Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

Copy of ERROMA ETA INPERIOA

No description
by

Luisa Echaniz Silverado

on 29 March 2013

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of Copy of ERROMA ETA INPERIOA

ERROMA ETA IMPERIOA ERROMAREN JATORRIA ERROMAREN FUNDAZIOA MONARKIA ERREPUBLIKA ESKUBIDE POLITIKOEN ALDEKO BORROKA ERREPUBLIKAREN KONKISTA HANDIAK ZABALKUNTZAREN ONDORIOAK ERREPUBLIKATIK INPERIORA ERROMA ETA IMPERIOA NONDIK NORA? Hiria sortu zenetik (k.a 753. urtean) Erromatar inperioa erori zen arte (k.o. 476. urtera arte) HIRU ALDI: Monarkia
Errepublika
Inperioa ERROMAREN FUNDAZIOA Italiar penintsula lurralde da. Iparraldean daude. Iparraldetik Hegoaldera daude Leku estrategikoan kokatuta dago, mediterraneoa ekialdean eta mendebaldean duelako.Erroma hiria lurralde horren erdian sortu zuten. Erromaren fundazioa k.a 753. urtean izan zen Tiber ibaiaren ondoan,tribu batzuk elkartu zirenean MONARKIA Monarkian,gobernua erregeen esku zegoen eta aginte absolutua zuten. Gai batzuen inguruan adinekoen senatuak eta herri biltzarrak ematen zituzten aholkuak. Matxinada handia gertatu ondoren azken errege etruskoa boteretik kendu zuten.Horren ostean, errepublika independentea ezarri zen. ESKUBIDE POLITIKOEN ALDEKO BORROKA Kargu politikoak ez zeuden ordainduta , eta, beraz, horietan patrizioak egoten ziren, familia aberats eta agintetsuen kopuru txikia. Gainerako gizon askeek , plebeioek , herriterren masa handia osatzen zuten, eta aginte politikotik kanpo geratzen ziren . ERREPUBLIKA GOBERNU SISTEMA ERREPUBLIKAREN KONKISTA HANDIAK Errepublikaren garaian , Errepublikaren lurraldea asko hedatu zen: ITALIAR PENINTSULAREN gaineko agintea ezarri zuen k.a. VI. eta III.mendeetan zehar , eta menpean hartu zituen Galiarrak , Italiotak eta Greziarrak.
MENDEBALDEKO MEDITERRANEOREN gaineko kontrola Kartago garaitu ondoren lortu zuen Erromak.Afrikako Iparraldea Hispania eta Galia konkistatu zituen.
EKIALDEKO MEDITERRANEOREN kontrola geroago lortu zuen, Grezia eta monarkia helenistikoak menpean hartu zituenean.K.a. Egipto konkistatu ondoren , Mediterraneo Itsasoa inguratzen zuten lurralde guztiak beraren menpe geratu ziren.Ordutik , erromatarrek Mediterraneo Itsasoari "Mare Nostrum" , "Gure Itsasoa " deitu zioten. Erromak armada indartsua eta ondo antolatua zuelako egin zituen konkista horiek guztiak. ZABALKUNTZAREN ONDORIOAK Erromaren aldi horretako zabaltzeak hainbat ondorio izan zituen: Batetik, konkistei esker , aberastasun handiak lortu zituen, altxorrak , lurraldeak, merkataritzak gora egitea eta esklaboen lana
KRISI POLITIKOA senatuak konkistatutako lurralde zabalak kontrolatzeko zuen zailtasunak eragin zuen.
GIZARTE KRISIA jeneralak eta goi karguak konkistatutako lur ugariz jabetu zirenean gertatu zen.Horietan, latufundioak sortu eta esklaboek lantzen zituzten.Horrek nekazari txkiei kalte handiak eragin zizkien, prezioetan ezin zutelako latifundioekin lehiatu. Nekazariek zorra egin edo lurrak saldu behar izan zituzten. Errepublikatik Inperiora K.a. I. mendean , nekazariek , gero eta
txiroagoak zirenez , konkistatutako lurraldeak herritaren artean banatzeko eskatu zuten;Eta berean , esklaboak armetan altxatu ziren lan-baldintza gogorren kontrako protesta egiteko. Gizarte-Krisi horren konponbide moduan , aldi baterako aginte guztiak armadako jeneralen artean gautatutako diktadoreen esku uztea erabaki zuten.Horietako bat , JULIO ZESAR , bizi arteko diktadore izendatu zuten ,bainan gehiezko agintea zuenez, Senatuko sektore bat beldurtu egin zen,eta Zesar hiltzeko konspirazioa prestatu zuen.
Guerra Zibilak sortu ziren orduan eta ostean Zesarren ilobak Oktaviok,eskuratu zuen agintea.Azken horrek k.a. 27.urtean Errepublika Deuseztatu eta beste sistema politiko bat ezarri zuen:Imperioa Imperioko-gobernu sistema Augustorekin gobernu sistema pertsonala ezarri zen. Aginte guztiak bildu zituzten enperadorearen esku: Aginte politikoa
Aginte militarra
Aginte legegilea
Aginte erlijiosoa Pax romana 1 k.o I. II.mendeetan inperioak lasaitasun-aldi luzea izan zen. pax romana: Egonkortasun
Politiko
Ekonomiko
Soziala Pax romana 2 Konkistek aurrera egin zuten
Administrazioa probintzietan banatu zen Erromari zergak ordaintzen zizkioten Gobernadore baten agintepean zeuden ERRROMANIZAZIOA prozesu horretan, hiriek eginkizun aipagarria izan zuten: erromatarren bizimodua hedatzen lagundu zuten, eta latina izan zen probintzietako hizkuntza arrunta.
Gobernariek erromaren agintaritza ezarri zuten , eta galtzaden bikainari esker mesede egin zitzaion merkataritzari eta probintzien kontrol militarrari. pax romana 3 III.mendeko krisia III.mendean Erromako bertako ekonomia eta gizartea krisian murgildu ziren. KRISI POLITIKOA:Erromak herri barbaroen lehengo porroten ostean hasi zen.
KRISI EKONOMIKOA:Konkistak bertan behera garatzen ari zen.Horren eraginez,ez zen esklaborik iristen, eta nekazaritzako eta meatzaritzako produkzioak egin zuen.Ondorioz, eskulangintzak eta merkataritzak krisialdia izan zuten.
GIZARTE-KRISIA:Batez ere,hirietako biztanleak jo zituen.Horiek landara emigratu zuten,zerga gutxiago ordaintzeko. INPERIORAREN BANAKETA ETA GERMANIAR INBASIOAK Krisiari aurre egiteko,Teodosio I.a enperadoreak Inperioa bitan banatu zuen: Mendebaldeko Erromatar Inperioa,Erroman zuen hiriburua,
Ekialdeko Erromatar Inperioa,hiriburua Konstantinoplan ezarrita. Hala ere,banaketa gorabehera,germaniarrak erromatarren lurraldean sartu ziren.406.urtean,hunoek.Asiatik zetorren herri nomada eta gerraria bultzatuta,sueboak,bandaloak eta alanoak Rhin ibaia gurutzatu eta Inperioaren lurretan ezarri ziren. 476. urtean, Erromako azken enperadorea, Romulo Augusto , menpean hartu zuen eta horrela amaitu zen Mendabaldeko Erromatar Inperioa.
Ekialdeko Erromatar Inperioak 1492.urtera arte iraun zuen; denborarekin Bizantzioko Inperioa esan zitzaion. Erromako Ekonomia eklabista izan zen, hau da esklaboen lana zuen oinarri. Nekazaritzan zein hiriko jardueretan erabiltzen zituzten esklaboak. Nekazatitza eta abeltzaintza Nekazaritza Erromako aberastasun eta honako hauen laborantzan izan zuen oinarria: zerealak, mahatsondoa... Nekazari txiki askeen jabetzapekoak izan zitezkeen, jabe handienak ere izan zitezkeen, latifundio. Ekonomiko garrantzitsua zen ABELTZAINTZA ere. Batez ere ,ardiak , ahuntzak, behiak, astoak zaldiak hazten zituzten. MERKATARITZA ETA ESKULANGINTZA Merkataritza Erromatar inperioko metalen aberastasuna ustiatu zuen. Meatzeak estatuarenak ziren, eta esklaboak erabiliz ustiatu zituzten. Eskulangintzak lanbide ugari bildu zituen; esaterako zeramikariak ehuleak... Elikadura industriak ere garatu ziren, garapena izan zuten garraioarekin lotutako industriek ere, esaterako ontzien eta gurdien eraikuntzak, eta herri-lanekin lotutako industriek, eraikuntzarako materialen fabrikazioak. MERKATARITZA JARDUERA Merkataritza indartsua izan zen Inperioko probintzien artean eta Inperiotik kanpoko luraldeekin. mendebaldeko probintzietatik:esklaboak marfila urrea eta zirkurako animaliak
Afrikatik:anbarra, larruak, esklaboak eta artoak.
Europaren iparraldetik eta ekialdetik:zetak espezieak harribitxiak eta lurrinak eta Indiatik eta Txinatik. garatzeari:Inperioaren lurralde osoan diru bakarrak erabiltzeak, mediterraneo itsasoa kontrolatzeak, eta galtzadak eta portuak egiteak. Herritarrak Pebleioek patrizioekin berdintasun politikoa erdietsi zutenean,gizarte barruko desberdintasunaren onarriak herritartasuna izatea edo ez izatea eta aberastasuna ziren Askeak ziren
Eskubide politiko eta zibil osoak zituzten
Hutatzeko eskubidea zuten
Kargu publikoa betetzeko eskubidea
Joko eta ikuzkizunetara joatera EZAUGARRIAK Honestiores: esaten zitenen taldea aberatsena zen Humiliores: gizarte talderik apalena zen. Herritar ez zirenak Libertoak:jabearen borondatez askatutako edo euren askatasuna erosi zuten Esklaboak:erromatar gizarteko behereneko geruzakoak ziren,ez zuten eta inolako eskuboderik Nekazaritza eginkizunetan,meatzeetan,eskulangintzan eta etxeetan egiten zuten lan. Kultuak eta erromatar jainkoak Erlijioa politeista zen.
Emperadorea gurtzen zuten Toleranteak ziren. Greziako jainkoak berenegatu zituzten
Izena aldatzen zioten Zeus Jupiter Hera Junon Atena Minerva Kristautasunaren sorrera Palestina erlijio berria sortu zen.Jesus Nazaretekoaren eskutik KRISTAUTASUNA Doktrinan: Jainko bakarra zegoen
Pertsona guztiak berdinak ziren
Hurkoa maitatu behar zela
heriotzaren ostean bizitza zegoen Jesusen heriotzaren ostean,kristautasuna haren diszipuloek zabaldu zuten Apostuloak: Paulo Tarraso Ebanjelioa zalbatzeko idatzien bidez Kultura helenistikoara moldatu zuen Kristautasunaren sorrera2 Kristautasuna zabaltzea 1º-txiroengana iritsi zen 2ª Gizarte klase guztietan zabaldu zen Hasieran,emperadoreak jazarri egin zuten Kontrako printzipioak: Jainko bakarra egotea
Pertsona guztien berdintasunei alde egitea
Emperadoreari gurtzeari uko egitea Kristautasuna Erromatar Imperioko probintzia guztietan zehar zabaldu zen. Kristautasuna zabaltzea 2 331 urtean Konstantino emperadoreak gurutzearen ikurrarekin borroka bat irabazi eta gero ERLIJIO-ASKATASUNA Teodosiok kristautasuna imperioko erlijio ofiziala zela aldarrikatu zuen Erromako kultura Beste kultura batzuen eragin handia jazo zuen;esaterako greziarrena Hizkuntza Zuzenbidea Latina:Europako gaur egungo hizkuntza askoren sustraia, Inperioko hizkuntza ofiziala zen Zuzenbideak:lege idatzien bidez arautu zituen partikularren arteko harremanak filosofian Seneka Literaturan Virgilio,Plauto eta Terentzio Historian Julio Zesar eta Tito Livio Medikuntzan Galeno Hirigintza Erromatarrek hiri ugari sortu zituzten,eta hiriok erdigune bihurtu ziren politika,administrazio,ekonomia eta kultularen arloetan Arkitektura Erromatar arkitekturak izaera politikoa izan zuen,eta ikusgarria eta monumentala izan zen Askotariko materialak: Adreilua,harria marmola eta zementua Zutabeak: Erabili zituzten euskarritzat Eraikin erlijiosoen artean tenplua apaitu behar da Basilikak,termak edo bainu publiko handiak nabarmendu behar dira Oroitzapenezko monumentuak gertaera historikoak gogoratzeko egiten zituzten batez ere garaipen militarrak ospatzeko.Garratzitsuenak oroitzapenezko zutabeak,trajanoarena. Ingeniaritza-lanen artean galtzadak,zubiak eta akueduktuak narbarmendu behar dira. Eskulturak,pinturak,eta mosaikoak Eskultura: marmola edo brontzea erabiltzen zuten -Erretratak hildakoen aurpegietan maskarak egiteko ohiturak sortu ziren -Erliebe historikoetan gertaera politiko eta militar aipagarriak gogoratzen zituzten. Pinturak jauregien hormak apaintzeko ziren.
Mosaikoak Coro Velasco
María Rodriguez
Marta Romay
Full transcript