Loading presentation...

Present Remotely

Send the link below via email or IM

Copy

Present to your audience

Start remote presentation

  • Invited audience members will follow you as you navigate and present
  • People invited to a presentation do not need a Prezi account
  • This link expires 10 minutes after you close the presentation
  • A maximum of 30 users can follow your presentation
  • Learn more about this feature in our knowledge base article

Do you really want to delete this prezi?

Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.

DeleteCancel

Make your likes visible on Facebook?

Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.

No, thanks

1971 muhtırası, 1980 Darbesi,1982 Anayasassı ve Toplum Yansimalari

No description
by

Ipek Auf

on 20 September 2012

Comments (0)

Please log in to add your comment.

Report abuse

Transcript of 1971 muhtırası, 1980 Darbesi,1982 Anayasassı ve Toplum Yansimalari

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde meydana gelen dördüncü; basarılı olmus ikinci; ve emir-komuta zinciri içerisinde yapılmı ilk askeri darbe eylemidir. 1971 Muhtırası 12 Mart 1971 12 Mart 1971 Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç Kara Kuvvetleri komutanı
Faruk Gürler Deniz Kuvvetleri komutanı
Celal Eyiceoğlu Hava Kuvvetleri komutanı
Muhsin Batur Cumhurbaskanı
Cevdet Sunay 12 Mart Muhtırası, Öncesi ve Sonrası "12 Mart günlerini düsünüyorum. O dönemde banka soyuluyor, adam öldürülüyor, yol kesiliyor. Çok tedirginlik var Türkiye'de."
Süleyman Demirel 12 Mart 1971 Öncesi Türkiye "Parlamento ve hükümet, süregelen tutum, görüsş ve icraatıyla yurdumuzu anarşsi, kardeşs kavgası, sosyal ve ekonomik huzursuzluklar içine sokmusş, Atatürk'ün bize hedef verdiği çağdasş uygarlık seviyesine ulaşsmak ümidini kamuoyunda yitirmişs ve anayasasının öngördüğü reformları tahakkuk ettirememişs olup, Türkiye Cumhuriyeti'nin geleceği ağır bir tehlike içine düşsürülmüşstür."' Hükümet istifaya zorlandı 1971 yılında 12 Mart muhtırası ile askeri darbe yapıldı. Demirel istifa etti. Meclis ve hükümet, süregelen tutum, görü ve icraatlarıyla yurdumuzu anari, karde kavgası, sosyal ve ekonomik huzursuzluklar içine sokmu, Atatürk'ün bize hedef verdiği uygarlık seviyesine ulamak ümidini kamuoyunda yitirmi ve anayasanın öngördüğü reformları tahakkuk ettirememi olup, Türkiye Cumhuriyeti'nin geleceği ağır bir tehlike içine düürülmütür.

Türk milletinin ve sinesinden çıkan Silahlı Kuvvetleri'nin bu vahim ortam hakkında duyduğu üzüntü ve ümitsizliğini giderecek çarelerin, partiler üstü bir anlayıla meclislerimizce değerlendirilerek mevcut anarik durumu giderecek anayasanın öngördüğü reformları Atatürkçü bir görüle ele alacak ve inkılap kanunlarını uygulayacak kuvvetli ve inandırıcı bir hükümetin demokratik kurallar içinde tekili zaruri görülmektedir.

Bu husus süratle tahakkuk ettirilemediği takdirde, Türk Silahlı Kuvvetleri kanunların kendisine vermi olduğu Türkiye Cumhuriyeti'ni korumak ve kollamak görevini yerine getirerek, idareyi doğrudan doğruya üzerine almaya kararlıdır.

Bilgilerinize… 12 Mart Muhtırası Sonrası Türkiye Parlamento fesh edilmedi,
partiler kapatılmadı,
Anayasa askıya alınmadı. Ama kosullar çok değismisti. CHP Kocaeli milletvekili Nihat Erim ismi üzerinde anlasıldı. 26 Mart günü CHP'den istifa etti. Böylece artık bağımsız basbakan olan Erim "partiler üstü reform hükümeti"ni kurdu. 80 Darbesi Gerekçeleri Siyasi iktidarsızlık Ekonomik sebepler Güvenlik sorunları Dış siyaset etkenleri 12 Eylül 1980 askerî darbesinin gerekçeleri arasında ülkede yaygınlaşsan siyasi cinayetler, ve 6 Eylül günü Konya'da Necmettin Erbakan önderliğinde yapılan ve darbe liderlerinin şserîat amaçlı bir kalkışma girişsimi olarak nitelediği Kudüs Mitingi gösterildi. Konya mitingi olarak da bilinen bu mitingde topluluk İstiklal Marsı sırasında yerlere oturmus ve İstiklal Marsını yuhalamıstır. 12 Eylül öncesi dönemin son Basbakanı Süleyman Demirel'in "70 sente muhtacız" sözü ile özetlenen dıs ticaret açığındaki artı ve döviz darboğazı; issizlik, kıtlık ve isyeri anlasmazlıkları ile beraber ekonomik sebepleri olusturur. Üniversiteler değişsik siyasi görüsşler tarafından art arda basılır ve öğrencilerin üniversiteyi boykot etmeleri için baskı uygulardı. Darbe gününden bir gün önceki gazeteler Eskişsehir'de kahvenin tarandığını ve bir kişsinin öldüğünü, Ankara'da ev basan teröristlerin 2 kişsiyi öldürdüğünü, Mersin'de sinema kuyruğunun tarandığını ve 4 kişsinin öldüğünü, İstanbul, Gaziantep ve Malatya'da 1'er kisşinin öldürüldüğünü yazar. NATO güney kanadının en önemli üyelerinden olan Türkiye'nin siyasi ve ekonomik iktidarsızlığı özellikle ABD tarafından gözleniyordu. 1979 yılında meydana gelen İran İslam Devrimi, ardından aynı yıl içinde Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı isgal etmesi üzerine Türkiye'nin ABD politikaları için istikrarlı hale gelmesi önem kazandı. 1980'e yaklasıldığında yurdun hemen hemen her kösesinden ölüm haberleri geliyordu. Ülke adeta bölünmü, kamplasma doruk noktaya ulasmıtı. Dönemin Genelkurmay Bakanı daha sonra yargılanması gündeme gelen ve birçok tartısmaya neden olan Kenan Evren'di... 12 Eylül 1980 Cuma günü saat 03.59'da Türkiye radyoları (TRT) İstiklal Marsı'nın çalınmasıyla birlikte yayına geçti. Daha sonra anons yapılmadan Harbiye Marsı çalındı. Marsın bitiminde Genelkurmay ve Milli Güvenlik Konseyi Bakanı Orgeneral Kenan Evren imzasıyla yayınlanan Milli Güvenlik Konseyi'nin bir numaralı bildirisi okunmaya baslandı. Bu bildiriyi 5 bildiri daha izledi. Aziz Türk Milleti:

İte bu ortam içinde Türk Silahlı Kuvvetleri, İç Hizmet Kanunu'nun verdiği Türkiye Cumhuriyeti'ni kollama ve koruma görevini yüce Türk Milleti adına emir ve komuta zinciri içinde ve emirle yerine getirme kararını almı ve ülke yönetimine bütünüyle el koymutur.

Giriilen harekatın amacı, ülke bütünlüğünü korumak, milli birlik ve beraberliği sağlamak, muhtemel bir iç savaı ve karde kavgasını önlemek, devlet otoritesini ve varlığını yeniden tesis etmek ve demokratik düzenin ilemesine mani olan sebepleri ortadan kaldırmaktır.

Parlamento ve Hükümet feshedilmitir. Parlamento üyelerinin dokunulmazlığı kaldırılmıtır.

Bütün yurtta sıkıyönetim ilan edilmitir.

Yurt dıına çıkılar yasaklanmıtır.

Vatandaların can ve mal güvenliğini süratle sağlamak bakımından saat 05.00'den itibaren ikinci bir emre kadar sokağa çıkma yasağı konulmutur.

Bu kollama ve koruma harekatı hakkında teferruatlı açıklama bugün saat 13.00'deki Türkiye Radyoları ve Televizyonun haber bülteninde tarafımdan yapılacaktır. Vatandaların sükunet içinde radyo ve televizyonları baında yayınlanacak bildirileri izlemelerini ve bunlara tam uymalarını ve bağrından çıkan Türk Silahlı Kuvvetleri'ne güvenmelerini beklerim. Gözaltına alınanlar - fislenenler

- TBMM kapatıldı, Anayasa ortadan kaldırıldı, siyasi partilerin kapısına kilit vuruldu ve mallarına el konuldu.
- 650 bin kisi gözaltına alındı.
- 1 milyon 683 bin kisi fislendi. İdam edilenler - idam cezası istenenler

- Açılan 210 bin davada 230 bin kisi yargılandı.
- 71 bin kisi TCK’nin 141, 142 ve 163. maddelerinden yargılandı.
- 98 bin 404 kisi “örgüt üyesi olmak” suçundan yargılandı.
- 7 bin kisi için idam cezası istendi.
- 517 kisiye idam cezası verildi.
- Haklarında idam cezası verilenlerden 50’si asıldı (18 sol görülü, 8 sağ görülü, 23 adli suçlu, 1’i Asala militanı).
- İdamları istenen 259 kisinin dosyası Meclis’e gönderildi. 650 bin kisi gözaltına alındı, bin 683 bin kisi fislendi, 50 kisi idam edildi, 171 kisi ise iskenceden öldü. Ölümler ve iskence

- 300 kisi kuskulu bir sekilde öldü.
- 171 kisinin “iskenceden öldüğü” belgelendi.
- Cezaevlerinde toplam 299 kisi yasamını yitirdi.
- 14 kisi açlık grevinde öldü.
- 16 kisi “kaçarken” vuruldu.
- 95 kisi “çatısmada” öldü.
- 73 kisiye “doğal ölüm raporu” verildi.
- 43 kisinin “intihar ettiği” bildirildi. Yurttalıktan çıkarılanlar

- 388 bin kisiye pasaport verilmedi.
- 30 bin kisi “sakıncalı” olduğu için isten atıldı.
- 14 bin kisi yurttalıktan çıkarıldı.
- 30 bin kisi “siyasi mülteci” olarak yurtdısına gitti. Sakıncalı bulunanlar ve iten çıkartılanlar

- 937 film “sakıncalı” bulunduğu için yasaklandı.
- 23 bin 677 derneğin faaliyeti durduruldu.
- 3 bin 854 öğretmen, üniversitede görevli 120 öğretim üyesi ve 47 hakimin isine son verildi. Hapsedilen ve öldürülen gazeteciler

- 400 gazeteci için toplam 4 bin yıl hapis cezası istendi.
- Gazetecilere 3 bin 315 yıl 6 ay hapis cezası verildi.
- 31 gazeteci cezaevine girdi.
- 300 gazeteci saldırıya uğradı.
- 3 gazeteci silahla öldürüldü.
- Gazeteler 300 gün yayın yapamadı.
- 13 büyük gazete için 303 dava açıldı.
- 39 ton gazete ve dergi imha edildi. Dıs borçlar

(1980 - 1990 arası)

1980 15,7 milyar dolar
1981 16,6 milyar dolar
1982 17,8 milyar dolar
1983 18,8 milyar dolar
1984 20,8 milyar dolar
1985 25,6 milyar dolar
1986 32,2 milyar dolar
1987 40,3 milyar dolar
1988 40,7 milyar dolar
1989 41,7 milyar dolar
1990 49,0 milyar dolar
1991 50,4 milyar dolar 1982 Anayasası 7 Kasım 1982 yılında yapılan halkoylamasıyla yüzde 92.7 evet oyuna karşılık, yüzde 8.6 hayır oyuyla kabul edildi. Oy kullanırken iki renk arasından birini seçmek gerekiyordu. "Mavi" renk hayır, "beyaz" renk ise evet demekti. Kenan Evren halkoylaması öncesi yaptığı konumalarla halkı mavi oy vermemesi konusunda telkin ediyor ve çeitli gazetelere mavi renkle ilgili sansür uygulanıyordu. Darbe ardından geçen 3 yıl içerisinde önemli kanunların tamamına yakını değitirildi ve askeri yönetimin belirlediği Danıma Meclisi tarafından hazırlanan Anayasa, 1982 yılında yapılan ve aleyhte konumanın ve propaganda yapmanın yasak olduğu "güdümlü" referandumda, yüzde 92'lik "evet" oyu ile büyük farkla kabul edildi. Halk oylamasında "hayır" oyu kullananları sandık baında baskı altında tutmak için rengi dıardan görünen oy pusulaları kullandırıldığı iddia edildi ama bu, Anayasa'nın çok büyük çoğunlukla kabul edilmesini açıklayan tek neden değildi. Aynı halkoylamasında, Kenan Evren otomatik olarak Cumhurbakanı seçildi. Kabul edilen Anayasa'da, askeri yönetim üyelerinin ömür boyu yargılanmasını engelleyen geçici 15. madde, daha sonraki seçimlerle iktidara gelen hiçbir hükümet tarafından kaldırılmadı ve 12 Eylül liderlerinin dokunulmazlığı sürdü. Anayasada devlet, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak tanımlamaktadır. Devletin eklini, dilini, bakentini ve rejimin temel özelliklerini belirleyen ilk üç madde 4. maddede belirtildiği üzere değitirilemez, değitirilmesi teklif dahi edilemez. Egemenlik, TBMM bünyesinde vücut bulur ve kayıtsız artsız Türk milletinindir. İlk üç maddede laiklik, sosyal eitlik, kanun önünde eitlik, cumhuriyet idaresi ve ülkenin bölünmez varlığı konu edilmektedir. Ayrıca yasama, yürütme ve yargı arasında yatay mânâda bir denklik yaratılmı ve bu üç erk birbirinden kesin çizgilerle olmasa da ayrılmıtır. Yasama yetkisi Türk Milleti adına TBMM'nindir ve bu yetki devredilemez. TBMM için 1961 sisteminin getirdiği çift kanatlı meclis sistemi terk edilmi, meclis tek çatı altında birletirilmitir. Yürütme yetkisi ise, aynı zamanda devletin baı olan Cumhurbakanı, Babakan ve Bakanlar Kurulu'na verilmitir. http://tr.wikipedia.org/wiki/12_Mart_Muhtırası
http://www.ulkuocaklari.org.tr/ulkucu-hareket/tarihi-donemecler/12-mart-1971-muhtirasihttp://
www.youtube.com/watch?v=2bKz1hYxSjwhttp://www.sabah.com.tr/Yazarlar/guzel/2012/09/16/darbeler-donemi-kapanirkenhttp:
www.cnnturk.com/2010/turkiye/09/06/12.eylul.darbesinin.bilancosu/588453.0/index.htmlhttp://
www.cnnturk.com/fotogaleri/turkiye/2011/09/12/fotograflarla.12.eylul.darbesi/8999.12/index.html#photoGalhttp://tr.wikipedia.org/wiki/1982_Anayasası
Full transcript