Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Veri Toplama Yolları

No description
by

Mahmut BOZKURT

on 17 November 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Veri Toplama Yolları

Verilerin Toplanması
Sunu Planı
• Ölçme Nedir?
• Ölçme Türleri
• Ölçek Türleri
• Ölçmede Hata
• Ölçme Araçlarının Sınıflandırılması
• Test Geliştirmenin Aşamaları
• Test Uyarlamanın Aşamaları
• Güvenirlik
• Ölçmenin Standart Hatası
• Değerlendirmeciler Arası Tutarlılık
• Madde Analizi

Ölçme Nedir?
Ölçme Türleri
ÖLÇEK TÜRLERİ
• Sınıflama (Adlandırma) Ölçekleri (Nominal Scale),
• Sıralama Ölçekleri (Ordinal Scale),
• Eşit Aralıklı Ölçekler (Interval Scale),
• Oran Ölçekleri (Ratio Scale).

Ölçmede Hata
-Ölçülmek istenilen özelliğe ait gözlenen değer ile özelliğe ilişkin gerçek değer arasındaki fark,

-Aynı koşullarda, ancak birbirinden bağımsız olarak yapılan ölçme sonuçlarından hesaplanan değer ile ölçülen özelliğin gerçek değeri arasındaki fark,

-Kısaca ölçme hatasına, gözlenen puanların gerçek puanlara oranla sapma miktarı denilebilir. Hatasız ölçme yoktur.

-En duyarlı ölçme araçlarıyla yapılan en hassas ölçme sonuçlarına bile bir miktar hatanın karıştığı fiziksel bilimlerde bile kabul edilmektedir. Sosyal bilimlerde ölçme sonuçlarına hatanın karışması kaçınılmaz bir gerçektir.
Sabit Hatalar
- Sabit hatalarda herhangi bir işlemden dolayı yapılan hata miktarının tüm ölçümlerde aynı olması söz konusudur.

- Hata miktarı ölçmeden ölçmeye değişmediği için ölçme sonuçlarına karışan hata sabit hatadır.

- Örneğin, öğretmenin bütün sınav kağıtlarına 10 puan fazla ya da eksik vermesi gibi, 0-30 cm yerine 1-30 cm olarak bölmelenen bir cetvelin her ölçümü gerçek değerinden 1 cm fazla ölçmesi gibi, bir bakkal terazisinin tarttığı her nesneyi gerçek ağırlığından 100 gr fazla tartması gibi.
Sistematik hatalar
- Sistematik hatalarda herhangi bir işlemden dolayı yapılan hata miktarının ölçümden ölçüme farklılık göstermesi söz konusudur.

- Her ölçmede farklı niteliklerden yola çıkılarak yapılan hatalar sistematik hatalar olarak adlandırılır. İstatistik dilinde bu tür sistematik hatalara yanlılık denir. Ölçülen büyüklüğe, ölçmeciye ve ölçme koşullarına bağlı olarak miktarı değişir. Puanlayıcı yanlılıklarını yansıtan tüm hatalar sistemlidir.

- Örneğin, öğretmenin kız öğrencilere 5’er puan fazla vermesi; yazısı güzel ve okunaklılara 10’ar puan fazla vermesi; 60 alana 10, 70 alana 15, 80 alana 20 puan ilave etmesi
- Geçerli görgül yollarla test edilebilecek kurallar çerçevesinde, nesnelere belli özelliklere sahip oluş derecelerine göre sayılar veya semboller vermektir

-
Herhangi bir niteliği gözlemek ve gözlem sonucunu sayılarla ya da başka sembollerle ifade etme süreci

Doğrudan Ölçme / Temel Ölçme
Ölçülmek istenilen özellik doğrudan
gözlenebiliyorsa bu tür ölçmelere
doğrudan ölçme denir.

Örneğin bir gencin boyunun ölçülerek 1.85 m bulunması, öğrencilerin boy sırasına dizilmesi
Dolaylı Ölçme / Göstergeyle Ölçme
Bir özelliğin doğrudan ölçülüp gözenmesi bir başka özelliğin yardımıyla ölçülebiliyorsa bu tür ölçmelere dolaylı ölçme denir.

Örneğin, bir termometre ile sıcaklık ölçerken gözlenen şey, ısı miktarındaki değişme değil, araçtaki civanın ısı kaybı ile büzülme veya ısınmakla uzama miktarıdır.

Zekâ seviyesi, kaygı, stres, ilgi-tutum, yetenekler gibi değişkenler doğrudan gözlenemediği için testler aracılığıyla ölçülmeye çalışılır.
Türetilmiş Ölçme
Ölçülmek istenilen özellik kendisinden farklı
iki ya da daha fazla özelliğin arasındaki matematiksel bir bağlantıyla ölçülebiliyorsa bu tür ölçmelere türetilmiş ölçme denir.

Yoğunluk = Kütle / Hacim
Ders geçme notu = Vize X %40 + Final X %60
Sıralama Ölçekleri
- Sıralama ölçekleri sınıflama (adlandırma) ölçeklerinin
belirli biçimde ya da kritere göre sıralandırılması ile oluşur.

- Sıralama ölçekleri, verilerin, büyüklük açısından birbirlerine göre sıralandığı (1., 2., 3., ..., n.) bir ölçektir. Bu ölçek sadece bir değerin diğerinden büyük veya küçük olduğunu gösterir, aralarındaki farkın büyüklüğünü göstermez ve gerçek sıfır noktasından yoksundur.

- Örneğin, bir işyerinde çalışanları aylık gelirlerine göre sınıflandırırsak, aylık gelir grupları düşük, orta ve yüksek olarak sıralanabilir. Düşük aylık gelir grubu 1, orta gelir grubu 2, yüksek gelir grubu 3 numarasıyla veya direk düşük, orta ve yüksek olarak sıralanabilir.

Eşit Aralıklı Ölçekler

-Gerçek bir sıfır noktası olmamasına karşın, bireyler arası farklılıkları söz konusu edebilmek için mutlak bir başlangıç noktası esası kabul edilmektedir.

- Ölçekte seçilen başlangıç noktasının altında ve üstünde kalan kısımlarının eşit ünitelere bölünmüş olmasıdır. Eşit aralıklı ölçeklerde de bu husus belli yöntemlerle sağlanır. Eşit aralıklı ölçeklerde kullanılan mutlak sıfır noktasına göre yapılan yorumlara özellikle dikkat etmek gerekir.

-Takvim, termometre, zekâ testleri (IQ), tutum ölçekleri, kişilik testleri ve başarı testlerindeki standart puanlar eşit aralıklı ölçeklere örnektir.

Oran Ölçekleri
- Eşit aralıklı ölçeklerdeki mutlak sıfır noktası yerine gerçek
sıfır noktası alınır ve başlangıç noktası sabit bir nokta olarak seçilirse, ortaya çıkan yeni ölçeğe oran ölçekleri denir.

- Oran ölçeklerinin diğer ölçeklerden en önemli farkı da mutlak 0 noktasına başka bir deyişle yokluğa sahip olmasıdır. (elmanın 0 kg olması gerçekte hiç elma olmadığıdır).

- Oran ölçekleri ilk üç ölçekten matematiksel olarak daha güçlü bir ölçektir. Çünkü bu ölçeğe tüm matematiksel işlemler uygulanabilir (tepe değer, ortanca, geometrik ortalama, varyasyon katsayısı gibi).

- Örneğin; 2 metre 1 metrenin 2 katı, 10 metre 2 metrenin 5 katı biçiminde verilebilir. Fizik bilimindeki ölçümlerden ağırlık, alan, hacim ölçümleri de oran ölçekleri örneğidir. Ölen, hastalanan, yaralanan hakkındaki veriler de oran ölçekleri ile ifade edilir.

- Tesadüfi (rasgele) hatalarda yapılan hatanın kaynağı bilinmez. Kaynakları, miktarı ve yönü iyi bilinemeyen ölçme sonuçlarına gelişigüzel karışan hatalar tesadüfi hatalar olarak adlandırılır.

- Örneğin, sınav ortamının elverişsiz oluşu, şans başarısı, sınav günü öğrencinin hasta olması, sınav koşullarının elverişsiz olması, öğretmenlerin cevapları puanlarken ve verdiği puanları toplarken dikkatsiz olması gibi.
Tesadüfi (rasgele) hatalar
Ölçme Araçlarının Sınıflandırılması
Test Teknikleri
Test Dışı Teknikler
o Davranışların Doğası Bakımından: Yetenek / kişilik
o Puanlanış Bakımından: Objektif / Subjektif
o Ölçtüğü Değişken Sayısı Bakımından: Tek boyutlu / Çok boyutlu
o Hazırlayıcısı Bakımından: Öğretmen yapımı / standart
o Katılan Birey Sayısı Bakımından: Bireysel / Grup
o Uygulama Süresi Bakımından: Hız / Güç / Yeterlik
o Uyarıcıların Veriliş Biçimi Bakımından: Dile dayalı / dile dayalı olmayan
o Yanıtların Veriliş Biçimi Bakımından: Verilenler arasından seçerek yanıtlanan / yazılı veya sözlü olarak yanıtlanan testler

o Gözlem
o Anekdot (Olay Kaydı)
o Dereceleme Ölçekleri
o Anket
o Problem Tarama Listesi
o Otobiyografi (Özyaşam öyküsü)
o Biyografi (Yaşam öyküsü)
o Görüşme
o Vaka İncelemesi
o Özellik Kayıt Çizelgeleri
o Arzu (İstek) Listesi
o Zaman Çizelgesi
Test Geliştirme Aşamaları
Hedef kitlenin ve amacın belirlenmesi
Ölçülecek özelliklerin belirlenmesi
Teorik yapının oluşturulması
Madde havuzunun oluşturulması
Uzman görüşü
Ön deneme formunun oluşturulması
Pilot uygulamanın yapılması
Madde analizlerinin yapılması
Teste son şeklinin verilmesi
Test Uyarlama Aşamaları
Ölçülmesi amaçlanan kavramın kültürdeki yeri
Karar verme (Uyarlama/geliştirme)
Çevirinin yapılması
Geri çevirinin yapılması
Uzman görüşü (Dilsel eşdeğerlik)
Orjinal testin formatında formun oluşturulması
Uygulamanın yapılması
Analizlerin yapılması
Teste son şeklinin verilmesi
Geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması

Güvenirlik
- Ölçme sonuçlarının rasgele hatalardan arınıklık derecesi

- Ölçme aracının ölçtüğü özelliği ya da özellikleri, ne derecede bir kararlılıkla ölçmekte olduğunun göstergesi

- Ölçme aracının duyarlı, kararlı (istikrarlı) ve tutarlı ölçme yapması niteliğine ölçme aracının güvenirliği adı verilir.

Duyarlılık
santimetre bölmeli bir araçla elde edilen ölçmeler, metre bölmeli bir araçla elde edilen ölçmelerden, milimetre bölmeli bir araçla yapılan ölçmeler ise, santimetre bölmeli bir araçla elde edilen ölçmelerden daha duyarlıdır.
Kararlılık
Tutarlılık
Santimetre bölmeli metre, tekrarlanan her ölçme işleminde benzer sonuçlar vereceği için hata daha düşük olacaktır.
Eğer, uzunluk ölçümü elastik bir materyal kullanarak (örneğin bir lastik parçasıyla) yapılırsa durum farklılaşır. Santimetre bölmeli metre ile yapılan ölçümler, elastik bir materyalle yapılan ölçümlerden daha güvenilirdir.
Tekrarlı ölçümlerde, aynı özelliğin ölçülmesinde elde edilen sonuçlar arasındaki fark büyüdükçe güvenirlik azalır.
Tutarlılık, belli bir boyutun aynı ölçü aracıyla birçok kere ölçülmesi sonucu aynı ya da birbirine çok yakın ölçümler vermesi olarak ifade edilebilir.
Burada esas olan aynı boyutun bir çok kere ölçülmesi ve aynı ölçü aracı ile ölçülmesi hususudur.
Tutarlılıkta bir testi oluşturan madde puanlarının testin bütünü ile olan korelasyonuna bakılır. Korelasyonun yüksek olması, maddelerin (soruların) ölçülmek istenen özellik bakımından homojen (tutarlı) olduğunun bir göstergesidir. Korelasyonun düşüklüğü ise testin tutarlı olmadığını ve heterojen bir yapı sergilediğini gösterir.
Ölçmenin Standart Hatası
Ölçmenin standart hatası, bireysel puanlara karışan hata oranının olası sınırları hakkında fikir verir. Testten alınan puanın örneklem dağılımında alabileceği en yüksek ve en düşük puan sınırlarını gösterir ve bir puan dilimi şeklinde ifade edilir.
Örneğin; ölçmenin standart hatasının 2 olduğu durumda, testten 60 puan alan bir bireyin gerçek puanı (60-2) 58 ile (60+2) 62 aralığındadır. Eğer % 95 olasılıkla gerçek puan aralığı kestirilecek olursa ölçmenin standart hatası olan 2 değeri 2 ile çarpılır (2x2=4) ve bireyin puanına bir eklenip bir çıkarılır. Yani, % 95 olasılıkla bireyin gerçek puanı (60-4) 56 ile (60+4) 64 aralığındadır.
Değerlendirmeciler Arası Tutarlılık
-Bağımsız uzmanların değerlendirmeleri arasındaki uyum olarak da isimlendirilen bu yöntem, çok sayıda objenin belli bir özelliğe ne derece sahip olduğuna ilişkin en az iki bağımsız gözlemcinin verdiği puanların güvenirliğini incelemede kullanılır.

-En az iki uzmanın aynı nitelikleri aynı yönergeye dayalı değerlendirmeleri arasındaki uyumun düzeyi olarak ifade edilir.
Madde Analizi
Madde analizinin temel amacı, testi geliştirmek, test maddelerine verilen yanıtları inceleyerek seçeneklerin işlerliği hakkında bilgiler elde etmek, etkili olan maddeleri seçerek testteki etkili olmayan maddeleri çıkarmak, düzeltmek veya değiştirmektir.
Madde analizinin diğer bir işlevi test alan kişilerin hangi maddeleri bildikleri ya da bilemedikleri hakkında teşhise yarayan bilgiler toplamaktır.
Testin geçerliği ve güvenirliği madde analizi yapılıp iyi sorular seçilerek daha başlangıçta büyük ölçüde garanti altına alınabilir.
Madde Güçlüğü
Madde güçlüğü, yetenek testleri, başarı testleri gibi bilgi ve becerilerin ölçüldüğü testlerde, test uygulanan gruptaki bireylerin testlerde yer alan maddeleri doğru olarak cevaplandırma oranı olarak ifade edilir ve (P) ile gösterilir.
Bir maddenin madde güçlük değeri (P) test uygulanan gruptaki o maddeye doğru cevap verenlerin oranları yükseldikçe sorunun kolay, test uygulanan gruptaki o maddeye doğru cevap verenlerin oranları düştükçe de zor olduğu anlaşılır. Madde güçlüğü (P) (0.00) ile (1.00) arasında bir değer alır.
Madde Ayırt Ediciliği
Bir test maddesinin ve çeldiricilerin testin ölçmeyi amaçladığı özelliği bilen ile bilmeyen bireyi ayırt edebilme düzeyine madde ayırt ediciliği adı verilir.
Bütün bireylerin doğru ya da yanlış cevaplandırdığı bir maddenin ayırt etme gücü yoktur. Ayırt etme gücünden yoksun olan bir maddenin de, bireyleri birbirinden ayırt etmeye yönelen bir başarı testinde yeri yoktur. Madde ayırt edicilik indeksi (r) ile gösterilir, (-1.00) ile (+ 1.00) değerleri arasında değişir.
Sınıflama Ölçeği
Veri toplanırken elde edilebilecek en basit ölçekler sınıflama (adlandırma) ölçekleridir. Sınıflama (adlandırma) ölçekleri alınan yanıtların ya da ölçümlerin nitelik halinde belirtilmesi, isimlendirilmesi ya da sınıflandırılması ile oluşur.

Sadece her kategori ya da sınıftaki sayılardan (frekans) yararlanarak tepe değeri saptanabilir. Sınıflama (adlandırma) ölçekleri, değişkenleri isimlerine göre ayırır.
Full transcript