998
Volumetrik ölçüm: Hastanın her iki ekstremitesi ayrı ayrı su dolu silindirik bir kaba daldırılır ve taşan su miktarı ml cinsinden ölçülür. ICC=0,983
Lenfödemde Komplikasyonlar
Lenfödemde kol hareketleri sırasında hissedilen rahatsızlık sebebiyle,
eklem hareketlerinde azalma veya kayıp
oluşur.
Lenfödem Tedavisi Yapan Merkezler
Ankara, Afyon, Antalya, Bursa, Denizli, Eskişehir, Isparta, İstanbul, İzmir, İzmit, K.Maraş, Kırşehir, Mersin, Niğde, Ordu, Samsun, Sivas - 16 Şehir/ 25 Merkez
+ Abant İzzet Baysal Üniversitesi
Lenfödem
ve
Günlük Yaşam

Vücut Hijyeni

Cilt Bakımı
Ağrı
hem avantaj
Evcil hayvan besleyebilir miyim?
Evcil hayvanım var ne yapmalıyım?
hem dezavantaj
egzersiz
evcil hayvan tırmalaması ya da ısırması:
deri bütünlüğünde bozulmalar
enfeksiyon
Beslenme ve Lenfödem
Sıvı alımını azaltsam lenfödem azalır mı?
Günlük ne kadar su alınmalı?
Kilo vermeli miyim?

Günlük 2 litre civarı yani yaklaşık 8-10 bardak su alımı önerilmektedir.*

Lenfödemli kadınlarda yapılan çalışmalarda, kadınların beden kitle indeksi arttıkça kilo ile doğru orantılı olarak yaşadıkları güçlüklerin arttığı bulunmuştur.**
Lenfödem tedavisinin kilo vermeyle kombine edildiğinde daha etkili olduğu görülmüştür.***
Lenfödemde Duygusal Yön
Ne yapmalıyım?
Radina ve arkadaşları lenfödem gelişen kadınların özgüvende azalma, geleceğe yönelik kaygı duymaları, üzgün ve öfkeli hissetme gibi psikolojik sorunlar nedeniyle
depresyon ve anksiyete
yaşadıklarını belirtmişlerdir.
Lenfödem ve Özel Konular
-Deri irritasyonlarından kaçınılmalı
-Tedavi modifiye edilmeli
-Manuel lenf drenajı ve self masaj uygulamaları
-İnsülin enjeksiyonu ya da kan glukoz ölçümleri
-Bakteriyel bir enfeksiyondur.
-Normal lenfödem tedavisidir.
-Ekstra önlemler
-Kilo artışı ve egzersizin azalması sonucu ciddi komplikasyonlar olmasa da “şişlikler”
-Yürüme, su için egzersizler, bacakların elevasyona alınarak dinlendirilmesi, kompresyon giysileri, manuel lenf drenajı vb.
Lenf sistemi kapalı bir dolaşım sistemi değildir. Periferde lenf kapillerleri ile başlar ve venöz sistemin büyük damarlarında sonlanır.
Lenfödem lenfatik dolaşım sisteminde malformasyon, gelişme geriliği veya kazanılmış bozukluklara bağlı olarak ortaya çıkan, intertisyel hücre boşluklarında proteinden zengin sıvının birikmesidir. Lenfödem lenfatik sistemin yetmezliğinden kaynaklanan bir durumdur.
Lenfödem Nedir?
LENFATİK SİSTEM
LENFATİK SİSTEMİN KOMPONENTLERİ
Klinik evresine göre başka bir sınıflandırma daha yapılmıştır;
Hafif LÖ:
Her iki ekstremite arasında 1.5-3 cm arası fark varsa ya da her iki ekstremite arasında 250 ml’den az fark varsa.
Orta Şiddette LÖ:
Her iki ekstremite arasında 3-5 cm arası fark varsa ya da her iki ekstremite arasında 250-500 ml arasında fark varsa.
Şiddetli LÖ:
Her iki ekstremite arasında fark 5 cm’den fazla ise ya da her iki ekstremite arasında fark 500 ml’den fazla ise.
Diyabet ve Lenfödem
Necrositis Faciticis ve Lenfödem
Turner Sendromu ve Lenfödem
Gebelik ve Lenfödem
Dokuz Eylül Üniversitesi
Dr. Serap Alper + Prof. Didem Karadibak
 
Ege Üniversitesi
Dr. Sibel Eyigör
Fizik muayenenin lenfödem teşhisini desteklemediği durumlarda kullanılan özel teknikler:
İndirekt lenfografi
Direkt lenfografi (kullanımı sınırlıdır ve lenfatik cerrahi adayları için öngörülür)
İzotopik lenfosinitgrafi (LÖ teşhisinde altın standarttır.)
MRI ve CT (LÖ’deki yapısal değişiklikleri tespit eder)
Axial tomografi
Ultrason
Doku tonometresi
Bioelektik impedans analizi
Akbayrak T, Kaya S, Deligöz ED, Yakut Y. Hacim değerlendirmesinde farklı iki yöntemin karşılaştırılması ve bu yöntemlerin araştırmacılar arası güvenirliği: pilot çalışma. Fizyoter Rehabil. 2007;18(3):217-222
Vücut hijyenimi nasıl korumalıyım?

Vücut kıllarının temizliğini nasıl yapmalıyım?

Tırnak bakımımı nasıl yapmalıyım?
Ağrım var, ne yapmalıyım?
İyi Huylu LÖ
Kötü Huylu LÖ
Reflü ile birlikte olan LÖ
Reflü ile birlikte olmayan LÖ
Basit komplike olmayan LÖ
Kombinasyon formu (LÖ+Artroz veya LÖ+Lipoödem)
Lipoödem: “Ağrılı Yağlanma Sendromu”
Teşekkürler...
Bosompra ve arkadaşlarının yaptığı çalışmalarında mastektomi geçiren 148 hastadan %35’i ödem, %15’i
orta şiddette ağr
ı ve %34’ü
kolun günlük kullanım ve kuvvetinde azalma
dan şikayet etmişlerdir.
Üst ekstremitenin tekrarlayan kullanımı ya da egzersizden kaçınılması şeklindeki davranışlar da hastaların genel iyilik hali ve
yaşam kalitesi
ni olumsuz etkiler.
Tobin ve arkadaşları LÖ’i olan kadınlarda
depresyon
,
anksiyete
, öfke, beden imajında değişim, cinsel yaşamda sorunlar, sosyal uyumsuzluk ve kanserle baş etmede yetersizlik görüldüğünü belirlemişlerdir.
Velonovich ve Szymanski meme kanserine bağlı cerrahi geçiren hastalardan, LÖ gelişen hastaların
yaşam kalitesi
nin, gelişmeyenlere oranla daha düşük olduğunu saptamıştır.
Cilt bakımı nasıl yapmalıyım?
Kontraendikasyonları
Kesin kontraendike olduğu durumlar;
Bakteri, mantar veya virüs kaynaklı akut enfeksiyonlar
Kardiak ödem (Kronik kalp yetmezliği)
Alt ekstremitede akut venöz hastalıklar
Renal disfonksiyon
Dikkatli uygulanması gereken durumlar;
Malign prognoz
2. KOMPRESYON TEDAVİSİ
1.MANUEL LENF DRENAJI
*Jeannie Burt, PT.Gwen White.Lymphedema: A Breast Cancer Patient's Guide to Prevention and Healing. 2005. 2;246;48-49
***Shaw C, Mortimer P, Judd PA. A randomized controlled trial of weight reduction as a treatment for breast cancer related lymphedema. Cancer. 2007;110(8):1868-1874.
**Soran A, Angelo G, Begovic M, Ardic F, Harlak A, Samuel WH, Vogel VG, Johnson RR. Breast cancer –related lymphedema-what are the significant predictors and how they affect the severity of lyphedema? Breast J 2006;12(6):536-543.
*Jeannie Burt PT, Gwen White.Lymphedema: A Breast Cancer Patient's Guide to Prevention and Healing. 2005. 2;246;48-49
1) İmmün cevap yoluyla vücudu enfeksiyon ve hastalıklara karşı korumak
2) Dokulardaki sıvının tekrar dolaşıma dönmesini sağlamak
3) Fazla sıvıyı, artık ürünü, patojenleri, kanser hücrelerini, toksinleri uzaklaştırmak
4) Protein molekülleri gibi büyük yapıları dolaşıma katmak
Kronik Lenfödemde histopatolojik bulgular olarak şunlar görülür:
Lenf damarlarının bazal membranlarında kalınlaşma
Elastin fibrillerinin parçalanması ve dejenerasyonu
Fibroblastların ve enflamatuar hücrelerin sayılarının artması
Patolojik kollajen fibrillerinin artması
Bütün bunların sonucu: progresif subkutanöz fibrozis
*Lee, Byung-Boong, Bergan, John, Rockson, Stanley G. Lymphedema: A Concise Compendium of Theory and Practice. 2011. 19;145,154.
*
a.Kompresyon Bandajı
Kompresyon tedavisi temel olarak az esneyen kısa çekişli bandaj kullanımına dayanır.
Etkileri:
• Açığa çıkan lenf sıvısının tekrar birikmesini önleme
• MLD ile beraber skar ve bağ dokularındaki birikintileri çözme
• Prolifere olmuş konnektif dokunun gevşemesinı sağlama
• Ekstremitenin volümünü azaltma ve şekillendirme
Kompresyon Bandajının -Kontraendikasyonları
Kesin kontraendike olduğu durumlar;
Kardiak ödem
Sklerodermi
Sudeck atrofisi
-Dikkatli uygulanması gereken durumlar

Yüksek kan basıncı
Anjina pektoris
Ritim bozukluğu
60 yaş üzeri hastalar

-Dikkatli olmamız gereken noktalar-
Bandaj basıncı yeterli şiddette olmalı
Fonksiyonel olmalı, yani hasta bandajı ile birlikte günlük işlerini yapabilmeli
Bandaj ekstremiteyi çok sıkmamalı
Proksimale doğru basınç azalmalı

b. Kompresyon çorabı
Ekstremite hacmi istenilen ölçüye ulaştığında 2.Fazda;
kişiye özel kompresyon çorapları kullanılmalı
her 3-6 ayda bir mutlaka değiştirilmeli
hastalar kompresyon çoraplarını nasıl giyecekleri konusunda bilgilendirilmeli
c. Pnömatik Kompresyon Cihazları
4. TERAPÖTİK EGZERSİZ
Aerobik egzersizler
Diafragmatik solunum egzersizleri
Pelvik döşeme egzersizleri

Kişiye uygun
Her fazda kullanılabilir
Aktif, tekrarlayıcı ve dirençsiz hareketler.
Peki neden dirençsiz egzersizler?
Kinezyo Bantlama
Kinezyo bantlama çekiş yönü lenfatik sıvının istenen yönde drene edilmesini sağlayacak şekilde yönlendirilmiş bir uygulamadır.
Periferik kan akışı üzerinde pozitif etki oluşturarak dokudaki iyileşme sürecini hızlandırır. Bu yöntem ile derideki yüzeyel lenfatik yapılar yukarı kaldırılarak lenfatik basınç azalır ve derin lenfatik damarların fonksiyonu gelişir.
Literatür
2004-2012 yılları arasında yapılan taramada,
LÖ tedavisinde kinezyo bantlama tedavisinin etkinliği ile ilgili üç adet çalışma;
1- Kinezyo bantlamanın kompresyon bandajına bir alternatif olabileceği ortaya konulurken,
2- Kinezyo bantlamanın gövde ödeminin azaltılmasında oldukça başarılı sonuçlarının olduğu belirtilmiş,
3- Kinezyo bantlamanın palyatif bakımda hastanın yaşam kalitesini artırabileceği ortaya konmuştur.

Vergili Ö, Oktaş B. Sekonder Lenfödem Tedavisinde Kinezyo Bantlama Tedavisinin Yeri. 2004-2012.
Aqua-lenfatik terapi
Literatür
Yöntem:
Her grupta 5-8 hasta olacak şekilde
1. Grup: Suya dalma ve solunum egzersizleri ardından self drenaj ,su içi bisiklet çevirme egzersizi ,aktif egzersizler ve germe egzersizleri, su içi parmak ucu, topuk ve asker yürüyüşü
2. Grup: Karada fizyoterapist eşliğinde self lenfatik drenaj ve özelleştirilmiş egzersizler
6 hafta (12 seans), haftada 2 gün
Sonuç:
Aqua-lenfatik terapinin, kompleks dekonjestif fizyoterapi tedavi fazını tamamlamış (en az iki hafta devam etmiş) olan unilateral alt ekstremite lenfödem hastalarında ödem şiddetini koruma ve azaltma amacıyla uygulanabilecek, güvenilir yeni ve bir yaklaşım olduğu belirlendi.

Ergin G. Aqua-lenfatik terapinin alt ekstremite lenfödem üzerine etkisi:Randomize Kontollü çalışma. Doktora tezi.
KOMPLEKS DEKONJESTİF TERAPİ
Pilates egzersizleri
Sener H. Klinik pilates egzersizlerinin meme kanseri tedavi yaklaşımları sonrasında gelişen lenfödeme etkisi. 2014.
Yöntem:
Deney grubuna fizyoterapist gözetiminde klinik pilates,
Kontrol grubuna standart lenfödem egzersizleri ev programı
Egzersizler haftada 3 gün, toplam 8 hafta
Bulgular:
-Klinik pilates grubunda daha fazla olmak üzere her iki grupta da omuz eklem hareket açıları, kavrama kuvveti ve ödem ölçümlerinde anlamlı düzelme
BR23 ve SGKÖ klinik pilates grubu skorlarında anlamlı azalma
Sonuç:
Çalışma sonuçları klinik pilates egzersiz eğitimlerinin, lenfödem gelişen hastaların ödem şiddetini ve sosyal görünüş kaygısını azaltmada, omuz fonksiyonları ve yaşam kalitesini geliştirmede etkili olabileceğini göstermektedir.
Klinik pilates egzersizlerinin lenfödem tedavisinde tercih edilebilecek güvenli bir egzersiz modeli olduğu sonucuna varıldı.
AMAÇ:
Mastektomi sonrası lenfödem gelişen kişilerde
farklı fizyoterapi yöntemlerini karşılaştırmak.

METOD:
Mastektomi sonrası unilateral lenfödem gelişen 60 kadın dahil edildi. Olguların ödem miktarları,
çevre ölçümü

ve
volumetrik ölçüm
ile değerlendirildi.
1. gruba (n=31) manuel lenf drenajı, kompresyon bandajı, cilt bakımı, egzersizden oluşan kompleks boşaltıcı tedavi uygulandı.
2. gruba (n=29) ise pnömatik kompresyon, kompresyon bandajı, cilt bakımı,egzersizden oluşanfizyoterapi programı uygulandı.
Uygulamalar haftada 5 gün olmak üzere toplam 4 hafta süre ile yapıldı.

SONUÇ:
Her iki fizyoterapi programı da LÖ'i azaltmada etkili
MLD grubu>PK grubu
Mastektomi sonrası gelişen LÖ tedavisinde, MLD'nın güvenle kullanılabilecek bir yöntem olduğunu gösterirken, PK uygulamasının MLD uygulamasının mümkün olmadığı durumlarda kullanılabileceği sonucunu gösterdi.
Önal G. Lenfödem hastalarında fizik tedavi ve rehabilitasyonun etkileri. 2015
Literatür
HVES tedavisi
-Kas kontraksiyonu ve
relaksasyonu sağlayarak venöz ve lenfatik akışı arttırır.
-Doku rejenerasyonu ve nöromüsküler reedükasyon sağlar.
HVES etkinliğini araştıran bir çalışmada bu yöntemin lenfödem volümünde anlamlı azalma saptanmıştır.

Yüksek voltaj elektrik stimulasyonu
Along G. High voltage stimulation. A Monograph. Chattonooga. Tenn.1984
1993'te İtalya'da yapılan bir çalışmada terapötik ultrason ile tek odacıklı
pnömatik kompresyon tedavisi karşılaştırılmış, her iki tedavi ile de lenfödemde azalma saptanmamıştır.
Aktif ya da potansiyel meme kanseri metastazı olabilecek kalçalar, lomber bölge, kotlar, göğüs duvarı ya da aksilla gibi bölgelere terapötik ultrason kontraendikedir.

Ultrason
Balzarini A, Pirovano C, Diazzi G, Olivieri R, Ferla F, Sensi S, et al.
Ultrasound therapy of chronic arm lymphedema after surgical treatment of breast
cancer. Lymphology. 1993;26:128-34104.
KDT ödemin etkisiyle azalmış olan hidrostatik basıncı artırır.
Ödem azaltılarak dokunun oksijenasyonu fasilite edilir.
Mastektomi veya lenfektomi sonrasında kalan lenf dokusunun etkinliği maksimuma çıkarmaya çalışılır. Ekstremite hacminde önemli bir azalma görülür.
Bakar Y. Mastektomi sonrası gelişen lenfödemde fizyoterapinin etkinliği. 2005
Meme Kanseri
Epidemiyolojisi
Meme kanseri, memenin süt bezlerinde ve üretilen sütü meme başına taşıyan kanalları döşeyen hücreler arasında, çeşitli etkenler sonucu kontrolsüz şekilde çoğalan ve başka organlara yayılma potansiyeli taşıyan hücrelerden meydana gelen tümöral oluşumdur. 
Meme Kanserinde Tedavi
Vücut hijyenimi nasıl korumalıyım?

Vücut kıllarının temizliğini nasıl yapmalıyım?

Tırnak bakımımı nasıl yapmalıyım?
Nasırlar kesilmemeli
Tırnakları keserken deriyi kesmemeye dikkat
Şeytan tırnağı önlenmeli

Cilt bakımı nasıl yapmalıyım?
Her gün sabah kalkar kalkmaz
Hipoalerjenik sabunlarla*
Nemlendirerek
Anti-fungal kremler kullanarak
Yavaşça kurulayarak*
*Jeannie Burt PT, Gwen White.Lymphedema: A Breast Cancer Patient's Guide to Prevention and Healing. 2005. 2;246;48-49
Tüm dünyada
kadınlar arasında
%28 oranında görülen
en

sık kanserdir
.
Türkiye’deki kadınlarda da %35,47 oranıyla en sık görülen kanser, yine meme kanseridir. Dünyada ortalama insidansı yüz binde 38-40 iken, Avrupa’da bu oran yüz binde 66-67, ülkemizde ise ortalama yüzbinde 40 civarındadır. 2013 yılı içerisinde
tanı konulan her 4 kadın kanserinden 1’i meme kanseridir
.
*

*TÜRKİYE KANSER İSTATİSTİKLERİ. ANKARA, 2016
Kanserin
Lenf Bezlerine Sıçraması
Meme dokusundan gelen lenf sıvısı

koltuk altındaki lenf düğümleri

kanser hücreleri lenf düğümü içinde yerleşerek çoğalır

(bazen hücreler doğrudan kan dolaşımı içine de girebilirler)

uzak organlara

Meme Kanserinde Evreleme
Lokal
A. Cerrahi Tedavi
Cerrahi tedavileri 2 ana başlıkta incelersek;
a)Meme koruyucu cerrahiler;
 kanserli dokunun çıkarıldığı fakat memenin yerinde kaldığı ameliyatlardır. 
Lumpektomi (Tümörektomi)
Parsiyel (kısmi) veya segmental mastektomi (Kadranektomi)
b)Memenin tamamının alındığı cerrahiler;
Total Mastektomi(basit mastektomi)
Radikal Mastektomi:
Koltuk altı lenf bezlerinin tamamı,
Modifiye Radikal Mastektomi:
Koltuk altı lenf bezlerinin çoğu
Supraradikal Mastektomi:
İç meme lenf bezleri.
c)Sentinel Lenf Nodu (Bekçi Lenf Bezi) Biyopsisi;
Memedeki bir kanser hücresinin ilk göç ettiği bölge olan koltukaltındaki ilk lenf bezini tespit etmek ve eğer sıçrama yok ise tüm koltukaltı lenf bezlerini gereksiz yere çıkarmamak esasına dayanır. 
DiSipio ve ark. aksillar diseksiyon geçiren kişilerde lenfödem gelişmesi riski sentinel nod biyopsisi geçirenlere göre 4 kat daha fazla olduğunu ve meme kanseri geçmişi olan 5 kadından 1’den fazlasında kol lenfödemi gelişeceğini destekleyen bulgular bulunmuştur.*
*DiSipio T , Rye S , Newman B , Hayes S. Incidence of unilateral arm lymphoedema after breast cancer: a systematic review and meta-analysis. The Lancet. Oncology [2013, 14(6):500-515]
Cerrahinin Komplikasyonları:

Eklem mobilitesinin kaybı, ağrı, kas kuvvet ve koordinasyon kaybı, brakial pleksus paralizisi,
lenfödem
B.Radyoterapi
Cerrahi öncesi veya sonrasında, tek başına iyileştirici tedavi olarak ya da sistemik tedavi ile birlikte uygulanabilir.


Sistemik Tedavi

C.Kemoterapi
Kanser hücrelerini öldüren ilaçların damar yoluyla veya hap şeklinde uygulanmasıdır.

D.Hormon Tedavisi
Hormon tedavisi östrojen hormonunun salgılanmasını ve meme kanseri oluşturan hücrelerin artışını engellemektir.
En önemli komplikasyon:
Lenfödem
Meme kanserinin cerrahi tedavisi sırasında tümör ile beraber koltukaltı lenf bezleri de çıkartılır.
Lenfatik sistemin bütünlüğünün koltukaltında bozulması sonucu o taraf kolda bazen şişme görülebilir. Radyasyon tedavisi ve kemoterapi de koldaki bu şişmeyi tetikler. 
Meme kanseri tedavisinin ardından gelişen lenf ödem
sekonder lenfödem
türüdür.
Normal lenf akımında bir kesinti olduğu için ortaya çıkar.
Bu kesintinin sebepleri;
-Cerrahi ile lenf bezlerinin alınması
-Koltukaltına radyoterapi uygulanması
-Lenf akımının tümör tarafından tıkanması
-Cerrahiden sonra kolda herhangi bir sebeple oluşan enfeksiyon
-Kolda travma veya yaralanma

Lenfödem, meme ameliyatını takiben erken dönemde olabildiği gibi aylar hatta yıllar sonra da ortaya çıkabilir.
Pnömatik kompresyon cihazları (PKC), kişinin etkilenen bölgesine giydirilen, hava kompresyon pompasına bağlı şişme bir manşondan oluşur. Bu manşon istenilen zaman aralıklarıyla şişerek ve inerek pompalama etkisi oluşturur.
Komplikasyon!!
Genital ve gövde lenfödemi
**Yeni nesil pnömatik kompresyon cihazı nedir?
1. Lenf oluşumunu iyileştirme, düzenleme
2. Etkilenmiş lenf damarlarındaki lenf akışının artırılması
3. Lenfanjiomotorik aktivitenin artırılması
4. Bozuk lenf damarlarının lenf volüm zamanını yükseltme
5. Fibrotize olmuş konnektif dokunun gevşetilmesi, yumuşatılmas
6. Lenf ve doku sıvılarının iletilmesi
TAMAMLAYICI FİZİK TEDAVİ MODALİTELERİ
Düşük Seviyeli Lazer Tedavisi (DSLT)
Matriks Ritim Terapi
NARİN A. N. Doktora Tezi. Lenfödemde Kompleks Boşaltıcı Fizyoterapi Tekniği ile Matriks Ritim Tedavisinin Etkinliğinin Karşılaştırılması. 2011.
Fizyoterapi
Cerrahi Yaklaşımlar
Farmakolojik Tedavi
Lenfödem Tedavisi
Çoğu tipi lenf damarları ve lenf nodüllerinin gelişim anormalliği ile ilgilidir.

Gelişim kusuruna bağlı olarak

Açığa çıktığı yaşa göre

Ödem tetikleyici faktörler sonrası

Genetik
Lenf yollarının obstrüksiyonu veya kesintisi sonucu gelişen lenfödem tipidir. Neden olan faktörler; tümörler, posttravmatik, lenfanjit, artifiziyel, onkolojik cerrahi, inflamasyon.
Sekonder Lenfödem:
Primer (İdiopatik) Lenfödem:
Eksizyonel cerrahi:

Yapılan bir çalışmada hastaların sadece %30’unda iyi sonuç almışlardır. Takip döneminde hastaların %23’ünde büyük cilt nekrozu ve bazı hastalarda ise cerrahiden 3-4 yıl sonra operasyondan önceki döneme göre daha fazla ödem gelişmiştir.
Fizyolojik cerrahide:
Yapılan çalışmalar lenfo-venöz köprünün uzun dönem sonuçlarının pek tatmin edici olmadığını göstermektedir.
Tüm konservatif tedaviler başarısız ise uygulanır.

Diüretikler:
Vücuttan sıvıyı atıp proteini uzaklaştıramadıkları için LÖ’de çok az yararlıdır.
Benzopyrone:
Tedavideki etkinliği bilinmemektedir.
Antibiyotikler:
Enfeksiyon LÖ’de sık görülen bir komplikasyondur. Bu durumda antibiyotik tedavisine başlanmalıdır.
Manuel Lenf Drenajının Etkileri
Nasırlar kesilmemeli
Tırnakları keserken deriyi kesmemeye dikkat
Şeytan tırnağı önlenmeli
Ağrının oluşma nedenleri:
Kanserin nüksetmesi
Radyoterapiye bağlı sinir hasarı
Lenfödem artması
Egzersiz, meditasyon, yoga,
vücut farkındalığı terapisi,
gevşeme teknikleri
Ödem miktarında MLD ile elde edilen azalmanın drenaj sonrasında da korunabilmesi için lenfödemli bölgeye MLD’yi takiben kompresyon tedavisi uygulanmalıdır. Bunlar değişik şekillerde
uygulanmaktadır;
A. Kompresyon bandajları
B. Kompresyon çorapları
C. İntermittant pnömatik kompresyon cihazları
3.CİLT BAKIMI
Her gün sabah kalkar kalkmaz
Cildi kurutmayacak hipoalerjenik sabunlarla cilt yıkanmalı ve yavaşça kurulanmalı
Özellikle katlantı olan bölgeler veya parmak araları çok iyi kurulanmalı (mantardan korunmak için)
Cilt temizlendikten sonra nemlendirilmeli
Etkilenen ekstremiteden yaşam boyu kan basıncı ölçülmemeli, intravenöz girişimler uygulanmamalı ve kan alınmamalı
Yöntem:
Tedavi Programı, 4 hafta/her gün, 45-60 dakikalık seanslar olarak planmıştır.
KBF tekniği manuel lenf drenajı, cilt bakımı, kompresyon bandaj/giysileri ve egzersiz; MRT ise Matriks Ritim Cihazının uygulanmasını içermektedir.
KBF ve MRT lenfödemin azalması yönünde klinik yararlar sağlamışlardır.
KF-36‘nın sonuçları gruplar arası karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır.
İki teknik de klinik yararlılık göstermiş ama KBF‘nin oluşturduğu etki istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Caroline ve arkadaşları meme kanseri sonrasında üst ekstremitesinde LÖ gelişen bireylerin evde bakım aşamasındaki tedavilerine yardımcı olarak PKC veya yeni nesil YPKC uygulamış ve YPKC ile tedavi sonuçlarının daha iyi olduğunu belirtmiştir. (2012)
LÖ’in Basit Diagnozu
Tek taraflı veya asimetrik
Ağrısız
Cilt rengi normal
Stemmer işareti
Deri katlanmaları
Ödemin kıvamı
El sırtında da ödem
Amaç:
Lenfödem hastalarında fizik tedavi ve rehabilitasyonun etkilerini araştırmak.
-Sekonder lenfödemli hastalar
-Değerlendirme parametreleri:
Çevre toplam fark, eklem hareket açıklığı, vücut kitle indeksi, short-form 36, Beck depresyon ölçeği.

Sonuç:
Fizik tedavi ve rehabilitasyon yaklaşımlarının, lenfödem hastalarında ekstremite volümünü azaltmada, ekstremite eklem hareket açıklığını artırma ve korumada etkili olduğu tespit edildi. Aynı zamanda hastaların yaşam kalitesini artırdığı ve ruh sağlığını da olumlu yönde etkilediği düşünüldü.
Yöntem:
Tedavi gubuna pnömatik kompresyon ve düşük doz lazer uygulaması diğer gruba pnömatik kompresyon ve plasebo lazer uygulaması yapıldı.
Değerlendirmelerin sonunda lenfödemli kol hacminde ve kas gücü değerlendirmede hem kontrol hem de tedavi grubunda anlamlı azalma tespit edildi ancak iki grup arasında anlamlı fark bulunamadı.
Başlangıca göre ağrı değerinde her iki grupta anlamlı düzelme görüldü.
Sonuç:
Mastektomi sonrası gelişen lenfödem de pnömatik kompresyon uygulamasına ek olarak yapılan düşük doz lazer tedavisinin klinik olarak yararlı olmadığı görüldü.
Ama lenfatik drenajı artırıcı bu tip etkilerin metastaz gelişmesine yol açıp açmayacağı henüz bilinmemektedir.
Merve Ayşe Ulu.Meme operasyonu sonrası gelişen üst ekstremite lenfödeminde düşük doz lazer tedavisinin etkinliği.2010
Kompleks boşaltıcı tedavi, iki faz ve 4 komponentten oluşan kombine bir tekniktir.
FAZLAR:
FAZ 1
:Yoğun faz
FAZ 2:
Koruma fazı

KOMPONENTLER:
1. Manuel Lenf Drenajı
2. Kompresyon Tedavisi
3. Cilt Bakımı
4. Terapatik Egzersiz
Full transcript